Жиі қойылатын сұрақтар
Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүктілік және босану бойынша уақытша еңбекке жарамсыздық парағын жүкті әйелдерге тіркелген жері бойынша медициналық ұйымдар береді.
Уақытша еңбекке жарамсыздық парағын жүктілік кезінде акушер-гинеколог (немесе жалпы практика дәрігері) ресімдейді:
30 аптадан бастап-жалғыз жүктілік кезінде;
28 аптадан бастап-бірнеше жүктілік кезінде.
Уақытша еңбекке жарамсыздық парағын алу үшін жүкті әйелге:
Тұрғылықты жері бойынша медициналық ұйымда жүктілік бойынша есепте тұруға;
Дәрігердің бақылауынан уақтылы өту;
Акушер-гинекологқа (немесе жалпы тәжірибелік дәрігерге) хабарласыңыз.
Еңбекке уақытша жарамсыздық парағының ұзақтығы:
- 126 күнтізбелік күн (босанғанға дейін 70 күнтізбелік күн және босанғаннан кейін 56 күнтізбелік күн) – жүктілік пен босанудың қалыпты ағымында;
- асқынған босану немесе екі және одан да көп бала туылған жағдайда, мерзім медициналық көрсетілімдерге сәйкес ұзартылады.
Еңбекке уақытша жарамсыздық парағы мыналар үшін негіз болып табылады:
- еңбек қызметінен босату;
- Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан жүктілік және босану бойынша әлеуметтік төлем тағайындау.
Маңызды: парақты алу үшін жеке өтініш беру қажет емес – оны дәрігер жасайды;
емханаға тіркеліп, жүктілік бойынша есепте тұру қажет.
Мысалы, әйел жүктіліктің 30-шы аптасында, әйелдер кеңесінде есепте тұрады. Жүктілік және босану бойынша аурухана парағын рәсімдеу үшін дәрігерге жүгіну керек.
Дәрігер аурухана парағын ережелерге сәйкес жүктіліктің 36-шы аптасынан бастап (әдетте босанғанға дейін 70 күн бұрын) басталу күнімен рәсімдейді.
Стандартты мерзім – 126 күнтізбелік күн: босанғанға дейін 70 күн, босанғаннан кейін 56 күн.
Егер асқынған босану болса – аурухана парағы автоматты түрде 140 күнге дейін созылады (босанғанға дейін 70 және одан кейін 70).
Егер көп ұрықты жүктілік болса – аурухана парағы 194 күнге (босанғанға дейін 84 күн және босанғаннан кейін 110 күн) ресімделеді.
МСАК (медициналық-санитариялық алғашқы көмек) ұйымына тіркелу азаматтың тұрғылықты жері бойынша жүзеге асырылады. Сіз емхананы өзіңіз таңдай аласыз.
Емханаға тіркелу үшін өтініш беру керек:
- eGov.kz порталы арқылы;
- немесе емханаға немесе ХҚО-ға (Халыққа қызмет көрсету орталығына) жеке келу.
Өзіңізбен бірге жеке куәлігіңіз болуы қажет.Онлайн беру кезінде – ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) немесе SMS-растау. Бекіту, әдетте, 1 жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.
Бекіту кезеңі:
негізгі кезең – 15 қыркүйектен 15 қарашаға дейін;
осы кезеңнен тыс уақытта сіз негіздер болған кезде қосыла аласыз (мысалы,тұрғылықты жерін өзгерту).Сіз емхананы тіркеуден тыс таңдай аласыз, ал емханада бос орындар болуы керек. Дәрігерді үйге шақыру үшін тұрғылықты жеріңізге тіркелу ұсынылады.
Қашан бас тартады:
- емхана толып жатыр;
- кезеңнен тыс негізсіз беру;
- қате немесе толық емес деректер;
- емхананы ауыстыру шарттары сақталмаған.
Қосымша:
- қызмет тегін;
- емхананы әдетте жылына 1 рет ауыстыруға болады;
- баланы ата-анасы немесе заңды өкілі бекітеді;
- бас тартқан жағдайда басқа емханаға немесе денсаулық сақтау басқармасына жүгінуге болады.
Мысалы, Павлодар қаласының тұрғыны бір ауданда тұрады, бірақ басқа аудандағы жұмысқа жақын емханаға тіркелгісі келеді.
Ол портал арқылы өтініш береді eGov.kz және ыңғайлы емхананы таңдайды. Егер емханада бос орындар болса, олб екітіледі және сол жерде медициналық қызметтерді ала алады.
