|
|
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 20__ жылғы __________ № ___ қаулысымен бекітілді |
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласын дамытудың
2021 және 2025 жылдар аралығындағы кезеңге арналған тұжырымдамасы
Мазмұны
1-тарау. Кіріспе
2-тарау. Ағымдағы ахуалды және үрдістерді талдау
3-тарау. Зияткерлік меншік саласындағы заңнаманы қалыптастырудағы халықаралық тәжірибе
4-тарау. Қазақстан Республикасының зияткерлік меншік саласындағы мақсаты, міндеттері, қағидаттары және негізгі тәсілдері
5-тарау. Күтілетін нәтижелер және Тұжырымдаманы іске асыру кезеңдері
6-тарау. Тұжырымдаманы іске асыру көзделетін нормативтік құқықтық актілердің тізбесі
1-тарау. Кіріспе
Қазіргі заманауи жағдайда әр мемлекеттің экономикалық өсу ресурстарының бірі зияткерлік ресурстар - адамның зияткерлік шығармашылық қызметінің нәтижелері болып табылады.
Қазақстан Республикасы зияткерлік меншік құқықтарын сақтау және қорғауды қамтамасыз етуде елеулі табыстарға қол жеткізді.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласы қарқынды дамып келеді.
Үнемі жаңартылып отыратын заңнама, зияткерлік меншік саласындағы органдарының күшейтілген әлеуеті, сондай-ақ көрсетілетін қызметтерді цифрландырудағы прогресс зияткерлік меншікті қорғау мақсатында берілетін өтінімдер мен өтініштердің санының жыл сайын ұлғаюына алып келеді.
Сонымен бірге, қоғамда болып жатқан экономикалық процестер қазіргі менеджменттен зияткерлік меншікті басқару стратегиясын қалыптастыру кезінде басымдықтардың өзгеруін талап етті.
Зияткерлік меншік құқықтарын сақтау және қорғауға қатысатын құрылымдар арасындағы өзара іс-қимылды үйлестіруді күшейту, бұзылған құқықтарды қорғау шараларының тиімділігін және соттардың біліктілігін арттыру, сарапшыларды оқыту, сондай-ақ халық арасында зияткерлік меншік мәселелері бойынша хабардарлығын арттыру қажеттілігі өсті.
Осы Тұжырымдама Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы
29 қарашадағы № 790 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің талаптарына, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2018 жылғы 11 маусымдағы № 211 бұйрығымен бекітілген Тұжырымдама, доктрина әзірлеу қағидаларының ережелеріне сәйкес әзірленді және Қазақстанның стратегиялық даму жоспарында (Қазақстан - 2030) және 2050 Стратегиясында белгіленген ұзақ мерзімді басымдықтарға негізделген.
Тұжырымдама мүдделі құзыретті тараптардың өкілдерімен консультацияларын, осы саладағы ұлттық заңнама мен саясатқа жүргізілген талдауға негізделген зияткерлік меншік саласындағы халықаралық және ұлттық сарапшылардың ұсыныстарын ескере отырып әзірленді.
Тұжырымдама стратегиялық құжат болып табылады және жүргізілетін мемлекеттік саясат бойынша негіздемелерді, оның негізгі қағидаттары мен тәсілдерін ұсынуды қоса алғанда, зияткерлік меншік саласын дамытудың 2021 жылдан бастап 2025 жылға дейінгі кезеңге арналған негізгі бағыттарын айқындайды.
Тұжырымдама зияткерлік меншік иелерінің құқықтары мен олардың мүдделерін сақтау теңгерімін қамтамасыз ету жолымен зияткерлік меншік саласындағы проблемалық мәселелерді дәйекті шешуге, сондай-ақ 2030 жылға қарай Қазақстан Республикасының әлемнің жетекші 30 экономикасының қатарына кіруі үшін инновацияларға жәрдемдесу және ғылымды қажетсінетін экономиканы дамыту жөніндегі маңызды компонент ретінде зияткерлік меншік жүйесін дамыту перспективаларын арттыруға бағытталған.
2-тарау. Ағымдағы ахуалды және үрдістерді талдау
Зияткерлік меншікті сақтау және қорғау жүйесінің қалыптасуы мен дамуы кезеңінде Қазақстан Республикасының заңнамасы бірқатар өзгерістерге ұшырады. Жалпы, бүгінгі таңда ұлттық заңнама осы саладағы халықаралық келісімдердің базалық стандарттарына сәйкес келеді.
Қазақстанның зияткерлік меншік жүйесіндегі соңғы өзгерістердің ішінде 2018 жылы зияткерлік меншік объектілерін тіркеу жөніндегі функцияларды Қазақстан Республикасының Әділет министрлігіне ведомстволық бағынысты «Ұлттық зияткерлік меншік институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына (бұдан әрі – «ҰЗМИ» РМК) беруді атап өтуге болады. ҚР Әділет министрлігінің «ҰЗМИ» РМК-на аталған функцияларын беруі және өтінімдерді тіркеудің «бір деңгейлі жүйесін» құру рәсімдерді оңтайландыруға және объектілерді тіркеу мен зияткерлік меншік объектілеріне қорғау құжаттарын беру мерзімдерін қысқартуға, сондай-ақ сараптама ұйымының мәртебесі мен жауапкершілігін арттыруға мүмкіндік берді.
2019 жылдан бастап «ҰЗМИ» РМК-да зияткерлік меншікті сақтау және қорғау мәселелері бойынша талдамалық құрылым базасында тиісті уәкілетті органдардың өзара іс-қимылын арттыру мақсатында Америка Құрама Штаттарындағы (АҚШ) IPR орталығының үлгісінде құрылған талдау орталығы – IPR орталығы жұмыс істейді. Бұл бастама қалыптасып келеді.
2019 жылы сараптамалық көрсетілетін қызметтерге өтінім берудің баламасын сақтай отырып, осы саладағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді толық автоматтандыру бойынша жұмыс аяқталды. Сонымен бірге,
2019 жылдың қорытындысы бойынша өтінімдердің жалпы санының 75% өтінімі электрондық форматта берілді, бұл өз кезегінде сараптамалық көрсетілетін қызметтерді электрондық форматта алуға сұраныстың артқанын куәландырады.
