1.Даудың түрі: салықтық даулар
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді және залалды азайтуды қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «М» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2019ж.01.01. бастап 2019ж.31.12. аралығындағы кезеңде корпоративтік табыс салығы мен қосылған құн салығы бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша «М» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша 134 061,9 мың теңге сомасында КТС 26 252,3 мың теңге сомасында өсімпұл және 3 256 689,6 мың теңге сомасында залал азайту туралы хабарлама шығарылды
«М» Компаниясы КТС есептеу бөлігінде тексеру нәтижелері туралы хабарламамен келіспейді және мынадай дәлелдер келтіреді.
«М» Компаниясы шағымда «А» Компаниясымен өзара қарым-қатынаста транзакциялардың үш компонентінің моделі (БЖТМ) әрекет ететінін көрсетеді. Осы модельге сәйкес, «A» Ккомпаниясы «М» Компаниясына келесі қызмет түрлерін көрсетеді:
(i) бірінші компонент - Ақпараттық технологиялар қызметтері;
(ii) екінші компонент - бизнес-қызметтер;
(iii) үшінші компонент - брендтер үшін лицензиялар.
Бұдан басқа, тараптар арасында бірыңғай сервистік орталықтың қызметтерін ұсыну туралы шарт жасалды, осы Шарттың қосымшасы сервистік деңгейді қамтамасыз ету туралы шарт болып табылады.
Бұдан әрі, шағымда 2015ж.00.00. бірінші компонент шеңберінде «А» Компаниясымен ат-қызметтері туралы негіздемелік келісім (бұдан әрі - АТ-қызметтері туралы негіздемелік келісім) жасалғаны көрсетілген ,оған сәйкес «М» Компаниясы мынадай төлемдерді төлейді:
(i) бағдарламалық қамтылым үшін лицензиялық алым (бұдан әрі - «БЖ») және деректер базасын ұсыну («Step-In License» деп аталатын (лицензия беру));
(ii) тараптар қол қоятын техникалық тапсырмаларда келісілгендей БҚ әзірлеу жөніндегі қызметтер үшін сыйақы. Әзірленген бағдарламалық жасақтама «М» бизнес моделіне және нарықтағы нақты оқиғаларға бейімделудің жоғары дәрежесін талап етеді. Сондықтан, ол әдетте стандартты дайын it өнімдері нарығында қол жетімді емес, бірақ қолданыстағы it ландшафтына жобалануы және жеке енгізілуі керек. Жалпы рәсім «М» Компаниясы «М» Компаниясының жұмысы барысында анықталған нақты проблема негізінде «А» Компаниясындағы БҚ белгілі бір әзірлемелерге немесе пысықтауларға тапсырыс береді;
(iii) тараптар қол қоятын техникалық тапсырмаларда келісілгендей, өзге де ат-қызметтер (мысалы, инфрақұрылымды пайдалану, қосымшалардың үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету, ат-шешімдерге қызмет көрсету және қолдау жөніндегі қызметтер);
Сондай-ақ, шағымда 2015ж.01.10. екінші компоненті аясында бизнес - қызметтерге қатысты негіздемелік келісім (бұдан әрі-бизнес-қызметтер туралы негіздемелік келісім) жасалғаны атап өтілді, ол топтық талаптар шеңберінде корпоративтік стандарттар мен бизнесті жүргізу этикасының сақталуы үшін «М» Компаниясына стратегиялық мәселелер бойынша қолдау мен консультация беруді көздейді.
Бизнес - қызметтер туралы негіздемелік келісім шеңберінде көрсетілетін қызметтердің нақты түрлері 2019 жылға қатысты қол қойылған екі Техникалық Тапсырмада сипатталған.:
(i) Стратегиялық жоспарлау мәселелеріне қатысты консультациялық қызметтер (дүкендер қызметінің тиімділігін арттыру процестері бойынша консультацияларды қоса алғанда);
(ii) қаржы және бухгалтерлік мәселелер бойынша консультациялық қызметтер (артық өтімділікті басқарудағы консультациялық көмекті қоса алғанда, оның ішінде өтімділік болжамдары және қосымша қаржыландыруды тарту қажеттілігі бойынша консультациялар, бюджет пен болжамдарды дайындау процесінде консультациялар, есептілікті талдау бойынша консультациялар);
(iii) еңбек мәселелері бойынша консультациялық қызметтер (персоналды басқарудың топтық процестері үшін басшылық қағидаттарды әзірлеу кезіндегі консультацияларды, үлгерімді бағалау кезіндегі консультацияларды, еңбек мәселелері бойынша заң консультацияларын қоса алғанда);
(iv) жобаларды жоспарлауға және іске асыруға қатысты әдіснамалық қолдау (мысалы, веб-семинарлар мен тренингтер өткізуге жәрдемдесу, сұрау жоспарларын әзірлеу, онлайн есептерді әзірлеу, сұрау салуға шақыруларды тарату, нәтижелер мен есептерді тарату);
(v) таланттарды басқару бойынша консультациялық қызметтер (басшылық лауазымдар үшін біліктілікті арттыру, орта деңгейдегі менеджмент үшін көшбасшылық қасиеттерді дамыту, басшылар мен орта буын менеджерлеріне арналған бейімдеу бағдарламасы);
(vi) азық-түлік өнімдерін іріктеу, жеткізу, ассортимент және мақсатты тұтынушыларға қатысты консультациялық қызметтер (азық-түлік жеткізу бизнесін қолдайтын ат-құралдарын әзірлеуді қолдауды қоса алғанда);
(vii) Инвестициялық, техникалық мәселелер, сатып алу мәселелері, сапа кепілдігі саласындағы консультациялық қызметтер;
(viii) жарнама және маркетинг саласындағы консультациялық қызметтер;
(ix) сақтандыру саласындағы қызметтер.
