«Қостанай облысының цифрлық дамуы: қорытындылары мен болашағы»

Көру саны:13
Цифрлық трансформация Қостанай облысының әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыттарының бірі болып табылады. Өңірде цифрлық инфрақұрылымды дамытуға, электрондық қызметтердің қолжетімділігін арттыруға, заманауи ақпараттық технологияларды енгізуге және IT-саланы дамыту үшін қолайлы жағдайлар жасауға бағытталған іс-шаралар дәйекті түрде іске асырылуда.
Smart Region қауіпсіздігі және тұжырымдамасы
Өңірде қоғамдық қауіпсіздікті және қалалық инфрақұрылымды басқарудың тиімділігін арттыру үшін цифрлық шешімдерді енгізу жалғасуда. Негізгі бағыттардың бірі қала тұрғындары үшін 80-нен астам сервисті біріктіретін Smart Qostanai қалалық цифрлық платформасын дамыту болып табылады. Платформа әртүрлі қалалық, әлеуметтік, медициналық және коммуналдық қызметтерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді, сондай-ақ халықтың қалалық қызметтермен электрондық өзара іс-қимыл мүмкіндіктерін кеңейтеді. Қалада қала жағдайына мониторинг жүргізуді, коммуналдық қызметтердің жұмысын үйлестіруді және тұрғындардың өтініштерін өңдеуді қамтамасыз ететін iKomek Ахуалдық орталығы жұмыс істейді. Тұрмыстық қатты қалдықтарды шығаруды және қарды жинауды бақылаудың цифрлық құралдары енгізілді.
Қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету маңызды бағыт болып қала береді. Қазіргі уақытта Қостанай облысының полиция департаменті (бұдан әрі – облыс ПД) арасында жасалған шартқа сәйкес «Қазақтелеком «АҚ Жедел басқару орталығының жұмыс орындарына (бұдан әрі-ЖБО)
Қостанай қаласының тұрғын үйлерінің кіреберістерінде және тұрғын алаптарының аулаларында орнатылған 2 237 бейнекамера шығарылды. Облыс ПД балансында - 247 сыртқы бейнебақылау камерасы бар: 187 – көшелерде және қоғамдық орындарда, 60-тұрғын үй алаптарының аулаларында «Қауіпсіз аула» бағдарламасы бойынша.
ЖБО-ның жеке жұмыс орнына нақты уақыт режимінде (білім беру мекемелері, Денсаулық сақтау мекемелері, мәдениет мекемелері, спорт мекемелері, Теміржол вокзалы, объектілер) бейнені көру мүмкіндігімен террористік тұрғыдан осал объектілердің 7 256 бейнекамерасы шығарылды Қалалық инфрақұрылымды цифрландыру жалғасуда.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, басқару жүйесіне бағдаршам объектілерінің 72% қосылған, көше жарықтандыруының 65% ы автоматты режимде жұмыс істейді, коммуналдық техниканың 58% деректерді қашықтан береді.
Smart өңірді одан әрі дамыту шеңберінде жол қозғалысын басқарудың Зияткерлік жүйелерін кеңейту, көше жарығын автоматтандыру, бейнебақылауды дамыту, жасанды интеллект негізінде шешімдерді енгізу, сондай-ақ Ақылды көлік және қалалық орта мониторингі саласында пилоттық жобаларды іске асыру көзделген.
IT саласы мен адами капиталды дамыту
Қостанай облысында тұрақты it-экожүйе қалыптасуда. Өңірде 340-қа жуық IT-компаниялар жұмыс істейді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша IT-компаниялардың қызметінен түсетін салық түсімдері шамамен 650 млн теңгені құрады, бұл өткен жылдың көрсеткішінен 30% - ға артық.
Qostanai Hub өңірлік сообщества-қоғамдастықтың дамуында маңызды рөл атқарады. 2023-2026 жылдар кезеңінде жалпы саны 7 мыңнан астам адамды қамтитын 270 іс-шара өткізілді, 91 стартап-жоба қолдау алды.