Бүгінгі таңда Қазақстанның саяси басымдықтары ел экономикасының ресурстық экономикадан ғылымды қажетсінетін экономикаға көшуі, сондай-ақ 2050 жылға қарай әлемнің жетекші 30 экономикасының қатарына кіруі болып табылады. Инновацияларды ынталандыру және зияткерлік меншік саласындағы технологияларды беру көрсетілген мақсаттарға қол жеткізуге ықпал ететін болады.
Зияткерлік меншікті сақтау және қорғау жүйесінің қалыптасуы мен одан әрі дамуының бүкіл кезеңінде Қазақстан Республикасының заңнамасы көптеген өзгерістерге ұшырады. Тұтастай алғанда, бүгінгі таңда ұлттық заңнама осы саладағы халықаралық келісімдердің базалық стандарттарына сәйкес келеді.
Зияткерлік меншік инновациялық қызметтің маңызды көрсеткіші және инновациялар мен жаңашылдарды тану мен қорғауды қамтамасыз ету құралы болып табылады. 2019 жылы патенттер, тауар белгілері, өнеркәсіптік үлгілер және авторлық құқық сияқты зияткерлік меншік құқықтарын қарқынды қолданатын IPO және EUIPO саласына жүргізілген бірлескен зерттеуге сәйкес салалар жыл сайын ЕО-да ЖІӨ-нің 45%-ын (6,6 трлн. еуро) құрайды және 63 миллион жұмыс орнын (барлық жұмыс орындарының 29%-ы) қамтамасыз етеді. Тағы 21 миллион адам осы салаларды тауарлармен және көрсетілетін қызметтермен қамтамасыз ететін секторларда жұмыс істейді. Қазақстанда зияткерлік меншік секторын стратегиялық дамыту тұжырымдамасын әзірлеу қажеттілігінің негізгі себебі осы саланың даму көрсеткіштері мен мемлекеттің экономикалық дамуы арасындағы тығыз байланыс болып табылады.
Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (бұдан әрі – ЭЫДҰ) талдауына сәйкес Қазақстан физика, математика, химия және ауыл шаруашылығы салаларында едәуір ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелерге (бұдан әрі – ҒЗТКӘ) және инновациялық әлеуетке ие, олар бойынша зерттеулер жарияланып, жиі келтіріліп тұрады. Проблема жүргізіліп жатқан зерттеулердің аяқталмауында және олардың өндіріспен және коммерцияландырумен байланысының болмауында деп атап көрсетілген.
Бұдан қоса, ЭЫДҰ зерттеулері Қазақстанда ҒЗТКӘ инновацияларын құруға тартылған адами ресурстар саласындағы проблеманы көрсетеді. Халқы Қазақстандағы сияқты Нидерландымен және Бельгиямен салыстырғанда Қазақстандағы зерттеушілер саны 3-4 есе аз.
Докторлық бағдарламаларға арналған стипендиялардың санын көбейту, сондай-ақ докторантурадан кейінгі бағдарламалар мен зерттеу бағдарламаларын құру ҒЗТКӘ саласындағы адами ресурстардың жетіспеушілігін шешудің, сондай-ақ бүкіл әлем бойынша зерттеу университеттерімен және институттарымен өнімді қарым-қатынас орнатудың тиімді құралы бола алады.
Бұдан басқа, университеттердегі зерттеулер үшін бәсекеге қабілетсіз, ұзақ мерзімді ресурстарды қоса алғанда, қаржыландырудың көлемі тұрғысынан да, түрлері тұрғысынан да университеттер мен МҒЗИ-ді мемлекеттік қолдау деңгейін біртіндеп ұлғайту қажет. Қаржыландыру бәсекелестікке емес, стратегиялық басымдықтарға бағытталуға тиіс.
Инновациялық қызметті дамытудағы негізгі рөл жұмыс істейтін және болашақта құрылуы жоспарланған технопарктердің, коммерцияландыру кеңселерінің және кешенді зерттеу жұмыстарымен байланысты басқа құрылымдардың өзара іс-қимылын орталықтандырылған үйлестіру болуы мүмкін.
Білімді беруді ынталандыру және коммерцияландыруды жақсарту үшін қосымша қолдау қажет. Жоғарыда айтылғандай, Қазақстанда университеттерде және одан тыс жерлерде көптеген технопарктер, бизнес-инкубаторлар және басқа да инновациялық құрылымдар құрылды. Бұл процесте білімді берудің әртүрлі тәсілдерін қамтамасыз ету маңызды. Осындай тәсілдердің бірі Технологиялар трансферті жөніндегі бюро (ТТБ) болып табылады.
Тағы бір тәсілі қазіргі уақытта жеткіліксіз дамыған деп белгіленген бірлескен мемлекеттік-жекешелік зерттеу болып табылады. Студенттер мен оқытушылардың бірлескен зерттеулеріне, ұтқырлықты қамтамасыз етуге, келісімшарттық зерттеулерге және студенттік кәсіпкерлікке салынатын инвестициялардың ұлғаюы тезірек коммерцияландыруға ықпал етуі де мүмкін.
Олардың қаржылық қажеттіліктері мен жұмыс нәтижелеріне бағалау жүргізген жөн, сондай-ақ неғұрлым ұзақ мерзімді қаржыландыруды, оның ішінде олар жүзеге асыратын коммерциялық емес қызмет үшін қаржыландыруды көздеген жөн.
Инновацияларға байланысты салықтық жеңілдіктер, мысалы, есептен шығару, шегерімдер және жеңілдіктер тағы бір кең талқыланатын әдіс болып табылады.
Жеңілдетілген, неғұрлым инклюзивті салық режимі инновацияларды ынталандырудың маңызды құралы болып саналады.
Инновациялар саласындағы қаржы құралдары әртараптандырылуы мүмкін және ерте венчурлық қаржыландыруды да, мемлекеттік қаржылық және техникалық қолдауды да қамтуы мүмкін (шағын және орта бизнеске көрсетілетін, бірақ кеңейтілуі мүмкін).
