Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "А" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 жылдан бастап 31.12.2015 жылға дейін салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "АЕ" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 85 332,2 мың теңге сомасында КТС бойынша хабарлама және 25 366,9 мың теңге өсімпұл шығарылды.
Компания салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімін толығымен жоюды сұрайды.
Компанияның "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (10.12.2008 ж.Салық кодексі) 122-бабының 3-тармағын бұза отырып, топтың құндық балансын ұлғайтуға жатқызылуы тиіс күрделі шығыстар ағымдағы салық кезеңінің шегерімдеріне жатқызылғаны салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
Шағымда қызметтің негізгі түрлері мемлекеттік органдар (Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігі, Табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті орган ведомствосы) тарапынан ерекше бақылауға жататын электр және жылу энергиясын өндіру және сату болып табылатыны атап өтілді.
Шағымнан келіп шығатыны, жөндеу жүргізудің мақсаты жылу электр станцияларының негізгі және қосалқы жабдықтарын олардың сенімді, апатсыз және үнемді жұмыс істеуі және тұтынушыларды жылу және электр энергиясымен үздіксіз қамтамасыз етуі үшін жұмысқа қабілетті күйге келтіру болып табылады.
Шағымда атап өтілгендей, 2014-2016 жылдарға арналған Компанияның жылу энергиясын өндіру бойынша реттелетін қызметіне тарифтер мен тарифтік сметалардың шекті деңгейлері Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Астана қаласы бойынша департаментінің 2013 жылғы 19 қарашадағы№ 141-НҚ бұйрығымен бекітілген. Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 27 ақпандағы № 147 бұйрығымен бекітілген электр энергиясына шекті тарифті, теңгерімдеуші электр энергиясына шекті тарифті және электр қуатының әзірлігін ұстап тұру бойынша көрсетілетін қызметке шекті тарифті бекіту қағидалары.
Компания жоғарыда аталған нормативтік құжаттар шығыстардың "негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу" бабын көздейтінін, энергия өндіруші ұйымдардың жылу және электр энергиясын өндіруге арналған тарифтің шығын бөлігіне енгізілетінін атап өтті.
Бұл ретте шағымнан негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін ағымдағы және күрделі жөндеуге және басқа да жөндеу-қалпына келтіру жұмыстарына бағытталған шығындардың жылдық сметаларын Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің Астана қаласы бойынша департаментімен Шығыс хатымен келіскендігі келіп шығады. 2013 жылғы 27 мамырдағы № 05-05/944.
Компанияның бекітуі бойынша негізгі құралдардың құнын ұлғайтуға жатқызылатын күрделі жөндеулер монополияға қарсы орган бекітетін компанияның инвестициялық бағдарламасында ескеріледі. Тиісінше, негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін, шығындардың тарифтік сметасында ескерілетін күрделі жөндеуге арналған шығыстар бухгалтерлік есепте олар шеккен кезеңнің шығыстары ретінде танылады.
Негізгі құралдар құнының өсуіне алып келмейтін күрделі жөндеу жабдықтың сенімді, үнемді жұмысын қамтамасыз ету кезінде техникалық және экономикалық көрсеткіштерді олардың нормативтік мәндеріне жеткізу мақсатында жөндеу болып табылады.
Шағымда айтылғандай, компанияның бухгалтерлік есебінде жөндеу шығындары негізгі құралдардың анықтамасына жауап берген жағдайда ғана капиталдандырылады, яғни компания қолданыстағы активтің бастапқы есептелген нормативтік көрсеткіштерінен (қызмет мерзімін, өндірістік қуаттылықты арттыру) асатын болашақ экономикалық пайда алады.
Сонымен қатар, шағымда тексерушілер КТС есептеу үшін негіз ретінде тексеруге ұсынылған бастапқы құжаттарды көрсетеді, "жөндеу"деген сөзі жоқ қызметтер бойынша КТС есептеу фактісі түсініксіз екендігі атап өтілді. Осылайша, компания 26.02.2015 ж. "С" компаниясынан "бу құбырларын, параперпуск құбырларын, қазандық агрегаттары мен турбоагрегаттарды металлографиялық талдау"бойынша қызметтер көрсетуге Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасты. Қызметтің ұқсас атауы 28.09.2015 ж. шот-фактурада және 28.09.2015 ж. орындалған жұмыстар актісінде көрсетілген, жалпы құны 7 948,9 мың теңге.
"А" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 122-бабының 2-тармағына сәйкес осы баптың 3 және 6-тармақтарында көрсетілгендерді қоспағанда, кейінгі шығыстар, сондай-ақ 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 87-бабының 4-тармағына сәйкес амортизацияға жатпайтын активтердің бастапқы құнын ұлғайтатын кейінгі шығыстар олар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатқызылуға жатады.
Осы тармақтың ережелері осы тармақтың 1) - 3) тармақшаларында көрсетілген активтерге қатысты қолданылады.
