
Азаматтық қорғаныс – Қазақстан Республикасының халқы мен аумағын қазіргі заманғы зақымдаушы құралдардың зақымдау (қирату) факторларының әсерінен, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлардан қорғау жөнінде бейбіт уақытта және соғыс уақытында жүргізілетін жалпымемлекеттік іс-шаралар кешенін іске асыруға арналған азаматтық қорғаудың мемлекеттік жүйесінің құрамдас бөлігі.
Тыныс алу органдарын жеке қорғау құралдарын (Сүзгіш газқағарларды) тексеру "сәйкестікті бағалау саласындағы аккредиттеу туралы" Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 5 шілдедегі № 61-IV (бұдан әрі – "аккредиттеу туралы" ҚРЗ) және "техникалық реттеу туралы" 2004 жылғы 9 қарашадағы № 603 Заңдарына, сондай-ақ Кеден одағы Комиссиясының 2011 жылғы 9 желтоқсандағы № 878 шешімімен бекітілген "Жеке қорғау құралдарының қауіпсіздігі туралы" Кеден одағының техникалық регламентіне сәйкес реттеледі. Анықтама үшін: көрсетілген нормативтік құқықтық актілерге "Әділет"Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесіне еркін қол жеткізу орналастырылған. Бұл ретте, көрсетілген қызмет түрін жеке қорғану құралдарын зертханалық сынау саласында аккредиттелген ұйымдар жүзеге асырады (5.14-тармақ). Кеден одағының "жеке қорғану құралдарының қауіпсіздігі туралы"техникалық регламентінің 5-тарауы). Аккредиттеу аттестатын "аккредиттеу туралы" ҚРЗ сәйкес Техникалық реттеу және өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласында мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын уәкілетті орган береді. Осыған байланысты басшылық құжаттар, жабдыққа қойылатын талаптар және қызметкерлердің біліктілігі туралы неғұрлым толық ақпарат, сондай-ақ Сүзгіш газқағарларды тексеруді жүзеге асыруға рұқсат беру құжаттарын алу үшін Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитетіне жүгінуді ұсынамыз.
Азаматтық қорғаныс объектілерін құру және пайдалану қағидаларының 2-тармағының 4-тармақшасына сәйкес (ҚР Үкіметінің 2014 жылғы 19 желтоқсандағы № 1357 қаулысымен бекітілген) Азаматтық қорғаныстың қорғаныш құрылыстары азаматтық қорғаныс санаттары бойынша санаттарға жатқызылған ұйымдардың ең көп жұмыс істейтін ауысымын қорғау үшін, сондай-ақ медициналық ұйымдардың тасымалдауға келмейтін науқастарын қорғау үшін құрылады. Қорғаныш құрылыстарын жобалау және реконструкциялау кезіндегі талаптар "азаматтық қорғаныстың қорғаныш құрылыстары" ҚР қағидалары жинақтарында (бұдан әрі - ҚР ҚЖ) айқындалған 2.04-101-2014). Сонымен қатар, ҚР ҚК 6.2.1-тармағына сәйкес 2.04-101-2014 бір паналаушыға арналған негізгі үй - жайдың еден алаңының нормасын екі қабатты жағдайда 0,5 м2 және нар үш қабатты орналасқан жағдайда 0,4 м2 тең қабылдау керек. Үй-жайдың ішкі көлемі бір паналаушыға 1,5 м3 кем болмауы тиіс. Азаматтық қорғау құралдарын жинақтауға қажеттілікті айқындау кезінде азаматтық қорғау құралдарына қажеттілікті айқындау жөніндегі Нұсқаулықты (Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2014 жылғы 29 мамырдағы № 260 бұйрығымен бекітілген) басшылыққа алу қажет. Өз кезегінде, азаматтық қорғау құралымдарының қажеттілігі азаматтық қорғау құралымдарын құру, ұстау, материалдық-техникалық қамтамасыз ету, дайындау және тарту қағидаларында айқындалған (ҚР Ішкі істер министрінің 2015 жылғы 23 сәуірдегі № 387 бұйрығымен бекітілген).
«Азаматтық қорғау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 8-бабының 4-тармағына сәйкес эвакуациялық іс-шараларды орындауды ұйымдастыру мақсатында орталық және жергілікті атқарушы органдарда, азаматтық қорғаныс бойынша санаттарға жатқызылған ұйымдарда эвакуациялық органдар құрылады.
Анықтама: эвакуациялық органдарға (ҚР ІІМ 06.03.2015 ж. №190 бұйрығының 46-тармағы) жатады:
эвакуациялық комиссиялар (орталық және жергілікті атқарушы органдарда, азаматтық қорғаныс бойынша санаттарға жатқызылған ұйымдарда);
эвакуациялық қабылдау комиссиялары (эвакуацияланатын және таратылатын халықты қабылдауды және орналастыруды жүзеге асыратын ауылдық аудандарда, қалаларда);
құрама эвакуациялық пункттер;
аралық эвакуация пункттері;
қабылдау эвакуациялық пункттері;
зардап шеккен халықты қабылдау пункттері.
Заңның 21-бабына сәйкес орталық және жергілікті атқарушы органдар, азаматтық қорғаныс бойынша санаттарға жатқызылған ұйымдар эвакуациялық іс-шараларды жоспарлауды алдын ала жүзеге асырады.
Эвакуацияланатын халықты қабылдау, орналастыру үшін қос мақсаттағы объектілер пайдаланылады. Қос мақсаттағы объектілер деп жинау эвакуациялық пункттері, аралық эвакуациялық пункттері, қабылдау эвакуациялық пункттері ретінде пайдаланылатын адамдар жаппай болатын Әлеуметтік сала объектілері түсініледі (ҚР ІІМ 06.03.2015 ж. №190 бұйрығының 50-3-тармағы).
Анықтама: адамдар жаппай болатын объектілерге – сауда, қоғамдық тамақтандыру, тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындарының, дене шынықтыру-сауықтыру, спорт, мәдени-ағарту және ойын-сауық ұйымдарының, ойын-сауық мекемелерінің, көліктің барлық түріндегі вокзалдардың, бір мезгілде жүз және одан да көп адамның болуына есептелген ғибадат үйлерінің (ғимараттарының) ғимараттары, құрылыстары, үй-жайлары, сондай-ақ жиырма бес және одан да көп адамның бір мезгілде болуына есептелген Денсаулық сақтау, білім беру ұйымдарының, қонақ үйлердің ғимараты, ғимараты (Заңның 1-бабы).