Балық және балық өнімдерін қадағалаудың ақпараттық жүйесін құру туралы
ҚР экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Балық шаруашылығы комитеті ақпараттандырудың сервистік моделі арқылы балық және балық өнімдерін қадағалаудың ақпараттық жүйесін құру мәселесін пысықтауда.
ЦДИАӨМ қорытындысына сәйкес (05.11.2020 ж. № 01-3-5-17/28662 хат) бақ бойынша автоматтандырудың орындылығы расталады, алайда "балықтар мен басқа да су жануарларының мониторингі"сервисін құру ақпараттық жүйесін пайдалана отырып, балықтар мен басқа да су жануарларының мониторингі процесін регламенттейтін НҚА жоқ.
Осыған байланысты, балық және басқа да су жануарлары мониторингінің Ережесіне тиісті өзгерістер енгізілді (ЭГТРМ 2020 жылғы 29 қаңтардағы № 25 бұйрығы).
Бұдан басқа, ақпараттандырудың сервистік моделін іске асыру қағидаларына (бұдан әрі - қағидалар) сәйкес сервистік интегратормен ("Зерде "ҰИХ" АҚ) сервистік модель бойынша ақпараттық жүйені құру үшін ЗНП (жүйені жобалауға арналған тапсырма) әзірленді.
2021 жылғы 17 қарашада Конкурстық комиссия белгіленген тәртіппен ақпараттық жүйені әзірлеуге кіріскен өнім берушіні айқындады. Ережеге сәйкес, ақпараттық жүйені әзірлеу мерзімі 3 айды құрайды.
Бұл жүйені іске қосу 2022 жылға жоспарланып отыр.
Анықтама: "Цифрлық Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасында балық өнімдерінің бақылаусыз заңсыз аулануы мен көлеңкелі айналымы балық ресурстары санының қысқаруына және азық-түлік өнімдерінің тапшылығына әкеп соқтыруы мүмкін екендігі көрсетілген, осыған байланысты балықтың көлеңкелі айналымын анықтау және жолын кесу қажеттілігі туындайды.
Мәселен, "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне агроөнеркәсіптік кешенді реттеу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы" 2019 жылғы 28 қазандағы ҚР Заңымен "жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" Заңға балықтардың және басқа да су жануарларының мемлекеттік мониторингі ұғымын және уәкілетті органның (ЭГТРМ) балықтар мен басқа да су жануарларының мониторингі қағидаларын әзірлеу мен бекітуге құзыретін қарастыру бөлігінде түзетулер енгізілді.
Балық және басқа су жануарлары мониторингінің ережесі ЭГТРМ-нің 2020 жылғы 29 қаңтардағы № 25 бұйрығымен бекітілген.
Қазақстан Республикасының "жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану туралы" Заңының 7-бабына сәйкес, балықтар мен басқа да су жануарларының мемлекеттік мониторингі-заңсыз шығарылған балықтар мен басқа да су жануарларын уақтылы анықтау және олардың өткізілуін болдырмау мақсатында ауланған, сатып алынған, жасанды өсірілген балық немесе басқа да су жануарлары, балықтар мен басқа да су жануарларын көтерме және бөлшек саудада өткізу, олардың экспорты мен импорты туралы ақпаратты жинауды және уақтылы өңдеуді қамтамасыз етуге
Қадағаланатын балық және балық өнімдерінің автоматтандырылған жүйесі балық және балық өнімдерінің шығарылуының заңдылығын растайтын құжаттарды қалыптастыруға және беруге қатысатын мүдделі мемлекеттік органдар жүйелерінің интеграциясын көздейтін болады.
Мысалы, жүйе келесі жүйелермен өзара әрекеттесу мүмкіндігіне ие болады:
- БАБЖ ("E-Agriculture" агроөнеркәсіптік кешенді басқарудың бірыңғай автоматтандырылған жүйесі "Ветеринариялық қауіпсіздік" кіші жүйесі) өндірілген, сатып алынған, жасанды өсірілген балық, балықтардың көтерме және бөлшек саудада сатылуы, экспорты мен импорты туралы, балық аулаудың шығу тегі туралы берілген анықтамалар, ветеринариялық анықтамалар мен сертификаттар туралы екіжақты ақпарат алмасу, сондай-ақ балық аулауды жүзеге асыру объектісі болып табылатын Қазақстан Республикасының аумағында жүзеге асырылатын, уәкілетті органның балықты және басқа да су жануарларын заңсыз жолмен алып шығуды уақтылы анықтауы және оларды өткізуді болдырмау мақсатында балық және балық өнімдерін есепке алу үшін ветеринариялық органдар жүйесіне осы ақпаратты алу және алмасу;
- балық және балық өнімдері көлемінің шекарасын кесіп өту бөлігінде кеден органдарының ақпараттық жүйелері;
- "электрондық үкімет" порталымен және электрондық үкімет шлюзімен, ол жеке кабинет арқылы өтінім беруге және жүйеде бар деректерді пайдалана отырып, балық ресурстарын және басқа да су жануарларын алып қоюға дайын рұқсат беру құжатын алуға мүмкіндік береді.