GOV.KZ – Мемлекеттік органдардың цифрлық ресурстарының бірыңғай платформасы

№

ЖТН

Өтінімнің атауы

Өтінім беруші

Ғылыми жетекші

Іске асыру кезеңі

Зерттеу түрі

Басым бағыты

Техникалық тапсырма

Қайтару негізі

1

BR34836838

Төмен орбиталы ғарыш аппараттарына арналған «Ғарыш-Жер» бағытталған байланысын қамтамасыз ететін командалық-телеметриялық қабылдау-тарату құрылғысының инженерлік моделін және фазалық антенналық торды әзірлеу

«Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті» коммерциялық емес акционерлік қоғамы

Мейрамбекұлы Нұрсұлтан

01.05.2026 - 31.12.2028

Қолданбалы

Озық өндіріс, цифрлық және ғарыштық технологиялар

№ 3

Өтінімнің ресімделуі конкурстық құжаттама талаптарына сәйкес келмеуі және талап етілетін құжаттардың ұсынылмауы: пысықтауға дейін конкурсқа қатысуға өтінім екі тілде - орыс және ағылшын тілдерінде ұсынылған, ал пысықтаудан кейін ағылшын тіліндегі конкурсқа қатысуға өтінім жоқ. «Ағылшын тіліндегі конкурсқа қатысуға өтінім» бөлімінде орыс тіліндегі өтінім жүктелген. Осыған байланысты бұрын пысықтауға жіберілген ескертулердің жойылғанын тексеру және конкурстық құжаттама талаптарына сәйкестігін бағалау мүмкін емес.

Бос лауазымның

атауы

Саны

Еңбекақы

Бас бухгалтер

1 ставка

штаттық кестеге сәйкес

Критерийлер

Бас бухгалтерге қойылатын талаптар

Біліктілік талаптары

Жоғары (немесе жоғарыдан кейінгі) кәсіби (экономикалық) білім, соңғы 5 жыл ішінде қаржы-бухгалтерлік жұмыста, соның ішінде басқарушылық қызметтерде тәжірибе.

Функционалды міндеттері

1.     ұйымның бухгалтерлік есебі мен қаржы-шаруашылық қызметін ұйымдастыруды, материалдық, еңбек және қаржылық ресурстарды үнемді пайдалануды, ұйым балансындағы мүліктің сақталуын бақылауды жүзеге асырады;

2.     есептік-экономикалық бөлімшелердің (қызметтердің) қызметін басқарады және қамтамасыз етеді;

3.     қаржы-экономикалық қатынастарды қалыптастыру және реттеу жөніндегі бөлімшенің жұмысын бағыттайды және үйлестіреді, өз құзыреті шегінде әкімшілік мәселелерді шешеді, ұйымның бірінші басшысының жалпы басшылығымен және басқа бөлімшелер мен қызметтер басшыларымен өзара іс-қимылда өз міндеттерін орындайды;

4.     бухгалтерлік есеп туралы заңнамаға сәйкес ұйым құрылымы мен қызметінің ерекшеліктерін, оның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету қажеттілігін ескере отырып есеп саясатын қалыптастырады;

5.     жұмыс шоттар жоспарын (қаржыландыру жоспарын), шаруашылық операцияларды ресімдеуге қолданылатын бастапқы есептік құжаттар нысандарын, ішкі бухгалтерлік есептілік құжаттарының нысандарын әзірлеу және қабылдау, түгендеулер жүргізу тәртібін қамтамасыз ету, шаруашылық операцияларды бақылау, бухгалтерлік ақпаратты өңдеу технологиясын және құжат айналымы тәртібін сақтау бойынша жұмысты басқарады;

6.     есептік-есептеу жұмыстарын барынша орталықтандыру, заманауи техникалық құралдар мен ақпараттық технологияларды, есеп пен бақылаудың озық нысандары мен әдістерін қолдану негізінде ұйым мен оның бөлімшелерінде бухгалтерлік есеп пен есептілікті ұтымды ұйымдастыруды қамтамасыз етеді;

7.     ұйым қызметі, оның мүліктік жағдайы, кірістері мен шығыстары туралы толық әрі дұрыс бухгалтерлік ақпаратты қалыптастыруды және уақтылы ұсынуды, сондай-ақ қаржылық тәртіпті нығайтуға бағытталған іс-шараларды әзірлеу мен іске асыруды қамтамасыз етеді;