Мысал ретінде, 2019ж.00.00. шот шеңберінде «А» Компаниясының мамандары «М» Компаниясының дүкендеріндегі деректерге талдау жүргізді және сапаны жақсарту бойынша ұсыныстар дайындады.
2016ж.00.00. үшінші құрауыш шеңберінде «M» тобының тауар белгісін пайдалануға арналған сублицензиялық шарт (бұдан әрі - сублицензиялық шарт) жасалды.
Бұдан басқа, «М» Компаниясы 2015ж.00.00. сервистік деңгей көрсету туралы шарт (бұдан әрі - сервистік деңгей туралы шарт) жасасты.
Сервис орталығы қызметтерінің мақсаты «М» Компаниясына ұйымдастыру-техникалық қызмет көрсету болып табылады. Атап айтқанда, мұндай қызметтер мыналарды қамтиды:
(i) қызметкерлердің деректер базасын жүргізу;
(ii) «SAP» компаниясының қаржылық компьютерлік бағдарламаларына қатысты пайдаланушыларды («М» Компаниясының қызметкерлерін) қосу;
(iii) «М» Компаниясының өнім берушілері туралы дерекқорға ақпарат енгізу.
«М» Компаниясы жоғарыда сипатталған қызметтердің барлық көлемінен роялтиге сублицензиялық шарт бойынша брендтер үшін лицензиялық төлемдер ғана жатады деп есептейді.
Сондай - ақ шағымда 1997 жылғы 26 қарашадағы Қазақстан Республикасы мен Германия Федеративтік Республикасы арасындағы «Табыс пен мүлікке салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау туралы» келісімнің (бұдан әрі-Конвенция) 10-бабының 2-тармағына сәйкес төлем көзінен КТС ставкасын қолданумен 15% мөлшерінде келіспейтіні туралы көрсетілген. Германияның салық резиденттеріне төлеу кезінде роялти 10% - дан аспауға тиіс.
«М» Компаниясы тексеру актісінде айтылған барлық төлемдер Германия Федеративтік Республикасының салық резиденті болып табылатын «А» Компаниясының пайдасына жасалғанын атап өтті. «A» Компаниясының 2019 жылғы салықтық резиденттік сертификаты салық органдарына ұсынылды.
Салықтық тексеру актісінен «М» Компаниясы 2017ж.25.12. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексін
Салықтық тексеру актісіне сәйкес IT-қызметтер, бизнес-қызметтер, сервис орталығының қызметтері туралы негіздемелік келісімдер шеңберінде ұсынылған қызметтер үшін роялтиге қатысты Конвенцияның 12-бабында көзделген 10% мөлшерлеменің орнына Салық кодексінде көзделген 15% мөлшерлеме бойынша роялти танылады. Бұл ретте «М» Компаниясы төлем көзінен ұсталатын КТС бойынша есеп айырысуларды ұсынған кезде (101.04 Н.) Конвенцияны қолдану мақсатында «А» Компаниясының резиденттігін растайтын ұсынылған құжаттар негізінде бейрезиденттің кірістерін салық салудан босатуды қолданды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына сәйкес роялти нысанындағы кірістер резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері болып табылады.
Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 52) тармақшасына сәйкес роялти - бұл:
пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы;
зияткерлік меншік объектісіне мүліктік (айрықша) құқықтарды толық немесе ішінара іске асыруды қоспағанда, авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, сызбаларды немесе модельдерді пайдалану немесе пайдалану құқығы; патенттерді, тауар белгілерін немесе құқықтың басқа да осыған ұқсас түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы;
өнеркәсіптік жабдықты, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдығын пайдалану немесе пайдалану құқығы; «ноу-хауды» пайдалану; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазбаларын пайдалану немесе пайдалану құқығы немесе басқа жазу құралдары.
Салық кодексінің 645-бабының 1-тармағына сәйкес қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмейтін бейрезидент заңды тұлғаның Қазақстан Республикасындағы көздерден алған табыстарына шегерімдер жүзеге асырылмай, төлем көзінен корпоративтік табыс салығы салынады.
Бұл ретте төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығының сомасын салық агенті Салық кодексінің 644-бабында көрсетілген кірістер сомасына салық кодексінің 646-бабында белгіленген мөлшерлемелерді қолдану арқылы есептейді.
Төлем көзінен салық салынатын табыстар бойынша корпоративтік табыс салығын есептеуді және ұстауды салық агенті жүргізеді.
Салық кодексінің 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден құн өсімінен түсетін табыстары, дивидендтер, сыйақылар, роялти 15 пайыз мөлшерлеме бойынша төлем көзінен салық салуға жатады деп көзделген.
Салық кодексінің 667-бабытың 1-тармағына сәйкес, егер халықаралық шартта өзгеше белгіленбесе, бейрезидентке дивидендтер, сыйақылар және (немесе) роялти түріндегі кірістерді төлеу кезінде немесе бейрезиденттің сыйақылар және (немесе) роялти түріндегі төленбеген кірістерін шегерімге жатқызу кезінде салық агенті халықаралық шарттарда көзделген салық салудан босатуды немесе салықтың төмендетілген ставкасын дербес қолдануға құқылы. мынадай талаптар сақталған кезде:
1) Резидент емес табысты түпкілікті (нақты) алушы (иеленуші) болып табылады;
2) салық агентіне осы Кодекстің 666-бабының 4-тармағында белгіленген мерзімде резидент еместің резиденттігін растайтын құжат табыс етілсе, салық агентіне табыс етіледі.
Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағына сәйкес егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Кодекстегіден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылады.
