Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы жеке пайдалануға арналған тауарларды өткізу тәртібі мен шарттарының ерекшеліктері (бұдан әрі – Тауарларды уақытша сақтауға, кедендік декларациялауға және шығаруға байланысты кедендік операцияларды жасау тәртібінің ерекшеліктері, жеке пайдалануға арналған тауарларға қатысты кедендік транзит кедендік рәсімін қолдану ерекшеліктері, сондай-ақ жеке пайдалануға және қолдануға арналған тауарлардың құнын айқындау тәртібі мұндай тауарларға қатысты кедендік төлемдер одақтың Кеден кодексінің 37-тарауында айқындалған.

Жеке пайдалануға арналған тауарлар-Еуразиялық экономикалық одақтың (ЕАЭО) кедендік шекарасы арқылы алып жүретін немесе алып жүрмейтін багажда халықаралық пошта жөнелтілімдерімен не өзге де тәсілмен жіберу арқылы өткізілетін, жеке тұлғалардың жеке, үй және отбасылық, кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға байланысты емес, өзге де мұқтаждарына арналған тауарлар.

ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы өткізілетін тауарларды жеке пайдалануға арналған тауарларға жатқызуды:

1) жеке тұлғаның ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы ауызша нысанда немесе жолаушылар кедендік декларациясын пайдалана отырып, жазбаша нысанда өткізілетін тауарлар туралы өтініші;

2) тауарлардың сипаты мен саны;

3) жеке тұлғаның ЕАЭО кедендік шекарасын кесіп өту және (немесе) осы жеке тұлғаның ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы немесе оның атына тауарларды өткізу жиілігі.

Жеке пайдалануға арналған тауарларға жатпайтын тауарлар санаттары Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 2017 жылғы 20 желтоқсандағы № 107 шешімінің № 6-қосымшада айқындалған.

Жеке тұлғалар одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізетін, жеке пайдалануға арналған тауарларға жатқызылмаған тауарларға қатысты одақтың Кеден кодексінің 37-тарауының ережелері қолданылмайды. Мұндай тауарлар одақтың Кеден кодексінің өзге де тарауларында белгіленген тәртіппен және шарттарда одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізілуге жатады.

Кедендік декларациялауға жатады:

1) ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы иесімен бірге жөнелтілмейтін багажда өткізілетін жеке пайдалануға арналған тауарлар немесе тасымалдаушы жеткізетін жеке пайдалануға арналған тауарлар;

2) одақтың кедендік шекарасы арқылы кез келген тәсілмен өткізілетін, өздеріне қатысты тыйым салулар мен шектеулер сақталуға жататын және осындай тыйым салулар мен шектеулердің сақталуын растайтын құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну талап етілетін жеке пайдалануға арналған көлік құралдарын қоспағанда, жеке пайдалануға арналған тауарлар (ЕЭК Алқасының 21.04.2015 № 30 шешімінің 2-қосымшасы);

3) ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы алып жүретін багажда өткізілетін, оларға қатысты кедендік баждар, салықтар төленуге жататын жеке пайдалануға арналған көлік құралдарын қоспағанда, жеке пайдалануға арналған тауарлар (ЕЭК Кеңесінің 20.12.2017 № 107 шешімінің № 2 қосымшасы);

4) алып жүретін багажда кедендік баждарды, салықтарды төлеуден босатыла отырып әкелінетін жеке пайдалануға арналған тауарлар (ЕЭК Кеңесінің 20.12.2017 № 107 шешімінің № 3-қосымшасы);

5) ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерде тіркелген жеке пайдалануға арналған көлік құралдарын қоспағанда, ЕАЭО кедендік шекарасы арқылы кез келген тәсілмен өткізілетін жеке пайдалануға арналған көлік құралдары (Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 2017 жылғы 30 маусымдағы № 74 шешімі);;

