Жиі қойылатын сұрақтар

  Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын монтаждау жұмыстары жобалау-сметалық және жұмыс құжаттамасына, жұмыс өндірісі жобасы мен дайындаушы-кәсіпорынның техникалық құжаттамасына сәйкес жүргізіледі.

  Өрт автоматикасы жүйелері мен қондырғыларын монтаждауды тиісті біліктілігі және электр жабдығымен жұмыс істеуге рұқсаты бар жұмыскерлер жүзеге асырады.

  Ғимараттар, үй-жайлар мен құрылыстардың өрт автоматикасы жүйелерін ұстау кезінде өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету тәртібі Өрт қауіпсіздігі қағидаларының 2-тарауында белгіленген.

  Жалпы әртүрлі мақсаттағы ғимараттар мен құрылыстар үшін автоматты өрт сөндіру жүйелерін және өрт дабылдау жүйелерін жобалауға қойылатын талаптар сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтерде ҚР ҚН 2.02-02-2023 «Ғимараттар мен құрылыстардың өрт автоматикасы» және ҚР ҚН 2.02-102-2023 «Ғимараттар мен құрылыстардың өрт автоматикасы» құжаттарында белгіленген.

  "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Заңға сәйкес объектілер құрылысының сапасын мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы және қадағалау, "Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы" Қазақстан Республикасының Кодексінде белгіленген осы объектілердегі сәулет-қала құрылысы тәртібін бұзушыларға әкімшілік ықпал ету шараларын қолдану, сондай-ақ жобалық құрылыстың сапасын қадағалауды ұйымдастыру және жүзеге асыру құжаттаманы жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады.

  Осыған байланысты, ғимараттар мен құрылыстарды жобалау және салу сатысында жол берілген өрт қауіпсіздігі талаптарының бұзылуын анықтаған кезде аумақтылығы бойынша тиісті әкімдіктерге жүгіну қажет.

  ҚР ҚН 3.02-02-2023 «Бір пәтерлі тұрғын үйлерді және олардың инженерлік жүйелерін жобалау» 5.3.10-тармағына және Өрт қауіпсіздігі қағидаларының 154-1 тармағына сәйкес, тұрғын үй-жайлар автономды оптика-электронды түтіндік өрт хабарлағыштарымен жабдықталады.

  Мұндай талап өрттің уақтылы анықталуын қамтамасыз етуге, адамдарды эвакуациялау үшін шаралар қабылдауға, өрттің таралуын шектеуге, адам өлімі мен материалдық залал қаупін азайтуға мүмкіндік береді.

  Автономды өрт датчиктері - бұл өздігінен жұмыс істейтін және өрт дабылы жүйелеріне қосылмайтын тұрмыстық өнім. Оларды пайдалану оңай.

  Өрт хабарлағыштары үшін сертификаттың болуы, сондай-ақ толық техникалық және пайдалану сипаттамасы (нұсқаулық, орнату бойынша ұсынымдар, кепілдік міндеттемелер) болуы міндетті.

  ТЖМ өрт қауіпсіздігі талаптарын сақтау меншік нысанына және қызмет түріне қарамастан барлық адамдар үшін міндетті болып табылатынына назар аударады. Тұрғын үйдегі өрт қауіпсіздігін қамтамасыз ету жауапкершілігі олардың иелеріне толығымен жүктеледі.

  Балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері ТЖМ қызметі басты назарда болатын негізгі бағыттардың бірі болып табылады. Осы бағыттағы жұмысты күшейтуге бағытталған шаралар кешені қабылдануда.

  Біріншіден, әр өңірде азаматтармен ауқымды үгіт-профилактикалық іс-шаралар (кездесулер, әңгімелер, нұсқамалар, рейдтер, азаматтармен жиындар, әлеуметтік желілерде және мессенджерлерде жадынамалар тарату) өткізіледі.

  Екіншіден, әлеуметтік осал отбасылармен нүктелік (атаулы) түсіндіру жұмыстары жүргізілуде (профилактикалық сапарлармен көп балалы отбасылар, мүгедек отбасылар немесе бейәлеуметтік өмір сүрушілер қамтылады).