Осылайша, Қазақстан Республикасы мен Германия Федеративтік Республикасы арасында табыс пен мүлікке салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісім (Бонн, 1997 жылғы 26 қараша) жасалды (бұдан әрі – Конвенция).
Конвенцияның 12-бабының 1, 2 және 3-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін.
Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте де салық салынуы мүмкін, бұл ретте, егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
«Роялти» термині осы бапта пайдаланылған кезде кинематографиялық фильмдерді қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына кез келген авторлық құқықты, кез келген патентті, сауда маркасын, дизайнын немесе моделін, жоспарын, құпия формуласын немесе процесін пайдаланғаны үшін немесе пайдалану құқығын бергені үшін немесе ақпарат үшін сыйақы ретінде алынатын кез келген түрдегі төлемдерді білдіреді өндірістік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты, сондай-ақ өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми жабдықты пайдалану немесе пайдалану құқығы үшін төлемдер.
Қазақстан Республикасы мен Германия Федеративтік Республикасы арасында жасалған Конвенция табыс пен капиталға салынатын салықтар жөніндегі модельдік конвенциясына (бұдан әрі - Модельдік конвенция) негізделген, осыған байланысты Модельдік конвенцияға түсініктемелерді пайдалану қажет.
Мәселен, өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат үшін сыйақы ретінде алынған төлемдерді жіктеу кезінде Модельдік конвенцияның 12-бабына түсіндірмелердің 11, 11.1, 11.2, 11.3-тармақтарына сәйкес 2-параграф «ноу-хау»тұжырымдамасына жатады. Әр түрлі мамандандырылған органдар мен авторлар ноу-хаудың анықтамаларын тұжырымдады. «Өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат үшін төлемдер» деген сөздер патенттелмеген және әдетте зияткерлік меншік құқығының басқа санаттарына жатпайтын белгілі бір ақпаратты беру контекстінде қолданылады. Әдетте, бұл алдыңғы тәжірибеден алынған, кәсіпорынның іс жүзінде қолданылатын және ашылуы экономикалық пайда әкелетін өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми сипаттағы ашылмаған ақпарат. Анықтама алдыңғы тәжірибеге қатысты ақпаратқа қатысты болғандықтан, бап төлеушінің сұрау салуы бойынша қызметтер көрсету нәтижесінде алынған жаңа ақпарат үшін төлемдерге қолданылмайды.
Ноу-хауды беру туралы келісім аясында тараптардың бірі екінші Тарапқа өзінің арнайы білімі мен тәжірибесін беруге келіседі, олар көпшілікке жария етілмейді, сондықтан оларды өз мүдделері үшін пайдалана алады. Құқық беруші тұлға лицензиатқа берілген формулаларды қолдануда қандай да бір рөл атқаруға міндетті емес және ол нәтижеге кепілдік бермейді деп танылады.
Осылайша, келісімшарттың бұл түрі тараптардың бірі өзінің әдеттегі кәсіби дағдыларын екінші тараптың пайдасына өз бетінше жұмыс жасау үшін пайдалануға міндеттенетін қызмет көрсету шарттарынан өзгеше. Соңғы шарттарға сәйкес жасалған төлемдер, әдетте, 7-баптың қолданылу аясына жатады.
Төлемдердің осы екі түрін, яғни ноу-хау және қызмет көрсету үшін төлемдерді бөлу қажеттілігі кейде практикалық қиындықтар туғызады. Мұндай айырмашылықты жүзеге асыру үшін келесі критерийлер қолданылады:
Ноу-хауды жеткізуге арналған шарттар Модельдік конвенцияның 12-бабына түсіндірмелердің 11-тармағында сипатталған ақпаратқа қатысты болады немесе ол әзірленгеннен және жасалғаннан кейін осындай ақпаратты беруге қатысты болады және осы ақпараттың құпиялылығына қатысты нақты ережелерді қамтиды.
Қызметтер көрсетуге арналған шарттар болған жағдайда, өнім беруші осы өнім берушіден арнайы білімді, дағдыларды және тәжірибені талап етуі мүмкін, бірақ мұндай арнайы білімді, дағдыларды немесе тәжірибені екінші Тарапқа беруді талап етпейтін қызметтер көрсетуге міндеттенеді.
Ноу-хауды беруге байланысты көптеген жағдайларда, әдетте, жеткізушіден қолданыстағы ақпаратты ұсынудан немесе бар материалдарды ойнатудан басқа келісімшарт бойынша іс жүзінде ешқандай әрекет талап етілмейді. Екінші жағынан, қызмет көрсету туралы келісім көп жағдайда жеткізушінің шарттық міндеттемелерін орындауға кететін шығындарының едәуір көп мөлшерін білдіреді. Мысалы, өнім беруші көрсетілетін қызметтердің сипатына қарай зерттеулермен, жобалаумен, сынақтармен, сызбалар жасаумен және осыған байланысты өзге де қызметпен айналысатын қызметкерлерге жалақы төлеу бойынша шығыстарды көтеруге, сондай-ақ осындай қызметтерді көрсеткені үшін қосалқы мердігерлерге төлемдер жасауға міндетті болуы мүмкін.
Қаралатын жағдайда «М» Компаниясы «А» Компаниясымен мынадай келісімдер мен шарттар жасады:
- 2015ж.00.00. ат-қызметтері туралы негіздемелік келісім (оның ішінде «Step-In License» бағдарламалық қамтылым мен деректер базасын ұсыну);
- 2015ж.00.00. бизнес-қызметтер туралы негіздемелік келісім;
- 2015ж.00.00. сервистік деңгей көрсету туралы шарт;
- 2016ж.00.00 «M» тобының тауар белгісін пайдалануға арналған сублицензиялық шарт.
