Сыбайлас жемқорлық

Ежелгі заманнан бері билік пен жемқорлық бір-бірінен ажырағысыз. Тарихта мемлекет эволюциясымен қатар сыбайлас жемқорлық дамыды.

Сыбайлас жемқорлық туралы алғашқы ескертуді (және тиісінше онымен күресу) біздің дәуірімізге дейінгі XIV ғасырдың екінші жартысына жатқызуға болады. Урукагина – қазіргі Ирак аумағындағы көне Шумердің Лагаш қаласының патшасы –  шенеуніктері мен билерінің  көптеген теріс қылықтарын болдырмау үшін мемлкеттік басқаруды реформалады.

Әлем өзгерді, сыбайлас жемқорлықтың ауқымы өзгерді. Жаһандану және әлемдік экономиканың қалыптасуы сыбайлас жемқорлықтың халықаралық деңгейге көтерілуіне және қазіргі заманның ең жаппай және қауіпті құбылыстарының бірі болуына мүмкіндік берді. Қазіргі уақытта сыбайлас жемқорлық бүкіл әлемдегі маңызды проблемалардың бірі болып табылады.

Сыбайлас жемқорлықты көбінесе жеті басты айдаһармен салыстыратындығына қарамастан, бұл құбылыспен күресудің тиімді әдістері бар, оны әлемдік тәжірибе сәтті дәлелдейді. Сыбайлас жемқорлықпен күресу – оны қолдау дегенді білдіреді, ал мұндай әрекетсіздіктің қандай жойқын салдары қоғамның барлық салаларында пайда болатынын ескере отырып, осы «ішкі жауға» қарсы  тұру мәселесі кез келген мемлекетте тұр.

Сондықтан сыбайлас жемқорлықтың себептерін зерттеу өте маңызды, өйткені арамшөптің өзімен ғана емес, оның тұқымымен де күресу керек. Сыбайлас жемқорлық дегеніміз не екенін түсініп, осы құбылысты және оған қарсы тұру бойынша басқа елдердің тәжірибесін зерттей отырып, біз білім аламыз – және білім, өздеріңіз білетіндей, күш. Ең бастысы, бұл күш тиісті қолдануды таба алса – бұл тек саяси ерік-жігерді ғана емес, сонымен бірге бүкіл қоғамның қолдауын қажет етеді. Әйтпесе сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жоғалады.

 

                              ШҚО бойынша МКД «Бахты» к/б

                                                                           бас маманы А.Б. Темиргалиева