Алайда, егер дәрігерді үйге шақыру қажет болса, қиындықтар туындауы мүмкін, өйткені емхана басқа аймаққа қызмет етеді. Бұл жағдайда дәрігердің шығуы шектелуі немесе жүзеге асырылмауы мүмкін.
Егер емхана толып кетсе, өтініш берушіге бас тартылуы мүмкін және басқа медициналық ұйымды таңдауға тура келеді.
Жоғары технологиялық медициналық көмек алу кезінде жолақыны өтеу жоғары технологиялық медициналық көмекті ұйымдастыру бойынша комиссия шешімінің негізінде жүргізіледі.
Ол үшін, Павлодар қ., Астана көшесі, 59 мекенжайы бойынша орналасқан Павлодар облысының денсаулық сақтау басқармасына келесі құжаттармен жүгіну қажет:
- ауруханаға жатқызу бюро порталы арқылы емделуге жолдама;
- Астана, Алматы және т.б. қалалардың емханаларынан шыққан эпикриз (көшірме);
- баланың туу туралы куәлігі (көшірме);
- жол жүру қажеттілігі туралы ДКК хаттамасынан үзінді көшірме;
- жеке куәлік;
- Халық банкі немесе Қазпошта филиалдарында 20 таңбалы шот туралы хабарлама;
- билеттер мен отырғызу талондары.
Қаражат ұсынылған шотқа екі айдың ішінде есептеледі.
Өтініш беруші ақпаратты келесі телефондар бойынша алады: 32-00-52, 32-00-45.
Шетелде емделуге жіберілетін аурулар тізбесі:
1. Ми тіндерінің хирургиялық қолжетімсіз аймақтарында орналасқан артериовеноздық мальформациялар мен ісіктер.
2. Ми бағанының, жұлынның артериовеноздық мальформациялары және эндоваскулярлық емді қажет ететін артериялық аневризмалар.
3. Бас негізі ісіктері (трансоральды жолмен алып тастау қажет болғанда).
4. Көздің қатерлі ісіктері (гамма-пышақ немесе радиоактивті аппликаторлармен радиохирургиялық ем).
5. Кератопротездеу.
6. Ересектер мен балалардың гемопоэздік дің жасушаларын аутологиялық және туыстық транспланттауды қоспағанда, тіндерді (тіннің бөлігін) немесе ағзаларды (ағзалардың бөлігін) транспланттауды талап ететін аурулар, Қазақстан Республикасында талап етілетін технологиялардың болмауына байланысты емдеудің осы әдістемесі орындалмайтын аурулардан басқа, сондай-ақ мөлдір қабықты транспланттау.
7. Көмейдің стеноздары.
8. Трахеяның стеноздары.
9. Lu (лютеций) 177 изотопымен радионуклидтік терапиямен нейроэндокриндік ісіктер.
Сондай ақ мемлекет есебінен шетелге емделуге Қазақстан Республикасы азаматтарының мынадай жекелеген санаттары жіберіледі:
1. Қазақстан Республикасында жүргізілмейтін жоғары технологиялық медициналық көмекке айғақтар болған кезде 18 жасқа дейінгі балалар.
2. Ерекше жағдайларда Қазақстан Республикасы Президентінің, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің тапсырмасы бойынша Қазақстан Республикасында жүргізілмейтін жоғары технологиялық медициналық көмекке айғақтар болған кезде қызметтік міндеттерін атқару кезінде ауыр жарақат алған және мертіккен құқық қорғау органдарының қызметкерлері, Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің қызметшілері.
Қазақстан Республикасында 1 жасқа дейінгі сәбилердің ата-аналары белгілі бір медициналық көрсеткіштер болған жағдайда тегін балалар тағамын (бейімделген сүт қоспаларын) ала алады.
1) Медициналық көрсеткіштер:
- Бала жасанды немесе аралас тамақтандыруда;
- Анада бала емізуге қарсы көрсетілімдері бар аурулар:
- ВИЧ-инфекция, туберкулездің белсенді түрі;
- Емшек сүтімен үйлеспейтін дәрілерді қабылдау (цитостатиктер, радиоактивті, психотроптық препараттар және т.б.);
- Ауыр психикалық немесе соматикалық аурулар (жүрек ақауы, онкологиялық аурулар, бүйрек жеткіліксіздігі және т.б.).
2) Баланың туа біткен аурулары:
- лактоза жеткіліксіздігі,
- галактоземия,
- фенилкетонурия,
- «қайың шырын ауруы» (кленовый сироп ауруы).