8.     мүлікті, міндеттемелерді және шаруашылық операцияларды есепке алуды, негізгі құралдардың, тауарлық-материалдық құндылықтар мен ақшалай қаражаттың түсуін, олардың қозғалысына байланысты операцияларды бухгалтерлік есеп шоттарында уақтылы көрсетуді, өндіріс пен айналыс шығындарын, шығыс сметаларының орындалуын, өнімді өткізуді, жұмыстарды (қызметтерді) орындауды, ұйымның шаруашылық-қаржылық қызметінің нәтижелерін, сондай-ақ қаржылық, есеп айырысу және кредиттік операцияларды есепке алуды ұйымдастырады;

9.     құжаттардың заңдылығын, уақтылы және дұрыс ресімделуін, өнімнің (жұмыстардың, қызметтердің) өзіндік құнының экономикалық негізделген калькуляцияларын жасауды, еңбекақы бойынша есеп айырысуларды, салықтар мен басқа да міндетті төлемдердің мемлекеттік бюджетке, зейнетақы және басқа да сақтандыру жарналарының, банктерге төлемдердің, күрделі салымдарды қаржыландыруға арналған қаражаттың дұрыс есептелуі мен аударылуын қамтамасыз етеді;

10.                       бастапқы және бухгалтерлік құжаттарды, есеп айырысу және төлем міндеттемелерін ресімдеу тәртібінің сақталуын, еңбекақы қорының жұмсалуын, қызметкерлердің еңбекақысын дұрыс есептеуді, негізгі құралдарға, тауарлық-материалдық құндылықтарға және ақшалай қаражатқа түгендеулер жүргізуді, бухгалтерлік есеп пен есептілікті тексеруді, сондай-ақ ұйым бөлімшелерінде құжаттық ревизиялар жүргізуді бақылауды жүзеге асырады;

11.                       ішкі шаруашылық резервтерді анықтау, шығындар мен өнімсіз шығыстарды жою мақсатында бухгалтерлік есеп пен есептілік деректері бойынша ұйымның шаруашылық-қаржылық қызметіне экономикалық талдау жүргізуге қатысады;

12.                       жетіспеушіліктердің, ақшалай қаражат пен тауарлық-материалдық құндылықтарды заңсыз жұмсаудың, қаржылық және шаруашылық заңнаманы бұзудың алдын алу жөнінде шаралар қабылдайды;

13.                       ақшалай қаражат пен тауарлық-материалдық құндылықтардың жетіспеушіліктері мен ұрлануы бойынша қаржылық тергеп-тексерулер жүргізуге және материалдарды ресімдеуге қатысады, қажет болған жағдайда осы материалдарды тергеу және сот органдарына беруді бақылайды;

14.                       ұйымның банкроттығын ресімдеу рәсімдеріне қатысады;

15.                       ұйымның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін қаржы қаражатын жинақтау жөнінде шаралар қабылдайды;

16.                       бос қаржы қаражатын банктік депозиттік салымдарға (сертификаттарға) орналастыру және бағалы қағаздар сатып алу мәселелері бойынша банктермен өзара іс-қимыл жасайды, депозиттік және кредиттік шарттармен, бағалы қағаздармен есеп операцияларының жүргізілуін бақылайды;

17.                       штаттық, қаржылық және кассалық тәртіптің, әкімшілік-шаруашылық және өзге де шығыстар сметаларының қатаң сақталуын, бухгалтерлік есеп шоттарынан жетіспеушіліктерді, дебиторлық берешекті және өзге де шығындарды есептен шығарудың заңдылығын, бухгалтерлік құжаттардың сақталуын, оларды белгіленген тәртіппен ресімдеу мен архивке тапсыруды қамтамасыз етеді;

18.                       қаржылық есептілікті (баланстар, пайда мен зиян туралы есептер, ақша қаражатының қозғалысы туралы есептер және капиталдағы өзгерістер туралы есептер), кірістер мен шығыстар туралы жедел жиынтық есептерді, бюджетті пайдалану туралы, өзге де бухгалтерлік, салықтық және статистикалық есептілікті жасау мен оларды белгіленген тәртіппен тиісті органдарға ұсынуды қамтамасыз етеді және есептік ақпараттың объективтілігін қамтамасыз етеді;

19.                       заманауи есептеу техникасын қолдану негізінде жоспарлау және есептік құжаттаманың ұтымды жүйесін, бухгалтерлік есепті жүргізудің озық нысандары мен әдістерін әзірлеуге және енгізуге қатысады;

20.                       ұйым бөлімшелерінің қызметкерлеріне бухгалтерлік есеп, бақылау, есептілік және экономикалық талдау мәселелері бойынша әдістемелік көмек көрсетеді;

21.                       бухгалтерия қызметкерлерін басқарады.

