ҚҚС салық салынатын айналымды төмендету және арттыру

Дау түрі: салық даулары

Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға

Салық түрі: ҚҚС

 

Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментіне (бұдан әрі - мемлекеттік кірістер органы) ҚҚС есептеу нәтижелері туралы хабарламаға «М» Компаниясының апелляциялық шағымын алды.

Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы 19.05.2024ж. кезеңінде салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселесі бойынша «М» Компаниясына тақырыптық тексеру жүргізді. 31.12.2025ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын есептеу туралы хабарлама (ҚҚС) 545 860,8 мың теңге сомасында және 147 220,2 мың теңге өсімпұл шығарылды.

Салық кодексінің 369, 400, 421-баптарын бұзу шағым жасалған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін 545 860,8 мың теңге сомасында ҚҚС есептелді, оның ішінде 2024 жылдың 3 тоқсанына. 262 959, 2 мың теңге; 2024 жылғы 4-тоқсанда 150 462,1 мың теңге; 2025 жылғы 1 тоқсан 52 348,5 мың теңге; 2025 жылғы 3 тоқсан 27 915,9 мың теңге; 2025 жылғы 4 тоқсан 51 781,6 3 тоқсандағы салық салынатын айналымды төмендету бойынша 2024 мың теңге 393,5 мың теңге есепке жатқызылған ҚҚС сомасын арттыру бойынша.

Салық органының осы қорытындысымен «М» Компаниясы келіспейді, өйткені салық тексеруінің нәтижелері бойынша салық органы тексеру жүргізу кезінде күші жойылған және ЭШФ АЖ-де тиісті мәртебесі бар ЭШФ есебіне негізсіз енгізілген. Жойылған электрондық шот-фактуралар «Түзетілген ЭШФ құрылды» себебі бойынша жойылды. Демек, бастапқы электрондық шот-фактуралар заңды күшін жойды және түзетілген электрондық шот-фактуралармен ауыстырылды.

Салық органының осы қорытындысымен «М» Компаниясы келіспейді, өйткені салық тексеруінің нәтижелері бойынша салық органы тексеру жүргізу кезінде күші жойылған және ЭШФ АЖ-де тиісті мәртебесі бар ЭШФ есебіне негізсіз енгізілген. Жойылған электрондық шот-фактуралар «Түзетілген ЭШФ құрылды» себебі бойынша жойылды. Демек, бастапқы электрондық шот-фактуралар заңды күшін жойды және түзетілген электрондық шот-фактуралармен ауыстырылды.

«М» Компаниясы шағымда жойылған электрондық шот-фактуралар бойынша сату бойынша жалпы айналым 181 550,4 мың теңгені, 21 786,0 жылдың 3 тоқсанында 2024 мың теңге сомасында ҚҚС құрайтынын атап өткен.

Шағымда жойылған электрондық шот-фактуралар дербес салық салынатын айналымның пайда болу фактісін растамайтыны және ҚҚС бойынша салық міндеттемелерін айқындау үшін негіз ретінде пайдаланыла алмайтыны көрсетілген. Оларды есепке енгізу салық салынатын айналымның артуына және соның салдарынан салықтың негізсіз есептелуіне алып келді.

«М» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.

Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша қосылған құн салығын төлеуші жасайтын айналым салық салынатын айналым болып табылады.

Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес қосылған құн салығының сомасы, Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын, алынған тауарлар үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса.

Салық кодексінің 421-бабының 1-тармағымен салық салынатын импорт бойынша есептелген қосылған құн салығын қоспағанда, қосылған құн салығы салық кезеңі үшін мынадай тәртіппен есептеледі:

салық салынатын айналымнан есептелген қосылған құн салығының сомасы,

шегерім

Салық кодексінің 408, 409 және 410-баптарына сәйкес айқындалған есепке жатқызуға рұқсат етілген қосылған құн салығының сомасы,

шегерім

Салық кодексінің 411-бабына сәйкес айқындалған есепке жатқызылатын қосылған құн салығының қосымша сомасы.

Қаралып отырған жағдайда, салық тексеруі және Мемлекеттік кірістер органының ақпаратына сәйкес ЭШФ АЖ мәліметтері бойынша тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) өткізу бойынша салық салынатын айналым және «М» Компаниясы 3 жылдың 2024 тоқсанында бухгалтерлік тіркелімдерге ұсынған айналым анықталды. 2 765 931,0 мың теңге сомасында, ҚҚС 295 431,2 мың теңге сомасында құрады.

ҚҚС бойынша декларацияда (2024 жылғы 3-тоқсан үшін н.300.00) «M» компаниясы 270 599,4 мың теңге, ҚҚС 32 471,9 мың теңге мөлшерінде салық салынатын айналым көрсетті.