Қазіргі уақытта Қазақстан 2019 жылғы Дүниежүзілік экономикалық форумның Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексінде (бұдан әрі – ДЭФ ЖБҚИ) 55/141-орынды иеленіп отыр, бұл еліміз 59/140-орынды алған
2018 жылмен салыстырғанда прогресс болып табылады. ДЭФ ЖБҚИ-дің
Зияткерлік меншік бөлімінде Қазақстан 51,7 балл нәтижесімен 72-ші орында тұр, бұл да 2018 жылмен салыстырғанда прогресс болып табылады.
Зияткерлік меншік саласындағы жоғарыда аталған рейтингтер мен бағалауды жақсарту үшін он екі «компонентте» зияткерлік меншікке әсер ететін және ДЭФ ЖБҚИ-ді қалыптастыратын көрсеткіштерге кешенді талдау қажет.
Сонымен қатар, Дүниежүзілік экономикалық форум (бұдан әрі – ДЭФ) ұсынатын Қазақстан бойынша деректердің саны мен сапасын жақсарту, сондай-ақ Жаһандық бәсекеге қабілеттілік туралы баяндаманы, ең алдымен, «Бизнес-көшбасшылардың пікірлерін шолу» (Executive Opinion Survey) деп аталатын құралдың көмегімен талдау қажет.
Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы (бұдан әрі – ДЗМҰ) Корнелл университетімен, INSEAD институтымен және басқа да ұйымдармен, мысалы, Дүниежүзілік банкпен, ДЭФ-пен, Дүниежүзілік электр байланысы одағымен әріптестікте Жаһандық инновациялар индексін (бұдан әрі – ЖИИ) жариялайды.
ЖИИ елдердің инновациялық әлеуеті және инновациялардағы жетістіктері бойынша жыл сайынғы рейтингі болып табылады. Қазақстан
2019 жылғы ЖИИ-де 79-шы орында тұр. Инновациялық байланыстар (118), білімді игеру (92), білімнің әсері (96), білімді тарату (78) және шығармашылық нәтижелер (102, онлайн шығармашылықты қоспағанда,
71-ші орын) бойынша рейтингтер индекстің басқа компоненттері мен кіші компоненттеріне қарағанда айтарлықтай төмен.
Қазақстанның ЖИИ-дегі рейтингін арттыру мақсатында, әдетте, Осло нұсқаулығы деп аталатын ЭЫДҰ-ның «Ғылыми-техникалық қызметті өлшеу, технологиялық инновациялар туралы деректерді жинау мен түсіндірудің ұсынылатын басшылық қағидаттары» құжатын инновациялық қызметті қолдау жөніндегі жұмыстың негізі ретінде алған жөн.
Осло нұсқаулығы ЖИИ-дегі рейтингті көтеру мақсатында пайдаланылатын және өнеркәсіптік инновациялар туралы деректерді жинау, түсіндіру және пайдалану бойынша ұсынымдардан тұратын өзекті құжат болып табылады.
Айтылғанның негізінде, тұтастай алғанда, зияткерлік меншік мәселелері бойынша ағымдағы ахуалды талдау қолда бар оң өзгерістермен қатар стратегиялық бағыттарды іске асыру жолында кедергі келтіретін белгілі бір жүйелі проблемалардың бар екенін куәландырады.
3-тарау. Зияткерлік меншік саласындағы заңнаманы қалыптастырудағы халықаралық тәжірибе
Халықаралық тәжірибені талдау әлемде зияткерлік меншік саласында реттеудің бірыңғай әмбебап моделі жоқ екенін көрсетеді. Әлеуметтік-экономикалық даму деңгейіне және ұлттық ерекшеліктерге сүйене отырып, әрбір ел зияткерлік меншікті дамытудың өзіндік саясатын қалыптастырады.
Зияткерлік меншік саласындағы өзара қатынастарды реттеудің әлемдік тәжірибесін қорытындылау Қазақстан Республикасында әлеуетті қолданылатын мынадай тетіктерді бөліп атап көрсетуге мүмкіндік береді:
1) еңбек нарығындағы сұраныстың инновациялық экономикасының қажеттіліктерін негізге ала отырып, зияткерлік меншік саясатын жетілдіру;
2) соттардың біліктілігін арттыру, сарапшыларды оқыту және зияткерлік меншік мәселелері бойынша халық арасында хабардар болуды арттыру;
3) биліктің әртүрлі тармақтары арасындағы, сондай-ақ шаралардың тиімділігін жеделдету мен арттырудағы күш-жігерді үйлестіру;
4) инновацияларды ынталандыру және зияткерлік меншік саласындағы технологияларды беру;
5) ұлттық заңнаманы және зияткерлік меншік құқықтарын қорғау жөніндегі деректерді жетілдіру.
3.1-параграф. Патенттік құқық объектілері
Патенттеу объектілеріне айрықша құқықтар белгілі бір жағдайларда қоғам мен халықтың қажеттіліктерін қамтамасыз етуге кедергі болуы мүмкін. Бұл мәселе денсаулық сақтау саласында ерекше маңызға ие.
Зияткерлік меншік саласындағы халықаралық келісімдер ұлттық заңнамаға енгізілуі мүмкін патенттік құқықтарды қамтамасыз ету мәселелері бойынша икемді ережелерді белгілейді.
Атап айтқанда, «мәжбүрлі лицензиялар» және «мемлекеттің коммерциялық емес мақсаттарда пайдалануы» ұғымдары Зияткерлік меншік құқықтарының сауда аспектілері жөніндегі келісімде (бұдан әрі – ТРИПС Келісімі) көзделген шектерде айрықша патенттік құқықтарды жүзеге асыруды шектеуге мүмкіндік береді. Айталық, ТРИПС-тің 31-бабында мүше мемлекеттердің заңнамасы деңгейінде патенттеу объектілеріне айрықша құқықтарды пайдалануда шектеулер белгілеу мүмкіндігі көзделген.