Білуі керек

1.     бухгалтерлік есеп саласындағы заңнамалық және өзге де нормативтік құқықтық актілерді;

2.     бухгалтерлік есепті ұйымдастыру және есептілік жасау мәселелері бойынша жоғары тұрған, қаржылық және бақылау-ревизиялық органдардың әдістемелік және өзге де материалдарын, сондай-ақ ұйымның шаруашылық-қаржылық қызметіне қатысты азаматтық құқықты, қаржылық, салықтық, әкімшілік-шаруашылық заңнаманы;

3.     зейнетақымен қамсыздандыру туралы заңнаманың негіздерін, ұйым құрылымын, оның даму стратегиясы мен перспективаларын;

4.     ұйымдағы бухгалтерлік есепті ұйымдастыру туралы ережелер мен нұсқаулықтарды, оны жүргізу тәртібін;

5.     операцияларды ресімдеу тәртібін және есеп учаскелері бойынша құжат айналымын ұйымдастыруды, қаржылық есеп айырысулардың нысандары мен тәртібін;

6.     ұйымның шаруашылық-қаржылық қызметіне экономикалық талдау жүргізу, ішкі шаруашылық резервтерді анықтау әдістерін;

7.     ақшалай қаражатты, тауарлық-материалдық және өзге де құндылықтарды қабылдау, кіріске алу, сақтау және жұмсау тәртібін;

8.     дебиторлармен және кредиторлармен есеп айырысу тәртібін, заңды және жеке тұлғаларды салық салу шарттарын;

9.     бухгалтерлік есеп шоттарынан жетіспеушіліктерді, дебиторлық берешекті және өзге де шығындарды есептен шығару тәртібін;

10.                       ақшалай қаражат пен тауарлық-материалдық құндылықтарға түгендеу жүргізу тәртібін;

11.                       бухгалтерлік баланстар мен есептілікті жасау тәртібі мен мерзімдерін;

12.                       тексерулер мен құжаттық ревизиялар жүргізу тәртібін;

13.                       есептеу техникасының заманауи құралдарын және оларды есептік-есептеу жұмыстарын орындау және ұйымның өндірістік-шаруашылық және қаржылық қызметін талдау үшін қолдану мүмкіндіктерін, атап айтқанда салықтық және бухгалтерлік есептілікке арналған қолданбалы бағдарламаларды;

14.                       бухгалтерлік есепті ұйымдастыруды жетілдірудің озық отандық және шетелдік тәжірибесін;

15.                       қаржылық есептіліктің халықаралық және ұлттық стандарттарын, қаржылық есептілік депозитарийімен жұмыс істеу дағдыларын;

16.                       өндіріс технологиясының негіздерін, шаруашылық жүргізудің нарықтық әдістерін;

17.                       экономика, өндірісті, еңбекті және басқаруды ұйымдастыру негіздерін;

18.                       еңбек заңнамасын, ішкі еңбек тәртібі қағидаларын, еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау, өндірістік санитария, өрт қауіпсіздігі талаптарын.

Бос лауазымның

атауы

Саны

Еңбекақы

Директор

1 ставка

240 325 теңгеден бастап

Критерийлер

Директорға қойылатын талаптар

Біліктілік талаптары

Кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және ұйымның тиісті бейінінде Экономикалық қызмет түріндегі басшы лауазымдардағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Функционалды міндеттері

1) Заңнамаға сәйкес ұйымның өндірістік, шаруашылық және қаржылық-шаруашылық басшылық жасайды;

2)  Қабылданатын шешімдердің орындалуын, ұйым теңгеріміндегі мүліктің сақталуын және толық пайдаланылуын, сондай-ақ оның қызметінің қаржылық-шаруашылық нәтижелерін қамтамасыз етеді;

3) Ұйым қызметінің саясатын, стратегиясын және оны іске асыру тетігін айқындайды;

