Мәслихат өз өкiлеттiгiн Конституцияға, «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңына, Қазақстан Республикасы Президентiнiң, Парламентi мен Үкiметiнiң актiлерiне, сондай-ақ мәслихаттың регламентіне сәйкес жүзеге асырады. Мәслихат өз қызметінде әлеуметтік маңызы бар салаларда белгіленген мемлекеттік стандарттарды ұстанады, азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз етеді.
«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңына сәйкес және «Барлық деңгейдегі мәслихаттардың өкілеттіктерін мерзімінен бұрын тоқтату туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2023 жылғы 19 қаңтардағы № 105 Жарлығы негізінде 2023 жылғы 19 наурызда Қазақстан Республикасы мәслихаттары депутаттарының кезектен тыс сайлауын өткізу туралы Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы қаулы қабылданды. Сегізінші сайланған аудан мәслихаты 2023 жылғы 30 наурызда өткен бірінші сессиядан бастап өз өкілеттіктерін жүзеге асырды. Мәслихатқа барлығы 11 депутат сайланды: 9 депутат «AMANAT» партиясынан, 2 депутат Қазақстан халық партиясынан. Депутаттық корпуста 4 әйел, 7 ер адам, орташа жасы 44 жас. 8-ші шақырылымның жаңаруы 70 пайызды құрады немесе 8 адам (11 депутаттан) алғаш рет депутат болды.
Депутаттар өз қызметінде өз партиясының сайлауалды бағдарламасын негізге алады және олардың барлық күш-жігері бір мақсатқа – ауданның әлеуметтік-экономикалық әлеуетін дамытып, халықтың әл-ауқатын арттыруға бағытталған.
2021 жылдан бастап мәслихаттың барлық отырыстары отандық Aitubе және Facebook платформалары арқылы онлайн-трансляция арқылы өткізіліп, одан әрі жазылып, мұрағатталған материалдар аудан мәслихатының ресми сайтында орналастырылуда. 2023 жылы аудан мәслихатының 13 сессиясы өтті, оның ішінде 4 кезекті, 9-ы кезектен тыс.
Аудандық бюджеттің кіріс бөлігінің сапалы атқарылуын және бюджет қаражатын тиімді пайдалануды қамтамасыз ету мақсатында аудан бюджетіне жыл ішінде бес рет, оның ішінде жергілікті атқарушы органдардың бастамасымен 3 рет, аудандағы ең өзекті әлеуметтік мәселелерді шешуге депутаттардың бастамасымен 2 рет өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
Сондай-ақ ауылдық округтердің бюджеттеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілді (алты ауылдық округтер – Архангелка, Благовещенка, Казанка, Қайранкөл, Первомай және Пресноредут; алты ауылдық округтер – әрқайсысы 3 реттен – Жамбыл, Кладбинка, Майбалық, Мирный, Преснов және Троицкий, Мирный; 4 рет Озерный ауылдық округі – оның ішінде 1 рет депутаттардың бастамасымен).
Жалпы, жыл ішінде депутаттар қызметтің әртүрлі салаларына қатысты маңызды мәселелерді реттейтін 128 шешім қабылдады. Атап айтқанда, аудандық бюджетті және ауылдық округтер бюджеттерін нақтылау мәселелері, ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының қорытындылары, Жамбыл ауданының білім беру органдарында мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру үшін «Mektep Snation» платформасындағы жұмыс барысы, аудан аумағын абаттандыру және санитарлық қамтамасыз етудің жай-күйі мен шаралары, аудандағы халықтың әлеуметтік осал топтарын қолдау және оңалту шаралары туралы және басқа да маңызды мәселелер қаралып, тиісті шешімдер қабылданды.
