2024жылғаарналғанҚазақстандағыбизнеспенжеке тұлғаларға арналғанкөліксалығы
Жыл сайынҚазақстандаавтокөлігібаржеке тұлға көліксалығынтөлейдіжәне2024жыл да ерекшелік болғанжоқ.Алайдадәлосындайміндетзаңдытұлғаларға жүктеледі.
Неліктенкөліксалығықажет? Ол Қазақстандағыжекежәнезаңдытұлғаларүшінқалайесептеледі? Төлемді қашанжасаукерекжәнетөлемдіуақытындажасамасаңызнеболады?2024жылыҚРдағыкөліксалығыбарлығынақолданыладыма?
Көлікқұралына салынатын салықҰК-мен реттеледі(13бөлім).Олжергіліктісанатқажатады,сондықтанжергіліктібюджеткетөленеді(яғникөліктіркелгенжерде).
Салықкімгеқолданылады?
Жеке тұлғалармен бәріқарапайым:оныкөліктітіркегенбарлықжекетұлғалартөлеуікерек.Салыққолданылатын заңды тұлғалардыңүшсанатыдабарБалансындаавтокөлігібаркомпаниялар.Назараударыңыз,көлік құралы меншікте болуы мүмкін,бірақ оны басқарунемесе жүргізу үшінұйымғаберугеболады.Автокөліктіркелгенкомпаниялардыңбөлімшелері.Егермұндайшешімдібасұйым қабылдаған жағдайдабөлімшелер салық төлеушілерболыптабылады.Лизингшарты(қаржылықлизинг)негізіндемашинанысатыпалғанкомпаниялар.Жеке тұлғалардың арасындасалықсалынбайтынтоптарбарекенінескеріңіз(дәлірек айтсақ, біркөліксалықтанбосатылады).БұлҰОС қатысушылары,мүгедектер,сондай-ақ көп балалыаналар. Заңды тұлғаларда да ерекшеліктербар-салық салу мыналарға қолданылмайдыАуылшаруашылықөнімдерінөндіретінұйымдар.БұлжағдайдаҚазақстандамашинаға салынатын салықтек2018жылғыбұйрықтасипатталғантехникаүшінтөленбейтінінескеріңіз.Мемлекеттікмекемелер.
Мүгедектердіңқоғамдықұйымдары.Мұндайбірлестіктеркөлемі3текше метрге дейінгіқуатагрегатыбарбірмашинажәнебіравтобусболғанжағдайдағанасалық төлеушілер болыптабылмайды.Айта кету керек,кішігірімкәсіпкерлер(атап айтқандашаруақожалықтарыныңөкілдері)салықтөлемеуімүмкін.Алайда,егер олар өзжұмысыүшінмашинанылимитшегіндепайдалансағана.Егерлимитасып кетсе, бюджеткеқаражат салу қажет. Кез келген көлік құралынасалық салынады ма?СалықкодексіндеҚРдатіркелгенбарлықкөлік құралдарына салықсалынатындығыкөрсетілген(ерекшелік–тіркемелер).Бірақмұндаданюанстар бар.Мәселен,Қазақстандағысалық2024жылыкелесікөлікқұралдарынақолданылмайдыМедициналықкөмек көрсету үшінпайдаланылатынавтомобильдер.Мансаптүріндегісамосвалдар. Жүк көтергіштігі40тоннаданасатынауыр арнайы техникағағанасалықсалынбайды.Теңізкемелері.Арнайыкөліктер.Мұндаймашиналарғасалық салынады,бірақкөлікемесмүліксалығысалынады.Соңындане болады?Жоғарыдакелтірілгентізімгекірмейтінбарлықбасқакөлік құралдары салық салу объектісі болып табылады.Бұлжүк көліктері менжеңілавтомобильдер,яхталар,ұшуаппараттары,автобустаржәнетіптімотосани.
Қазақстандакөліксалығынқалайесептеуге болады?
СомаАЕКкебайланысты:айлықесептіккөрсеткішжылсайынөзгеретіндіктенсалықмөлшерідеөзгереді.2024жылғы1қаңтардан бастап АЕК3692теңгегетең.Бұданбасқа,Қазақстандакөліксалығы бойынша ағымдағытөлемдердіесептеумынадайфакторларғабайланыстыКөлікқозғалтқышыныңкөлемі.Үлгіқарапайым:сізденеғұрлымқуаттымашина болса,соғұрлымолүшінтөлеуге тура келеді.Мысалы,1МРПдақозғалтқыштары1,1мыңсм3-тен кем шағын көліктер бағаланады,яғнимұндайавто3692теңгеге"ілінеді".Егерсізде2-2,5мыңсм3моторыбарорташа статистикалық машина болса,ондаоғансалықҚазақстанда2024жылы6АЕК-ке жетеді,яғни22152теңге.Алқуаттықондырғысы4мыңсм3 – тен асатынқуаттыжүк көлігі үшін 117 АЕК-463554теңгетөлеуге тура келеді.