4)  Өзге ұйымдармен немесе заңды тұлғалармен шарттар, келісімшарттар, операциялар жасайды, өкімдер мен бұйрықтар шығарады, іскерлік кездесулерде ұйымның атынан өкілдік етеді;

5) Барлық құрылымдық бөлімшелердің жұмысын және тиімді өзара іс-қимылын ұйымдастырады, әлеуметтік және нарықтық басымдықтарды ескере отырып, олардың қызметін жаңалықтар мен нарықтық жағдайдағы өзгерістерге жылдам ден қоятын, тауарлар мен қызметтерді икемді және ұтқыр өндіруді дамыту мен жетілдіруге бағыттайды;

6)  Ұйым жұмысының тиімділігін арттыруды, өнімдер мен қызметтер сатылымын және пайданы ұлғайтуды, өндірілетін өнімнің (қызметтердің) сапасын және бәсеке қабілеттілігін, отандық және шетелдік нарықтарды жаулап алу мақсатында олардың мемлекеттік және жоғары дамыған елдердің, озық компаниялардың стандарттарына сай келуін қамтамасыз етеді;

7) Ұйымның мемлекеттік бюджет, жинақтаушы зейнетақы қорлары және сақтандыру қорлары, өнім берушілер, тапсырыс берушілер және банк мекемелерін қоса алғанда, кредиторлар алдындағы міндеттемелерінің, сондай-ақ шаруашылық және еңбек шарттарының (келісімшарттарының) және индикативті жоспар мен бизнес-жоспарлардағы көрсеткіштердің орындалуын қамтамасыз етеді;

8) Кәсіпорынды білікті кадрлармен қамтамасыз ету, олардың кәсіптік білімдері мен тәжірибесін тиімді пайдалану мен дамыту, адам өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз және қолайлы еңбек жағдайларын жасау, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі заңнаманың талаптарын сақтау, ұжымда қолайлы психологиялық орта қалыптастыру бойынша шаралар қабылдайды;

9)  Басқарудың экономикалық және әкімшілік әдістерінің үйлесуін, өндірістік және өзге мәселелерді талқылау мен шешуді, өндірістің тиімділігін арттыруды материалдық және моральдық көтермелеуді қамтамасыз етеді;

10) Әлеуметтік әріптестік принциптері негізінде ұжымдық шарттарды әзірлеу, жасау және орындау, еңбек және өндіріс тәртібінің сақталуын қамтамасыз етеді, жұмыскерлердің еңбекке ынталылығын, бастамасын және белсенділігін дамытуға ықпал етеді;

11) Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық және өндірістік-шаруашылық қызметіне қатысты мәселелерді оған заңнама бойынша берілген құқықтар шегінде шешеді, өзге лауазымды адамдарға – директорлардың орынбасарларына, кәсіпорынның өндірістік бірліктері мен филиалдарының, сондай-ақ функционалдық және өндірістік бөлімшелерінің басшыларына қызметтің жекелеген бағыттарын жүргізуді тапсырады;

12) Ұйым қызметінде және оның шаруашылық-экономикалық байланыстарын жүзеге асыруда заңдылықтың сақталуын, нарық жағдайында қаржылық басқару мен жұмыс істеуге арналған құқықтық құралдардың пайдаланылуын, шарттық және қаржылық тәртіпті нығайту, әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу, бизнестің (кәсіпкерлік қызметтің) ауқымын қолдау және кеңейту мақсатында ұйымның инвестициялық тартымдылығын қамтамасыз етеді;

13) Сотта, төрелік сотта мемлекеттік билік және басқару органдарында кәсіпорынның мүліктік және өзге де мүддесін қорғайды және оның атынан өкілдік етеді.

Білуі керек

1) Ұйымның өндірістік-шаруашылық және қаржы-экономикалық қызметін регламенттейтін, экономиканың және жалпы экономикалық қызметтің тиісті түрінің дамуының басым бағыттарын, ұйымның техникалық, экономикалық және әлеуметтік дамуының перспективаларын, стратегиясын, басымдықтарын айқындайтын заңнамалық, өзге де нормативтік құқықтық актілер және мемлекеттік органдардың актілері;

2) Ұйымның қызметіне қатысы бар өзге де органдардың әдістемелік және нормативтік материалдары;

3) Ұйымның бейіні, ерекшелігі және құрылымының ерекшелігі;

4) Есеп және қаржылық талдау негіздері, кредит беру схемалары;

