
ҚОСЫМША БІЛІМ БЕРУ
Қосымша білім беру - бұл адамның зияткерлік, рухани, адамгершілік, физикалық және кәсіптік жетілдірудегі білім беру қажеттіліктерін жан-жақты қанағаттандыруға бағытталған білім беру түрі; мемлекеттік және муниципалды қосымша білім беру ұйымдары, сондай-ақ балалар мен ересектерге қосымша білім беру бойынша білім беру қызметін жүргізуге лицензия алған ұйымдар ұсынатын қызмет.
Қосымша білім беру — бұл оқушыға білім мен шығармашылыққа деген тұрақты қажеттілікті алуға, өзін-өзі жүзеге асыруға, кәсіби және жеке тұлға ретінде өзін-өзі анықтауға мүмкіндік беретін дәлелді білім. Көптеген зерттеушілер балаларға қосымша білім беруді қосымша білім беру бағдарламаларын жүзеге асыру арқылы білім беру мен оқытудың мақсатты процесі деп түсінеді.
Келесі негізгі бағыттар бойынша даму:
- облыста қосымша білім беруді дамыту мәселелері бойынша ұйымдастырушылық және талдамалық қызмет;
- өңірде қосымша білім беруді қолдауға бағытталған іс-шараларды өткізу және түрлі жобаларды іске асыру;
- оқушылардың зияткерлік, шығармашылық әлеуетін және рухани-адамгершілік тәрбиесін қолдау және дамыту;
- волонтерлік қызметті, оқушылар арасында туристік-өлкетану және экологиялық тәрбиені дамыту, сондай-ақ балалар-жасөспірімдер ұйымдары мен қозғалыстарын қолдау және дамыту.
Өскелең ұрпақтың шығармашылық, зияткерлік әлеуетін, патриоттық және рухани-адамгершілік тәрбиесін іске асыру және дамыту үшін жағдай жасау, өскелең ұрпақ арасында көшбасшылық қасиеттер мен өмірлік қажетті дағдыларды дамыту.
Міндеттері:
- дарынды жастарды анықтау және дамытуға бағытталған дебаттық турнирлер, конкурстар, сондай-ақ түрлі викториналар мен фестивальдер өткізу арқылы балалардың зияткерлік құрамын дамыту;
- туристік-экспедициялық бағыт: слеттер, экспедициялар, бағдарлау, жорықтар саласында іс-шаралар өткізуді жандандыру арқылы өңірде туризмді дамыту;
- облыста техникалық шығармашылықты дамыту;
- облыстық құрылымдармен және ұйымдармен бірлескен жұмыс: көркем және музыкалық мектептер, мамандандырылған мектептер, өнер мектептері және т. б.;
- «Жігер» облыстық жастар қозғалысының қызметін қолдау, осы қозғалыстың облыстық штабының бастамаларын қолдау;
- бәсекеге қабілеттілікті арттыру және балалардың ынтасын күшейту мақсатында балалардың республикалық конкурстар мен фестивальдерге қатысуы;
- конкурстарға, жарыстарға және фестивальдарға қатысатын балаларды республикалық және халықаралық конкурстарға қатысуға дайындау мақсатында оларды қамтуды ұлғайту;
- әр түрлі деңгейдегі шығармашылық конкурстарда, жарыстарда және фестивальдарда қатысушылардың нәтижелілігін жыл сайын арттыру;
- балалармен жұмыстың түрлі аспектілері бойынша проблемаларды анықтау.
2020 жылы 200 000 астам баланы қамти отырып, зияткерлік, шығармашылық және спорттық әлеуетті дамытуға және қолдауға бағытталған қосымша білім беру саласында түрлі іс-шаралар өткізілді.
Іс-шараларға біздің облыстың қалалары мен аудандары қатысып, әр түрлі жастағы және әр түрлі қызығушылық пен қызмет саласындағы оқушыларды тартты: музыкалық конкурстар, форумдар, конференциялар, кездесулер, фестивальдар, слеттер және т. б.

Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығымен, «Дарын» республикалық ғылыми-практикалық орталығымен, Қарағанды облысының жастар саясаты мәселелері жөніндегі басқармасымен, Қазақстан халқы Ассамблеясының Достық үйімен, жоғары оқу орындарымен және біздің облыстың басқа да білім беру ұйымдарымен ынтымақтастық туралы меморандум жасасты.
2020 жылы 120-дан астам іс – шаралар өткізілді, оның ішінде республикалық конкурстар мен фестивальдердің облыстық кезеңдері: «Жас музыканттар конкурсы», «Абай оқулары», Жол қозғалысы жас инспекторларының слеті, «Ақ шағала» би конкурсы, «Мамандықтар әлемін ашамыз» конкурсы, «Ақберен» көркем сөз конкурсы, «Менің Отаным-Қазақстан» туристік-өлкетану отрядтарының слеті, техникалық шығармашылық және өнертапқыштық жарыстары, «Театрдың ғажайып әлемі» театр өнерінің фестивалі, «Қазақстанның балалары шексіз әлемде» шығармашылық фестивалі, «Бояулар құпиясы» жас суретшілер байқауы және т. б.
Сондай-ақ, оқушылар арасында робототехниканы дамыту бойынша өз қызметін жүзеге асырады, жыл сайын «Роболэнд» Халықаралық робототехника фестивалін ұйымдастыруға, облыстық пәндік олимпиадаларды, конкурстар мен жарыстарды өткізуге қатысады.

