Подскажите, правда ли, что пенсионные выплаты из ЕНПФ облагаются налогом? Какая часть граждан может рассчитывать на налоговые вычеты?

Налоговым кодексом Республики Казахстан определены выплаты, относимые к доходам в виде пенсионных выплат, подлежащим налогообложению и ставка налога, применяемая к доходу в виде пенсионных выплат.

Так, согласно статье 326 Налогового кодекса к доходу в виде пенсионных выплат, подлежащему налогообложению, относятся выплаты, осуществляемые ЕНПФ:

1) из пенсионных накоплений налогоплательщиков, сформированных за счет: обязательных пенсионных взносов в соответствии с законодательством Республики Казахстан обязательных профессиональных пенсионных взносов в соответствии с законодательством Республики Казахстан;

добровольных пенсионных взносов в соответствии с условиями договора о пенсионном обеспечении за счет добровольных пенсионных взносов;

2) физическим лицам-резидентам Республики Казахстан, достигшим пенсионного возраста и выехавшим на постоянное место жительства за пределы Республики Казахстан в соответствии с Законом Республики Казахстан «О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан»;

3)  физическим лицам-резидентам Республики Казахстан, не достигшим пенсионного возраста и выехавшим на постоянное место жительства за пределы Республики Казахстан в соответствии с Законом Республики Казахстан «О пенсионном обеспечении в Республике Казахстан»;

4)  физическим лицам в виде пенсионных накоплений, унаследованных в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан;

5)   физическим лицам в виде единовременной выплаты на погребение умершего лица, имеющего пенсионные накопления, в порядке, установленном законодательством Республики Казахстан.

Согласно статье 320 Налогового кодекса доходы налогоплательщика, за исключением доходов в виде дивидендов, полученные из источников в Республике Казахстан, облагаются налогом по ставке 10 процентов. 

Согласно пункту 3 статьи 353 Налогового кодекса размер облагаемого дохода в виде пенсионных выплат из ЕНПФ определяется в следующем порядке:

сумма дохода в виде пенсионных выплат, подлежащего налогообложению,

минус

сумма корректировки по индивидуальному подоходному налогу, предусмотренной пунктом 1 статьи 341 Налогового Кодекса.

минус

сумма налоговых вычетов в порядке и размерах, указанных в пункте 1 статьи 345 и в подпунктах 2) и (или) 3) пункта 1 статьи 346 Налогового Кодекса;

Согласно статье 345 Налогового кодекса к доходу в виде пенсионных выплат, подлежащему налогообложению, применяется налоговый вычет в следующих размерах:

1) по выплатам, предусмотренным подпунктом 1) статьи 326 Налогового Кодекса, - в размере 14-кратного месячного расчетного показателя, установленного законом о республиканском бюджете и действующего на дату начисления дохода в виде пенсионной выплаты, за каждый месяц, за который осуществляется пенсионная выплата;

2) по выплатам, предусмотренным подпунктом 2) статьи 326 Налогового Кодекса, - в размере 168-кратного месячного расчетного показателя, установленного законом о республиканском бюджете и действующего на дату начисления дохода в виде пенсионной выплаты.

К корректировке по индивидуальному подоходному налогу (далее – ИПН) в соответствии с подпунктом 18) пункта 1 статьи 341 Налогового кодекса относятся выплаты на погребение, при наличии справки о смерти или свидетельства о смерти, в пределах 94-кратного размера минимального расчетного показателя.

Также, в соответствии с подпунктами 2) и 3) пункта 1 статьи 346 Налогового кодекса к следующим получателям пенсионным выплат при определении размера облагаемого налога применяются стандартные налоговые вычеты в 882-кратном размере месячного расчетного показателя за календарный год на основании того, что получатель на дату выплаты из ЕНПФ является:

- участником Великой Отечественной войны и приравненным к нему лицом;

- лицом, награжденным орденами и медалями бывшего Союза ССР за самоотверженный труд и безупречную воинскую службу в тылу в годы Великой Отечественной войны;

- лицом, проработавшим (прослужившим) не менее шести месяцев с 22 июня 1941 года по 9 мая 1945 года и не награжденным орденами и медалями бывшего Союза ССР за самоотверженный труд и безупречную воинскую службу в тылу в годы Великой Отечественной войны;

- инвалидом І, II или III групп;

- ребенком-инвалидом;

- одним из родителей, опекунов, попечителей ребенка-инвалида, - за каждого такого ребенка инвалида до достижения им восемнадцатилетнего возраста;

- одним из родителей, опекунов, попечителей лица, признанного инвалидом по причине «инвалид с детства», - за каждое такое лицо в течение его жизни;

- одним из усыновителей (удочерителей), - за каждое такое лицо до достижения усыновленным (удочеренным) ребенком восемнадцатилетнего возраста;

- одним из приемных родителей, принявших детей-сирот и детей, оставшихся без попечения родителей, в приемную семью, - за каждое такое лицо на период срока действия договора о передаче детей-сирот, детей, оставшихся без попечения родителей, в приемную семью.