5) Ұйымның өндірістік қуаты мен кадр резервтері;

6) Ұйымның өнім өндіру технологиясы;

7) Салық заңнамасы;

8) Ұйымның өндірістік-шаруашылық және қаржылық-экономикалық қызметінің бизнес-жоспарларын жасау және келісу тәртібі;

9) Ұйым шаруашылығын жүргізу және басқарудың заманауи әдістері;

10) Стратегиялық жоспарлау, нарық - сыртқы және ішкі (өзінің секторы және онымен өзара байланыс) конъюнктурасы, бәсекелестер, өнім берушілер мен тұтынушылар;

11) Ұйымға өзінің нарықтағы жай-күйін айқындауға және жаңа өткізу нарығына шығу бағдарламасын әзірлеуге мүмкіндік беретін экономикалық индикаторлар жүйесі;

12) Практикалық маркетинг, жарнама техникасы, сатуды басқару;

13) Өндірістің тиісті саласындағы ғылыми-техникалық жетістіктер және озық шетелдік және отандық тәжірибе; тиісті қызмет түрінің тәжірибесі және үздік ұқсас ұйымдардың қызмет тәжірибесі;

шаруашылық және қаржылық шарттар жасау және оларды орындау тәртібі;

14) Салалық келісімдерді, ұжымдық шарттарды әзірлеу және жасасу және әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу тәртібі;

15) Ұйымның экономикасы мен қаржысын басқару, өндіріс пен еңбекті ұйымдастыру;

16) Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.

Бос лауазымның

атауы

Саны

Еңбекақы

Директор

1 ставка

240 325 теңгеден бастап

Критерийлер

Директорға қойылатын талаптар

Біліктілік талаптары

Кадрларды даярлаудың тиісті бағыты бойынша жоғары (немесе жоғары оқу орнынан кейінгі) білім және ұйымның тиісті бейінінде Экономикалық қызмет түріндегі басшы лауазымдардағы жұмыс өтілі кемінде 5 жыл

Функционалды міндеттері

1) Заңнамаға сәйкес ұйымның өндірістік, шаруашылық және қаржылық-шаруашылық басшылық жасайды;

2)  Қабылданатын шешімдердің орындалуын, ұйым теңгеріміндегі мүліктің сақталуын және толық пайдаланылуын, сондай-ақ оның қызметінің қаржылық-шаруашылық нәтижелерін қамтамасыз етеді;

3) Ұйым қызметінің саясатын, стратегиясын және оны іске асыру тетігін айқындайды;

4)  Өзге ұйымдармен немесе заңды тұлғалармен шарттар, келісімшарттар, операциялар жасайды, өкімдер мен бұйрықтар шығарады, іскерлік кездесулерде ұйымның атынан өкілдік етеді;

5) Барлық құрылымдық бөлімшелердің жұмысын және тиімді өзара іс-қимылын ұйымдастырады, әлеуметтік және нарықтық басымдықтарды ескере отырып, олардың қызметін жаңалықтар мен нарықтық жағдайдағы өзгерістерге жылдам ден қоятын, тауарлар мен қызметтерді икемді және ұтқыр өндіруді дамыту мен жетілдіруге бағыттайды;

6)  Ұйым жұмысының тиімділігін арттыруды, өнімдер мен қызметтер сатылымын және пайданы ұлғайтуды, өндірілетін өнімнің (қызметтердің) сапасын және бәсеке қабілеттілігін, отандық және шетелдік нарықтарды жаулап алу мақсатында олардың мемлекеттік және жоғары дамыған елдердің, озық компаниялардың стандарттарына сай келуін қамтамасыз етеді;

7) Ұйымның мемлекеттік бюджет, жинақтаушы зейнетақы қорлары және сақтандыру қорлары, өнім берушілер, тапсырыс берушілер және банк мекемелерін қоса алғанда, кредиторлар алдындағы міндеттемелерінің, сондай-ақ шаруашылық және еңбек шарттарының (келісімшарттарының) және индикативті жоспар мен бизнес-жоспарлардағы көрсеткіштердің орындалуын қамтамасыз етеді;

8) Кәсіпорынды білікті кадрлармен қамтамасыз ету, олардың кәсіптік білімдері мен тәжірибесін тиімді пайдалану мен дамыту, адам өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз және қолайлы еңбек жағдайларын жасау, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі заңнаманың талаптарын сақтау, ұжымда қолайлы психологиялық орта қалыптастыру бойынша шаралар қабылдайды;