Бұл ретте 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 122-бабының 3-тармақшасында бухгалтерлік есепте 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 116-бабы 2-тармағының 12) тармақшасында, осы баптың 2-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген активтердің баланстық құнын ұлғайтуға жатқызылуы тиіс келесі шығыстардың, сондай-ақ 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 125-бабы 5-тармағында көрсетілген келесі шығыстардың сомасы көзделген.:
1)активтің тиісті түріне сәйкес Топтың (кіші топтың) құндық балансын ұлғайтады;;
2) активтің тиісті түрі болмаған кезде топтың (кіші топтың) құндық балансы ағымдағы салық кезеңінің соңында активтің тиісті түріне топтың (кіші топтың) құндық балансын қалыптастырады.
ҚЕХС 16-тармағының 7-тармағына сәйкес негізгі құралдар объектісінің өзіндік құны актив ретінде танылуға жатады, егер:
(a) кәсіпорынның осы объектімен байланысты болашақ экономикалық пайда алу ықтималдығы бар;
(b) осы объектінің өзіндік құны сенімді өлшенуі мүмкін.
Осылайша, бухгалтерлік есепте тиісті активтердің баланстық құнын ұлғайтуға жатқызылуы тиіс кейінгі шығыстар-топтың (кіші топтың) құндық балансын көбейтеді (қалыптастырады).
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында, сондай-ақ есеп саясатында регламенттелген операциялар мен оқиғалар туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
ҚР ҚНжЕ сәйкес 1.01-05-2008 " құрылыс терминологиясы. Құрылыс технологиясы және ұйымдастыру " жөндеу, ағымдағы-жүйелерді баптау, қорғаныс жабындарын қалпына келтіру және кішігірім зақымдарды жою арқылы ғимараттар мен құрылыстардың пайдалану сапасын сақтау бойынша жөндеу-құрылыс жұмыстарының кешені. Ағымдағы жөндеу ғимараттың жекелеген элементтерінің жұмысқа қабілеттілігін қалпына келтіреді. Жоспарлы (профилактикалық) және күтпеген (шұғыл жою, шұғыл түрде) ағымдағы жөндеу бар.
Осылайша, ағымдағы жөндеу дегеніміз-оларды әрі қарай пайдалану үшін жеке элементтердің жұмысын қалпына келтіру жұмыстары.
Сондықтан жеке элементтерді ауыстыру жұмыстары ағымдағы жөндеу ретінде таныла алмайды.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша компания бухгалтерлік есепте ағымдағы шығыстарға күрделі жөндеу бойынша шығындарды жатқызғаны анықталды. Шығыстарды, операциялардың мазмұнын растайтын құжаттарда (шарттарда, шот-фактураларда, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актісінде) "күрделі жөндеу"көрсетілген.
Тексеру нәтижелері бойынша 2015 жылғы КТС бойынша декларациядағы осы шығыстар "Өзге де қызметтер мен жұмыстар" жолынан Салық кодексінің 122-бабы 3-тармағына сәйкес топтар (кіші топтар) баланстарының құнын ұлғайтуға жатқызылатын тіркелген активтер бойынша шығыстарға ауыстырылды.
Бұл ретте тексеру актісінен бұл шығыстар күрделі жөндеу жүргізумен байланысты және құжаттармен (шарт, шот-фактуралар, орындалған жұмыстар актілері) расталғаны келіп шығады.
Шағымды қарау барысында компания ұсынған шарттардан: мысалы, компания мен "Т" ЖШС арасында жасалған 05.03.2015 ж.шарт бойынша мәні химиялық цехтың жабдығына күрделі жөндеу жүргізу болып табылады. Осы Шартқа "A" компаниясын жабдықтау жөніндегі Басқарма төрағасының орынбасары бекіткен хаттама қоса берілді, оның 7-тармағында "Т"компаниясынан химиялық цехтың жабдықтарын күрделі жөндеу бойынша жұмыстарды сатып алу белгіленген.
Химиялық цехтың жабдықтарын күрделі жөндеу бойынша ұсынылған сметадан келесі жұмыстар жүргізілгенін атап өткен жөн:
- сүзгінің ішкі бетінің гуммирленген жабынын жөндеу, резеңке төсемді ашық тәсілмен вулканизациялау, шикі су құбырының тікелей учаскелерін ауыстыру, жаңасын дайындау және орнату, имелерді ауыстыру, құбырлардың тікелей учаскелеріне металл ернеулерді дайындау және орнату және т. б.
Демек, компания жүргізген жөндеу жұмыстарының құрамында жоғарыда аталған ҚНжЕ ағымдағы жөндеу терминіне сәйкес келмейтін жекелеген элементтерді ауыстыру бойынша жұмыстар бар.
Компания мен "В" компаниясы арасында 29.05.2015 ж.жасалған шарт бойынша, оның мәні жеке тұрған ВВК-2 қосалқы корпусының ішкі үй-жайларына күрделі жөндеу жүргізу болып табылады.