Осылайша, Салық кодексінің 369, 421-баптарының талаптарын бұза отырып, «М» Компаниясы салық салынатын айналымды 2 495 331,6 мың теңге сомасына және ҚҚС 262 959,2 мың теңге сомасына төмендетуге жол берді.

ҚҚС бойынша декларацияға сәйкес (2024 жылғы 3-тоқсан үшін н.300.00) Есепке жатқызылған ҚҚС 26 752,1 мың теңгені құрайды, ЭШФ деректері бойынша ҚҚС сомасы 26 358,6 мың теңгені құрайды. Осылайша, Салық кодексінің 400-бабын бұза отырып, 393,5 мың теңге сомаға есепке жатқызылған ҚҚС асыра көтерілді.

Салық кодексінің 412-бабы 3-тармағына сәйкес шот-фактура электрондық нысанда уәкілетті орган айқындаған тәртіппен және нысан бойынша электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде жазып беріледі.

Салық кодексінің 413-бабы 3-тармағына сәйкес түзетілген шот-фактура бұрын жазып берілген шот-фактураға өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет болған кезде жазып беріледі.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 22.04.2019 жылғы № 370 Электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысанда шот-фактураны жазып беру ережесі және оның нысандары (бұдан әрі - Ереже) бекітілді, 01.01.2026ж. дейін қолданыста болды.

Қағидалардың 25-тармағында түзетілген ЭШФ түзетілген ЭШФ жазып берілген күні қолданыстағы нысан бойынша жазып берілетіні көзделген.

Қағидалардың 26-тармағына сәйкес түзетілген ЭШФ жазып беру кезінде ЭШФ жойылады, оған түзетілген ЭШФ және жойылатын ЭШФ-ға жазып берілген барлық қосымша ЭШФ жазып беріледі.

Бұл ретте Қағидалардың 27-тармағында егер бұрын жазып берілген ЭШФ-ға қосымша ЭШФ болған жағдайда, онда түзетілген ЭШФ-ны жазып беру кезінде 4.1, 4.2 және 4.3-жолдарда түзетілген ЭШФ жазып берілетін жазып беру күні, ЭШФ есепке алу жүйесінің тіркеу нөмірі мен нөмірі көрсетіледі.

Салық кодексінің 412-бабы 3-тармағына сәйкес шот-фактура электрондық нысанда уәкілетті орган айқындаған тәртіппен және нысан бойынша электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде жазылады.

Салық кодексінің 413-бабы 3-тармағына сәйкес түзетілген шот-фактура бұрын жазылған шот-фактураға өзгерістер мен толықтырулар енгізу қажет болған кезде жазылады.

Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 22.04.2019 жылғы №370 Электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысанда шот-фактура жазу ережесі және оның нысандары (бұдан әрі - Ереже) бекітілді. қолданыста болды.

Қағидалардың 25-тармағында түзетілген ЭШФ түзетілген ЭШФ жазып берілген күні қолданыстағы нысан бойынша жазылады.

Қағидалардың 26-тармағына сәйкес түзетілген ЭШФ жазып беру кезінде ЭШФ жойылады, оған түзетілген ЭШФ және жойылатын ЭШФ-ке жазылып берілген барлық қосымша ЭШФ жазылады.

Бұл ретте Қағидалардың 27-тармағында егер бұрын жазылған ЭШФ-ке қосымша ЭШФ болған жағдайда, онда түзетілген ЭШФ-ны жазып беру кезінде 4.1, 4.2 және 4.3-жолдарда түзетілген ЭШФ жазып берілетін күні, ЭШФ есепке алу жүйесінің тіркеу нөмірі мен нөмірі көрсетіледі.

Бұл ретте бұрын жазып берілген және күші жойылған қосымша ЭШФ қалпына келтіру үшін түзетілген ЭШФ жазып берілген күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде түзетілген ЭШФ-ға қосымша ЭШФ жазып беру қажет.

Алушы АЕМ-ні қабылдамаған кезде АЕМ негізінде түзетілген ЭШФ-ны жазып беру АЕМ-ні қабылдамау күнінен кейін 3 (үш) жұмыс күнінен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Шағымды қарау барысында мемлекеттік кірістер органы жойылған электрондық шот-фактуралар бойынша ақпарат берді, олар бойынша сату бойынша айналым 181 550,4 мың теңгені, ҚҚС 21 786,0 мың теңге сомасында:

Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеруге сәйкес есеп айырысу кейіннен ЭШФ АЖ-мен салыстыра отырып, «M» Компаниясының бастапқы және есептік деректеріне сүйене отырып жүргізілді.

Баяндалғанның негізінде 3 жылдың 2024 тоқсанында ҚҚС бойынша салық салынатын айналымды айқындау кезінде жоғарыда көрсетілген ЭШФ қосу. және 21 786,0 мың теңге сомасында тиісті ҚҚС есептеу тақырыптық салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.

Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.