Статьей 351-1 Налогового кодекса предусмотрены особенности исчисления, удержания и уплаты ИПН с единовременных пенсионных выплат, изымаемых вкладчиком (получателем) из ЕНПФ в целях улучшения жилищных условий и (или) оплаты лечения, в порядке, установленном Законом о пенсионном обеспечении.

При этом, ИПН исчисляется ЕНПФ путем применения ставок, установленных статьей 320 Налогового кодекса (в размере 10%), к сумме единовременной пенсионной выплаты.

Удержание и перечисление ИПН с сумм единовременных пенсионных выплат из ЕНПФ согласно пункту 2 статьи 351-1 Налогового кодекса производятся ЕНПФ в соответствии с заявлением физического лица об удержании ИПН по одному из следующих способов:

1) единовременно, не позднее дня осуществления единовременной пенсионной выплаты в порядке, предусмотренном статьей 351 Кодекса;

2) ежемесячно равными долями в течение не более шестнадцати лет по установленному ЕНПФ графику для пенсионных выплат.

Удержание ИПН производится на основании заявления об удержании ИПН, представленного физическим лицом налоговому агенту в лице ЕНПФ по форме, установленной уполномоченным органом по согласованию с уполномоченным органом в сфере пенсионного обеспечения.

Обращаем внимание, что следующие доходы получателей пенсионных выплат облагаются ИПН по ставке 10 (десять) процентов без применения налоговых вычетов:

- выплаты физическим лицам в виде унаследованных пенсионных накоплений, за исключением лиц, указанных в подпунктах 2), 3) пункта 1 статьи 346 Налогового Кодекса;

- выплаты физическим лицам, являющимся нерезидентами Республики Казахстан (подпункт 3 статьи 655 Налогового кодекса);

- единовременные пенсионные выплаты, изымаемые вкладчиком (получателем) из ЕНПФ в целях улучшения жилищных условий и (или) оплаты лечения.

Пресс-центр АО «ЕНПФ»

Контакты для СМИ: press@enpf.kz

 

БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдеріне салық салынады деген рас па? Қай санаттағы азаматтар салық шегерімдеріне үміт арта алады?

Қазақстан Республикасының Салық кодексі салық салынатын табыс деп есептелетін зейнетақы төлемдері түріндегі төлемдерді айқындап қойған. Әрі зейнетақы төлемдері түріндегі табысқа арналған салық мөлшерлемесі де бар.

Мәселен, Салық Кодексінің 326-бабына сәйкес, салық салуға жататын зейнетақы төлемдері түріндегі табысқа БЖЗҚ жүзеге асыратын келесі төлемдер жатады:

• Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес міндетті зейнетақы жарналары және міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптастырылған салық төлеушілердің зейнетақы жинақтары;

ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шарттың талаптарына сәйкес ерікті зейнетақы жарналары;

 

2) ҚР «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Заңына сәйкес зейнет жасына толған және Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұру үшін қоныс аударған Қазақстан Республикасының резиденті-жеке тұлғаларына берілетін төлемдер;

3) ҚР «Қазақстан Республикасында зейнетақымен қамсыздандыру туралы» Заңына сәйкес зейнет жасына толмаған және Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге тұрақты тұру үшін қоныс аударған Қазақстан Республикасының резиденті-жеке тұлғаларына берілетін төлемдер;

4) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мұраға қалдырылған зейнетақы жинақтары түріндегі жеке тұлғаларға берілетін төлем;

5) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен зейнетақы жинақтары бар қайтыс болған адамды жерлеуге арналған біржолғы төлем түрінде жеке тұлғаларға берілетін төлем.

Салық кодексінің 320-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасындағы табыс көздерінен алынған дивидендтер түріндегі табысты қоспағанда, салық төлеушінің табыстарына 10 пайыз мөлшерлемесінде салық салынады. 

Салық кодексінің 353-бабының 3-тармағына сәйкес, БЖЗҚ-дан төленетін зейнетақы төлемдері түріндегі салық салынатын табыс мөлшері мынадай тәртіппен айқындалады:

салық салуға жататын зейнетақы төлемдері түріндегі табыс сомасы,

айырма

Салық кодексінің 341-бабының 1-тармағында көзделген жеке табыс салығы бойынша түзету сомасы.

айырма

Салық кодексінің 345-бабының 1-тармағы және 346-бабының 1-тармағы 2) және (немесе) 3) тармақшаларында көрсетілген тәртіп пен мөлшердегі салық шегерімдерінің сомасы;

Салық кодексінің 345-бабына сәйкес, салық салуға жататын зейнетақы төлемдері түріндегі табысқа мынадай мөлшерлерде салықтық шегерім қолданылады:

1) Салық Кодексінің 326-бабының 1) тармақшасында көзделген төлемдер бойынша, республикалық бюджет туралы Заңда белгіленген, әрі зейнетақы төлемі төленетін әрбір айдағы зейнетақы төлемі түріндегі табысты есептеу күніне қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 14 еселенген мөлшерінде;

2) Салық Кодексінің 326-бабының 2) тармақшасында көзделген төлемдер бойынша, республикалық бюджет туралы Заңда белгіленген және зейнетақы төлемі түрінде кірісті есептеу күні қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 168 еселенген мөлшеріндегі салықтық шегерім қолданылады.