Сонымен қатар ауданның әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидалары, ауданда жергілікті қоғамдастықтың бөлек жиындарын өткізу және ауыл, ауылдық округ, көшелер, көппәтерлі тұрғын үйлер тұрғындары өкілдерінің санын айқындау қағидалары, ауданның ауылдық елді мекендеріне жұмыс істеу және тұру үшін келген денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт және агроөнеркәсіптік кешен саласындағы мамандарға, ауылдық округтер әкімдері аппараттарының мемлекеттік қызметшілеріне көтерме жәрдемақы беру және тұрғын үй сатып алуға немесе салуға әлеуметтік қолдау көрсету бекітілді. Ауданның ауылдық елді мекендерінде тұратын және жұмыс істейтін мемлекеттік денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария ұйымдарының мамандарына бюджет қаражаты есебiнен коммуналдық көрсетілетін қызметтерге ақы төлеу және отын сатып алу бойынша әлеуметтік қолдау көрсету тәртібі және мөлшеріне өзгерістер, ауылдық округтерінің жергілікті қоғамдастық жиналысының регламентіне өзгерістер енгізілді.
«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға сәйкес сайлау комиссияларының өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды, ал ауданның бұрын сайланған аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының өкілеттік мерзімі 2023 жылдың аяғында аяқталғандықтан, желтоқсанда мәслихат алты саяси партиядан ұсынылған 180 мүшеден тұратын аумақтық және 33 учаскелік сайлау комиссияларының жаңа құрамын бекітті, оның ішінде:
«Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданының іскер әйелдер қауымдастығы» ҚБ – 5 адам. Барлық сайланған комиссия мүшелері талаптарға сай болды.
Мәслихаттың қарауына ұсынылған әрбір шешім міндетті түрде алдымен жан-жақты зерттеліп, тиісті тұрақты комиссияларда пысықталады.
Мәслихат өз өкiлеттiгi мерзiмiне бiрiншi сессияда өз депутаттарының арасынан тұрақты комиссиялар құрады.
Мәслихатта үш тұрақты комиссия құрылған:
1) экономика салалары, экология, бюджет, салық және қаржы мәселелері бойынша;
2) халықтың денсаулығын қорғау, әлеуметтік қорғау, мәдениет және жастар ісі мәселелері бойынша;
3) депутаттық өкiлеттiктер, азаматтардың құқықтары мен заңдылық, қоғамдық ұйымдармен және бұқаралық ақпарат құралдарымен қарым-қатынас мәселелерi бойынша.
Комиссияларда мәселелер қаралғаннан кейін бұл мәселелер сессияларда тыңдалады және олар бойынша тиісті шешімдер қабылданады.
2023 жылы комиссиялардың 11 отырысы өтіп, 119 мәселе қаралды, оның ішінде 24 мәселе жоспарланған болатын.
«Құқықтық актілер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес құқықтық нормаларды айқындайтын 6 нормативтік құқықтық акті мемлекеттік тіркеуден өтті және ресми жариялануға тиісті мәслихаттың 60 шешімі әділет органдарына және Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерін электрондық түрде жариялау үшін Эталондық бақылау банкіне жолданды.
Мәслихат – халық сайлайтын, халықтың еркін білдіретін жергілікті өкілді орган. Қолданыстағы заңнама аясында аудан мәслихатының депутаттары өз округтерінде сайлаушылармен жұмыс жүргізіп, тұрғындармен кері байланыс механизмін құруға мүмкіндік береді. 2023 жылы депутаттар өз сайлаушыларымен түрлі форматта 285 кездесу өткізді.
Сонымен қатар, «AMANAT» партиясының қоғамдық қабылдау бөлмесінде партиядан 9 депутат 51 қабылдау өткізіп, 60 азаматты қабылдады. 25 мәселе оң шешімін тауып, 26-сы қолданыстағы заңнама аясында түсіндірілді. Мұндай ашық қабылдаулар мен кездесулер халық пен депутаттарды жақындастырады. Ал олардың көтерген мәселелеріне жедел ден қою, кері байланыс орнату тек мәслихатқа ғана емес, жалпы билікке деген сенімді арттырады. Азаматтармен кездесу қорытындысы бойынша қажет болған жағдайда депутаттар жазбаша сауал жолданды. Бір жыл ішінде барлығы 12 депутаттық сауал жолданып, барлығына жауаптар алынды. Депутаттар автомобиль жолдарын жөндеу, уақтылы тазалау және уақытылы күтіп ұстау, сумен қамтамасыз ету, электр қуатымен қамтамасыз ету, мектептерді жылыту, елді мекендерді абаттандыру және санитарлық тазалау және басқа да көптеген мәселелерді үнемі көтеріп келеді.