Көрсетілген негіздемелік келісімдер мен шарттарға сәйкес «М» Компаниялар тобы, оның ішінде «Т» Компаниясы - «МСС», ал «A» Компаниясы - «A».
Осы келісімдер мен шарттар шеңберінде «A» Компаниясы «М» Компаниясының атына 22 инвойс, оның ішінде 2019 жылғы 3 тоқсанда 173 047,9 мың теңге сомасында төленген 10 инвойс және 2019 жылғы 4 тоқсанда 720 698,0 мың теңге сомасында төленген 12 инвойс берілді.
АТ-қызметтері туралы негіздемелік 2015ж.00.00. келісімге қатысты
АТ-қызметтері туралы Кіріспелер келісімнің 1.7-тармаққа сәйкес АТ-қызметтері туралы ережелер бағдарламалық қамтамасыз етуді лицензиялауды, бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуді, бағдарламалық және аппараттық қамтамасыз етуді қолдауды және қызмет көрсетуді, сондай-ақ Деректер орталығының операцияларын қоса алғанда, бір келісімге біріктірілуі тиіс.
АТ-қызметтерне туралы келісімнің 2.6. және 2.8. тармақтармен мынадай анықтамалар берілді:
«АТ-қызметтер» - бағдарламалық қамтылым мен деректер базасын ұсыну, бағдарламалық қамтылымды әзірлеу қызметтері және басқа да ат-қызметтер;
«Басқа АТ қызметтері» - Ақпараттық технологиялар мен телекоммуникацияларға байланысты АТ қызметтері туралы негіздемелік келісімге сәйкес «А» Компаниясы MSS үшін орындалуы немесе ұсынылуы керек міндеттерді білдіреді, олар аналитикалық Қызметтер, техникалық қызмет көрсету қызметі, деректерді түрлендіру қызметі, кеңес беру қызметі, оқыту, білім беру, қолдау қызметі, пайдалану қызметі сияқты элементтерді қамтуы мүмкін жүйелер, жүйені орналастыру қызметі, жүйенің аппараттық немесе бағдарламалық жасақтамасына қызмет көрсету, түзетулерді жеткізу, жүйені жаңарту қызметі немесе сапа кепілдігі, бағдарламалық қамтамасыз етуге, бағдарламалық қамтамасыз етуге қызмет ретінде лицензиялар, Инфрақұрылым қызметтері және хостинг, олар бағдарламалық қамтамасыз етуді және дерекқорларды ұсыну бойынша қызметтер мен бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу бойынша қызметтер құрамына кірмейді.
АТ-қызметтеріне арналған Келісімнің 3.1.1 - тармақшасында АТ-қызметтеріне арналған келісім Тараптар жасасатын барлық АТ-қызметтеріне арналған негіздемелік келісім болып табылатыны көзделген. Бұрынғы франчайзинг туралы келісімге және тиісті қызмет көрсету туралы келісімге сәйкес МСС ұсынған барлық АТ қызметтері енді ат қызметтері туралы негіздемелік келісімнің қолданылу аясына жатады.
АТ-қызметтеріне Келісімнің «қызмет көрсету көлемі мен түрі» 4-тармағының «қолданыстағы лицензиялық келісімді пайдалану құқығы» 4.1.2.1, «келісім талабы» 4.1.2.4 және «бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу жөніндегі қызметтер бойынша пайдалану құқығы» 4.2.3.1-тармақшаларымен осы «А» «МСС» - ға сәйкес 30.09.2017 ж. мерзімге айрықша берілмейтін құқықтарды ұсынатыны көзделген. Пайдалану құқығы сублицензия құқығынсыз көшіру, толықтыру және өзгерту құқығын қамтиды және» МСС « осындай құқықтарды беруге келіседі.
Тарату және көпшілікке қол жеткізу құқықтарын кез келген беру, сондай-ақ осы 4.1.2-бөлімге сәйкес берілген құқықтардың кез келген сублицензиясы.. «А» алдын-ала жазбаша келісімі бар, ол өз қалауы бойынша «M» мүдделерін қорғауға кепілдік бере алады.
Осы Келісімге сәйкес нақты техникалық тапсырмамен реттелетін бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеу жөніндегі қызметтер жұмысының нәтижелеріне Барлық құқықтар заңдық тұрғыдан мүмкін болатын дәрежеде «А» - ға ауысады, алайда «А» бұл құқықтарды «МСС» - ның алдын ала жазбаша келісімінсіз пайдаланбайды және сатпайды. тиісті техникалық тапсырманың Тараптары болып табылады.
«Қызметтердің көлемі мен түрі» 4-тармағының 4.2.3.2-тармақшасында ат-қызметтерге жасалған келісім «A» тиісті «MCC» - ге «MCC» орналасқан ел үшін жұмыстың барлық нәтижелерін пайдалануға барлық мерзімсіз, айрықша емес, берілетін құқықтарды, оның ішінде 4.2.3.5-бөлімге сәйкес көшіру, тарату және тарату құқығын береді деп көзделген., жалпыға қол жетімді ету, сублицензия құқығымен толықтыру және өзгерту. Бұл құқық ноу-хауды заңды және техникалық мүмкін болатындай дәрежеде пайдалану құқығын да қамтиды.
«Өзге АТ-қызметтерін» көрсету шеңберінде АТ-қызметтеріне келісім бойынша басқа АТ-қызметтеріне 18/19 қаржы жылы үшін №1 Техникалық тапсырма (бұдан әрі – АТ-қызметтеріне келісім бойынша №1 ТТ) және басқа АТ-қызметтеріне 18/19 қаржы жылы үшін №2 Техникалық тапсырма (бұдан әрі - ТТ) жасалды (Германия) Компаниясы мен «М» Компаниясы арасындағы АТ-қызметтерге келісім бойынша).