  Үшіншіден, балабақшалардан бастап және бүкіл мектеп кезеңінде балалармен тікелей жұмыс жүргізіледі.

  Еліміздің барлық оқу орындарында қауіпсіздік мәселелерін зерделей отырып, сынып сағаттары өткізіледі.

  ТЖ кезінде қауіпсіз мінез-құлық бойынша білім деңгейін арттыру үшін білім беру ұйымдарында оқушылар мен оқытушыларды тарта отырып, нұсқамалар мен оқу орындарының ғимараттарынан қауіпсіз эвакуациялау бойынша оқу-жаттығулар өткізіледі.

  Өскелең ұрпақты ТЖ-ға жан-жақты дамыту және дайындау, ТЖ іс-қимыл дағдыларын алу және жетілдіру мақсатында өңірлердің білім беру ұйымдарының базасында 2,5 мыңға жуық «Жас құтқарушы» үйірмелері және т.б. құрылды.

  Алайда, барлық жерде өткізілетін іс-шаралар кешеніне қарамастан, балалардың өлімі мен жарақат алу жағдайлары жалғасуда. Трагедияның көпшілігі балаларды қараусыз қалдыруға, сондай-ақ ересектердің өрт қауіпсіздігінің қарапайым шараларын сақтамауына байланысты (электр желілерін шамадан тыс жүктеу, жылыту пештері мен электр жүйелерін уақтылы жөндемеу, мұржаларды күйеден тазарту).

  «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Заңға сәйкес уәкілетті тұлғаның ЭЦҚ-сы бар электрондық құжат қағаз құжатқа теңестіріледі.

  Түпнұсқаны дәл қайталайтын бағдарламалар қолданылған жағдайда хаттамалар мен куәліктердің қағаз нұсқаларына ұқсас электрондық нұсқаларын пайдалануға рұқсат етіледі.

  Заңды тұлғалар арасындағы шарттарды орындау кезінде интернетсіз шалғай аудандарда қызметкерлерді оқытатын ұйымдардың қажеттіліктерін ескеру маңызды.

  Комиссия отырысының хаттамасына және өрт қауіпсіздігі саласындағы білімді тексеру жөніндегі куәлікке тиісінше комиссия мүшелері мен оқу орталығының басшысы қол қоюға тиіс.

  Азаматтық қорғау саласындағы заңнамада ұйымдардың қызметкерлерін өрт қауіпсіздігі шараларына онлайн форматта оқытуды көздейтін талаптар регламенттелмеген.

  Ұйым қызметкерлерін және халықты өрт қауіпсіздігі шараларына оқыту қағидаларында және өрт қауіпсіздігі шараларына оқыту жөніндегі оқу бағдарламаларының мазмұнына қойылатын талаптарда (ТЖМ-нің 2014 жылғы 9 маусымдағы № 276 бұйрығы) ұйым қызметкерлерінің объектіде өрт болған жағдайда өз бетінше әрекет ету дағдыларын қалыптастыруға бағытталған оқыту тәртібі мен практикалық жаттығулар рәсімі белгіленген.

  Осылайша өрт-техникалық минимумның бағдарламасы бойынша қашықтықтан оқытуға («on-line» режимі) жол берілмейді.

  Өрт қауіпсіздігі саласындағы аудит жөніндегі қызметті жүзеге асыруға сараптамалық ұйымдарды аккредиттеу қағидаларына сәйкес аккредиттеру аттестатын алу үшін заңды және жеке тұлғалар ҚР ТЖМ Өртке қарсы қызмет комитетіне «электрондық үкімет» веб-порталы арқылы «Е-лицензиялау» мемлекеттік деректер базасы» ақпараттық жүйесіндегі өтініш береді.

  Өтінішке қоса беріледі:

  - сараптама ұйымының мамандары құжаттарының көшірмелерін: «өрт қауіпсіздігі» мамандығы бойынша жоғары білім; өзге де жоғары білім және мемлекеттік және (немесе) мемлекеттік емес өртке қарсы қызметтердегі жұмыс өтілі кемінде бес жыл;

  - мамандарды жұмысқа қабылдау туралы еңбек шарттары;

  - сараптама ұйымына меншік құқығында немесе өзге де заңды негізде тиесілі үй-жай туралы құжаттардың көшірмелері.

