Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: жеке кәсіпкер
Салық түрі: ЖТС, әлеуметтік салық
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) аумақтық департаменттің (бұдан әрі - салық органы) төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан жеке табыс салығын (бұдан әрі - ЖТС), әлеуметтік салықты есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына "Б" дара кәсіпкердің (бұдан әрі – "В" ЖК) апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "В" ЖК салық заңнамасы нормаларының сақталуы, 01.01.2017 ж. бастап 30.06.2020 ж. аралығындағы кезең үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдардың толық және уақтылы аударылуы мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша төлем көзінен салық салынбайтын табыстардан 1 117,3 мың теңге сомасында жеке табыс салығын және 142,9 мың теңге өсімпұл, 619,6 мың теңге сомасындағы әлеуметтік салықты және 102,4 мың теңге теңге.
"В" ЖК салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "В" ЖК 2017 жылы 1 212,5 мың теңге, 2018 жылы 2 537,9 мың теңге, 2019 жылы 5 299,5 мың теңге және 7 318,6 мың теңге (оның ішінде 744,0 мың теңге) мөлшерінде, "K" Банкінің төлем терминалдары мен банкоматтары арқылы шоттары толтырылған сома кәсіпкерлік қызметтен таза кіріс түрінде жеке ақша қаражаты есебінен алынды деп есептейді.
Бұдан басқа, "А" компаниясынан келіп түскен ақша қаражаты 2018 жылы 9 610,9 мың теңге сомасында, 2019 жылы 1 038,9 мың теңге сомасында "а" компаниясына қайтарылды, бұл шағымға қоса берілген кассалық кіріс ордерлерімен расталады.
Бұдан әрі шағымда 2019 жылы "А" компаниясынан 4 232,8 мың теңге ("К" банкі) және 2 085,8 мың теңге ("с" Банкі) мөлшеріндегі түсімдер осы компания қызметкерінің, бұл жағдайда жеке тұлға Б. - ның есеп беретін сомалары болып табылады, бұл көрсетілген кәсіпорынмен 01.03.бұйрығымен берілген 08.01.2020 ж. № 284 анықтамамен расталады. 2019ж. №л/с жұмысқа қабылдау және еңбек шарты туралы.
"В" ЖК таза кірістен және "А" компаниясынан есепті түрде алынған ақша қаражатының сомасы ЖК табысы болып табылмайды және тиісінше салық салуға жатпайды деп есептейді.
Салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, 20.12.2008 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы кодексінің 427-бабын (12.10.2008 ж.Салық кодексі), 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 366, 681-баптарын (25.12.2017 ж. Салық кодексі) бұза отырып, 2017 жылғы кіріс төмендетілген 2019 ж. Ж. "В" ЖК банктік шоттарына түскен ақшалай қаражат сомасына.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
12.10.2008 жылғы Салық кодексінің 427-бабының 3-тармағына сәйкес патент немесе оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеуші үшін салық салу объектісі осы баптың 8-тармағына сәйкес жүргізілетін түзетулерді ескере отырып, Қазақстан Республикасында және одан тысқары жерлерде алынған (алынуға жататын), осы баптың 4-тармағында көрсетілген кірістердің барлық түрлерінен тұратын салық кезеңіндегі табыс болып табылады.
12.10.2008 жылғы Салық кодексінің көрсетілген бабының 4-тармағында осы тарауға сәйкес салық салынатын шағын бизнес субъектілері үшін арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушінің табысына осы тармақтың 1)-10) тармақшаларында белгіленген табыстардың түрлері, оның ішінде кәсіпкерлік мақсаттарда пайдалануға арналған өтеусіз алынған мүлік (қайырымдылық көмектен басқа) түріндегі табыстардың түрлері енгізілетіні айқындалған.
Осыған ұқсас нормалар 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 681-бабының ережелерінде қарастырылған.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 337-бабының 1-тармағына сәйкес жалпыға бірдей белгіленген режимді қолданатын дара кәсіпкердің табысы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 366-бабына сәйкес айқындалады.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 366 бабының 2 тармағына сәйкес салық кезеңінде дара кәсіпкердің салық салынатын кірісі келесі тәртіпте анықталады:
дара кәсіпкердің салық кодексінің 226-240-баптарында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Салық кодексінің 225-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салық кезеңі ішінде жиынтық түрде алынған табысы,
минус
Салық кодексінің 242-бабы 2-тармағының ережелерін ескере отырып, Салық кодексінің 241-бабы 1-тармағында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған, салық кезеңінде дара кәсіпкердің жиынтық алынған табысын түзету,
плюс (минус)
Салық Кодексінің 243-бабы 3-тармағында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында жылдық жиынтық табысты түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған салық кезеңі ішінде дара кәсіпкердің жиынтық алынған табысын түзету,
минус
Салық кодексінің 242-276-баптарында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында шегерімге жатқызылатын шығыстарды айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған шегерімдер,
плюс (минус)
Салық кодексінің 287-бабында белгіленген корпоративтік табыс салығын есептеу мақсатында кірістер мен шегерімдерді түзетуді айқындау тәртібіне ұқсас тәртіппен айқындалған кірістер мен шегерімдерді түзету.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 226 – бабының 1-тармағына сәйкес жылдық жиынтық табысқа салық төлеушінің 1) -25) тармақшаларында белгіленген табыстарының барлық түрлері, оның ішінде өтеусіз алынған мүлік түріндегі табыс және осы тармақтың 1) - 24) тармақшаларында көрсетілмеген басқа да табыстар енгізіледі.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 238 бабымен салық төлеуші тегін алған кез келген мүліктің, оның ішінде жұмыстар мен қызметтердің құны оның табысы болып табылады.
