Қазақстан Республикасының Бюджет заңнамасы республиканың бүкіл аумағында қолданылады және барлық жеке және заңды тұлғаларға қолданылады.
Бюджет өзара байланысты екі бөліктен тұрады: кіріс қаражатының тізімі және қаражаттың жұмсалу бағытын көрсететін шығыс бөлігі.
Бюджетті жоспарлау маңызды құрал болып табылады және тікелей, әрі түпкілікті қоғамдық маңызды нәтижелерге қол жеткізу үшін өңірдің әлеуметтік-экономикалық саясатының басымдықтарын ескере отырып, бюджет қаражатын пайдалануға бағытталған.
Негізгі қағидаттар: сабақтастық, басымдылық, негізділік, объективтілік.
Бюджетке түсетін түсімдер бойынша болжамды деректерді әзірлеу үшін бастапқы деректер ретінде алдыңғы есепті кезеңге қатысты динамиканы ескере отырып, түсімдер көлемін сипаттайтын көрсеткіштер пайдаланылады.
Бюджетті болжау кезінде оның өңір экономикасына әсері, қаржы ресурстарының мемлекеттік және бюджеттік бағдарламалармен келісілуін, тапшылықты жабу көздерін қамтамасыз ету сияқты міндеттер шешіледі, яғни бюджет кірістері мен шығыстарының теңгерімділігі қағидатын басшылыққа алу қажет. Бұл бюджетте қарастырылған шығыстардың мөлшері, кірістердің жалпы мөлшеріне сәйкес келуі керек дегенді білдіреді.
Бюджетке түсетін түсімдердің негізін салықтар мен алымдар түріндегі төлемдер құрайды. Меншік нысанына қарамастан, Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан барлық заңды тұлғалар, сондай-ақ азаматтар қолданыстағы заңнамаға сәйкес салықтарды, алымдарды және бюджетке төленетін міндетті төлемдерді төлеуге тартылады және олардың толық және уақтылы төленуіне жауапты болады.
Табыс құрылымындағы ең үлкен үлес салық түсімдерін алады. Салық кодексіне сәйкес салық түсімдері салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер болып табылады және тұрақты заңдармен сипатталады. Бюджет кодексіне сәйкес бюджеттердің барлық түрлерінің салық түсімдерінің құрамына шамамен 14 түрі енгізілген, белгілі бір түрлері бюджеттің тиісті деңгейлеріне бекітілген.
Жергілікті бюджеттерді қалыптастырудың негізгі көздері корпоративтік, жеке табыс және әлеуметтік салықтар, сондай-ақ меншікке салынатын салықтар болып табылады.
Өңдеуші өнеркәсіптің, көлік пен байланыстың ірі кәсіпорындары корпоративтік табыс салығын негізгі төлеушілер болып табылады, сондықтан осы код бойынша түсімдердің ең көп үлес салмағы қалаларда жинақталады. Жеке табыс және әлеуметтік салық бойынша түсімдердің негізгі үлесі аудан орталықтарына, меншікке салынатын салықтардың негізгі үлесі 4 деңгейдегі бюджеттерге тиесілі.
Төлемдердің келесі түрі-салықтық емес түсімдер. Салықтық емес түсімдер құрылымында коммуналдық меншіктегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістерге ең көп салмақ түседі. Аудиторлық іс-шаралардың нәтижелері бойынша мемлекеттік мүлікті, атап айтқанда мемлекеттік тұрғын үй қорының пәтерлерін өтеусіз негізде беру фактілері анықталады, бұл бюджет шығынына әкеп соғады.
Бюджеттің атқарылуы маңызды міндет болып табылады, яғни салықтардың және тұтастай және әрбір көз бойынша басқа да төлемдердің толық және уақтылы түсуін қамтамасыз ету. Осы мақсаттар үшін жергілікті атқарушы органдар экономика салаларында және қызмет салаларында өндіріс пен көрсетілетін қызметтердің тиімділігін арттыру, сондай-ақ қосымша көздерді ашу есебінен ресурстарды ұлғайтуға мүдделі болуға тиіс. Осы мақсаттар үшін салықтық әкімшілендіруді жақсарту, кәсіпкерлік қызметті дамыту үшін жағдайлар жасау, жұмыс орындарын ұлғайту мақсатында өндірістерді кеңейту үшін қолайлы инвестициялық ахуал жасау, салық салу объектілерін анықтау және оларды салықтық есепке уақтылы қою жөнінде тұрақты жұмыс жүргізу қажет.