Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "J" компаниясынан ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құны – "көмекші металл конструкциясы (тіреуі)" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 4 133,2 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"J" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "J" компаниясы 02.03.2020 ж.кеден органына "Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 177 және 179 – баптарына сәйкес өтінішпен және кедендік декларациялауға арналған қолда бар құжаттарды қоса бере отырып, тауарларға арналған декларациялар (бұдан әрі-ТД) берілгенін түсіндіреді.
Кеден органы кедендік декларациялау кезеңінде тауарларға арналған декларацияға түзету жүргізе отырып, ТД-да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы талаптар қойды, яғни тауарлардың кедендік құнын кеден органының өзі ұлғайтты.
Осы жағдайға қарамастан, кеден органы кейіннен кедендік тексеру актісін жасайды және кеден органының талабы бойынша декларациялау кезеңінде бұрын түзетілген тауарлардың кедендік құнын ұлғайтады.
Бұл ретте кеден органының кеден бекетінің қызметкері кедендік құнды резервтік әдіс бойынша айқындады, ал Кодекстің 65-бабына сәйкес кедендік құн дәйекті түрде айқындалады.
Жоғары тұрған кеден органының нұсқауы шеңберінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын түзетуді жүргізу туралы бұрын қойылған шешімдерді кері қайтарып алу туралы шешім қабылдады.
Кедендік тексеру нәтижелері бойынша тауар бойынша баға көзі ретінде – "Нейлон үлдірі" 03.05.2019 ж.ДТ қолданылды, онда ИКЖ -0,93 АҚШ долларын құрайды.
"J" компаниясы жоғарыда көрсетілген баға ақпараты Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 27.03.2018 ж. № 42 шешімімен бекітілген "Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу ерекшеліктері туралы ережеде", сондай-ақ Кодекстің 6-тарауында көрсетілген критерийлерге сәйкес келмейді деп санайды.
Сондай-ақ, "J" компаниясы кеден органы ұсынылған құжаттардың дұрыстығына қатысты теріске шығарылмағанын және күмән келтірмегенін және оларда көрсетілген мәліметтерге талдау жасалмағанын атап өтті. Бұл құжаттар ДТ-да көрсетілгендей хронологиялық тәртіпте ұсынылды.
Баяндалғанның негізінде, "J" компаниясы 11.12.2020 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны белгіленген.
Қаралып отырған жағдайда "J" компаниясы Ираннан 02.03.2020 ж. 2 ДТ – да мәлімделген "Нейлон үлдірі" тауарын әкелді.
Тауарларды декларациялау "ішкі тұтыну үшін шығару" кедендік рәсімі бойынша жүргізілді, тауардың кедендік құнын декларант әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша айқындады (1 – әдіс), онда тауар бойынша ИКЖ 0,20 АҚШ долларын/кг құрады, алайда кедендік құн бойынша мәліметтерді дұрыс мәлімдемеу белгілерінің анықталуына байланысты тәуекел бейіні іске қосылған кезде кедендік декларациялау кезеңіндегі кедендік құн резервтік әдісті қолдана отырып Түзетілді, онда ИКЖ-0,30 АҚШ долларын/кг құрады.
2020 ж.20.11.2020 ж. келесі хатында жоғары тұрған кеден органының нұсқауы негізінде кеден органы 02.03.2020 ж. 2 ДТ-да мәлімделген мәліметтерге өзгерістер (толықтырулар) енгізу туралы талаптар кері қайтарып алынды.
18.11.2020 ж. хатымен тауарлардың мәлімделген кедендік құнын растау үшін кеден органы "J" компаниясына кедендік декларацияға қатысты кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарды, ықтимал декларацияда мәлімделген және (немесе) Мемлекеттік кірістер органдарына ұсынылған, 02.03.2020 ж.2 ДТ – да мәлімделген "Нейлон үлдірі"-тауарға қатысты тауарлар шығарылғаннан кейін басталған құжаттарда қамтылған мәліметтерді тексеру жүргізу туралы хабарлама жіберді және келісімшарт, прайс-парақтар, экспорттық декларация және аударуға өтініш сұралды.
Сұралған құжаттар мен мәліметтерді "J" компаниясы ұсынған жоқ.
Бұдан әрі кеден органы кедендік тексеру жүргізді.
Кодекстің 417 және 426-баптары шеңберінде кеден органы "J" компаниясының атына 02.12.2020 ж.құжаттарды және (немесе) мәліметтерді, оның ішінде өндірушінің прайс-парақтарын, жөнелтуші елдің кедендік декларациясын, төлем туралы құжаттарды, бухгалтерлік құжаттарды, оларға сәйкес әкелінетін бірдей/біртектес тауарлар Кеден одағының аумағында сатылатын шарттарды, сатушы мен сатып алушы арасында өзара тәуелділіктің жоқтығын растайтын құжаттарды ұсыну туралы талап жолдады.