Сонымен қатар, облыста «AMANAT» партиясының Сайлауалды бағдарламасын жүзеге асыру мақсатында Жамбыл ауданының 2023-2027 жылдарға арналған Жол картасы әзірленді. Бағдарламаның әрбір тармағының орындалуына бекітілген депутат жауапты. 2023 жылға арналған бағдарламаның 54 тармағының біреуі «Ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемін 1,5 есеге ұлғайту» орындалмаған, бұл тармақтың орындалуы өткен жылы жазда аптап ыстықпен қатар келген ауа райы жағдайына тікелей байланысты (жаңбыр қажет болған кезде) және жинайтын кезде жаңбырдың болуы. Жол картасының іс-шаралар жоспарындағы тармақтардың орындалу мәселесі аудан депутаттарының тұрақты бақылауында.
Әрбір азаматтың қоғам мен мемлекет өміріне қатысуы оның конституциялық құқығы ғана емес, оның міндеті екенін уақыт айқындап берді. Биліктің өкілді органдарына сайланғандықтан, бізге күрделі шешімдер қабылдау құқығы берілгенін және сайлаушылардың мүддесі үшін олардың орындалуына жауапкершілік алғанын түсінеміз.
Өткен жылдың мамыр айында мәслихат депутаттары Солтүстік Қазақстан облысынан Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутатын сайлауға қатысты (депутат болып Рахметова А.Қ.), 23 қыркүйекте біз Солтүстік Қазақстан облысының әкімін тағайындауға келісім беру мәселесі бойынша Солтүстік Қазақстан облысы мәслихаты депутаттарының отырысына қатыстық.
Өткен жылдың маусым айында Астанада «AMANAT» партиясының ұйымдастыруымен барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарының Бірінші республикалық форумы өтті. Форумға еліміздің барлық облыстарынан мәслихат депутаттары, Мәжіліс депутаттары, қоғам қайраткерлері, партияның Саяси кеңесінің мүшелері, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, министрлер, «Жастар рухы» жастар қанатының белсенділері, т.б. қатысты. Форумға аудан мәслихатының «AMANAT» партиясынан сайланған 9 депутаты да қатысты. Форум барысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың реформаларын жүзеге асыру тұрғысында өңірлерді дамытудың өзекті мәселелері, сондай-ақ мәслихаттардың өкілеттіктерін кеңейту мәселелері талқыланды.
Мемлекет басшысының «Ел тыңдайтын мемлекет» Тұжырымдамасын тиімді жүзеге асыру және билік пен қоғам арасындағы әріптестікті нығайтуға, сайлаушылардың өтініштерін орындауға, өтініш-тілектерін шешуге ықпал ету мақсатында аудан депутаттары тарапынан біршама жұмыстар атқарылуда.
Мәслихат депутаттарының жүргізіліп жатқан жұмыстары туралы халықты ақпараттандыру облыстық «Ауыл арайы» және «Сельская новь» газеттері, Facebook әлеуметтік желілері, мәслихат аппаратының ресми сайты арқылы жүзеге асырылады, онда депутаттардың азаматтарды қабылдау кестелері де жарияланады. Сонымен қатар, мәслихат депутаттары әлеуметтік желілерде белсенділік танытуда. Әр адамның жеке парақшалары бар, онда жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы ақпарат жарияланады.
СҚО Қазақстан облысы Жамбыл облысы мәслихатының Регламентіне сәйкес «Мәслихат депутаттары біліктілігін арттырудан өтеді. Мәслихат депутаттарының біліктілігін арттыру кезеңділігі сайланған депутаттық өкілеттіктің алғашқы екі жылы ішінде бес жылда бір рет. Өткен жылдың қараша айында алғаш рет депутат болған мәслихаттың жеті депутаты «Мәслихаттардың рөлі мен әлеуетін арттырудың заманауи тәсілдері» бағдарламасы бойынша ҚР Президенті жанындағы Мемлекеттік басқару академиясының Солтүстік Қазақстан облысы бойынша филиалында заң аясында оқудан өтті. Қорытынды бойынша барлығына сертификаттар берілді.
