Балалардағы сколиозды медициналық-әлеуметтік сараптау және оңалту мәселелері.

Сколиоз - бұл тірек-қимыл аппаратының кең таралған ауруы болып табылады. Сколиоз омыртқа бағанасы мен кеуде қуысының көп қабатты деформациясымен, дене мүшелерің және жүйелерінің функцияларының бұзылуымен сипатталады.

Статистика:

2019 жылдың статистикасына сәйкес СҚОоблысында сколиозы бар мүгедек балалардың саны -10 адамды құрады.

Этиологиясы:

• идиопатиялық (80% жағдайда нақты себеп жоқ);
• жұлын миының аурулары (полиомиелит, церебралды сал ауруы және т.б.);
• Бала кезде рахит ауруымен ауырған жағдайда;
• Омыртқа жарақаттары;
• Көптеген жылдар бойы әдеттегі бір қалыпта отыру жағдайы (кәсіптің ерекшеліктері, спорттағы белсенді травматикалық іс-шаралар);

Сколиоздың алғашқы белгілерін ерте балалық шақта байқауға болады, ал ең қарқынды өсу кезеңінде (3-6 және 10-12 жас аралығында) ауру белсенді дами бастайды. Омыртқаның сколиотикалық деформациясы  қабырға мен кеуде пішінінің өзгеруіне, кеуде қуысын қалыптастыруға және кеуде органдарының қалыпты салыстырмалы жағдайының бұзылуына, сонымен қатар ішкі органдар мен әртүрлі дене жүйелерінің ауыр функционалдық бұзылуларына әкеледі. Баланың жүрек-тамыр, тыныс алу және жүйке жүйелерінде елеулі функционалды өзгерістер орын алады. Баланың денесінің функционалды мүмкіндіктерін төмендету, шаршаудың жоғарылауы, дене мүсініндегі косметикалық ақаулар, психологиялық және әлеуметтік проблемалар, сонымен қатар сколиозды қаңқаның өсіп жетілгеніне дейін деформацияларды үнемі бақылап отыруды және түзетуді қажет етеді.

Емдеу принциптері:

 Жасөспірімдер мен балалардағы сколиозды емдеудің бірінші және негізгі мақсаты - омыртқаларды физиологиялық жағдайына қайтару. Жас ағзада өзін-өзі қалпына келтірудің мүмкіндігі жоғары. Сколиоздың ауырлығына байланысты терапевтік шаралар ретінде келесі шаралар қолданылады: сколиозды кешенді емдеуде мамандандырылған антисколиозды гимнастика, физиотерапевтік емдеу әдістері міндетті болып табылады. Патологиялық процесстің асқынған жағдайында, науқасқа арнайы ортопедиялық коррекциялар, түрлі корсеттермен корсет терапиясы, әсіресе ауыр жағдайларда хирургиялық операция тағайындалады. Сколиозға арналған операция ось бойымен қозғалатын қысқыштары бар имплант-металл шыбықты орнатуды қамтиды. Бұл түзеткіштер омыртқа денесіне бекітіледі, нәтижесінде омыртқаны түзетуге және тұрақтандыруына бағытталған. Имплант сүйектер толығымен өсіп-бітісіп кеткенше уақытша шина қызметін атқарады.

Нұр-Сұлтан қаласындағы ШЖҚ РМК травматология және ортопедия  ҰЗИ-да балалар мен ересектердегі омыртқаның кифосколиотикалық деформацияларында пластинкалық және стерженьдік  эндокорректорларын дифференциалды қолдану жүйесі жасалынды. Осы жүйені пайдалана отырып жұлынның қисаюын (кифоз, сколиоз) емдеу үшін хирургиялық операциялар жасалады.

 Оңалту:

Сколиозбен ауыратын науқастарды оңалту комплексті болып табылады. Сколиозды консервативті емдеу кешеніне емдік гимнастика, массаж, терапиялық жүзу, ортопедиялық түзету әдістері (корсеттеу, гипс төсектері және т.б.), электрлік ынталандыру, омыртқадағы жүктемені шектейтін үнемді режим кіреді. Қажет болса, дәстүрлі терапия, дәрілік терапия және диета тағайындалады. Барлық оңалту шаралары сколиозбен ауыратын науқастың жасына, сколиоздың ауырлық дәрежесіне байланысты дербес тағайындалады.

 

Науқастарды МӘС бөліміне жіберуге арналған көрсеткіштер:

- ІІІ және IV дәрежелі сколиоздың асқынуы, яғни қабырғалардың қатты деформациясымен, қисаюымен және ішкі ағзалардың тұрақты айқын функционалды бұзылулары кезінде;

- металл конструкцияларының орнатудың операциясынан кейінгі кезеңінің күрделі ағымы. (остеомиелит, стато-динамикалық функциялардың бұзылуы, металл құрылымының тұрақсыздығы және қайталанған хирургиялық емдеудің қажеттілігі).