Салық кодексінің 341 – бабы 1-тармағының 18) тармақшасына сәйкес, қайтыс болу туралы анықтама немесе қайтыс болу туралы куәлік болған кезде ең төменгі есептік көрсеткіштің 94 еселенген мөлшері аясында жерлеуге арналған төлемдер жеке табыс салығы (бұдан әрі – ЖТС) бойынша түзетуге жатады.

Сондай-ақ, Салық кодексінің 346-бабы 1-тармағының 2) және 3) тармақшаларына сәйкес, келесі зейнетақы төлемдерін алушыларға салынатын салықтың мөлшерін айқындау кезінде алушы БЖЗҚ-дан төлем алатын күні күнтізбелік жыл үшін айлық есептік көрсеткіштің 882 еселенген мөлшерінде стандартты салық шегерімдері қолданылады:

- Ұлы Отан соғысына қатысушы және оған теңестірілген адам;

- Ұлы Отан соғысы жылдары тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендері және медальдарымен марапатталған адам;

- 1941 жылғы 22 маусым – 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемінде алты ай жұмыс істеген (әскери қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы қажырлы еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендері және медальдарымен марапатталмаған адам;

- І, II немесе III топтағы мүгедек;

- мүгедек бала;

- әрбір осындай  мүгедек бала он сегіз жасқа толғанға дейін мүгедек баланың ата-анасы, қорғаншылары, қамқоршыларының бірі;

- «бала кезінен мүгедек»  деп танылған адамның өмір бойына әрбір осындай адам үшін - оның ата-анасының, қорғаншыларының, қамқоршыларының бірі;

- асырап алынған бала он сегіз жасқа толғанға дейін әрбір осындай адам үшін асырап алушылардың бірі;

- ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балалар, жетім балаларды отбасына асырап алған ата-ананың бірі, - жетім бала, немесе ата-ананың қамқролығынсыз қалған балаларды отбасына қабылдау туралы келісім-шарттың қолдану мерзімінде осындай әрбір тұлға үшін .

Салық кодексінің 351-1-бабында зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңда белгіленген тәртіп бойынша тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында салымшы (алушы) БЖЗҚ-дан алатын біржолғы зейнетақы төлемдерінен ЖТС есептеу, ұстап қалу және төлеу ерекшеліктері көзделген.

Бұл ретте БЖЗҚ ЖТС-ті Салық кодексінің 320-бабында белгіленген мөлшерлемені (10% мөлшерінде) біржолғы зейнетақы төлеміне қолдану арқылы есептейді.

Салық кодексінің 351-1-бабы 2-тармағына сәйкес, БЖЗҚ-дан төленетін біржолғы зейнетақы төлемдерінің сомасынан ЖТС ұстап қалу және аударуды БЖЗҚ жеке тұлғаның ЖТС ұстап қалу туралы өтінішіне сәйкес мынадай тәсілдердің бірі бойынша жүргізеді:

1) Кодекстің 351-бабында көзделген тәртіппен біржолғы зейнетақы төлемі жүзеге асырылған күннен кешіктірмей, бір мезгілде;

2) БЖЗҚ белгілеген зейнетақы төлемдерінің кестесі бойынша он алты жылдан аспайтын мерзім ішінде ай сайын тең үлестермен жүзеге асырылады.

ЖТС ұстап қалу зейнетақымен қамсыздандыру саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша жеке тұлғаның БЖЗҚ атынан салық агентіне ұсынған ЖТС ұстап қалу туралы өтінішінің негізінде жүргізіледі.

Назар аударатын жәйт, зейнетақы төлемдерін алушылардың келесі табыстарына салық шегерімдерін қолданбай 10 (он) пайыз мөлшерлемесі бойынша ЖТС салынады:

- Салық кодексінің 346-бабы 1-тармағының 2), 3) тармақшаларында көрсетілген тұлғаларды қоспағанда, жеке тұлғаларға мұраға қалдырылған зейнетақы жинақтары түріндегі төлемдер;

- Қазақстан Республикасының резиденттері болып табылмайтын жеке тұлғаларға төлемдер (Салық кодексінің 655-бабының 3-тармақшасы);

- тұрғын үй жағдайын жақсарту және (немесе) емделуге ақы төлеу мақсатында салымшының (алушының) БЖЗҚ-дан алатын біржолғы зейнетақы төлемдері кіреді.

 

«БЖЗҚ» АҚ баспасөз орталығы

БАҚ үшін байланыстар: press@enpf.kz