Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: төлем көзінен ұсталатын КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі резидент емес заңды тұлғалардан төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығын және қосылған құн салығын есептеу туралы Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2017 ж. бастап салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және аударудың уақтылығы мәселесі бойынша кешенді салық тексеруін жүргізді. 31.12.2019 ж.бойынша, оның нәтижелері бойынша ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін 30 036,6 мың теңге салық және 5 757,7 мың теңге өсімпұл сомасындағы түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) 35,4 мың теңге салық сомасында, резидент емес үшін қосылған құн салығын 63,2 мың теңге сомасында есептеу, сомасы 11060,5 мың теңге.
"К" компаниясы резидент еместен салық 24 745,2 мың теңге және өсімпұл 5 757,7 мың теңге сомасында КТС есептеу бөлігінде шығарылған хабарламамен келіспейді
Шағымда" К " компаниясы бейрезидентке маркетингтік қызметтер үшін комиссиялар, туристік агенттіктердің комиссиялары бойынша, тұрғаны үшін бонустар төлеу, нөмірлерді халықаралық брондау бойынша және қызметкерлерге жыл сайынғы сауалнама жүргізгені үшін сыйақылар бойынша төлемдер роялти ретінде таныла алмайды, өйткені Мемлекеттік кіріс органдары Конвенцияның және Қазақстан Республикасы Салық кодексінің Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған кірістерге салық салу бөлігінде ережелерін заңсыз қолданған.
Салықтық тексеру актісінен "К" компаниясы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР 10.12.2008 ж. №99-IV ҚРЗ Кодексінің (Салық Кодексі) 192-бабы 1-тармағының 12) тармақшасын, 193-бабының 1-тармағын, сондай-ақ 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасын, 645-бабының 1-тармағын бұза отырып жасаған. резидент емеске туристік агенттіктерге комиссиялар бойынша, тұрғаны үшін бонустар төлеу бойынша, маркетингтік қызметтер, нөмірлерді халықаралық брондау үшін комиссиялар бойынша және қызметкерлерге жыл сайынғы сауалнама жүргізгені үшін сыйақылар бойынша ақшалай қаражат төленді және резидент еместен КТС ұсталмады.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 52) тармақшасына сәйкес, роялти-пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін төлем; авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, патенттерді, сызбаларды немесе модельдерді, тауар белгілерін немесе құқықтың басқа да ұқсас түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы; өнеркәсіптік жабдықты, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдығын пайдалану немесе пайдалану құқығы; "ноу-хауды" пайдалану; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазбаларын немесе өзге де жазу құралдарын пайдалану немесе пайдалану құқығы.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен кірістер бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері танылады.
Бұл ретте, 25.12.2017 ж.Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына сәйкес резиденттен алынатын роялти нысанындағы кірістер Қазақстан Республикасындағы көздерден бейрезиденттің табыстары болып танылады және 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 645-бабы 1-тармағына сәйкес тұрақты мекеме құрмай қызметін жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның мұндай табыстарына 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 646-бабында көрсетілген мөлшерлемелер бойынша төлем көзінен табыс салығы салынады., шегерімдерді жүзеге асырусыз.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден құн өсімінен түсетін кірістер, дивидендтер, сыйақы, роялти түріндегі табыстары 15 пайыз мөлшерлемесі бойынша салық салуға жатады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағында егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта 25.12.2017 жылғы Салық кодексіндегі ережелерден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылатыны көзделгенін атап өткен жөн.
Сондай-ақ, егер резидент емес заңды тұлғалар Қазақстан Республикасы табыс пен капиталға қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенциялар (келісімдер) жасасқан елдердің резиденттері болып табылған жағдайда, мұндай резидент еместер осындай конвенцияларда (келісімдерде) көзделген салық салудың жеңілдікті ставкаларын қолдануға құқылы.
Бұл ретте бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден алған кірістерін салық салудан толық немесе ішінара босатуға қатысты халықаралық шартты қолдану тәртібі 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 666-бабында айқындалған.