Доха декларациясында ТРИПС Келісімі және қоғамдық денсаулық сақтау бойынша мәжбүрлі лицензиялар беру ТРИПС Келісімінің икемді мүмкіндіктерінің бірі болып табылатындығы және ДСҰ мүшелері мұндай лицензияларды беру себептерін еркін анықтай алатындығы расталды.
Бұл тетіктер денсаулық сақтау саласындағы проблемалық мәселелерді шешу үшін бүкіл әлемдегі көптеген юрисдикцияларда жүзеге асырылды.
Көптеген елдер, оның ішінде экономикасы дамыған елдер (мысалы, Германия, Италия, АҚШ, Ұлыбритания, Франция) фармацевтикалық препараттарға қатысты патенттерді пайдалануға мәжбүрлі лицензиялар немесе мемлекеттік рұқсат беру құқығын заңнамалық деңгейде белгілейді.
Соңғы жылдары берілген мәжбүрлі лицензиялар мысалдарының ішінде мынадай шешімдерді келтіруге болады.
2017 жылы Малайзия Үкіметі С гепатитін софосбувирмен (Sovaldi) емдеуге мәжбүрлі лицензия берді.
Сол жылы С гепатиті вирусын емдеуге арналған дәрі-дәрмектердің бағасы жоғары болуына байланысты Италия үкіметі өз азаматтарына жеке пайдалануға неғұрлым қолжетімді генериктерді импорттау құқығын берді.
2020 жылы Израильдің Денсаулық сақтау министрлігі Сovid-19 диагнозы бар пациенттерді дәрі-дәрмекпен емдеу мақсатында Kaletra (лопинавир 200 мг/ритонавир 50 мг) импорты бойынша өнертабысты пайдалануға рұқсат берді.
Сонымен қатар, ТРИПС-тің 27(3)(а)-бабы мүше мемлекеттерге патентке қабілетті объектілердің тізбесінен «емдеу әдістерін» алып тастауға мүмкіндік береді. Мұндай алып тастау мүмкіндігінің себебі қоғамды қолжетімді емдеумен қамтамасыз ету болып табылады.
Мысалы, Еуропалық патенттік конвенцияға және оның мүшелерінің ұлттық заңнамасына сәйкес емдеу әдістері патентке қабілеттіліктен алынып тасталды.
Зияткерлік меншік қорғау саласын заңнамалық реттеудің халықаралық тәжірибесі берілетін патенттердің сапасын қамтамасыз ету мақсатында үшінші тұлғаларға тиісті өтінімдерді қарау сатысында берілетін патенттерге қарсы «оппозицияны» (қарсылықтарды) беруге мүмкіндік беретін әкімшілік рәсімдерді көздейді. Осындай әкімшілік рәсімді қолдану үшін берілетін өтінімдер алдын ала жарияланады.
Аталған тәсілдің мысалдары ретінде АҚШ, Қытай және ЕО заңнамаларын келтіруге болады.
Өнеркәсіптік үлгілер саласында Қазақстан Париж конвенциясының, ТРИПС Келісімінің және Еуразиялық патенттік конвенцияға Өнеркәсіптік үлгілерді қорғау туралы хаттаманың Уағдаласушы тарапы болып табылады. ЕО-мен Кеңейтілген әріптестік туралы келісімге (Қазақстан Республикасының 2016 жылғы 25 наурыздағы № 475-V Заңымен ратификацияланған) сәйкес Қазақстан «1999 жылғы Өнеркәсіптік үлгілерді халықаралық тіркеу туралы Гаага келісімінің Женева актісіне қосылу үшін ақылға қонымды күш-жігер жұмсауға» және «ЕО уәкілетті органдардың, ұйымдардың өкілдері мен судьяларды тиісінше оқытуды қамтамасыз еткен жағдайда, тіркелмеген өнеркәсіптік үлгілерді көшіруден құқықтық қорғауды қамтамасыз етуге» міндеттенді.
ЕО-да тіркелмеген өнеркәсіптік үлгілердің құқықтарын қорғау жүйесі қолданылады.
3.2-параграф. Тауар белгілері
Өнімнің «табиғи, функционалды немесе декоративтік» нысаны – бұл тұтынушылар ерекше мән беретін ерекшелік, сондықтан оған қатысты бәсекелестік болуға тиіс.
Мұндай нысандарды (немесе басқа сипаттамаларды) тауар белгілері туралы заңнамаға сәйкес белгісіз мерзім ішінде қорғау (әлемдік тәжірибе тауар белгісін әрбір он жыл сайын шектеусіз ұзартуға мүмкіндік береді)
зияткерлік меншіктің басқа режимдерінің шеңберінде қорғаудың соңғы мерзімдерінің болу қисынын бұзуы мүмкін. Мұндай сүзгіні жоққа шығаратын, патенттік қорғаудың ең ұзақ 20 жылдық мерзіміне ие болу үшін техникалық жағынан жеткілікті дәрежеде болатын нысан содан кейін тауар белгілерін қорғау режиміне сәйкес эксклюзивтілік кезеңіне сүйене алады, осылайша шексіз қорғауды алады.
Қазіргі уақытта тауар белгілері ретінде қорғау қабілеттілігінен тауар нысандарын алып тастау ЕО-да және АҚШ тауар белгілері туралы заңнаманың «механикалық функционалдығы» және «эстетикалық функционалдығы» доктриналарында қолданылады.
3.3-параграф. Географиялық көрсеткіштер
Қазақстан Республикасының заңнамасында «тауар шығарылған жердің атауы» (ТШЖА) ұғымы бар. Бұл елдің, өңірдің, елді мекеннің, жердің не басқа географиялық объектінің атауын білдіретін не құрамында атауы бар белгілеме, сондай-ақ осындай атаудан туындаған және ерекше қасиеттері, сапасы, беделі немесе басқа сипаттамалары негізінен оның географиялық шығу тегімен, оның ішінде өзіне тән табиғи жағдайлармен және (немесе) адам факторларымен байланысты тауарға қатысты пайдалану нәтижесінде белгілі болған көрсеткіш.