6) ЕАЭО Кодексінің 264-бабының 5, 7 және 12-тармақтарында көзделген жағдайларда одақтың кедендік аумағында орналасқан жеке пайдалануға арналған уақытша әкелінген көлік құралдары;

7) егер мұндай қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) жол чектерінің жалпы сомасы оларды ЕАЭО кедендік аумағына біржолғы әкелу немесе ЕАЭО кедендік аумағынан біржолғы әкету кезінде жолаушылар кедендік органына беру күні қолданыста болған валюта бағамы бойынша 10 мың АҚШ долларына баламалы сомадан асып кетсе, қолма-қол ақша қаражаты және (немесе) жол чектері жатады декларациялар;

8) жол чектерін қоспағанда, ақша құралдары;

9) тыйым салулар мен шектеулер сақталуға жататын мәдени құндылықтар жатады;

10) халықаралық пошта жөнелтілімдерімен жіберілетін жеке пайдалануға арналған тауарлар;

11) жеке пайдалануға арналған көлік құралының осы Кодекстің 265-бабы 3-тармағының екінші абзацында көрсетілген бөліктері;

12) өлгендердің денелері (қалдықтары) бар табыттар және күлі (күлі) бар урналар.

Жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік декларациялау жолаушылар кедендік декларациясын (ӨТД) пайдалана отырып жүргізіледі.

Жолаушылардың кедендік декларациясын қабылдауды және тіркеуді кеден органы өтеусіз негізде жүзеге асырады.

Жолаушылар кедендік декларациясы қазақ немесе орыс не ағылшын тілінде, ал кеден органының рұқсатымен осындай кедендік декларация берілетін кеден органының лауазымды адамдары білетін басқа шет тілінде толтырылады.

Жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік декларациялауды декларант не кеден өкілі, ал комиссия айқындайтын жағдайларда – декларанттың атынан және оның тапсырмасы бойынша әрекет ететін өзге тұлға жүзеге асырады.

Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің он алты жасқа толған жеке тұлғалары немесе шетелдік жеке тұлғалар жеке пайдалануға арналған тауарлардың декларанттары бола алады:

1) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасын кесіп өту кезінде алып жүретін багажда Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізілетін жеке пайдалануға арналған тауарларға қатысты иелену, пайдалану және (немесе) билік ету құқығы бар адамдар кіре алады;

2) тасымалдаушыға алып жүрмейтін багажда Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізілетін жеке пайдалануға арналған тауарларды, оның ішінде жеке пайдалануға арналған көлік құралдарын берген (берген);;

3) жеке пайдалануға арналған тауарларды жөнелтушілер немесе халықаралық пошта жөнелтілімдерімен жіберілетін жеке пайдалануға арналған тауарларды алушылар болып табылатын тұлғалар;

4) олардың атына немесе олардан жеке пайдалануға арналған тауарларды, оның ішінде жеке пайдалануға арналған көлік құралдарын тасымалдаушы жеткізетін;

5) кедендік декларациялау еркін айналымға шығару үшін жүзеге асырылатын жеке пайдалануға арналған көлік құралына қатысты меншік құқығы бар адамдар жатады;

6) Егер осы тарауда өзгеше белгіленбесе, Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өздеріне иелену, пайдалану және (немесе) билік ету құқығымен тиесілі жеке пайдалануға арналған көлік құралымен жүретін көлік құралдарына қолданылмайды;

7) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында кедендік бақылаумен, оның ішінде сот шешімі бойынша не мұрагерлік құқығы бойынша орналасқан жеке пайдалануға арналған көлік құралын иелену, пайдалану және (немесе) оған билік ету құқығын алған адамдар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында тұруға құқылы;

8) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында кедендік бақылаумен орналасқан, кедендік транзиттің кедендік рәсімімен орналастырылатын жеке пайдалануға арналған көлік құралын иелену, пайдалану және (немесе) оған билік ету құқығына ие адамдар жатады;

