Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі «Жол жүрісі қағидаларын, Көлік құралдарын пайдалануға рұқсат беру жөніндегі негізгі ережелерді, көлігі арнайы жарық және дыбыс сигналдарымен жабдықталуға және арнайы түсті-графикалық схемалар бойынша боялуға тиіс жедел және арнайы қызметтер тізбесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 13 қарашадағы № 1196 қаулысына өзгеріс пен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Үкіметі қаулысының жобасын (бұдан әрі-қаулы жобасы) әзірледі.
Қаулы жобасында Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Агроөнеркәсіптік кешендегі мемлекеттік инспекция комитеті және Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті бөлімшелерінің автокөлік құралдарын Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2014 жылғы 13 қарашадағы № 1196 қаулысымен бекітілген көлігі арнайы жарық және дыбыс сигналдарымен жабдықталуға және арнайы түсті-графикалық схемалар бойынша боялуға жататын жедел және арнайы қызметтер тізбесіне ауыстыру көзделген.
Мақсаты-қолайлы фитосанитариялық жағдайды қамтамасыз ету үшін өсімдіктер карантині және оларды қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекторлар тиісті аумақтарда карантиндік фитосанитариялық мониторинг пен фитосанитариялық іс-шаралардың жүргізілуіне бақылауды уақтылы жүзеге асыруы қажет.
Қазақстан ДСҰ-ның СФС шаралары жөніндегі келісімінде көзделген міндеттемелерді қабылдады, атап айтқанда: өсімдік тектес өнімдердің фитосанитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша карантиндік объектілердің таралуын болдырмау жөніндегі бірыңғай санитариялық және фитосанитариялық шараларды (СФС) орындау.
Бақылаудағы жүктер импортының көлемі жыл сайын артып келеді, бұл карантиндік объектілер мен бөтен текті түрлердің ену ықтималдығын арттырады.
Жыл сайын Қазақстанға әлемнің 100-ден астам елінен өсімдік өнімдерінің түрлі түрлері импортталады.
Қазақстан Республикасында 14 карантиндік объект және 12 аса қауіпті зиянды организм тіркелген.
Шегірткеге қарсы қорғау іс-шараларын жүзеге асыру және карантиндік объектілерді оқшаулау мен жою үшін республикалық бюджеттен жыл сайын шамамен 2-3 млрд.теңге бөлінеді.
Осы функцияны жүзеге асыру АӨК-дегі мемлекеттік инспекция комитетіне және оның фитосанитариялық бақылау бекеттері бар, жергілікті жерлерде тұрақты мемлекеттік карантиндік фитосанитариялық бақылауды және қадағалауды тікелей жүзеге асыратын аумақтық бөлімшелеріне жүктелген.
Бұдан басқа, облыс аумағында фитосанитариялық бақылау бекеттерінің аудан аумағында орналасуына байланысты жұмыс және демалыс күндері арнайы автокөлік қажет, ол өз кезегінде жинақталған: зертханаға жеткізу сәтіне дейін іріктелген үлгілерді және/немесе энтомологиялық объектілерді уақытша сақтауға арналған тоңазытқыш, инспекторлардың арнайы сөмкелері (жиынтықта: БЛ-2-1 көзілдірігі (лупа), эксгаустер, респираторлар, жәндіктерді жинауға арналған контейнерлер, дақтар, пробиркалар, пышақ, кювет, қол арасы, балта, қалақ, шам, комбинезондар, пломбасы бар сым және пломбираторлар, бас терісі, пинцеттер және т. б.), үлгілерді іріктеуді жүргізуге арналған сүңгілер, саты, жеке қорғаныш құралдары, портативті микроскопы бар шағын зертханалық жабдық, техникалық таразы, ылғалдылықты талдаушы, термопринті бар планшет.
