Дәрілік заттар жарнамасы
"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің 56-бабына сәйкес, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды жарнамалау дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың айналысы саласындағы мемлекеттік орган айқындайтын тәртіппен жүзеге асырылады.
Медициналық қызметтерді, профилактика, диагностика, емдеу және медициналық оңалту әдістері мен құралдарын жарнамалау (бұдан әрі осы баптың мақсатында - дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды, тағамға биологиялық активті қоспаларды қоспағанда, олар дұрыс, арнайы білімсіз немесе арнайы құралдарды қолданбай танылатын, басқа да көрсетілетін қызметтермен, дәрілік заттармен және медициналық бұйымдармен, тамаққа биологиялық активті қоспалармен салыстыруды болғызбайтын, тұтынушыларды олардың сенімін теріс пайдалану арқылы, оның ішінде мыналарға қатысты жаңылыстырмауға тиіс сипаттамаларын, құрамын, тұтынушылық қасиеттерін, құнын (бағасын), қолданудың болжамды нәтижелерін, зерттеулер мен сынақтардың нәтижелерін қамтиды.
Тыйым салынады:
Қазақстан Республикасында тіркелмеген дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды, тағамға биологиялық активті қоспаларды, профилактика құралдарын жарнамалауға тыйым салынады;
рецептімен босатылатын дәрілік заттардың бұқаралық ақпарат құралдарындағы жарнамасы;
дәрігердің рецептісі бойынша босатылатын дәрілік препараттардың үлгілерін жарнамалау мақсатында тарату;
балаларға арналған дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды қоспағанда, балаларды, олардың бейнелері мен дауыстарын дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды жарнамада пайдалану;
медициналық, фармацевтикалық конференцияларда, конгрестерде, симпозиумдарда және басқа да ғылыми кеңестерде дәрілік заттардың жарнамасын қоспағанда, қоғамдық көлікте, олардың мақсатына, пайдаланылуына және босатылуына қатысы жоқ ұйымдарда дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың, тағамға биологиялық активті қоспалардың жарнамасын тарату және орналастыру;
өнеркәсіп өнімдеріне, рецептуралық бланкілерге жарнамалық ақпаратты орналастыру;
дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың сыртқы (көрнекі) жарнамасын орналастыру;
дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар туралы ғылыми немесе білім беру мақсатында, сондай-ақ пациенттерді хабардар ету мақсатында анық ақпарат беру жағдайларын қоспағанда, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды тағайындауға уәкілетті медицина қызметкерлерін жарнаманы таратушылар ретінде пайдалану;
халыққа арналған жарнамада мынадай ауруларды: жыныстық жолмен берілетін ауруларды, онкологиялық, психикалық, мінез-құлықтық бұзылуларды (ауруларды), қауіпті инфекциялық ауруларды, АИТВ инфекциясын, туберкулезді, қант диабетін емдеу тәсілдерін көрсету;
жарнамада дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды қолдануды және (немесе) тағайындауды көтермелеуі мүмкін ғалымдардың, Денсаулық сақтау мамандарының, сондай-ақ мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарының ұсынымдарына сілтеме жасауға;
жарнамада көрсетілетін қызметтерді, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды, тамаққа биологиялық активті қоспаларды бірегей, неғұрлым қауіпсіз және тиімді ретінде ұсынуға;
дәрілік препараттың қауіпсіздігі мен тиімділігі оның табиғи шығу тегіне байланысты деп айтуға болады;
ұсынылатын қызметтің, жарнамаланатын дәрілік препаратпен, тағамға биологиялық белсенді қоспамен емдеудің тиімділігі кепілдендірілген болып табылады, құралды қолдану жанама әсерлердің дамуымен қатар жүрмейді деген болжам туғызуға тиіс;
жарнамаланатын қызметке, дәрілік затқа және медициналық бұйымға тікелей қатысы жоқ ақпаратты жарнамада келтіру;
адам ағзаларына (ағзаның бір бөлігіне) және (немесе) тіндеріне (тіннің бөлігіне) қатысты мәмілелер жасау туралы ұсыныстарды жарнамалау.
Көрсетілетін қызметтердің, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың жарнамасын таратуға және орналастыруға Денсаулық сақтау ұйымдарындағы бұқаралық ақпарат құралдарында, Электрондық ақпараттық ресурстарда жол беріледі.
Дәрілік заттардың жарнамасында толық (дәрілік затты пайдалану үшін тиісті шектеулерді қоса алғанда) және дұрыс мәліметтер болуға тиіс, оларды алып тастау дәрілік заттарды орынсыз пайдалануға немесе тұтынушы үшін ақталмаған тәуекелге әкеп соғуы мүмкін.
Сонымен қатар, «Дәрiлік заттар мен медициналық бұйымдардың жарнамасын жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-288/2020 бұйрығына сәйкес, Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдардың жарнамасын тарату және орналастыру денсаулық сақтау ұйымдарындағы бұқаралық ақпарат құралдарында, электрондық ақпараттық ресурстарда жүзеге асырылады.
Жарнама қазақ және орыс тілдерінде ұсынылады және олардың ұтымды қолданылуына ықпал ететін дәрілік зат немесе медициналық бұйым туралы толық және дұрыс мәліметтерді қамтиды.
Жарнама дәрілік затты медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулыққа (қосымша парақ), медициналық бұйымды медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулыққа немесе медициналық бұйымды пайдалану құжатына сәйкес келеді.
Дәрілік затты және медициналық бұйымды медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулыққа таратылатын жарнаманың мазмұнына әсер ететін өзгерістер енгізілген кезде енгізілген өзгерістер жарнамалық материалдарда көрсетіледі.
4) Дәрілік заттардың жарнамасы мынадай міндетті ақпаратты қамтиды:
1) саудалық атауын;
2) халықаралық патенттелмеген атауын немесе құрамына кіретін белсенді компоненттер туралы мәліметтерді;
3) қолдану бойынша негізгі көрсетілімдерді;
4) қолдану тәсілі мен дозасын;
6) негізгі қарсы көрсетілімдерін;
7) балаларға, жүкті әйелдерге қатысты, сондай-ақ емізу кезеңіндегі айрықша нұсқауларды (бар болса);
8) босатылу шарттарын;
9) тағайындау және қолдану алдында медициналық қолдану жөніндегі нұсқаулықты, көрнекті және түсінікті ұсынымды және "Өз бетімен емдеу сіздің денсаулығыңызға зиянды болуы мүмкін" мазмұндағы ескерту мәтінін мұқият оқыңыз;
10) өндірушінің және (немесе) Қазақстан Республикасындағы сауда өкілінің атауын, мекенжайын;
11) тіркеу куәлігінің нөмірі және берілген күні;
12) тіркеу куәлігінің аяқталу күнін.
Автор: Нияз К.А