Ат-қызметтерге келісім бойынша №1 ТТ-ның 2-тармақтарына сәйкес ат-қызметтерге келісім бойынша өзге ат-қызметтердің сипаттамасы көзделген:
2.1 сыртқы бағдарламалық қамтамасыз ету үшін лицензияларды Орталық сатып алуды басқару (лицензиялардың негіздемелік шарттарына қатысты бөгде жеткізушілермен келіссөздер жүргізу, орталықтандырылған сатып алынатын үшінші тарап бағдарламалық қамтылымын суб-лицензиялау);
2.2 «М» Компаниясында енгізу/белсендіру, ат-өнімдерін бейімдеу және модификациялау (жаңа АТ-өнімдерін іске асыру немесе АТ-өнімдерін жаңарту, бағдарламалық қамтамасыз етуді енгізу, қолданыстағы ат ландшафттарымен интеграциялау және байланыстыру, іске қосу және тестілеу);
2.3 Екінші деңгейдегі қолдау және әзірленген бағдарламалық жасақтамаға техникалық қызмет көрсету (пайдалануға берілгеннен кейін қолдау және қызмет көрсету, техникалық мәселелер бойынша кеңес беру, «глюктерді» терең талдау, бағдарламалық жасақтаманы баптау, бейімдеу және модификациялау, инновация және оңтайландыру, бағдарламалық жасақтаманы бейімдеу және модификациялау);
2.4 инфрақұрылымды пайдалану бойынша қызметтер (серверлерді баптау және конфигурациялау, аппараттық ортаны стандарттау және басқалар);
2.5 қосымшаларды пайдалану бойынша қызметтер (қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз етуді мониторингілеу, серверлерді бағдарламалық қамтамасыз етуді орнатуға дайындау).
АТ-қызметтеріне Келісім шеңберінде «A» Компаниясы 2018ж.00.00. 152 042,5 мың теңге сомасына және 2019 ж.00.00. 663 593,0 мың теңге сомасына инвойстар қойды.
Осылайша, Конвенцияның ережелері мен АТ-қызметтеріне арналған Келісімнің шарттары, №1 және № 2 Техникалық тапсырмалар негізінде «А» Компаниясы «М» Компаниясына бағдарламалық қамтамасыз етуге айрықша емес құқықтар беру жөніндегі қызметтерді, сондай-ақ кіріс деп танылатын әзірленетін бағдарламалық қамтамасыз етуге айрықша емес құқықтарды әзірлеу және беру жөніндегі қызметтерді көрсетті роялти түрінде.
Қаралатын жағдайда негізгі бөлікке қолданылатын режим (бағдарламалық қамтамасыз етуге (роялтиге) айрықша емес лицензия бергені үшін құқық беру) ат-қызметтерге арналған келісім бойынша роялти түрінде табыс деп танылатын және 15 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салынуға жататын ат-өнімдерді бейімдеуді және түрлендіруді қамтитын өзге АТ-қызметтер үшін табыстарға қолданылуы тиіс.
2015ж.00.00. Бизнес қызметтер туралы негіздемелік келісімге (бұдан әрі - Бизнес қызметтер туралы келісім) қатысты.
Бизнес қызметтер туралы Келісімнің 2-бөлімінде мынадай анықтамалар берілген:
«Қызметтер» осы Негіздемелік келісімге сәйкес Тараптар ұсынуға тиіс орындалуға тиіс немесе орындалған жұмыстарды (тиісті техникалық тапсырмада айқындалғандай) білдіреді. Олар үш санатқа бөлінеді: құнды құру қызметтері, функционалды қолдау қызметтері және Федерация қызметтері.
«Құнды құру жөніндегі қызметтер «өзінің операциялық серіктестері және олардың топтары арқылы, атап айтқанда, әрбір» МСС «құнын құру жоспарын құруға және мониторингілеуге байланысты «А» ұсынатын консалтингтік қызметтерді білдіреді. Құнды құру бойынша қызметтер тұрақты негізде де, жобалық негізде де ұсынылуы мүмкін.
«Функционалдық қолдау қызметтері «өз сыныбындағы Үздік көтерме сауда процестерін әзірлеуге және енгізуге, атап айтқанда, процестерді үйлестіру мен стандарттауға, сондай-ақ құнын айқындау мен іске асыруға және өзара іс-қимылдың басқа да түрлеріне бағытталған өзінің операциялық серіктестері мен арнайы функционалдық өкілеттіктері бар топтары арқылы» «А» көрсететін консультациялық қызметтерді білдіреді. Функционалдық қолдау қызметтері тұрақты және жобалық негізде де ұсынылуы мүмкін.
«Қызметтердің көлемі мен түрі» деген 4-бөліммен құнды жасау жөніндегі қызметтерді ұсынуға қатысты (4.1.1.1-т.)) «A» тұрақты негізде консультациялар мен жекелеген «МСС» үшін нақты жобаларды қолдау қызметтерін ұсынатыны көрсетілген. Қызметтердің тиісті көлемі тиісті «МСС» құнын құру жоспарымен айқындалатын болады. Атап айтқанда, «A» операциялық серіктестері мен олардың топтары басқарушы директорлар мен «МСС» кеңестерін олардың жеке құн жасау жоспарларын құру және іске асыру кезінде қолдауы және ынталандыруы тиіс. Сондықтан «А» тиісті «МСС» басшылығымен оған өзінің толық әлеуетін іске асыруға көмектесу үшін белсенді диалог жүргізеді. «A» сонымен қатар ішкі және сыртқы ресурстарды қолдана отырып және инновациялық идеяларды ынталандыру арқылы MSC қолдайды. Осыған байланысты «А» коучинг қызметін ұсынады.