9) Осы Кодекстің 347-бабы 8-тармағының 2) және 3) тармақшаларына және 9-тармағына сәйкес өздеріне берілген Жеке пайдалану үшін уақытша әкелінген көлік құралын Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкетуді жүзеге асыратын дара кәсіпкер бола алмайды;

10) он алты жасқа толмаған жеке тұлғаларды ертіп жүрушілер (осы адамдардың ата – аналарының, асырап алушыларының, қорғаншыларының немесе қамқоршыларының бірі, өзге бірге жүретін адам не еріп жүретін адамдар болмаған кезде тасымалдаушының өкілі, ал кәмелетке толмаған адамдар тобының ата-аналарының, асырап алушыларының, қорғаншыларының немесе қамқоршыларының, өзге де адамдардың еріп жүруінсіз ұйымдасқан түрде шығуы (келуі) кезінде-топ басшысы не болмаса олардың өкілі); тасымалдаушының өкілі), - он алты жасқа толмаған жеке тұлғалардың жеке пайдалануға арналған тауарларына қатысты қолданылады;

11) мәйіті (сүйегі) бар табытты немесе қайтыс болған адамның күлі (күлі) бар сауытты алып жүретін адамдар.

Жеке тұлға өз қалауы бойынша жеке пайдалануға арналған тауарлар кедендік баждарды, салықтарды төлемей ЕАЭО кедендік аумағына әкелінетін құндық, салмақтық және (немесе) сандық нормаларды есепке алу мақсаттары үшін кедендік декларациялауға жатпайтын жеке пайдалануға арналған тауарларды кедендік декларациялауды жүзеге асыруға құқылы.

Жолаушылардың кедендік декларациясында мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттарға мыналар жатады:

1)жеке басты куәландыратын құжаттар (оның ішінде кәмелетке толмаған адамның);

2) өздеріне қатысты кедендік декларациялау жүзеге асырылатын жеке пайдалануға арналған тауарлардың құнын растайтын жеке тұлғада бар құжаттар;

3) Егер тыйым салулар мен шектеулерді сақтау осындай құжаттарды ұсынумен расталса, осы Кодекстің 8-бабына сәйкес жеке тұлғалардың сақтауына жататын тыйым салулар мен шектеулердің сақталуын растайтын құжаттар;

4) көліктік (тасымалдау) құжаттар;

5) кедендік баждарды, салықтарды төлеуден босатыла отырып әкелу шарттарының сақталуын растайтын, оның ішінде шетелдік жеке тұлғаның Қазақстан Республикасына тұрақты тұрғылықты жерге қоныс аударғанын не шетелдік жеке тұлғаның Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес босқын, оралман мәртебесін алғанын растайтын құжаттар;

6) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына жеке пайдалану үшін көлік құралын әкелу кезінде ресімделген және Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында уақытша болу үшін осындай көлік құралының шығарылғанын растайтын жолаушылар кедендік декларациясы; ;

7) осы Кодекстің 343-бабы 1-тармағының 11) тармақшасына сәйкес кедендік декларациялауға жататын, жеке пайдалануға арналған көлік құралын немесе жеке пайдалануға арналған осындай көлік құралының бір бөлігін сәйкестендіруге мүмкіндік беретін мәліметтерді қамтитын құжаттар;

8) жеке пайдалануға арналған көлік құралын иелену, пайдалану және (немесе) оған билік ету құқығын растайтын құжаттар;

9) Комиссия айқындайтын жағдайларда қолма-қол ақша қаражатының және (немесе) ақша құралдарының шығуын растайтын құжаттар;

10) осы Кодекстің 343-бабының 19 және 20-тармақтарында көрсетілген құжаттар;

11) осы Кодекстің 343-бабының 11-тармағына сәйкес Комиссия айқындаған жағдайларда, декларанттың атынан және тапсырмасы бойынша әрекет ететін адамның өкілеттігін растайтын сенімхат немесе өзге де құжат қоса беріледі.