Сонымен бірге, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) табыс пен капиталға салынатын салықтар жөніндегі модельдік Конвенциясының (роялти) 12-бабының 2-тармағына сәйкес "роялти" термині, осы бапта пайдаланылатындай, кинематографиялық фильмдерді, кез келген патентті, тауар белгісін, дизайнды немесе модельді, жоспарды, құпия формуланы немесе процесті қоса алғанда, әдеби, көркем немесе ғылыми туындыларға кез келген авторлық құқықтарды пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін сыйақы ретінде алынған кез келген түрдегі төлемдерді немесе, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибе.
Сондай-ақ, ЭЫДҰ кірістер мен капиталға салынатын салықтар жөніндегі модельдік Конвенцияның "роялтиге салық салуға қатысты" 12-бабына 2-параграфтың 11.6-тармағында іскерлік практикада ноу-хауды да, техникалық көмек көрсетуді де қамтитын келісімшарттар кездесетіні айтылған. Мұндай келісімшарттардың бір мысалы-франчайзинг шарты, онда франчайзер франшиза алушымен өзінің білімі мен тәжірибесімен бөліседі, сонымен қатар оған белгілі бір жағдайларда қаржылық көмек пен тауарларды жеткізумен қамтамасыз етілетін әртүрлі техникалық көмек көрсетеді. Аралас келісімшарттарға тиісті көзқарас, негізінен, шарттағы ақпарат негізінде немесе объективті бөлу арқылы, шарт бойынша берілген әртүрлі бөліктерге сәйкес қарастырылған өтемақының жалпы сомасын бөлу, содан кейін әрбір анықталған бөлікке тиісті салық режимін қолдану болып табылады. Егер, алайда, шарт бойынша берілетін бөліктердің бірі шарттың негізгі мақсатын білдірсе, ал басқа бөліктер тек көмекші және елеусіз сипатта болса, онда негізгі бөлікке қолданылатын режим, әдетте, өтеудің барлық сомасына қолданылуы тиіс.
Осыған байланысты, егер шарттар бір-бірімен тығыз байланысты болса және бір шарттың мәні негізгі мақсатты білдірсе, ал екіншісінің мәні қосалқы, екінші реттік сипатта болса, онда шарттың негізгі мәніне қолданылатын режим барлық шарттарға қолданылуы тиіс.
Бұл ретте Конвенцияның осы бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін. Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
Тиісінше резидент еместің роялти нысанындағы кірістеріне қатысты 10 пайыз мөлшерінде салық ставкасы көзделген.
"К" компаниясы мен "Н" корпорациясы (резидент емес) арасында 11.08.2009 ж.01.01.2009 ж. бастап 20 жыл мерзімге күшіне енген қонақ үйді басқару шарты (басқару шарты) жасалды.
Басқару шартының мақсаты мен мәні бейрезидент "К" компаниясының атынан қонақүй қызметтерін желілік қонақ үй ретінде басқаруды және маркетингті жүзеге асыратын талаптарды айқындайды. Бейрезидент қонақ үйді басқару бойынша жоғары сапалы кешенді қызметтер көрсететін болады және "К" компаниясына өзінің үлестес тұлғасы арқылы "С" компаниясын ұсынуды қамтамасыз етеді, ілеспе шарттарға сәйкес жүйеге мезгіл-мезгіл енгізілуі мүмкін жаңартулармен және өзгерістермен желі үшін құрылған жүйеде мүшеліктің артықшылықтарын пайдалану мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Басқару келісімінен жүйе тұтынушылармен жұмыс жасау кезінде желінің қонақүйлерін даралауға және қонақүйді желімен және оның сапа стандарттарымен байланыстыруға арналған.
Сондай-ақ, қонақ үйді басқару туралы келісімнен резидент емес "С" компаниясымен аффилиирленген тұлғамен бірге қонақ үй желісін толық және толық бақылау, қонақ үйді басқару арқылы толықтай енгізеді.
Резидент еместің қонақ үй бизнесін басқару бойынша қызмет көрсету үшін қажетті сараптамалық білімі мен тәжірибесі бар.
"К" компаниясы резидент емеске қонақ үй желісінің стандарттарына сәйкес келетін және қонақтарды пайдалануға және қабылдауға толық дайын қонақ үйді басқаруға береді.
Сонымен қатар, 11.08.2009 Ж. "К" компаниясы мен бейрезиденттің үлестес тұлғасы болып табылатын "С" компаниясы арасында брондау, маркетингтік және туристік агенттік қызметтерді көрсету туралы шарт (қызметтер көрсету туралы шарт) жасалды.