Функционалдық қолдау қызметтерін ұсынуға қатысты (4.1.2.1 т.) «А» тұрақты негізде консультациялар және жекелеген немесе барлық «МСС» үшін нақты жобаларды қолдау қызметтерін ұсынатыны көрсетілген. Қызметтердің тиісті көлемі өз класындағы Үздік көтерме сауда процестерін әзірлеу мен енгізуді, атап айтқанда, процестерді үйлестіру мен стандарттауды, сондай-ақ «МСС» қызметінің көрсеткіштерін жақсарту және ауқым тиімділігі есебінен пайда алу үшін шығындарды анықтау мен іске асыруды және өзара іс-қимылдың басқа да түрлерін қамтуға тиіс.
Бизнес қызметтер туралы келісімнің «зияткерлік меншік құқығы» 8-бөлімінде құнды құру жөніндегі қызметтер мен функционалдық қолдау қызметтерін көрсету жағдайында қызметтерді алушылар тиісті «МСС» орналасқан елдегі жұмыстың барлық нәтижелерін көшіруге, түзетуге, аударуға және өзгертуге пайдаланудың айрықша емес, берілмейтін құқығын осы Негіздемелік келісімнің қолданылу мерзіміне алатыны белгіленген ішкі мақсаттар үшін.
Қызмет алушыларға берілген пайдалану құқықтары үшін сыйақы, егер тиісті техникалық тапсырмада өзгеше айтылмаса, 4.2.2-бөлімге сәйкес сыйақыға енгізілген.
Бизнес қызметтер туралы Келісімнің «құпиялылық» бөлімінің 9.1-тармақшасында тараптар ұсынған барлық ақпарат, сондай-ақ өзгелерден басқа нәтижелерді қоса алғанда, өз сипаты бойынша құпия деп есептелуі тиіс кез келген кеңестер, деректер мен ақпарат (олар техникалық тапсырмада айқындалғандай)көзделгені көзделген, осы Негіздемелік келісімге сәйкес Қызметтерді жеткізуші әзірлеген және тиісті техникалық тапсырмаларды (бұдан әрі «құпия ақпарат» деп аталатын) алушы Тарап құпия деп қарауы тиіс және Алушы Тарап үшінші тарапқа жария етпеуі немесе екінші Тараптың алдын ала жазбаша келісімінсіз жарияланбауы тиіс.
Бизнес қызметтер туралы келісім бойынша құнды құру және/немесе функционалдық қолдау қызметтерін көрсету шеңберінде «A» Компаниясы мен «М Компаниясы арасында 18/19 қаржы жылындағы №1 Техникалық тапсырма (бұдан әрі – №1 ТТ) және 18/19 қаржы жылындағы №2 Техникалық тапсырма (бұдан әрі – №2 ТТ) жасалды.
№1 ТТ және №2 ТТ 2-тармақтарына сәйкес «А» ұсынатын қызметтер, басқалармен қатар, осы Техникалық тапсырмаға А қосымшасында санамаланған қызметтерді қамтиды. Осы бизнес-қызметтер бойынша техникалық тапсырмаға А қосымшасында мынадай қызмет түрлері көрсетілген:
- Құнды құру бойынша қызметтер;
- Функционалдық қолдау қызметтері-қаржы;
– Функционалдық қолдау қызметтері-персоналды басқару;
- Функционалдық қолдау қызметтері-азық-түлік жеткізу;
- Функционалдық қолдау қызметтері-инвестициялармен және техникалық шешімдермен байланысты қызметтер;
- Функционалдық қолдау қызметтері-азық-түлікті басқару;
- Функционалдық қолдау қызметтері-жеткізу тізбегін басқару;
– Функционалдық қолдау қызметтері-сапаны қамтамасыз ету;
- Функционалдық қолдау қызметтері-өндіріс;
- Басқалары - «I» Компаниясы көрсететін консультациялық қызметтер.
Бизнес қызметтер туралы Келісім шеңберінде «A» Компаниясы «М» Компаниясының мекенжайына мынадай инвойстар қойылды - 2018ж.00.00.бастап 11 780,0 мың теңге сомасына, 2018ж.00.00. бастап 141,8 мың теңге сомасына, 2018ж.00.00. бастап 253,6 мың теңге сомасына, 2018ж.00.00. бастап 1 489,4 мың теңге сомасына, 2018ж.00.00. бастап 6,4 мың теңге сомасына, 2018ж.00.00. сомасы 697,8 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. 2 367,1 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. 1 175,4 мың теңге сомасына, 2019 ж.00.00. 4 512,7 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. 2 117,4 мың теңге сомасына, 2019 ж.00.00. 369,6 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. 768,6 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. 41,4 мың теңге сомасына, 2019ж.30.09. 58 103,1 мың теңге сомасына.
Бұл жағдайда 2-параграфтың 11-тармағынан ЭЫДҰ-ның 12-бапқа түсіндірмесі өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат үшін сыйақы ретінде алынған төлемдерді жіктеу кезінде 2-параграф «ноу-хау»тұжырымдамасына жататынын көрсету қажет. Әр түрлі мамандандырылған органдар мен авторлар ноу-хаудың анықтамаларын тұжырымдады. «Өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат үшін төлемдер» деген сөздер патенттелмеген және әдетте зияткерлік меншік құқығының басқа санаттарына жатпайтын белгілі бір ақпаратты беру контекстінде қолданылады. Әдетте, бұл алдыңғы тәжірибеден алынған, кәсіпорынның іс жүзінде қолданылатын және ашылуы экономикалық пайда әкелетін өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми сипаттағы ашылмаған ақпарат.