Оқушылармен жұмыс істеуден басқа, Қарағанды облысы колледж студенттерінің «Жігер» облыстық жастар қозғалысы да бар. Қозғалыс үш негізгі клубтан тұрады: шығармашылық клуб, зияткерлік клуб және біздің облыстың 58 колледжіндегі 5000-нан астам студенттерін қамтитын еріктілер клубы.
Жыл басынан бері қозғалыс құрылымына бірқатар өзгерістер мен толықтырулар енгізілді: қозғалыс төрағалары мен үйлестірушілеріне қойылатын міндеттер мен талаптар нақты жазылған, директорларға ұсынымдар көрсетілген, сондай-ақ 2019 жылдың басында құрылған облыстық штабтың қызметі бойынша тармақ қосылды. Осы қозғалыстың даму бағыты бойынша келесі облыстық іс-шаралар өткізіледі: дебат турнирі, «Не? Қайда? Қашан?» байқауы, заманауи және көше билері конкурсы, Әлеуметтік және бизнес жобалар конкурсы, бейнероликтер конкурсы, жыл сайынғы форум.
«Жас дәурен» сауықтыру орталығының базасында облыстық белсенділер лагері өткізілді, онда үш күн ішінде осы қозғалыстың үздік үйлестірушілері мен төрағалары жиналды, олар көшбасшылар бағдарламасынан өтті, түрлі іс-шараларды өткізу мен ұйымдастыруда жаңа білім алды, сондай-ақ команда ретінде жиналды.
Волонтерлік жылы аясында «Төрт игі іс» қайырымдылық-әлеуметтік Жастар акциясы өткізілді.
Сондай-ақ, «Қарағанды таланттарды іздейді» телевизиялық жастар бағдарламасын «Первый Карагандинский» телеарнасымен бірге түсіру жұмыстары жүргізілуде. Бағдарлама апта сайын екі тілде шығады және біздің аймақтың талантты спорттық, шығармашылық және зияткерлік дарынды жастары туралы әңгімелейді.

2020 жылы 17 бағдарлама шығарылды, онда бүкіл облыс бойынша 30-дан астам дарынды балалар көпшілік назарына ұсынылды.
Облыстық және республикалық іс-шараларға қатысушылардың саны
|
Іс-шара |
Іс-шаралар саны 2018-20 |
2018 |
2019 |
2020 |
||||||
|
Обл. (оқу сан) |
Респ. (оқу сан) |
Жүлделі Респ. |
Обл. (оқу сан) |
Респ (оқу сан) |
Жүлделі Респ. |
Обл. (оқу сан.) |
Рес. (оқу сан.) |
Жүлделі Респ. |
||
|
музыкалық |
22 |
18533 |
49 |
10 |
27680 |
52 |
42 |
356 |
66 |
12 |
|
шығармащылық |
25 |
380 |
16 |
10 |
398 |
25 |
11 |
243 |
29 |
4 |
|
техникалық |
30 |
270 |
18 |
3 |
160 |
16 |
5 |
105 |
- |
- |
|
интеллектуалдық |
25 |
437 |
- |
- |
525 |
- |
- |
850 |
9 |
1 |
|
Туристік |
20 |
200 |
9 |
|
100 |
9 |
|
94 |
- |
- |
|
Барлығы |
122 |
19820 |
92 |
23 |
28863 |
102 |
58 |
1648 |
104 |
15 |
Осылайша, 2020 жылы облыстық іс - шараларға 1648, республикалық іс-шараларға 6 қатысушы қатысты. Осы жылдың соңына дейін бірқатар облыстық және республикалық іс-шараларды онлайн режимде өткізу жоспарланып отыр.
2020 жылы 1 қыркүйектегі мәліметтерге сәйкес, 2019 жылмен салыстырғанда қатысушылар саны 27215 және 52 орынға азайды, бұл 2018-2019 жылдары 1 маусымда музыкалық ансамбльдердің ауқымды облыстық шеруі өткізілгенімен, 2020 жылы бұл іс-шаралар карантинге байланысты тоқтатылды. Карантинге байланысты барлық облыстық іс-шараларға қатысушылар саны да азайды. РУМЦДО желісі бойынша іс-шаралар 2020 жылғы қыркүйектен бастап желтоқсанға дейін жоспарланған.