"Қостанай облысының білім беру саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмыстың жай-күйі туралы".
"AMANAT" партиясы жанындағы Кеңестің отырысы
Сураганова Айнагүл Ағыбайқызы,
" Қостанай облысының Білім
саласындағы сапаны қамтамасыз
ету департаменті"ММ басшысы
2024 жылғы 28 ақпан
Құрметті әріптестер, кеңес мүшелері.
Облыстың білім беру саласындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі жұмыс Департаменттің құзыреті болып табылмайтынын атап өткім келеді. Сонымен қатар, білім беру саласында мемлекеттік бақылау жүргізу өкілеттігі берілген мемлекеттік органның басшысы ретінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты іске асыруға белсенді қатысуды өз борышым деп санаймын. Бақылау шараларын қорытындылай келе, білім беру ұйымдарының қызметінде анықталған бұзушылықтар мен оларды жою осы саладағы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жоюға және азайтуға ықпал ететініне назар аударғым келеді.
Департамент жыл сайын Қазақстан Республикасының тәуекелдерді басқару жөніндегі ұлттық қауіпсіздігін іске асырудың 2021-2025 жылдарға арналған жоспарына сәйкес бақылау іс-шараларымен Облыстың білім беру ұйымдарының төрттен бірін қамтиды, басшылар мен педагогтарға бұзушылықтарды жою тәртібі мен жолдары түсіндіріледі, яғни бақылау арқылы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүзеге асырылады және қызметтің заңнама нормаларына сәйкестігі қамтамасыз етіледі.
2023 жылы Департамент 136 білім беру ұйымдарында (мемлекеттік аттестаттау) бақылау субъектісіне бармай-ақ профилактикалық бақылауды, 4 орта білім беру ұйымдарында бақылау субъектісіне барумен профилактикалық бақылауды, прокуратура, Қостанай қаласының Ішкі істер органдары талаптарының, жеке тұлғалардың өтініштерінің негізінде 13 жоспардан тыс тексеруді іске асырды.
Қазақстан Республикасы Білім министрлігінің, Білім беру саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің тапсырмасы бойынша облыстың білім беру ұйымдары қызметінің әртүрлі бағыттары бойынша 9 мониторинг жүргізілді (тамақтандыруды ұйымдастыру; жалпыға бірдей білім беру қорының қаражатын пайдалану мониторингі; мектепішілік бақылауды, "Оқу мектебі" жобасын, ҰБДҚ, интернет жылдамдығын іске асыру; "Алтын белгі" төсбелгісіне және аттестатқа үміткерлерді айқындаудың объективтілігі"; мектептердің жаңа оқу жылына дайындығы; ТжКБ түлектерін жұмысқа орналастыру және басқалар).
Мемлекеттік аттестаттау қорытындысы бойынша 55 (40,4%) білім беру ұйымдарының, оның ішінде 24 ТжКБ ұйымдарының, 11 және орта білім беру ұйымдарының, 20 және мектепке дейінгі ұйымдардың мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкестігі белгіленді.
Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес келмейді 81 (59,6%) білім беру ұйымы: 7 колледж, 42 мектеп, 32 мектепке дейінгі ұйым (2022 жылы - білім беру ұйымдарының 79 немесе 75,2% аттестатталмаған, оның ішінде 22 мектепке дейінгі ұйым, 57 орта білім беру ұйымы).
Мемлекеттік аттестаттау қорытындысы бойынша Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының мынадай бұзушылықтары анықталды:
- 13 орта білім беру ұйымдарында жекелеген оқу пәндері бойынша педагогтердің тиісті бейіндер бойынша білімі жоқ, яғни маман емес;
- 12 орта білім беру ұйымдарында білім алушылардың білімін формативті және жиынтық бағалау талаптары сақталмайды;
- 11 орта білім беру ұйымдарында тамақтану объектісі, халықтың әл-ауқатының санитариялық-эпидемиологиялық негізі саласындағы уәкілетті органның санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы немесе білім алушыларды тамақпен қамтамасыз етуге арналған шарт жоқ;
- 10 орта білім беру ұйымдарында тиісті бейін бойынша басшылардың және педагогтардың біліктілікті арттыру курстарынан өту мерзімі кемінде үш жылда бір рет, көлемі кемінде 36 сағат бұзылды;
-9 білім беру ұйымдарында лицензиат негізгі жұмыс орны болып табылатын жоғары және бірінші санатты педагогтардың, сарапшы-педагогтардың, зерттеуші-педагогтардың, шебер-педагогтардың үлесі белгіленген талаптардан төмен;
- 8 орта білім беру ұйымдарында, 7 ТжКБ ұйымдарында жұмыс оқу жоспарларының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сәйкес выявстігі анықталды;
- 7 орта білім беру ұйымдарында басқару нысаны анықталмаған және санитарлық ережелер мен өрт қауіпсіздігі ережелерінің талаптарына сәйкес келмейді;
- 7 Білім беру ұйымдарында жабдық № 70 бұйрыққа сәйкес келмейді;
- 7 мектепте нақты деректер ҰБДБ ақпараттық жүйесіне сәйкес келмейді;
- 7 мектепте білім алушылардың ерекше білім беру қажеттіліктері мен жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, оқу процесін ұйымдастыру бұзылған.
