Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарларды кері импорт кедендік рәсімімен заңсыз орналастыру
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға "М" компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарларды кері импорттың кедендік рәсімімен орналастыру шарттары мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 5 242,0 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"М" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"М" компаниясы 2018 жылы экспорттың кедендік рәсімімен тауар орналастырылғанын, ол кейіннен көлік құжаттарының дұрыс ресімделмеуіне байланысты транзиттік елден қайтарылғанын және кері импорттың кедендік рәсімімен орналастырылғанын түсіндіреді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 317-бабының 2-тармағына сәйкес кері импорт кедендік рәсімімен орналастыру шарттары, оның ішінде салықтардың өтелуін растау болып табылады.
Кодекстің 146-бабының 2-тармағында кедендік операцияларды жасау үшін қажетті құжаттар және (немесе) мәліметтер, егер мұндай құжаттар туралы мәліметтер және (немесе) олардан мәліметтер және (немесе) кеден органдарына кедендік операцияларды жасау үшін қажетті өзге де мәліметтерді кеден органдары кеден органдарының ақпараттық жүйелерінен алса, олар жасалған кезде кеден органына ұсынылмауы мүмкін деп айқындалған.
Бұл ретте "М" компаниясы кеден органының ҚҚС-ты бюджеттен қайтару бойынша салықтық тексерулер жүргізуді кеден органы жүзеге асыратындықтан, кеден органы ҚҚС-ты бюджеттен қайтару жүргізілген салық төлеушілердің есебін жүргізетіндіктен, кеден органының ҚҚС-ты өтеуге қатысты дербес мәліметтері бар деп есептейді, ал бұрын өтелген сомаларды бюджетке өтеуді тексеру бюджетке төленген салық сомалары көрсетілетін салық төлеушінің жеке шотын қарау арқылы Ақпараттық жүйелер арқылы жүзеге асырылады.
Сондай-ақ, "М" компаниясы өнім экспортына байланысты бюджеттен ҚҚС-ты ешқашан өтемегенін хабарлайды.
Баяндалғанның негізінде, "М" компаниясы бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 395-бабында кеден органдары тауарларды кедендік рәсімге сәйкес пайдалану шарттарының сақталуына Кедендік бақылау жүргізетіні белгіленген.
Осылайша, "М" компаниясы тауарларды "экспорт"кедендік рәсіміне орналастыра отырып, кедендік декларациялауды жүргізді. Көлік құжаттарының дұрыс ресімделмеуіне байланысты тауар қайтарылып, "кері импорт"кедендік рәсіміне орналастырылды.
Кедендік тексеру барысында "кері импорт" кедендік рәсімінде ресімделген 44-бағанда салықтардың өтелгенін растайтын құжат жоқ екені анықталды. Сондай-ақ осы құжатты "М" компаниясы кеден органының кедендік декларацияға қатысты кедендік, өзге де құжаттарға және (немесе) мәліметтерге, кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарға, кедендік декларацияда мәлімделген және (немесе) тауарлар шығарылғаннан кейін басталған Мемлекеттік кірістер органдарына ұсынылған құжаттарда қамтылған мәліметтерге тексеру жүргізу туралы хабарламасы шеңберінде ұсынған жоқ
Кодекстің 317-бабында Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан бұрын әкетілген, оларға қатысты экспорттың кедендік рәсімі қолданылған тауарларды кері импорт кедендік рәсімімен орналастыру шарттары, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан тауарларды әкетуге байланысты мұндай салықтардың сомалары Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен және шарттарда тауарларды экспорттың кедендік рәсімімен орналастыруға байланысты төленбеген не қайтарылған кезде салықтардың өтелуін растау айқындалған.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)" Қазақстан Республикасы Кодексінің 431-бабына сәйкес ҚҚС асып кетуін қайтару салық төлеушіге жүзеге асырылады:
1) Егер Кодекстің 432, 433 және 434-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бапта белгіленген тәртіппен және мерзімдерде;
2) салық кезеңі үшін ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы оның талабы негізінде жүргізіледі.
ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару үшін негіздер болып табылады:
1) оған шағым жасау нәтижелерін ескере отырып, қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кету сомасының анықтығын растау жөніндегі салықтық тексеру актісі (салық төлеуші шағым жасаған кезде);
2) кодекстің 152-бабының 13-тармағында көзделген жағдайда ресімделген салықтық тексеру актісіне қорытынды.
Салық төлеуші декларацияда бюджеттен қайтарылған, бірақ кейіннен салықтық бақылау нәтижелері бойынша расталмаған ҚҚС асып кету сомасын қайтару туралы талапты көрсеткен ҚҚС асып кету сомасы камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама немесе тексеру нәтижелері туралы хабарлама негізінде Кодекстің 96-бабы 2-тармағы екінші бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес ол келіскен жағдайда салық төлеуші бюджетке төлеуге жатады.
Бұл ретте осы баптың 5-тармағында көрсетілген сомалар Салық кодексінің 104-бабының 4-тармағында көрсетілген мөлшерде бюджеттен қайтарылған күннен бастап әрбір күн үшін өсімпұл есептеле отырып, бюджетке төленуге жатады.
Кеден органы ұсынған, сондай-ақ кедендік тексеру актісінде көрсетілген ақпаратты негізге ала отырып, "М" компаниясы есептелген кіріс сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кету сомасын қайтаруға талап қоймағаны жөн.
ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару фактісінің болмауы "М" компаниясына жолданған хатпен расталады, оған сәйкес 105101 БСК бойынша қайтару (Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге ҚҚС) жүргізілген жоқ.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген ақпарат "М" компаниясы есептелген табыс сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруды алмағанын, яғни тауарларды "М" компаниясы экспортының кедендік рәсімімен орналастыру кезінде мұндай салықтардың сомасы өтелмегенін растайды, тиісінше Кодекстің 317-бабы 2-тармағы 3-тармақшасының ережесінде белгіленген салықтардың өтелгенін растайтын құжаттың болмауы бұзушылық болып табылмайды.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.