ЕкінюансқаназараударыңызЕгерКОқозғалтқышыныңкөлемі1,5мыңсм3-тен асса,ондаәрбірсм3артық үшін сомаға7теңгеденқосылады.Жеңілавтомобильдерге тек всанатындағымашиналарғанаемес,соныменқатарқуаттымодельдер-пикаптар,кроссоверлержәне жол талғамайтын көліктер де кіреді.КОөндірісінің орны,шығарылғанкүні. Атап айтқанда,ҚРдаөндірілген,сондай-ақ 2013жылғы31желтоқсаннанкейінреспубликааумағынаәкелінгенмодельдерүшінАрнайыставкаларкөзделген.Мысалы,қозғалтқышы3тен3,2мыңсм3-ке дейінгі машина35АЕК-ке "бағаланады",бұл129220теңгегетең.Алқуаттымоделі5мыңсм3астамжәнетіпті"тартады"200мрп(738400теңге).2024жылыҚазақстанда жеке тұлғаға АВТОсалықтыдербесесептеудің қажеті жоқ-бұлміндеттісалықшешеді.Бірақ заңды тұлға есептеулердіөздеріжүргізеді.Олардыорындаудыңеңоңайжәнежылдамжолыкөліксалығыкалькуляторынпайдалану.Мұндайқызмет,мысалы, Мемлекеттік кірістеркомитетініңсайтындақарастырылған.Көліксалығыкалькуляторынақажеттімәліметтеренгізіледі-жүйеесептеудіавтоматты түрде орындайды.Қызметжеке тұлғалар үшін де пайдалы:ол салық инспекторыесептегенсалықсомасынтексеругемүмкіндік береді.Көліксалығынқашантөлеукерек?Жеке тұлға бюджеткесоманы1сәуіргедейін салуы керек. Заңды тұлғаларға 2024жылдың5шілдесінедейінмерзімберіледі.Бірақнюанс бар.Егеркомпаниямашинаны1шілдеденкейінсатып алса, онда төлемдекларация тапсырылғаннан кейін10күнішіндежүргізілуікерек.2024жылғыдекларация2025жылғы31наурызғадейінберіледі.Алегер сіз Қазақстандакөліксалығынуақытындатөлемесеңіз?Егеркөліксалығынтөлеумерзімісақталмаса,автокөлік иесіне Санкцияларсалынады
Ең көп таралған "жаза" - төлемді кешіктірген әр күн үшін өсімпұл есептеледі. Өсімпұлды "санау" берешек 1 АЕК-тен асқан сәттен басталады. Бірақ, егер автокөлік иесі салық қызметінен хабарлама алғаннан кейін де қарызын төлемесе, өтеу оның мүлкі есебінен жүзеге асырылады. Сонымен қатар, салық банкте шот ашу немесе тіпті ҚР-дан тыс жерлерге шығу мүмкіндігін шектеуі мүмкін. Автокөлік иесі-жеке тұлға тек жәрдемақылар мен басқа да әлеуметтік төлемдер үшін шот ашу құқығын сақтай алады. Айыппұлдар жүйесі қарастырылмаған. Көлігіңізге көлік салығын қайдан көруге болады? Оны қалай төлеуге болады? Қазақстанда жеке тұлғаға көлік салығының қандай сомасы есептелгенін онлайн тексеруге болады, бұл өте ыңғайлы.
Ол үшін бірден үш ресурс қарастырылған: Мемлекеттік кірістер комитетінің сайты Kgd.gov.kz. Электрондық үкімет порталы Egov.kz.
Төлем үшін бірнеше әдістер қарастырылған. Сонымен, жеке тұлғалар, әдетте, соманы коммуналдық төлемдермен түбіртекке қосқанда ыңғайлы. Сондай-ақ, төлемді банктің интернет-банкі немесе мобильді қосымшасы арқылы, банктің немесе почтаның кассасында, "Қазпошта"сайтында орындауға болады. Заңды тұлға банктік шотынан ақша аударады.
Бірақ бір ерекшелігі бар: алдымен компаниялар бір жыл бойы операцияларды орындайды, содан кейін – 700.00 декларация нысанын тапсырғаннан кейін – түпкілікті есеп айырысуды жүзеге асырады (бұл үшін 10 күн бар).
2024 жылы көлік салығының өсуі негізінен АЕК-тің өсуімен байланысты. Бюджетке түсетін барлық қаражат көлік инфрақұрылымын жетілдіруге - жаңа жолдар салуға және ескі коммуникацияларды жөндеуге бағытталатын болады.