ЕО-да ТШЖА (PDO – Protected designations of origin) термині де қолданылады, бірақ мағынасы сәл өзгеше. ЕО бұл терминді қазіргі ауылшаруашылық саясатын реформалаудың бір бөлігі ретінде енгізді және ТШЖА реттейтін бірқатар заңдар қабылдады. ЕО ережелеріне сәйкес, бұл термин өңірдің, нақты жердің немесе елдің атауын анықтау үшін қолданылады; сонымен қатар, аталған өнімнің сапасы немесе сипаттамалары мәні бойынша немесе тек қана олардың табиғи және адам факторларымен нақты географиялық жағдайлардың нәтижесі екенін көрсету қажет. Сонымен қатар, өндіру, өңдеу және дайындау белгілі бір өңірде болатынан көрсету қажет.
Бұдан басқа, ЕО өңірдің, нақты жердің немесе елдің атауы ретінде айқындалатын, қорғалған географиялық көрсеткіштер (PGI – Protected geographical indications) деп аталатын белгілердің екінші түрін енгізді; өнім немесе тамақ өнімі белгілі бір сапаға, беделге немесе оның шығу тегі мен өндіріс орнына байланысты басқа да сипаттамаларға ие болуы керек. Сонымен қатар, өндіру, өңдеу немесе дайындау белгілі бір ауданда жүретінін көрсету керек. «Өнім шығарылған жер мен сапасы арасындағы өзара байланыс тексерілетін факт емес, беделге қатысты болуы мүмкін екенін қоспағанда», PDO мен PGI көптеген жағынан ұқсас келеді.
PDO-ны өндіру, өңдеу және дайындау көрсетілген ауданда жүзеге асырылуы тиіс, PGI пайдаланылған кезде көрсетілген ауданда өңдеу немесе өндірісті дайындау ғана қажет.
«Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 32-бабында минералды сулар, шараптар мен спирттік ішімдіктер үшін қорғаудың неғұрлым жоғары деңгейі белгіленген. Атап айтқанда, минералды суды, шарапты немесе спирттік ішімдіктерді сәйкестендіретін географиялық объектілердің атауларын білдіретін немесе қамтитын ТШЖА-ны осы жерден шығарылмайтын осындай өнімдерді белгілеу үшін пайдалануға, тіпті егер ол тауардың нақты шығарылған жерін көрсетсе немесе «түрі», «типі», «стилі» деген сөздер мен сөз тіркестері немесе басқа да ұқсас терминдер қосылған аудармасы пайдаланылса да, жол берілмейді. Сондықтан, имитациялаудан қорғау ол аудармада қолданылса да немесе «түрі», «типі» немесе сол сияқты сөздермен бірге жүретін болса да, берілетіндіктен, оны пайдалану тұтынушыларды жаңылыстырмайтын кезде де оны жиі қолдануға болады.
Бұл тәсіл ТРИПС Келісіміне сәйкес келеді, ол географиялық атаулар үшін қосарланған қорғаныс деңгейін жасайды. Бірінші деңгей ДСҰ мүшелерін «мүдделі тараптарға (а) тауарды белгілеу немесе ұсыну үшін кез келген құралдарды пайдаланудың алдын алу үшін құқықтық құралдар беруге міндеттейді, олар бұл тауар оның географиялық шығу тегі туралы көпшілікті жаңылыстыратын, нақты шыққан жерінен өзгеше географиялық ауданнан шыққанын көрсетеді немесе соны болжайды. Екінші деңгей, «тіпті егер тауардың шынайы шығу тегі көрсетілсе де немесе шығарылған жерінің атауы аудармада пайдаланылса да немесе «түр», «тип», «стиль», «имитация» немесе сол сияқты тіркестермен қоса жүрсе де, шараптар мен спирттік ішімдіктерді сәйкестендіретін, шығарылған жерінің атауын пайдаланудан қорғауды көздейді.
Алайда, ЕО-мен жасалған Келісім тек шараптар мен спирттік ішімдіктерге ғана емес, басқа да өнімдерге ТРИПС Келісімінің 23 (1)-бабында көзделген қорғаудың неғұрлым жоғары деңгейін кеңейтуді талап етеді. Айталық, ЕО-мен Келісімнің 82 (4)-бабында «... әрбір Тарап мыналарға: (b) өнімнің нақты шығу тегі көрсетілсе де немесе егер қорғалған атау аударылса, транскрипцияланса, транслитерацияланса немесе «стиль», «тип», «әдіс», «шығарылған», «түр», «имитация» немесе соған ұқсас сөздермен бірге жазылса да, тіркелген атауды кез келген заңсыз пайдалануға, имитациялауға немесе қолдануға тыйым салады және оларды болдырмайды.» деп белгіленген.
3.4-параграф. Өсімдік сорттары
Өсімдік сорттары саласында Қазақстан ТРИПС Келісімінің қатысушысы болып табылады, ол мүшелерінен өсімдік сорттары үшін патенттермен немесе балама ('sui generis') жүйемен немесе олардың комбинациясымен қорғауды қамтамасыз етуді талап етеді.
Қазақстан Республикасы заңнамасының ережелеріне сәйкес селекциялық жетістікке құқық патентпен қорғалады, ол патент иеленушінің селекциялық жетістікті пайдалануға айрықша құқығын, оның басымдығын және селекционердің авторлығын растайды.
Сонымен бірге, ЕО-мен Келісімге сәйкес Қазақстан «Өсімдіктердің жаңа сорттарын қорғау жөніндегі халықаралық конвенцияға («УПОВ») қосылу үшін ақылға қонымды күш-жігер жұмсауға» міндеттенді.
3.5-параграф. Авторлық құқық объектілері
Қазақстан әдеби және көркем шығармаларды қорғау туралы Берн конвенциясының («Берн конвенциясы»), Орындаушылардың, фонограмма шығарушылардың және эфирлік хабар тарату ұйымдарының құқықтарын қорғау туралы халықаралық конвенцияның («Рим конвенциясы»), Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) Авторлық құқық туралы шартының, ДЗМҰ-ның Орындаулар мен фонограммалар жөніндегі шартының және ТРИПС Келісімінің қатысушысы болып табылады.