  Құжаттардың толық топтамасы ұсынылған жағдайда, тиісті тексеру жүргізілгеннен кейін көрсетілетін қызметті алушы шешім туралы хабардар етіледі.

  «Азаматтық қорғау туралы» Заңға  енгізілген өзгерістерге сәйкес (66-3 - бап) өрт автоматикасы жүйелерін монтаждау, баптау және оларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі қызмет уәкілетті органның ведомствосы берген өрт автоматикасы жүйелерін монтаждау, баптау және оларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыруға рұқсат болған кезде жүзеге асырылады.

  Рұқсат беру тәртібі (құжаттар тізбесі, мерзімдері және т.б.) «Өрт автоматикасы жүйелерін монтаждау, баптау және оларға техникалық қызмет көрсету жөніндегі қызметті жүзеге асыруға рұқсат беру қағидаларын бекіту туралы» ТЖМ-нің 2025 жылғы 28 тамыздағы №372 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілер тізілімінде 2025 жылғы 29 тамызда №36734 болып тіркелген).

  Осы бұйрыққа сәйкес тиісті рұқсат ТЖМ-нің 2025 жылғы 14 тамыздағы №322 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілер тізілімінде 2025 жылғы 20 тамызда №36640 болып тіркелген) бекітілген рұқсат талаптарына сәйкес болған кезде заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерге берілетін болады.

  Жоғарыда көрсетілген ТЖМ-нің бұйрықтары және рұқсат беру талаптары «Әділет» Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің ақпараттық-құқықтық жүйесінде орналастырылған.

  Рұқсат беру 2026 жылғы 1 ақпаннан бастап «электрондық үкіметтің» веб-порталының «Е-лицензиялау» Мемлекеттік деректер базасы» ақпараттық жүйесі арқылы электрондық нысанда мемлекеттік қызмет түрінде жүзеге асырылатын болады.

 

Өрт қауіпсіздігі талаптары, оның ішінде ғимараттар мен құрылыстарды жобалау және салу кезінде сақталуы міндетті болып табылатын ғимараттар арасындағы өртке қарсы қашықтық «Өрт қауіпсіздігіне қойылатын жалпы талаптар» техникалық регламентінде белгіленген (ТЖМ 2021 жылғы 17 тамыздағы №405 бұйрығымен бекітілген, бұдан әрі – Техникалық регламент).

Техникалық регламентке сәйкес ғимараттар арасындағы өртке қарсы қашықтық олардың функционалдық мақсатына (тұрғын үй, қоғамдық, әкімшілік және т.б.) және отқа төзімділік дәрежесіне байланысты және мыналарды: минимум – 6, максимум – 15 құрайды.

Айта кету керек, өртке қарсы қашықтықты сақтау талаптары жобалау және құрылыс кезеңдерінде орындалуы керек, яғни жобалау және құрылыс ұйымдары үшін міндетті болып табылады.

Сонымен қатар, азаматтық қорғау және сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласындағы қолданыстағы заңнамаға сәйкес азаматтық қорғау органдары құрылыс саласындағы бақылау функцияларын жүзеге асырмайды, яғни құрылысқа арналған жобалау құжаттамасын келісуге, салынып жатқан объектілердің өртке қарсы жай-күйін тексеруге, сондай-ақ құрылысы аяқталған объектілерді қабылдауға қатыспайды.

Өз кезегінде, «Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы» Заңға сәйкес объектілер құрылысының сапасын мемлекеттік сәулет-құрылыс бақылауы және қадағалау, «Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы» Қазақстан Республикасының Кодексінде белгіленген осы объектілердегі сәулет-қала құрылысы тәртібін бұзушыларға әкімшілік ықпал ету шараларын қолдану, сондай-ақ жобалау құжаттамасының сапасын қадағалауды ұйымдастыру мен жүзеге асыруды жергілікті атқарушы органдар жүзеге асырады.

Осыған байланысты, өртке қарсы қашықтықтар бойынша ғимараттар мен құрылыстарды жобалау және салу сатыларында жол берілген бұзушылықтар анықталған жағдайда, аумақтылығы бойынша тиісті әкімдіктерге жүгіну қажет.