Осылайша, кез-келген мүліктің, оның ішінде салық төлеуші өтеусіз алған ақшаның құны оның кірісі болып табылады.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 155-бабы 1-тармағының 1), 4) тармақшаларына сәйкес салықтық тексеру жүргізу кезінде салық органының лауазымды тұлғаларының салықтық тексеру жүргізуге құқығы бар екенін көрсету қажет:
1) Екінші деңгейдегі банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тексерілетін тұлғаның банк шоттарының бар-жоғы және нөмірлері туралы құжаттарды және мәліметтерді, сондай-ақ салық төлеушілердің (тексерілетін тұлғалардың) шоттары бойынша ақшаның қалдықтары мен қозғалысына қатысты, тексеру жүргізу үшін қажетті, оның ішінде Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес банк құпиясын қамтитын құжаттар мен мәліметтерді талап етуге және алуға құқылы.
4) салық төлеушіден, оның ішінде оның қызметкерлерінен салықтық тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша жазбаша түсіндірмелерді талап етуге және алуға құқылы.
Бұл ретте, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар, сондай-ақ іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса беріледі.
"В" ЖК 01.07.2017 ж.бастап 30.04.2019 ж. дейінгі және 01.08.2019 ж. бастап 01.07.2020 ж. аралығындағы кезеңде оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін, 01.05.2019 ж. бастап 30.07.2019 ж. дейін салық салудың жалпыға бірдей белгіленген тәртібін қолданғанын көрсету қажет.
Оңайлатылған декларация деректері бойынша шағын бизнес субъектілері үшін (910.00 Н.) 2017 жылғы 2 жартыжылдық үшін "Б" ЖК 4 569,1 мың теңге сомасында кіріс алды, 2018 жылғы 1, 2 жартыжылдық үшін, 2019 жылғы 1, 2 жартыжылдық және 2020 жылғы 1 жартыжылдық үшін 910.00 нысан бойынша салық есептіліктері мәндер көрсетілмей ұсынылды.
2019 жылғы ЖТС (220.00 Н.) бойынша Декларация да мәндер көрсетілмей ұсынылды.
Салықтық тексеру актісіне сәйкес, "В" ЖК-ның табысы 12.10.2008 ж. Салық кодексінің 427-бабына және 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 366, 681-баптарына сәйкес "а" компаниясынан банктік шоттарға ақшалай қаражат түсімдерінің және терминалдар мен банкоматтар арқылы басқа да түсімдердің нәтижесінде 46 286,4 мың теңге сомасына ұлғайтылды, оның ішінде::
-2017 жылдың 2 жартыжылдығында (910.00 Н.) 1 594,6 мың теңге сомасында;
-2018 жылдың 1 жартыжылдығына (ф.910.00) 2 772,4 мың теңге сомасында;
-2018 жылдың 2 жартыжылдығында (910.00 Н.) 16 167,8 мың теңге сомасында;
-2019 жылдың 1 жартыжылдығына (ф.910.00) 1 494,9 мың теңге сомасында;
-2019 жылдың 2 жартыжылдығында (ф.910.00) 19 280,1 мың теңге сомасында.
- 2019 жылғы мамыр-шілде айларында (220.00 Н.) 4 976,0 мың теңге сомасында.
1) "а"компаниясынан түсетін түсімдерге қатысты
Салықтық тексеру жүргізу барысында "в"ЖК тиесілі есеп айырысу шоттарындағы ақша қаражатының бар-жоғы және қозғалысы туралы мәліметтерді ұсыну бойынша 2-деңгейдегі банктерге сұрау салулар жіберілді.
"К" банкінен және "С" Банкінен алынған жауапқа сәйкес ЖК "В" банк шоттарына "а" компаниясынан ақша қаражаты келіп түсті, онда төлем тағайындауда "Мемлекеттік сатып алу бойынша жеткізілімдерді жүзеге асыру кезінде сүйемелдеу бойынша қызметтер көрсеткені үшін төлем", "есепте, іссапар шығыстары" және т. б. көрсетілген.
Салықтық тексеруді жүргізу барысында "В" ЖК 25.11.2020 ж.салықтық тексеруді жүргізу үшін қажетті құжаттарды және банктік шотқа түскен көрсетілген ақшалай қаражат туралы Түсіндірмені ұсыну туралы талап табыс етілді.
Осы талапқа " Б " ЖК 30.11.2020 ж. № 1 жауап берді, онда "А" компаниясынан келіп түскен сомалар, оның ішінде:
- 130,0 мың теңге сомаға (27.09.2019 ж.) іссапар шығыстары болып табылады;
-1 316,0 мың теңге сомаға (2019 жылғы қараша-желтоқсан) үстеме жұмыс үшін сыйақы (бонустар)болып табылады;