Ноу-хауды беру туралы келісім аясында тараптардың бірі екінші Тарапқа өзінің арнайы білімі мен тәжірибесін беруге келіседі, олар көпшілікке жария етілмейді, сондықтан оларды өз мүдделері үшін пайдалана алады. Құқық беруші тұлға лицензиатқа берілген формулаларды қолдануда қандай да бір рөл атқаруға міндетті емес және ол нәтижеге кепілдік бермейді деп танылады.
Осылайша, Конвенцияның ережелері, ЭЫДҰ түсіндірмелері және Бизнес қызметтер туралы келісімнің шарттары негізінде «А» Компаниясы көрсеткен қызметтер бойынша зияткерлік меншіктің барлық құқықтары «А» Компаниясына тиесілі құнды және функционалдық қолдауды құру бойынша төленетін сыйақылар роялти түріндегі, кез келген түрдегі төлемдер сияқты табыстар болып табылады. өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге қатысты ақпарат үшін сыйақы ретінде алынатын және 15 проценттік ставка бойынша салық салынуға тиіс.
2015ж.00.00. бірыңғай сервис орталығының қызметтерін ұсыну туралы шартқа (бұдан әрі - БСО бойынша шарт) қатысты.
БСО бойынша шарт шеңберінде «A» Компаниясы «М» Компаниясының атына мынадай инвойстар қойылды - 2018ж.00.00. бастап 3 345,9 мың теңге сомасына, 2019ж.00.00. бастап 1 664,8 мың теңге сомасына, 00.00.2019 ж. бастап 1 625,2 мың теңге сомасына, 2019ж.00.09. бастап 8 714,2 мың теңге сомасына.
БСО бойынша шарттың 1.1-тармақшасына сәйкес Қызметтерді Жеткізуші Тапсырыс берушіге, егер 1-қосымшада (стандартты қызметтер, сондай-ақ 1-тармақта сипатталған бағдарламалық қамтылым мен бағдарламалық құрауыштарды пайдалану құқықтары) өзгеше көрсетілмесе, 2015ж.01.10. бастап қолданыста болатын, 1.2.т. жазылған шарттарға сәйкес осы Шартқа 1-қосымшада сипатталған қызметтерді ұсынады бұдан әрі жеке-жеке «қызмет», ал бірлесіп «Қызметтер» деп аталады).
БСО бойынша шарттың 1.2-тармақшасына сәйкес егер қызметтер бағдарламалық қамтылымды немесе бағдарламалық құрауыштарды пайдалануды қамтыса және тараптар нақты бағдарламалық қамтылымды немесе бағдарламалық құрауыштарды пайдалануға осындай құқықтарға қатысты жекелеген лицензиялық келісімдер жасаспаса және жасасуға ниет білдірмесе, қызметтерді жеткізуші осы арқылы тапсырыс берушіге осы бағдарламалық қамтылымды және бағдарламалық құрауыштарды бүкіл бағдарламалық қамтылымға пайдалануға айрықша емес және берілмейтін құқық осы Шарттың қолданылу мерзімі. Тапсырыс берушінің осы құқықтарды үшінші тараптың мүддесі үшін пайдалануға құқығы жоқ.
БСО бойынша шарттың «құпиялылықты сақтау міндеті» 6.1 тармақшасында қызметтерді көрсетуші мен Тапсырыс беруші, сондай-ақ осы Шартты жасасуға және орындауға тағайындалған және тартылған, оның қолданылу мерзімі ішінде және оны жасасқаннан кейін шектелмеген мерзім ішінде қолданыста болатын тараптардың қызметкерлері көзделген - барлық құпия мәселелерді, атап айтқанда, коммерциялық құпияны, ноу-хауды, екінші Тараптың және оның еншілес компанияларының, сондай-ақ алдыңғы § 2-де көрсетілген «M» тобының қосалқы мердігер компанияларының баға жеңілдіктерінің шарттарын (бұдан әрі «құпия ақпарат» деп бірлесіп аталатын) қатаң құпияда сақтауға міндетті, олар жасасуға және жұмыс істеуге байланысты өздеріне белгілі болады. осы Шартты орындауға міндетті. Бұл міндеттеме әлі жалпыға мәлім болмаған және осындай болатын ақпаратқа қолданылады, алайда тараптардың кез келгенінің санкцияланбаған іс-әрекеті салдарынан емес, атап айтқанда осы § 6 көзделген құпиялылықты қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді бұзу салдарынан. Құпия ақпарат қосалқы мердігерлерге қызметтер көрсету үшін қажетті шамада ашылуы мүмкін; қызметтерді жеткізуші тиісті қосалқы мердігерді және оның қызметкерлерін осы §6 шарттарына сәйкес құпия ақпаратты жария етпеуге міндеттейді.
Осылайша, БСО бойынша Шарттың ережелеріне сәйкес «А» Компаниясы «М» Компаниясына стандартты қызметтерді көрсетеді, сондай-ақ осы құқықтарды үшінші тараптың мүддесі үшін пайдалану құқығынсыз бағдарламалық қамтылым мен бағдарламалық құрауыштарды пайдалануға айрықша емес және берілмейтін құқықтар беріледі.
БСО бойынша шартқа 1-қосымшаның 1.1-тармақшасына сәйкес осы SLA (қызмет көрсету деңгейі туралы келісім) мақсаты төменде көрсетілген көлемге жататын ұйымдастырушылық қызмет көрсету бойынша нақты міндеттерді растау және құжаттау болып табылады.
Нақты SLA мақсаттары келесідей:
- Қызмет көрсету, есеп беру, рөлдер және/немесе міндеттер үшін жауапкершілікке нақты сілтеме жасаңыз
- Бизнес-серіктеске қызметтің нақты, қысқа және өлшенетін сипаттамасын ұсыну
- Күтілетін қызмет көрсету туралы ұсыныстардың нақты қолдаумен және қызмет көрсетумен сәйкестігін қамтамасыз ету.