2019 жылы ЕО-да еуропалық эфир тарату ұйымдарының белгілі бір бағдарламаларға тікелей эфирде немесе онлайн режимде қол жеткізуін оңайлататын, сонымен қатар ретрансляциялау операторларының көптеген радио мен телеарналарды таратуын жеңілдететін жаңа қағидалар енгізілді. Жаңа Директива авторлық құқықтарды реттеуге байланысты қиындықтарды мынадай екі жолмен жояды:
1) «шығарылатын ел» қағидатын белгілеу арқылы: хабар тарату эфирі ұйымының онлайн қызметтерінде қолжетімді белгілі бір бағдарламаларды ұсыну үшін қажетті құқықтар (мысалы, олардың бір мезгілде хабар тарату немесе ұстап алу қызметтері) хабар тарату эфирі ұйымының бас кеңсесі бар елде ғана (эфир тарату ұйымы өз бағдарламаларын ұсынғысы келетін барлық мүше мемлекеттердің орнына) реттеуге тиіс. Хабар таратушылар құқық иелеріне төлейтін лицензиялық алымда бағдарламалардың нысаналы аудиториясы көрсетілуі керек. Шығарылатын ел қағидаты хабар тарату эфирі ұйымдарына белгілі бір бағдарламаларды (барлық радио бағдарламалар, сондай-ақ теледидар, жаңалықтар және ағымдағы оқиғаларға арналған бағдарламалар және хабар тарату эфирі ұйымдары есебінен толығымен қаржыландырылатын өз өндірісінің бағдарламалары) онлайн режимінде және ЕО-ға мүше басқа мемлекеттерде қолжетімді етуге көмектеседі;
2) қазіргі уақытта тек кабель арқылы ретрансляциялауға, басқа (интернет-телевизия (IPTV), спутниктік, цифрлық жерүсті немесе онлайн технологиялар сияқты) құралдармен ұсынылатын ретрансляция қызметтеріне ғана қолданылатын міндетті ұжымдық басқару жүйесін кеңейту арқылы реттеледі. Бұл жүйе ретрансляциялау операторларына тиісті құқықтарды жеңілдетілген түрде реттеуге мүмкіндік береді – олар өздері арналарын ретрансляциялайтын хабар тарату эфирі ұйымдарымен және ұжымдық басқару ұйымдарымен, яғни дара негізде көптеген дара құқық иелерімен емес (мысалы, музыкалық композитор немесе аудиовизуалды орындаушы), көптеген құқық иелерінің мүдделерін білдіретін ұйымдармен тиісті құқықтарды реттеуі қажет.
Қазақстанда өзгермелі көру схемаларын және аудио-визуалды контентке қол жеткізудің жаңа тәсілдерін, сондай-ақ ЕАЭО шеңберінде бірыңғай цифрлық нарық құруға бағытталған қозғалысты назарға ала отырып, авторлық құқықтарды реттеуге, оның ішінде онлайн-хабар тарату және ретрансляция үшін осындай тәсіл ЕАЭО шеңберінде хабар таратуға қолданылуы мүмкін бе деген мәселені қараған орынды болады.
3.6-параграф. Зияткерлік меншік мәселелері бойынша сот ісін жүргізу
Зияткерлік меншік объектілерін қорғау мен пайдалануға байланысты қатынастарды реттейтін негізгі нормативтік құқықтық актілер: Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі, «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, «Қазақстан Республикасының Патент Заңы», «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атауы туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, олар аталған саладағы халықаралық құқық нормаларымен қатар қолданылуға жатады.
Соңғы жылдар ішінде зияткерлік меншік құқықтарын қорғау саласындағы ұлттық заңнама халықаралық құқық нормаларымен үйлестірілді, бұл зияткерлік меншік объектілерін қорғау деңгейін арттыруға мүмкіндік берді.
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік құқықтарын қорғауға байланысты даулар саны айтарлықтай өсті. Республика соттары негізінен тауар таңбасын және авторлық құқық объектілерін заңсыз пайдалануға байланысты талаптарды қарайды.
Зияткерлік меншік саласындағы қазіргі заманғы құқықтық қатынастар көптеген заңнамалық және нормативтік құқықтық актілермен, оның ішінде халықаралық құқық нормаларымен және іскерлік айналым дағдыларымен реттелген сала болып табылатынын ескере отырып, зияткерлік меншік саласындағы дауларды шешу бойынша шет елдердің тәжірибесі зерделенді.
Зияткерлік меншік саласындағы мамандандырылған сот жүйесін әзірлеудің әртүрлі тәсілдері бар.
Ұлыбритания, Корея және Малайзияда тек зияткерлік меншік мәселелерімен айналысатын мамандандырылған соттар құрылған. Ал Германия, Франция, Канадада жалпы юрисдикция соттарында тек зияткерлік меншік мәселелерімен айналысатын мамандандырылған бөлімшелер немесе мұндай дауларды зияткерлік меншік саласындағы тәжірибесі бар нақты судья-мамандар қарайды. Кейбір юрисдикцияларда коммерциялық соттар немесе бөлімшелер басқа коммерциялық дауларға қосымша зияткерлік меншік істерін қарайды.
Бір юрисдикцияда әрекет ететін зияткерлік меншік сотының мамандандырылған моделі басқасында жұмыс істемеуі мүмкін. Жергілікті әдет-ғұрыптар мен тәжірибе, осы саладағы істер саны, судьялар саны, бюджеттік мәселелер және жергілікті іс жүргізу ережелері сияқты факторлар зияткерлік меншік бойынша мамандандырылған соттардың әртүрлі түрлерін құруға ықпал етті.
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласында мамандандырылған сот жүйесін құру осы саладағы зияткерлік меншік жүйесінің жұмыс істеуін жақсартуға бағытталған жаңа стратегияның маңызды элементі бола алады.
