Жеке тұлғаны ауыстыру туралы көші-қон саласындағы қызметтері

                                                 

                                                                Құрметті азаматтар!

 

        2021 жылғы 19 шілдеде Мемлекет Басшысы «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру жөніндегі шаралар туралы» Жарлыққа қол қойды, оны жүзеге асыру барысында тиісті Заң күшіне енді.

        Осылайша, 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап Ішкі істер министрлігінің көші-қон саласындағы 20 функциясы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне берілді, оның ішінде:

- халықтың көші-қоны саласындағы ведомствоаралық үйлестіру. 2022 жылдың қаңтар айына дейін бұл мәселелермен               2 ведомство айналысты – Ішкі істер министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі;

- көші-қон процестерінің мониторингі. Бұл шетелдіктердің кіруі мен шығуына, олардың ел аумағында қозғалысына, олардың қызметіне талдау жасау;

- көші-қон процестерін реттеу және мониторингі саласындағы шаралар жүйесін әзірлеу;

- босқындармен жұмыс. Ол пана іздеушіге куәлікті беруді, босқын мәртебесін тағайындауды, ұзартуды, айыруды және тоқтатуды қамтиды;

- еңбек иммигрантына рұқсат беру. Шетелдіктер үшін жұмыс істеуге рұқсаттың барлық қалған түрлерін жергілікті атқарушы органдар береді, оларды беру тәртібін Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі айқындайды. Бұл функцияның берілуі Қазақстан аумағында шетелдіктерге рұқсат беруді бір мемлекеттік органға шоғырландыруға мүмкіндік берді.

Ол үшін Еңбек кодексіне, «Босқындар туралы», «Халықтың көші-қоны туралы», «Жеке басты куәландыратын құжаттар туралы», «Ішкі істер органдары туралы» заңдарға өзгерістер енгізілді.

 

        Өзгерістер құқық қорғау жүйесін реформалау және ішкі істер органдарын әдеттен тыс функциялардан босату аясында енгізілді. Олардың көпшілігі босқындармен жұмыс істеу және еңбек иммигранттарына рұқсат беру мәселелеріне қатысты. Функцияларды беру көші-қон заңнамасының сақталуын қамтамасыз етуге және азаматтардың құқықтарын қорғауға бағытталған.

 

        Берілген функциялардың құқық қорғау органдарына қатысы жоқ екенін атап өткен жөн. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің босқындармен жұмысы - негізінен оларға әлеуметтік көмек көрсетуге, медициналық қызмет көрсетуге және білім беруге бағытталатын болады. Босқындармен жұмыс жасау кезінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Босқындар ісі жөніндегі Жоғарғы Комиссары Басқармасы, Халықаралық көші-қон ұйымы сияқты халықаралық құрылымдармен, үкіметтік емес ұйымдармен тығыз өзара іс-қимыл жүргізіледі.

 

        Бұл жұмысты «азаматтық органға» беру барынша құқықтық және әлеуметтік қорғауды қамтамасыз етіп, қиын өмірлік жағдайға тап болған шетелдіктердің, оның ішінде босқындардың мәселелері тиімдірек шешіледі деп ойлаймыз.

 

    Халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы берілетін «еңбек патенті» деп аталатын жеке тұлғалардың үй шаруашылығында еңбек етуіне рұқсат беруде де жағдай ұқсас.

 

      Қазіргі әлемде еңбек көші-қоны жаһандық сипатқа ие және елдің экономикалық және әлеуметтік даму деңгейіне тікелей байланысты. Сондықтан мигранттарға барынша қолайлы жағдай жасау маңызды.

 

       Сонымен қатар, босқындар мен еңбек мигранттарының Қазақстан аумағында белгіленген болу ережелерін сақтауын бақылау әлі де полицияның құзырында.

 

        Көші-қон қызметі Ішкі істер министрлігінің заңсыз көші-қонға, шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдарды тіркеуге, Қазақстан азаматтарының төлқұжаттары мен куәліктерін, тұруға ықтиярхаттарын, азаматтығы жоқ тұлғалардың куәліктері сияқты жеке басын куәландыратын құжаттарды дайындауға қарсы іс-қимыл жасайтын негізгі бағыттарының бірі болып табылады. , елімізде тұрақты тұратын шетелдіктердің есебін жүргізу, халыққа мемлекеттік қызмет көрсетуді ұйымдастыру шараларын әзірлеу және жүзеге асыру.

 

          Функцияларды беру ішкі істер органдарының көші-қон қызметінің құзырында қалған функцияларға, оның ішінде азаматтық мәселелері, халықты құжаттандыру, шетелдіктерді реадмиссиялау, визалар беру, азаматтардың тұрақты тұруға кетуге құжаттарды ресімдеу және басқа да мемлекеттік қызметтерді көрсетуге назар аударуға мүмкіндік береді.

 

         Тізілімге сәйкес, Ішкі істер министрлігінің 40 мемлекеттік қызметінің 13-ін Көші-қон қызметі комитеті көрсетеді. Осы бағытта біз мемлекеттік қызметтерді алу үшін барынша қолайлы жағдай жасау, осы бағыттағы әкімшілік кедергілерді анықтау және жою бойынша ретімен  және жүйелі жұмыстар жүргізілуде.

 

        Алдыңғы жоспарда оларды автоматтандыру және оңтайландыру. Ішкі істер министрлігінің мемлекеттік қызметтерін автоматтандыру деңгейі бүгінгі таңда 95 пайызды (40-тың 38-і) құрайды. Тура 2 жыл бұрын ол 86 пайыз (36-дан 31) болған.

 

         Бұл қызмет алушылардың полициямен байланысын болдыртпаудан басқа, азаматтардың мемлекеттік органдардың жұмыс уақытына тәуелді болмай, өздеріне ыңғайлы кез келген уақытта мемлекеттік қызметтерге өтініш беруге мүмкіндік берді.

 

         Сондай-ақ, автоматтандыру  - мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелер арқылы алатын болғандықтан, азаматтардың анықтамаларды ұсынуынан бас тартуға мүмкіндік берді.

 

                            Көші-қон қызметі комитеті төрағасының міндетін атқарушы

                                                    Сейтжанов Сабыржан Жарылкаганович