Осы талапқа "J" компаниясы 08.12.2020 ж.хатпен келесі құжаттарды ұсынды: өндірушінің прайс-парағы, инвойс, экспорттық декларация және экспорттық декларацияны аудару. Шарт (келісімшарт) және ақша аударымы ұсынылмаған.
Бұдан басқа, Кодекстің 65-бабына сәйкес кеден органы "J" компаниясына 02.12.2020 Ж.Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 23.02.2018 ж. №264 "консультацияларды өткізу қағидалары мен мерзімдерін бекіту туралы"бұйрығы шеңберінде консультацияларды өткізу мүмкіндігі туралы хат жолдады.
Кедендік тексеру нәтижелері бойынша кеден органы "Нейлон үлдірі" тауарына қатысты резервтік әдісті (6 – әдіс) қолданды, онда баға ақпаратының көзі ретінде 03.05.2019 ж. ДТ – 0,93 АҚШ доллары/кг есебімен қабылданды.
Кодекстің 65-бабына сәйкес тауарлардың кедендік құны және оны айқындауға қатысты мәліметтер дұрыс, саны жағынан айқындалатын және құжатпен расталған ақпаратқа негізделуге тиіс.
Кодекстің 66-бабына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміле құны, яғни осы тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкету үшін сатылған кезде олар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын және Кодекстің 67-бабына сәйкес толықтырылған баға болып табылады.
Сатып алушы тікелей сатушыға немесе өзге тұлғаға сатушының пайдасына жүзеге асырған немесе жүзеге асыруға жататын осы тауарлар үшін барлық төлемдердің жалпы сомасы әкелінетін тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын баға болып табылады.
Тексеру актісінің сипаттау бөлігінде тексеруші тұлға тауарлардың кедендік құнын айқындау әдістерін дәйекті қолдану туралы түсініктемелер берді.
Сонымен қатар, тауарлардың мәлімделген кедендік құнын растау үшін "J" компаниясы ұсынған құжаттарды қарап, мыналар белгіленді.
02.03.2020 ж.2 ДТ мәлімделген деректерге сәйкес "J" компаниясы тауардың импорты-"Нейлон үлдірі" "R" (Иран) компаниясынан Қазақстан Республикасының CIP шекарасын жеткізу шартымен жүзеге асырылды. Бұл ретте кеден органының талабы шеңберінде де, шағымға да тауарлар Кеден одағының кедендік аумағына әкету үшін сатылатын сыртқы экономикалық шарт (келісімшарт) ұсынылмаған, осыған байланысты тауарлардың түр-түрін, санын, ақы төлеу және жеткізу шарттарын белгілеу мүмкін емес.
Шағымға нөмірі мен күні жоқ прайс – парақты "R" компаниясы "Nylon film" тауарына берді, көлемі – 62 390 кг сомаға (0,2 АҚШ доллары/кг), ал 20.02.2020 ж.шот – фактуралар бойынша "Нейлон үлдірі" тауары аталған көлемде және жоғарыда көрсетілген ТД сомасында мәлімделмеген. Сонымен қатар, баға тізімінде "Camscanner-мен сканерленген"жазбасы бар.
Сондай-ақ жоғарыда көрсетілген шот – фактураларға сәйкес шот "R" компаниясымен және газ-плита тауарына (1, 2, 3 камфор) қойылды, алайда прайс-парақта осы тауар бойынша ақпарат жоқ, 20.02.2020 ж.шот-фактуралардағы мәліметтер орыс және ағылшын тілдерінде, сондай-ақ орыс тілінде латын әріптерімен көрсетілген.
Экспорттық декларациялардың көшірмелеріне қатысты сыртқы экономикалық қызметтің басқа қатысушылары ұсынған Иранның экспорттық декларацияларымен салыстыру кезінде "J" компаниясы ұсынған экспорттық декларацияларда сәйкестендіру нөмірлері жоқ, экспорттық декларациялардың аударымдары осы аударымдарды жүзеге асырған тұлғамен расталмаған.
Сондай-ақ, 02.03.2020 ж.2 ДТ, шот-фактураларда және прайс парақта жеткізуші компанияның атауы Әр түрлі көрсетілген.
"J" компаниясы тауарлардың кедендік құнын растайтын құжаттарды, оның ішінде төлем туралы құжаттарды, бухгалтерлік құжаттарды және келісімшартты толық көлемде ұсынбауына байланысты және Кодекстің 66 – бабының нормаларын назарға ала отырып, оған сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміле құны болып табылады, яғни осы тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын баға, кеден органының тауар бойынша ҚҚС есептеуі - "Нейлон үлдірі" заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.