3.7-параграф. Зияткерлік меншік құқықтарын қорғау мәселелері бойынша үйлестірілген күш-жігер
Құндылығы бар зияткерлік меншік құқықтарын қол сұғушылықтан және ұрлықтан қорғау олардың едәуір экономикалық құндылығына орай маңызды емес, сонымен бірге зияткерлік меншік құқықтарын бұзу тұтастай алғанда халықтың денсаулығы мен қауіпсіздігіне, мемлекеттік инфрақұрылымның тұтастығына және ұлттық қауіпсіздікке айтарлықтай қауіп төндіруі мүмкін. Сондықтан мемлекеттік деңгейде зияткерлік меншікті қорғау жөніндегі қызметті бірыңғай және тиімді түрде үйлестіру шешуші сәт болып табылады.
АҚШ-тағы Зияткерлік меншік құқықтары жөніндегі ұлттық үйлестіру орталығының (NIPRCC) табысты жұмыс тәжірибесі. Зияткерлік меншік құқықтары жөніндегі ұлттық үйлестіру орталығы АҚШ-тың иммиграция және кедендік бақылау жөніндегі ішкі қауіпсіздік қызметінің қарамағында; ол
2000 жылы АҚШ Үкіметінің зияткерлік меншікті жаһандық тұрғыдан ұрлауға жауап ретінде және халықаралық сауда туралы заңдарды орындау құралы ретінде құрылды.
Қазіргі уақытта орталық Жаһандық сауда жөніндегі тергеу бөлімінің құрамына – және әлдеқайда кең мағынада Ұлттық қауіпсіздікті тергеу бөліміне кіреді.
Орталық жұмысының мақсаты ақпарат алмасуға жәрдемдесу, тергеп-тексеруді үйлестіру, жеке бизнес пен жұртшылық үшін орталықтандырылған есептілік және ақпараттық ресурстар орнын беру, сондай-ақ федералдық органдардың жұмысын қайталамауға жол бермеу болып табылады.
Орталық 19 негізгі федералды агенттіктен, Интерполдан, Европолдан және Канада мен Мексиканың үкіметтерінен тұратын 23 серіктес мекемені біріктіреді. NIPRCC жалған фармацевтикалық препараттарды, теле-, бейне және музыкалық шығармалар, жалған машиналар, жабдықтар мен федералды үкімет сатып алатын басқа да тауарлар, тұтыну тауарлары саласындағы қарақшылықты қоса алғанда зияткерлік меншік саласындағы бұзушылықтармен және пошта байланыс бөлімшелеріндегі алаяқтықпен айналысады. NIPRCC зияткерлік меншікті ұрлауға қарсы күрестің стратегиялық тәсілін қолданады, оған мыналар кіреді: а) тергеп-тексеру, яғни контрафактілік өнімдерді дайындаумен және таратумен айналысатын қылмыстық ұйымдарды анықтау, жолын кесу, соттық қудалау және жою; b) тыйым салу, яғни контрафактілік және қарақшылық тауарлардың жеткізу тізбектеріне, АҚШ базарлары мен көшелеріне кіруін болдырмау үшін мақсатты бағытталған таргеттеу және инспекциялау тетіктерін пайдалану; және с) ақпараттық-насихаттау жұмысы мен тренингтер, яғни зияткерлік меншік құқықтарын жаһандық деңгейде қорғау әлеуетін нығайту үшін ұлттық және халықаралық қорғау нормалары бойынша даярлықты қамтамасыз ету.
Зияткерлік меншік саласындағы құқықтарды қорғауды үйлестірудің сәтті тетігінің тағы бір үлгісін Ұлыбританиядан табуға болады. Ұлыбританияның зияткерлік меншік басқармасының бір бөлігі болып табылатын зияткерлік меншік орталығы («ЗМ орталығы») 2008 жылғы қаңтарда қарақшылық және контрафактілік тауарлардың жолын кесумен байланысты зияткерлік меншік құқықтарын қорғау жөніндегі қызметті қолдау үшін құрылды.
Оның жұмысының мақсаты серіктес агенттіктермен, сондай-ақ басқа да үкіметтік ведомстволармен ынтымақтастық арқылы зияткерлік меншік құқықтарының бұзылуын және контрафактілік өнімді Ұлыбританияға жеткізуді қысқарту болып табылады.
ЗМ орталығы Ұлыбританияда зияткерлік меншік туралы мәліметтерді жинау, талдау және тарату, құқықтарды қорғау мәселелері бойынша тергеп-тексеруге жәрдемдесу және құқық иеленушілер мен түрлі құқық қорғау органдары арасындағы байланысты қамтамасыз ету бойынша орталықтандырылған пункт ретінде әрекет етеді.
ЗМ орталығы зияткерлік меншік саласындағы қылмыстар бойынша ұлттық дерекқорын басқарады және өнеркәсіп, полиция, салық қызметі және кеден, сондай-ақ шекара қызметтері сияқты көздерден ақпарат алады.
Басқа юрисдикциялардағы табысты мысалдарды ескере отырып, IPR Орталығы өзінің талдамалық және тергеу әлеуетін арттыру, тиімді ынтымақтастықты орнату және тергеп-тексеру нәтижесінде алынған ақпаратпен Қазақстандағы және шетелдегі басқа құқық қорғау органдарымен алмасу жолымен зияткерлік меншік құқықтарын қорғау жөніндегі өз қызметін нығайтуды жалғастыруы маңызды.
Бұдан басқа, IPR Орталығының ақпараттық-насихаттық жұмысы арқылы жұртшылықтың хабардар болуын арттыру және жұртшылықты тарту арқылы зияткерлік меншік құқықтарының сақталуын қамтамасыз етуге жәрдемдесу маңызды.
3.8-параграф. Патенттік сенім білдірілген өкілдер
Кез-келген салада кеңестің құндылығы мен сенімділігі кеңесшінің қабілетіне байланысты. Патенттік сенім білдірілген өкілдер зияткерлік меншік саласындағы консультанттар ретінде әрекет етеді, сондықтан зияткерлік меншік құқықтарын қорғаудың тиімділігі көбінесе олардың тәжірибесі мен біліміне байланысты болады.
Айталық, Еуропада патенттік сенім білдірілген өкілдердің әдетте ғылыми дәрежесі немесе техникалық мамандық бойынша жоғары білімі, сондай-ақ зияткерлік меншік құқықтарын қорғау саласында заңгерлік біліктілігі болады.