Құрметті сессияға қатысушылар!
Мәслихат депутаттары депутаттық мiндеттердi өз еркiмен атқарады, бұл жұмыс әркiмнiң негiзгi жұмысына қосымша болып табылады. Біздің депутаттар кәсіпкерлік, аграрлық-өнеркәсіптік кешен, білім, мәдениет, денсаулық сақтау салаларының өкілдері болып табылады. Олардың әрқайсысы белсенді өмірлік ұстанымы бар, өз саласында елеулі жетістіктерге жеткен, қоғамда өзіндік орны бар көшбасшылар.
Депутаттар облыста, ауданда немесе ауылдық округте өткізілетін барлық іс-шараларға (қайырымдылық акциялары, қарттарды, аз қамтылған және көп балалы отбасыларды қолдау шаралары, сенбіліктер) тұрақты түрде қатысады. Олар аудан әкімдігі жанындағы түрлі мәселелер бойынша, мәселен, кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау, мемлекеттік рәміздер, сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес, құқық бұзушылықтың алдын алу, жер комиссиясы, тұрғын үймен қамтамасыз ету жөніндегі ведомствоаралық, аудан әкімдігі жанындағы қылмыстық жазалар мен қылмыстық-құқықтық шараларды орындайтын органдар мен мекемелердің қызметіне жәрдемдесу, сондай-ақ қылмыстық жазасын өтеген адамдарға әлеуметтік және өзге де көмек көрсетуді ұйымдастыру жөніндегі Үйлестіру кеңесінің құрамында мемлекеттік коммуналдық тұрғын үй қоры комиссиялардың мүшелері болып табылады.
Депутаттар өздерінің депутаттық міндеттерінен бөлек, өз қаражаттары есебінен проблемалық мәселелерді шешуге қатысады.
Мәселен, 2023 жылы мәслихат депутаттары 16 миллион теңгеден астам қайырымдылық көмек көрсетті (сауықтыру лагеріне жолдамалар сатып алу, «Баланы мектепке дайындық» акциясы, еңбек ардагерлері мен тыл еңбеккерлерін құрметтеу, дизайн және елді мекендерді абаттандыруға, әлеуметтік — мәдени нысандарды күрделі жөндеуге және т.б. үшін жасалған сметалық құжаттар).
Жыл қорытындысы бойынша «Біздің депутат» — «Наш депутат» қоғамдық — саяси газетінің рейтингі бойынша Руслан Жамалайлович Асхабов пен Владислав Викторович Сычев ауданның үздік депутаттары болып танылып, «ҮЗДІК ДЕПУТАТ» – «Лучший депутат – 2023» төсбелгісімен марапатталды.
Қорытындылай келе, сессиядан сессияға дейін, тұрақты комиссиялардың отырыстарында, мәслихат сессияларында өз жұмысымызда тәжірибе жинақтайтынымызды атап өткім келеді. Мәслихаттың негізгі міндеті – аудан тұрғындарының еркін білдіру, оны жүзеге асыру жөніндегі шараларды айқындау және олардың орындалуын бақылау, сондай-ақ азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін қамтамасыз ету. Халық сайлаған аудандық мәслихат депутаттары өз жұмысында оның мүддесін қорғай береді.
Құрметті депутаттар!
Осы сәтті пайдалана отырып, еліміз бен ауданымыздың игілігі үшін жасап жатқан игі істеріңіз үшін алғысымды білдіремін! Әрқашан халық өкілі деген атқа лайық болыңыз.
Бағдарламаларымыз, мақсат — міндеттеріміз айқын.
Ауданның жергілікті атқарушы органдарымен бірлесе отырып, халық мүддесін қамтамасыз ету, жалпыұлттық мәселелерді шешу жолында белсенді жұмысты жалғастырамыз. Бірлік, ынтымақ, өзара түсіністік болса, алға қойған мақсаттардың барлығына қолымыздан жетеді.
Назарларыңызға рахмет!
Ақпарат аяқталды.