SLA шеңберіне кіретін функционалды бағыттар төменде көрсетілген:
- Қаржы және бухгалтерлік есеп;
- Корпоративтік жауапкершілік;
- Техникалық операциялар;
- Бақылау-Есеп Беру;
- Пайдалану;
- CRM / Маркетинг;
- Санаттарды басқару және сатып алу;
- Сапаны қамтамасыз ету;
- Білім беру платформасы (House of Learning);
- Адами ресурстар;
- Негізгі деректерді басқару;
- Құқықтық мәселелер;
- Жеткізу тізбегін басқару;
- Пайдаланушылардың орталықтандырылған қызметтері.
Конвенция ережелерінің, ЭЫДҰ түсіндірмелерінің және БСО бойынша шарт талаптарының негізінде бағдарламалық қамтамасыз етуге айрықша емес және берілмейтін құқықтарды пайдалануды қамтитын бірыңғай сервис орталығының қызметтері бойынша төленетін сыйақылар роялти түріндегі кірістер болып табылады және 15 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салуға жатады.
2018ж.00.00. инвойсқа қатысты
2018ж.00.00. инвойсқа сәйкес «А» Компаниясы банкте 1 755,0 Еуро (ұлттық валютада 737,7 мың теңге) сомаға «М» Компаниясының несиесі мен овердрофтын жабатын резидент еместің кепілдігі үшін комиссия төлеу туралы келісімге сәйкес «М» Компаниясының шотын ұсынды.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген инвойс бойынша төлем «a» компаниясының роялти түріндегі табысы болып табылмайды, тиісінше, ол бойынша төлем көзінен КТС есептеу негізсіз болып табылады.
15 пайыз ставканы қолдануға қатысты
Қарастырылып отырған жағдайда, қойылған инвойстарға сәйкес, «A» Компаниясына көрсетілген қызметтер үшін сыйақы 2019 жылдың 3 тоқсанында 173 047,9 мың теңгені, 2019 жылдың 4 тоқсанында 720 698,0 мың теңгені құрады.
Көрсетілген кірістер сомасы «М» Компаниясы (салық агенті) ұсынған төлем көзінен ұсталатын КТС бойынша есеп-қисапта (101.04-нысан) көрсетілген және ұсынылған резиденттік сертификаты негізінде салық салудан босату қолданылған.
Жоғарыда көрсетілгендей, Конвенцияның 12-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін.
Алайда мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, онда осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
Бұл жағдайда «A» Компаниясында 2019ж.14.11. резиденттік сертификаты бар.
Алайда, Конвенцияның 1-бабына сәйкес осы Конвенция Уағдаласушы Мемлекеттердің бірінің немесе екеуінің де резиденттері болып табылатын тұлғаларға қолданылатынын атап өткен жөн.
Конвенцияның 2-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес осы Конвенция оларды алу тәсіліне қарамастан, Уағдаласушы Мемлекеттердің бірінің атынан алынатын табыс пен мүлік құнының өсіміне салынатын салықтарға қолданылады.
Жылжымалы немесе жылжымайтын мүлікті иеліктен шығарудан алынған табыстарға салынатын салықтарды және кәсіпорындар төлейтін қызметақының немесе жалақының жалпы сомасына салынатын салықтарды қоса алғанда, табыстардың жалпы сомасына немесе табыстардың бір бөлігіне салынатын салықтардың барлық түрлері мүлік құнының өсімінен алынатын табыстар мен табыстарға салынатын салықтар болып есептеледі.
Жоғарыда көрсетілгендерден Конвенцияның 2-бабының ережелері Табысқа салынатын салықтарға қолданылады. Бұл ретте резидент еместің кірісіне енгізілетін барлық салықтар Табысқа салынатын салықтар деп танылады.
Осылайша, бейрезиденттің табысы салықтарды ұстамай толық төленді, тиісінше Конвенцияның ережелері бейрезиденттің салықтарына байланысты міндеттемелердің туындамауына байланысты қолданыла алмайды.
Салық кодексінің 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес қызметін тұрақты мекеме құрмай жүзеге асыратын бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған құн өсімінен, дивидендтерден, сыйақылардан, роялтиден түскен табыстары төлем көзінен 15 пайыз мөлшерлеме бойынша салық салуға жатады.
Қаралып отырған жағдайда, «М» Компаниясы «А» Компаниясының 2019 жылғы кірісін төлеу кезінде төлем көзінен КТС ұстап қалудан босатуды қолданды, тиісінше Конвенцияның ережелері қолданылуға жатпайды. Осыған байланысты резиденттің резидент еместің атына роялти түрінде жүргізген төлемдері 15% ставка бойынша салық салуға жатады.
Баяндалғанның негізінде, АТ-қызметтері және Бизнес-қызметтері туралы негіздемелік келісімдер бойынша, сервистік деңгей көрсету туралы шарт бойынша көрсетілген қызметтер үшін «М» Компаниясы «A» Компаниясының атына жүргізген төлемдер роялти деп танылады.
Бұл ретте роялтиге Салық кодексінде көзделген 15% мөлшерлеме бойынша салық салынады, осыған байланысты 15% мөлшерлеме бойынша салықтық тексеру нәтижелері бойынша төлем көзінен КТС есептеу негізделген болып табылады.
2022 жылы өткен апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша 2018ж.00.00. инвойс бойынша төленген кіріс бойынша төлем көзінен КТС есептеу бөлігінде салық органының тексеру нәтижелері туралы шағымданған хабарламасының күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.