2023 жылы облыс мектептерінде өткізілген кешенді тестілеудің қорытындысы оқудың төмен нәтижелерін көрсетті. Информатика пәні бойынша 9-сыныптардағы ең төменгі көрсеткіштер (қазақ тілінде оқытатын сыныптарда - 20%, орыс тілінде - 27%). Жалпы, мектептердің 50% -ному бір немесе бірнеше пән бойынша білім алушылардың білім сапасы 0% -. құрады. Бұл ретте, осы мектептерде педагог-сарапшылар, педагог-зерттеушілер санатының болуы бойынша педагогтердің сапалы құрамының айтарлықтай жоғары көрсеткіші байқалады. Білім алушылардың оқу жетістіктерін сырттай бағалау қорытындысы, МОДО – 2023, сондай - ақ тапсыру сапасының төмендегенін көрсетті-2022 жылмен салыстырғанда 4-сынып бойынша орташа балл 5,35 баллға төмендеді. 4-сынып оқушылары арасында облыс бойынша МОДО-2023 жалпы орташа балы 30-дан 16,64 балды құрады. Бұл көрсеткіш орташа республикалық көрсеткіштен 0,23 балға төмен (ҚР – 16,87). Білімнің өте төмен сапасы 9-сынып деңгейінде көрсетілді: 2022 жыл - 47,85, 2023 жыл - 75-тен 29,46 (-18,39) балл. Бұл көрсеткіш орташа республикалық көрсеткіштен 7,34 балға төмен (ҚР – 36,8).
2023 жылы облыстың 4 жалпы білім беретін мектебінде: Науырзым ауданының дамда жалпы білім беретін мектебінде, Сарыкөл ауданының Комсомол жалпы білім беретін мектебінде, Арқалық қаласының Шығыс жалпы білім беретін мектебінде, Денисов ауданының Аршалы жалпы білім беретін мектебінде бақылау субъектісіне барумен профилактикалық бақылау жүргізілді. Бақылаудың осы түрінің нәтижелері бойынша Дамдин ЖББМ қоспағанда, үш мектепте біліктілікті арттыру мерзімдерін сақтамау, нақты деректердің ҰБДБ-мен сәйкес келмеуі, наркологиялық есепке алу туралы мәліметтердің болмауы, педагогикалық әдеп жөніндегі кеңестердің құрамындағы бұзушылықтар, мектепішілік бақылауды жүргізу және басқа да көптеген бұзушылықтар сияқты білім беру саласындағы заңнаманың бұзылуы анықталды.
Қазіргі уақытта 13 білім беру ұйымы, оның ішінде 1 колледж ("ЗЕРЕК колледжі" жекеменшік мекемесі), 1 жекеменшік білім беру ұйымы ("Қостанай қаласының мектеп-бақша гимназиясы" мекемесі), 11 мемлекеттік орта білім беру ұйымдары (Қостанай ауданының Молоканов негізгі орта мектебі, Денисов ауданының жағалау бастауыш мектебі, Түйемойнақ Жангелді ауданының бастауыш мектебі, Жангелді ауданының Сарысу негізгі орта мектебі, С. Мәуленов атындағы жалпы білім беретін мектептер және Жангелді ауданының Жангелді мектептері, Жітіқара ауданының Милютин негізгі орта мектебі, Рудный қаласының кешкі мектебі, Арқалық қаласының 3 негізгі орта мектебі – Б. Майлин, Қараторғай, Ақбұлақ). Аталған мектептерде мамандармен, біліктілік санаттары бар педагогтардың үлесімен, зертханалық жабдықтармен жарақтандырумен, мектеп ғимараттарынан қазандықтарды шығару мәселелері шешілмеген.
Жоспардан тыс тексерулер білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарының, қызметтің үлгілік қағидаларының, "педагог мәртебесі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының бұзылуын анықтады, заңды және жеке тұлғаларға қатысты 9 әкімшілік іс қозғалды, 1 әкімшілік іс сот органдарына қарау үшін берілді.
2023 жылы Департамент басқа мемлекеттік органдардан келіп түскен өтініштердің, материалдардың негізінде тексеру нәтижелері бойынша заңды және жеке тұлғаларға қатысты 22 әкімшілік іс қозғады:
-білім беру ұйымдарының балалардың денсаулығына және дамуына зиян келтіретін ақпаратқа қол жеткізуін шектеуге арналған байланыс операторларының қызметтерін пайдалана отырып, білім алушылар мен тәрбиеленушілердің Интернет желісіне қол жеткізуін қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды сақтамауы лауазымды адамдарға қатысты 4 әкімшілік іс қозғалды. әкімшілік істер сот органдарының қарауына берілді;
-қызметтің үлгілік қағидаларын бұзу "әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (ӘҚБтК) 1-тармағының 409-бабы 4-бөлігі бойынша 6 лауазымды және 6 заңды тұлғаға қатысты 12 әкімшілік іс қозғалды, лицензияның қолданылуын тоқтата тұра отырып (заңды тұлғалар үшін)айыппұл түрінде әкімшілік жазалар шығарылды;
білім беру қызметін рұқсат құжаттарынсыз жүргізу ӘҚБтК-нің 463-бабы 1-бөлігі бойынша заңды тұлғаларға қатысты 4 әкімшілік іс қозғалды, әкімшілік істер сот органдарының қарауына берілді;
- білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын бұзу, заңды тұлғаға қатысты 1 әкімшілік іс қозғалды, айыппұл түрінде жаза шығарылды;