3) Әлеуметтік көрсеткіштер:
- Баланы асырап алу;
- Көп ұрықты жүктілік нәтижесінде туған балалар;
- Анасы күндізгі бөлімде оқиды;
- Анасы ұзақ мерзімді стационарлық емдеуде.
Қайда жүгіну керек: Баланың тіркелген емханасына. Емханада дәрігерлік комиссия құрылады және тағам тағайындау туралы шешім қабылдайды.
Қажетті құжаттар:
- Анасының (немесе заңды өкілінің) жеке куәлігі;
- Баланың туу туралы куәлігі;
- Медициналық карта (112/у);
- Педиатр мен қажет болған жағдайда мамандардың қорытындысы.
Қайда беріледі: Сүт қоспалары емханада, арнайы кабинет арқылы, бекітілген кесте бойынша беріледі.
Үйде қызмет көрсетуге көрсетілімдер болып шұғыл медициналық көмектің төртінші санатын қоспағанда, алғашқы медициналық-санитарлық көмек (АМСК) ұйымына жүгінген, денсаулық жағдайына және ауру сипатына байланысты АМСК ұйымына өз бетінше келе алмайтын тұлғалар табылады.
Учаскелік медбике немесе фельдшердің үйге баруына көрсетілімдер:
1. шақыру кезінде дене қызуы 38°С-қа дейін;
2. артериялық қысымның жоғарылауы, бірақ жалпы жағдайының бұзылмауы;
3. есін жоғалтусыз, қан кету белгілерінсіз, кенеттен жағдайының күрт нашарлауынсыз медициналық көмек пен кеңес алуды талап ететін жағдайлар, аурулар, жарақаттар.
Учaскелік дәрігердің үйге баруына көрсетілімдер:
1. АМСК тіркеу орнына шақыру түскен кезде немесе шақыруға барған учаскелік медбике не фельдшер тарапынан дәрігерлік қарау қажет деп бағаланған жағдайлар;
2. вакцинациядан кейін жағдайының нашарлауы.
Үйде қызмет көрсетуге жататын санаттар:
5 жасқа дейінгі балалар, жүкті әйелдер және босанған әйелдер – денсаулығының кез келген нашарлауында. 65 жастан асқан адамдар – қозғалу мүмкіндігі шектеулі болған жағдайда.
Жедел медициналық көмек шақырулары 4 шұғылдық санатына бөлінеді:
1) 1-ші шұғылдық санаты – науқастың өміріне тікелей қауіп төндіретін жағдай, шұғыл медициналық көмекті қажет етеді;
2) 2-ші шұғылдық санаты – медициналық көмек көрсетілмесе, өміріне әлеуетті қауіп төнуі мүмкін жағдай;
3) 3-ші шұғылдық санаты – медициналық көмек көрсетілмесе, денсаулығына әлеуетті қауіп төнуі мүмкін жағдай;
4) 4-ші шұғылдық санаты – науқастың жедел ауруы немесе созылмалы ауруының асқынуы нәтижесінде пайда болған жағдай, бірақ кенеттен және айқын ағза мен жүйе қызметінің бұзылуынсыз, өмірі мен денсаулығына тікелей және әлеуетті қауіп төндірмейтін жағдай.
Фельдшерлік және мамандандырылған (дәрігерлік) бригадалардың шақыру түскен сәттен бастап науқас орнына жету уақыты:
1-ші санат – 10 минутқа дейін;
2-ші санат – 15 минутқа дейін;
3-ші санат – 30 минутқа дейін;
4-ші санат – 60 минутқа дейін.
4-ші шұғылдық санатындағы шақырулар МСАК ұйымының құрамындағы жедел медициналық жәрдем станциялары (ЖМКС) бөлімшесінің деңгейінде фельдшерлік бригадалармен қамтамасыз етіледі.
Тіркелген халық саны 20 мың адамнан аз болатын алғашқы медициналық-әлеуметтік көмек (АМСК) ұйымдарында 4-ші шұғылдық санатындағы шақыруларды орындау қызметін медициналық көмек көрсетуге лицензиясы бар медициналық ұйымдарға немесе денсаулық сақтау субъектілеріне аутсорсингке беру қарастырылады.