Өңірлік ЭК-экожүйені одан әрі дамыту мақсатында хаб қызметін қаржыландыру ұлғаяды. 2025 жылы облыстық бюджеттен 10 млн теңге бөлінді, 2026 жылы қаржыландыру көлемі 100 млн теңгеге дейін ұлғайтылды. Технологиялық кәсіпкерлікті дамытудың табысты мысалдарының бірі жасанды интеллект және бизнес-процестерді автоматтандыру саласында шешімдер әзірлеуге маманданған Aitomaton стартапы болып табылады. Жоба StartUp garage бағдарламасының ТОП-25-программы кірді және 150 мың АҚШ доллары көлемінде инвестиция тартты. Сондай-ақ, хаб қызметінің маңызды нәтижесі ұлттық инновациялық экожүйеде өңірлік IT-компаниялардың қатысуын кеңейту болды. Бүгінгі таңда Қостанай облысының 13 IT-компаниясы Astana Hub қатысушылары мәртебесін алды, тағы 4 компания резидент мәртебесін алу рәсімінен өтуде.
Қазіргі уақытта су мен жылу энергиясын тұтынуды есепке алудың зияткерлік аспаптарымен облысты толық қамтуды қамтамасыз ету бойынша жобалар пысықталуда. Ақылды есептегіштерді енгізу коммуналдық ресурстарды есепке алудың дәлдігін арттыруға, тұтынудың ашықтығын қамтамасыз етуге және коммуналдық кәсіпорындардың жұмысын оңтайландыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді енгізу бойынша жергілікті IT-компаниялармен ынтымақтастық дамуда. Электрмен жабдықтау саласындағы жергілікті монополист-кәсіпорынмен бірлесіп тұтынушылардың өтініштерін өңдеу үшін АИ-дауыстық көмекші және келіп түскен өтініштерді талдау құралдары енгізілді. Бұл шешімдер Халыққа қызмет көрсету сапасын арттыруға, сұраныстарды өңдеу уақытын қысқартуға және тұтынушылармен өзара іс-қимыл тиімділігін арттыруға бағытталған.
Сондай-ақ, AI Sanauustry Hackathon, республикалық агрохакатон және Qostanai idea Battle стартаптар байқауы ұйымдастырылды. Өткізілген іс-шаралардың жалпы жүлде қоры 4 млн теңгеден асты.
Қостанай облысының командалары жыл сайын ірі республикалық хакатондардың, соның ішінде Decentrathon жеңімпаздары мен жүлдегерлері атанады.
2026 жылы Хаб қызметі дамуын жалғастыруда. 45 іс-шара өткізілді, оның 19-ы жасанды интеллектке арналған. Startup garage бағдарламасының қорытындысы бойынша Қостанай облысының екі жобасы Қазақстанның үздік 15 стартапына кіріп, Астана қаласында финалда өз әзірлемелерін ұсынуға мүмкіндік алды. Сонымен қатар, Qostanai Hub резиденті - epiq ai жобасы-AI Governance Cup 2026 байқауының ТОП-3 -са кірді.
Цифрлық экономика үшін жаңа буын мамандарын даярлау жеке басымдық болып табылады. Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университетінің базасында Tomorrow School кампусын іске қосу үшін инфрақұрылым дайындалды. Оқу алаңы 50 заманауи компьютерлермен және Интернет желісіне жоғары жылдамдықты қолжетімділікпен жабдықталған. 2026 жылы 400-ден астам студент оқуға жоспарланған.
Өңірдің it-экожүйесін дамыту жас таланттарды қолдауға, инвестициялар тартуға, жаңа технологиялық өнімдерді жасауға, экономиканың түрлі салаларына жасанды интеллект енгізуге және Қостанай облысының цифрлық технологиялар саласындағы ұстанымын нығайтуға ықпал етеді.
Жасанды интеллект пен инновациялық технологияларды енгізу
Цифрландыру және жасанды интеллект жылы шеңберінде мемлекеттік басқаруға, өнеркәсіпке, ауыл шаруашылығына және әлеуметтік салаға зияткерлік шешімдерді енгізуге ерекше назар аударылады.
Өңір өнеркәсібінде роботтандыру технологиялары белсенді енгізілуде. 2025 жылдың қорытындысы бойынша облыс кәсіпорындарында 101 өнеркәсіптік робот орнатылды, ал тартылған роботтардың жалпы саны 145 бірлікке жетті.
Ауыл шаруашылығында дәл егіншілік және жер ресурстарын цифрлық мониторингтеу технологиялары дамуда. 100% егістік, 90% жайылым және 95% шабындық жерлер цифрландырылды.
Болашақ жобалардың бірі-Tomorrow School Халықаралық жасанды интеллект мектебімен, аймақтық IT хабымен және жасанды интеллект зертханаларымен IT-парк құру.
Осы бастамаларды іске асыру Цифрлық құзыреттерді дамытуға, инновациялық әзірлемелерді қолдауға және жаңа буын мамандарын даярлауға бағытталған.