Аудандар мен ауылдық округтердегі өсімдіктер карантині және оларды қорғау жөніндегі мемлекеттік инспекторлар бақылау, тексеру және химиялық өңдеу жөніндегі жұмыстарды ұйымдастыру, сондай – ақ фитосанитариялық бақылау бекеттерінде карантиндік фитосанитариялық бақылау және қадағалау, үлгілерді іріктеу, қажет болған кезде-карантиндік фитосанитариялық сараптама және (немесе) зертханалық сараптама жүргізеді, ол үшін арнайы автокөлік қажет.
Бұл ретте, бір мемлекеттік инспекторға жүктеме 12-ден астам ауылдық округті құрайды, әрқайсысында 1-ден 5-ке дейін элеватор мен АҚК бар, ауылдық округтер арасындағы қашықтық 50-ден 120 км-ге дейін жетеді.
Қазақстан Республикасының аумағын басқа мемлекеттерден жануарлардың жұқпалы және экзотикалық ауруларының әкелінуі мен таралуынан қорғау, ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, халықтың денсаулығын жануарлар мен адамға ортақ аурулардан қорғау мақсатында, осы функцияларды жүзеге асыру үшін Ветеринариялық бақылау және қадағалау комитеті және оның тұрақты ветеринариялық-санитариялық бақылауды және қадағалауды тікелей жүзеге асыратын ветеринариялық бақылау бекеттері бар аумақтық бөлімшелері жұмыс істейді.
«Ветеринария туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі № 339 Заңының 14-1-бабына сәйкес мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылау және қадағалау шекараларда және кеден пункттерінде (Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасымен тұспа-тұс келетін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттерінде), сондай-ақ олардың шегінде орналасқан тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізуді өзге де орындарында жүзеге асырады, сондай-ақ шикізаттардың ветеринариялық-санитариялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және Қазақстан Республикасының аумағына басқа мемлекеттерден жануарлардың жұқпалы және экзотикалық ауруларының әкелінуі мен таралуынан қорғауға бағытталған шаралар қабылдайды.
Осыған байланысты, "Қазақстан Республикасының шекара маңындағы аумағында мемлекеттік бақылау мен қадағалауды жүзеге асырудың кейбір мәселелері туралы" Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2019 жылғы 29 наурыздағы № 150 қаулысына сәйкес Ресей аумағындағы шекара маңының бойында Қазақстан және Қырғыз – Қазақстан учаскелерінде - 32 Ветеринариялық бақылау бекеті (бұдан әрі – ВКП) жұмыс істейді.
Сонымен қатар, жануарлар мен мал шаруашылығы өнімдерін солтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс облыстары арасында зоосанитарлық мәртебесі әртүрлі (аусылға қарсы вакцинацияланатын және вакцинацияланбайтын аймақ), сондай-ақ мал ұрлығына қарсы күрес бойынша тасымалдау кезінде ветеринария саласындағы құқық бұзушылықтарды болдырмау үшін Республикалық маңызы бар автомобиль қатынасы жолының бойында ветеринариялық-санитариялық бақылаудың жылжымалы вагондары (ВКП) орналастырылған.
Сондай-ақ, казіргі уақытта ВКП-да мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық бақылау және қадағалау Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2014 жылғы 30 қазандағы № 7-1/559 бұйрығына 6-қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады. ВКП мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторлары "Ветеринария туралы" Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі № 339 Заңының 17-бабының 6-1) тармақшасына сәйкес көлік құралдарын тоқтатуға және орны ауыстырылатын (тасымалданатын) объектілерді ветеринариялық тексеру (тексеріп қарау), диагностика немесе ветеринариялық-санитариялық сараптама жүргізу кезеңінде, сондай-ақ оларды ветеринариялық құжаттарсыз тасымалдау кезінде немесе ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) қағидаларға, талаптарға сәйкес келмеген жағдайларда ВКП-ға ұстауға құқылы.
Жобаны қабылдау теріс әлеуметтік-экономикалық және құқықтық салдарға әкеп соқтырмайды.