Даулар түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке тұлға
Салық түрі: ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) «А» жеке тұлғаның (бұдан әрі – азамат «А») Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2018ж.01.01. бастап 2021ж.16.04. аралығындағы кезеңде салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 168,0 мың теңге сомасында ҚҚС, 53,0 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
Азамат «А» салық органының қорытындыларымен ҚҚС есептеу бөлігінде келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымнан азамат «А» 2018ж.17.05. бастап 2018ж. қазанға дейін ҚҚС төлеуші ретінде тұрғаны, нақты тиеп жөнелту 2018ж.15.05., яғни ҚҚС бойынша есепке қою күніне дейін жасалғаны және тауар 2018ж.17.05. төлем тапсырмасымен төленгені жөн. Бұл ретте, тексеруге ұсынылған шот-фактураның көшірмесінде ҚҚС қате бөлінген.
Дәлел ретінде шағымға 2018ж.15.05. шот-фактура қоса берілді, онда сатылған тауарлардың құны 1 400,0 мың теңгені құрайды, бұл ретте «ҚҚС» бағанында нөлдік мәндер көрсетілген. Сондай-ақ шағымға 2018ж.15.05. қорларды босатуға жүкқұжат және «Қазақстан Халық банкі» АҚ-ның үзінді көшірмесі қоса берілді.
Дәлелдерін тексергеннен кейін салық органы ұсынған материалдарды зерттей отырып, уәкілетті орган Салық кодексінің 186-бабына сәйкес азамат «А» тақырыптық тексеру тағайындалды. 2018ж.01.01. - 2021ж.16.04. аралығындағы кезеңде ҚҚС есептеудің дұрыстығы мәселесі бойынша.
Осы хатты орындау үшін Қаржы министрлігінің мемлекеттік кірістер Комитеті тақырыптық тексеру жүргізуге нұсқама шығарды, оның нәтижелері бойынша тақырыптық тексеру актісі жасалды.
Тақырыптық тексеру актісінен:
Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, қосылған құн салығын төлеуші жасайтын айналым, оның ішінде тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу жөніндегі айналым салық салынатын айналым болып табылады.
Салық Кодексінің 372-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында тауарларды өткізу бойынша айналым тауарға меншік құқығын: тауарды сатуды, кәсіпорынды тұтастай мүліктік кешен ретінде сатуды, тауарды тиеп жөнелтуді, оның ішінде басқа тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге айырбасқа тиеп-жөнелтуді, тауарды өтеусіз беруді, жұмыс берушінің жұмыскерге жалақы есебіне беруін, борыш төленбеген жағдайда кепіл берушінің кепілге салынған мүлікті (тауарды) беруін білдіреді.
Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында есепке алу құжаттамасы: «бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - бухгалтерлік есеп туралы Заң) сәйкес оны жүргізу бойынша міндет жүктелген тұлғалар үшін – бухгалтерлік құжаттаманы; осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін - тексерудің стандартты файлын; осы баптың 4 – тармағында көрсетілген тұлғалар үшін-бастапқы есепке алу құжаттарын; салықтық нысандарды; салықтық есепке алу; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салықтық есепке алу бухгалтерлік есепке алу деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұл ретте бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрініс табатыны, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және бухгалтерлік жазбаларда барлық операциялар мен оқиғаларды көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс екені белгіленген.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда басқаларымен қатар операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолтаңбасын көрсету көзделген міндетті деректемелер болуға тиіс.
Осылайша, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша қосылған құн салығын төлеуші жасайтын айналым салық салынатын айналым болып табылады, бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Тақырыптық тексеру актісінде азамат «А» 2018ж.17.05. бастап ҚҚС төлеуші болып табылады, тақырыптық тексеруге келесі құжаттар ұсынылды:
- 2018 жылғы 02.05. жеткізу шарты (елеу, құм);
- 2018ж.01.01. бастап 2021ж.28.09. аралығындағы кезеңде «S» Компаниясымен өзара есеп айырысуды салыстыру актісі;
- 2018ж.15.05. шот-фактура, 2018ж.15.05. қорларды басқа жаққа жіберу жүкқұжаты;
-2018ж.29.05. шот-фактура, 2018ж.29.05. қорларды басқа жаққа жіберу жүкқұжаты;
-2018 ж.28.06. шот-фактура, 2018ж.28.06. қорларды басқа жаққа жіберу жүкқұжаты;
-2018ж.23.07. шот-фактура, 2018ж.23.07. қорларды басқа жаққа жіберу жүкқұжаты.
Бұл ретте, 2018ж.13.07. салық органына ұсынылған 2018 жылғы 2-тоқсан үшін ҚҚС бойынша бастапқы декларацияда (300.00 н.) өткізу бойынша айналым 628,3 мың теңгені, ҚҚС 75,4 мың теңгені құрады, қосымшада (300.07 н.) «S» Компаниясының атына жазылған шот-фактуралар көрсетілген:
- 2018ж.29.05. бастап сомасы 315,0 мың теңге, ҚҚС 37,8 мың теңге (елеу);
- 2018ж.28.06. бастап сомасы 313,3 мың теңге, ҚҚС 37,6 мың теңге (елеу).