9)  Басқарудың экономикалық және әкімшілік әдістерінің үйлесуін, өндірістік және өзге мәселелерді талқылау мен шешуді, өндірістің тиімділігін арттыруды материалдық және моральдық көтермелеуді қамтамасыз етеді;

10) Әлеуметтік әріптестік принциптері негізінде ұжымдық шарттарды әзірлеу, жасау және орындау, еңбек және өндіріс тәртібінің сақталуын қамтамасыз етеді, жұмыскерлердің еңбекке ынталылығын, бастамасын және белсенділігін дамытуға ықпал етеді;

11) Кәсіпорынның қаржылық-экономикалық және өндірістік-шаруашылық қызметіне қатысты мәселелерді оған заңнама бойынша берілген құқықтар шегінде шешеді, өзге лауазымды адамдарға – директорлардың орынбасарларына, кәсіпорынның өндірістік бірліктері мен филиалдарының, сондай-ақ функционалдық және өндірістік бөлімшелерінің басшыларына қызметтің жекелеген бағыттарын жүргізуді тапсырады;

12) Ұйым қызметінде және оның шаруашылық-экономикалық байланыстарын жүзеге асыруда заңдылықтың сақталуын, нарық жағдайында қаржылық басқару мен жұмыс істеуге арналған құқықтық құралдардың пайдаланылуын, шарттық және қаржылық тәртіпті нығайту, әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу, бизнестің (кәсіпкерлік қызметтің) ауқымын қолдау және кеңейту мақсатында ұйымның инвестициялық тартымдылығын қамтамасыз етеді;

13) сотта, төрелік сотта мемлекеттік билік және басқару органдарында кәсіпорынның мүліктік және өзге де мүддесін қорғайды және оның атынан өкілдік етеді.

Білуі керек

1) Ұйымның өндірістік-шаруашылық және қаржы-экономикалық қызметін регламенттейтін, экономиканың және жалпы экономикалық қызметтің тиісті түрінің дамуының басым бағыттарын, ұйымның техникалық, экономикалық және әлеуметтік дамуының перспективаларын, стратегиясын, басымдықтарын айқындайтын заңнамалық, өзге де нормативтік құқықтық актілер және мемлекеттік органдардың актілері;

2)  ұйымның қызметіне қатысы бар өзге де органдардың әдістемелік және нормативтік материалдары;

3)  ұйымның бейіні, ерекшелігі және құрылымының ерекшелігі;

4) Есеп және қаржылық талдау негіздері, кредит беру схемалары;

5) Ұйымның өндірістік қуаты мен кадр резервтері;

6) Ұйымның өнім өндіру технологиясы;

7) Салық заңнамасы;

8) Ұйымның өндірістік-шаруашылық және қаржылық-экономикалық қызметінің бизнес-жоспарларын жасау және келісу тәртібі;

9) Ұйым шаруашылығын жүргізу және басқарудың заманауи әдістері;

10) Стратегиялық жоспарлау, нарық - сыртқы және ішкі (өзінің секторы және онымен өзара байланыс) конъюнктурасы, бәсекелестер, өнім берушілер мен тұтынушылар;

11) Ұйымға өзінің нарықтағы жай-күйін айқындауға және жаңа өткізу нарығына шығу бағдарламасын әзірлеуге мүмкіндік беретін экономикалық индикаторлар жүйесі;

12) Практикалық маркетинг, жарнама техникасы, сатуды басқару;

13) Өндірістің тиісті саласындағы ғылыми-техникалық жетістіктер және озық шетелдік және отандық тәжірибе; тиісті қызмет түрінің тәжірибесі және үздік ұқсас ұйымдардың қызмет тәжірибесі;

шаруашылық және қаржылық шарттар жасау және оларды орындау тәртібі;

14) Салалық келісімдерді, ұжымдық шарттарды әзірлеу және жасасу және әлеуметтік-еңбек қатынастарын реттеу тәртібі;

15) Ұйымның экономикасы мен қаржысын басқару, өндіріс пен еңбекті ұйымдастыру;

16) Еңбек заңнамасы, өндірістік санитария, еңбек қауіпсіздік және еңбекті қорғау мен ішкі еңбек тәртібінің тәртібі, өрт қауіпсіздігінің талаптары.