АМСК қызметтерін көрсететін медициналық ұйымға бекітуден бас тартудың бірнеше себептері бар:
- дәйексіз құжаттар ұсынылған;
- жүгінген адамның осы денсаулық сақтау объектісі орналасқан ауылдан, кенттен, қаладан және т.б. тыс жерде (тұрақты немесе уақытша) тұратыны анықталды. Ерекшеліктерді шекара маңындағы аумақтарда тұратын және басқа әкімшілік-аумақтық бірлікте емхана таңдауға құқығы бар адамдар құрайды;
- Емханада барлық учаскелерде тіркелген халықтың барынша рұқсат етілген саны артқан.
Егер жоғарыда аталған жағдайлардың ешқайсысы сізге қатысты болмаса, мән-жайларды анықтау үшін Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына жүгініңіз. Мұны сізге ыңғайлы байланыс арналарының бірі - 1406 байланыс орталығы, МӘМСҚ ресми сайты («Сұрау жіберу» бөлімі), @ SaqtandyryBot Telegram, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы арқылы жасауға болады.
Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінде (МӘМС) сақтандырылған адам мәртебесін бірнеше тәсілмен тексеруге болады:
1. Медициналық сақтандыру қорының сайты арқылы:
fms.kz өтіңіз
Тиісті өріске ЖСН енгізіңіз
Сіздің мәртебеңіз туралы ақпарат алыңыз
2. eGov.kz арқылы:
Порталға кіріңіз eGov.kz
«Денсаулық сақтау» бөлімінде «МӘМС мәртебесін тексеру» қызметін таңдаңыз
ЖСН енгізіңіз және жауап алыңыз
3. Мобильді қосымшалар арқылы:
Telegram-бот @Saqtandyrýbot
Банктердің қосымшалары (Kaspi.kz, Halyk Homebank) - «Мемлекеттік қызметтер» бөлімінде
4. Телефон арқылы:
1414 бірыңғай байланыс орталығына қоңырау шалыңыз (тегін)
Немесе медициналық сақтандыру қорының колл-орталығына: 1406
Қазақстанда медициналық көмек екі жүйе шеңберінде көрсетіледі:
1. ТМККБК (тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі) - барлық азаматтарға қолжетімді және шұғыл көмек пен әлеуметтік маңызды ауруларды емдеуді қамтиды.
2. МӘМС (Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру) - тек сақтандырылған тұлғаларға ғана қолжетімді және медициналық қызметтердің кеңейтілген тізімін қамтиды.
ТМККБМ қандай медициналық қызметтер кіреді?
Жедел және кезек күттірмейтін көмек
Диагностика және әлеуметтік мәні бар ауруларды емдеу (туберкулез, онкология, психикалық бұзылулар, АИТВ/ЖИТС және т.б.)
Алғашқы медициналық-санитарлық көмек (АМСК) - учаскелік терапевт, педиатр, акушер-гинекологтың қабылдауы
Ұлттық күнтізбе бойынша вакцинациялау
Жүкті әйелдерді босандыру және медициналық бақылау
Шұғыл жағдайларда емдеуге жатқызу
Созылмалы науқастарды диспансерлік бақылау
ТМККБМ қол жетімді талдаулар:
Қанның және несептің жалпы талдауы
АИТВ және мерезге талдаулар
Туберкулезге жағынды
Қант пен холестеринге талдаулар
Қанның биохимиялық талдауы (шектеулі тізбе)
Флюорография (жылына 1 рет)
МӘМС-ке қандай медициналық қызметтер кіреді?
Тар шеңберлі мамандарды қабылдау (кардиолог, эндокринолог, невролог, отоларинголог, офтальмолог және т.б.)
Кеңейтілген зертханалық диагностика
МРТ, КТ, УДЗ, ЭКГ (дәрігердің жолдамасы бойынша)
ТМККБК кірмейтін ауруларды емдеу
Оңалту және қалпына келтіру емі
18 жасқа дейінгі балалар мен жүкті әйелдерге арналған стоматология
Профилактикалық тексерулер мен скринингтер
Амбулаториялық емдеу кезіндегі дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету (тізбе бойынша)
МӘМС-те қол жетімді талдаулар:
Қанның биохимиялық талдауы (кеңейтілген)
Гормондарға талдау
Онкомаркерлерді талдау
ПТР (полимеразды тізбекті реакция)-диагностика (көрсеткіштер бойынша)
Аллергендерге талдаулар
Қанның және зәрдің толық талдауы
Жасырын инфекцияларға талдаулар
Маңызды! МӘМС қызметін пайдалану үшін сақтандырылған болу керек. Мәртебені сайтынан тексеруге болады fms.kz.