2018ж.15.10. салық органына ұсынылған 2018 жылғы 3-тоқсан үшін ҚҚС бойынша тарату декларациясының (300.00 н.) деректеріне сәйкес өткізу бойынша айналым 1 026,8 мың теңге сомасында, ҚҚС 123,2 мың теңге сомасында, қосымшаға (300.07 н.) салық салынатын айналым сомасына 2018ж.23.07. шот-фактура 1 026,8 мың теңге, ҚҚС 123,2 мың теңге «S» компаниясының атына жазылған мың теңге (құм).
Тақырыптық тексеру актісінде 2018ж.02.05. жеткізу шартының 1.1-тармағына сәйкес Сатушы сататыны, сатып алушы 3 295,0 мың теңге сомасына келесі тауарды сатып алатыны атап өтілді:
– 0*40 фракциясының қиыршықтасы 500м3 жеткізуді ескере отырып-1 м3 үшін 2,8 мың теңге ҚҚС;
– 500 м3 жеткізуді ескере отырып, 0,5 фракциясын елеу-1 м3 үшін ҚҚС-сыз 1,7 мың теңге;
- 600 м3 жеткізуді есепке алғандағы құм, - бағасы 1 м3 үшін ҚҚС-сыз 1,7 мың теңге.
Шарттың 2.1-тармағы сатушы тауарды сатып алушыдан ақша қаражатының түсуіне қарай жеткізеді.
Шарттың 2.2-тармағы тауарды сатып алушыға сапасы мен саны бойынша беру жүкқұжатқа сәйкес жүргізіледі.
Шарттың 2.3-тармағы тауарды тиеу мен жеткізуді сатушы жүзеге асырады.
Шарттың 4.1-тармағы сатушы сатып алушыға тауар партиясы тиелген күннен бастап 2 күн ішінде мынадай құжаттарды ұсынады:
- шот-фактураның түпнұсқасы;
- сәйкестік сертификаты.
Салыстыру актісіне сәйкес 2021ж.28.09. азамат «А» пайдасына берешек 0,03 мың теңгені құрайды.
«S» компаниясының СОНО АЖ деректері бойынша 2018 жылдың 2 тоқсанына ҚҚС бойынша кезекті декларация (300.00 н.) 2018 ж.14.08. нөлдік көрсеткіштермен ұсынылды. Көрсетілген салық кезеңі үшін 2018ж.14.09. ұсынылған ҚҚС бойынша қосымша декларацияның (300.00 н.) деректері бойынша (300.08 н.) қосымшада азамат «А» алынған мынадай шот-фактуралар көрсетілген:
- 2018 ж.15.05. бастап ҚҚС-сыз 1 400,0 мың теңге сомасына;
- 2018 ж.29.05. бастап сомасы 315,0 мың теңге, ҚҚС 37,8 мың теңге;
- 2018 ж.28.06. бастап сомасы 312,5 мың теңге, ҚҚС 37,5 мың теңге.
2019ж.08.03. ұсынылған 2018 жылғы 3-тоқсан үшін ҚҚС бойынша қосымша декларацияда (300.00 н.) 23.07.2018 ж. шот-фактурасы 1 026,8 мың теңге сомасында, азамат «А» алынған 123,2 мың теңге сомасында ҚҚС көрсетілген.
Тақырыптық тексеру барысында 2021ж.16.09. Мемлекеттік кірістер басқармасына (бұдан әрі - МКБ) Азамат «А»-мен өзара есеп айырысу бойынша «S» Компаниясына қарсы салықтық тексеру жүргізуге сұрау салу жіберілді. 2018ж.01.01. - 2021ж.16.04. аралығындағы.
МКБ 2021 жылғы 28.09. ұйғарым негізінде «S» Компаниясына азамат «А»-мен өзара есеп айырысу бойынша қарсы салықтық тексеру жүргізілді. 2018ж.01.01. - 2021ж.16.04. аралығындағы кезеңде 2021ж.18.10. қарсы салықтық тексеру актісі жасалды.
Қарсы тексеру актісіне сәйкес өзара есеп айырысулар толық көлемде расталды, азамат «А» «S» компаниясының атына 2018ж.15.05. бастап ҚҚС бөлусіз 1400,0 мың теңге сомаға шот-фактура жазып берді, бұл ретте «S» Компаниясы көрсетілген шот-фактура бойынша ҚҚС есепке жатқызбады.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, тақырыптық тексеру актісімен 2018 жылғы 2-тоқсан үшін «S» Компаниясынан өзара есеп айырысулар бойынша 168,0 мың теңге сомасында ҚҚС есептеудің негізділігі шағымданған тексеру актісінің нәтижелері бойынша расталған жоқ.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны толығымен жою туралы шешім қабылданды.