Ұлыбританияда патенттік сенім білдірілген өкілдер арнайы дайындықтан өтеді, емтихан тапсырады, патенттік өтінімдерді жазуда мол тәжірибесі және зияткерлік меншік құқығы саласында жоғары білімі бар. Патенттік сенім білдірілген өкілдер чартерлік институты («CIPA») Ұлыбританиядағы патенттік сенім білдірілген өкілдер үшін кәсіби және сараптамалық орган ретінде әрекет етеді. Институттың мақсаты Ұлыбританиядағы патенттік сенім білдірілген өкілдердің мамандығына хабардарлықты және негізделген сенімді арттыруға ықпал ету, сондай-ақ оның мүшелерінің мүдделерін білдіру болып табылады.
CIPA-ның тағы бір мақсаты-патенттік сенім білдірілген өкілдердің кәсіби қызметін бақылау. 2010 жылы CIPA және тауар таңбалары жөніндегі заңгерлер институты («ITMA») патенттік сенім білдірілген өкіл мен тауар таңбалары жөніндегі заңгердің қызметін реттеуді бірлесіп жүзеге асыру үшін зияткерлік меншікті реттеу жөніндегі кеңесті («IPReg») құрды. IPReg тізілімге енгізу үшін біліктілік стандарттарын орнату және қолдау бойынша реттеуші функцияларды орындайды және тіркелген патенттік сенім білдірілген өкілдердің өз клиенттеріне тиісті қызмет көрсету деңгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін корпоративтік этика кодексіне ие.
CIPA заңмен белгіленген патенттік сенім білдірілген өкілдердің тізілімін жүргізеді және Ұлыбританияның зияткерлік меншік басқармасының патент, тауар белгілері және үлгілері бойынша бас бақылаушысына есеп береді.
CIPA сонымен қатар өз мүшелеріне кәсіби дайындықтың алғашқы кезеңдерінде қолдау көрсетеді және оның мүшелері, чартерлік патенттік сенім білдірушілер деп аталатын, қызмет көрсетудің жоғары деңгейін қамтамасыз ету үшін дағдылары, Білімі мен тәжірибесі бар жан-жақты, поствалификациядан кейінгі үздіксіз кәсіптік білім беру бағдарламасын ұсынады.
Чартерлік патенттік сенім білдірілген өкілдердің көпшілігі Еуропалық патенттік ведомствода клиенттердің мүдделерін білдіруге құқығы бар Еуропалық патенттік сенім білдірілген өкілдер болып табылады.
Басқа юрисдикциялардан алынған мысалдар зияткерлік меншік құқықтарын қорғаудың тиімді тетіктері шеңберінде патенттік сенім білдірілген өкілдер қызметтерінің жоғары сапасын ұстап тұрудың және елдегі инвестициялау жағдайларының тартымдылығын арттырудың маңыздылығын атап көрсетеді.
4-тарау. Қазақстан Республикасының зияткерлік меншік саласындағы мақсаты, міндеттері, қағидаттары және негізгі тәсілдері
Зияткерлік меншік саласының ағымдағы жай-күйін және одан әрі дамыту перспективаларын талдау аталған саладағы процестерді реттеудің мынадай негізгі мақсаттарын айқындауға мүмкіндік береді:
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін келесі міндеттерді шешу қажет етіледі:
Тұжырымдаманы іске асыру негізінде жоспарланған іс-шаралардың жүйелілігі мен тұтастығын қамтамасыз ету үшін қажетті базалық қағидаттар пайдаланылатын болады.
Тұжырымдаманың мақсаттарына қол жеткізуді және қаржылық сауаттылықты арттырудың негізгі міндеттерін шешуді қамтамасыз ету үшін іс-қимылдардың басым бағыттарын және іс-шаралардың практикалық жоспарын айқындау қажет. Іс-шаралар мен іс-шаралардың басым бағыттары ең жақсы нәтиже алу үшін жүйелі негізде оларды жүзеге асырудың дәйекті сипаты бар әртүрлі білім беру материалдарын, құралдары мен ресурстарын кешенді пайдалануды қамтиды.
5-тарау. Күтілетін нәтижелер және Тұжырымдаманы іске асыру кезеңдері
Тұжырымдаманы іске асыру кезеңі 2021 – 2025 жылдарды қамтиды. Көрсетілген кезеңде жаңа тәсілдер енгізілетін және олардың тиімділігіне бағалау жүргізілетін болады.
Қойылған мақсаттар мен міндеттерге қол жеткізу мүмкіндігіне әсер ететін іс-шараларды іске асыру Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласын дамытудың 2021 және 2025 жылдар аралығындағы кезеңге арналған тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспарында көзделетін болады.
Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласын дамыту келесі мақсаттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді:
1) елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы мүддесінде жүйелі тәсіл енгізілетін болады;
2) Зияткерлік меншік саласындағы саясаттың келісімділігі артады;
3) Зияткерлік меншік құқықтарын қорғау және сақтау саласындағы басым шараларды үйлестіру жүзеге асырылатын болады;
4) Зияткерлік меншік объектілерін дамытуды ынталандыру артады;
5) Қазақстан Республикасының зияткерлік меншік саласындағы заңнамасын дамыту және оны тиімді қолдану бойынша одан әрі қадамдар қабылданатын болады;
6) инновациялар нарығын ынталандыру жөнінде шаралар қабылданатын болады.
Жоғарыда көрсетілген мақсаттар мен міндеттерді іске асыру мынадай көрсеткіштерге қол жеткізуді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді:
1) инновациялық өнім өндірісін ұлғайту;
2) Қазақстан Республикасының ДЭФ-тегі ЖБҚИ мен ЖИИ-дегі орнын жақсарту;
4) халықаралық патенттеуге өтінімдер санын ұлғайту;
5) Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық келісімдердің санын ұлғайту;
6) халыққа қолжетімді дәрілік препараттардың көлемін ұлғайту.
Жүргізілген қайта құрулар Қазақстанның әлемнің неғұрлым дамыған отыз елінің қатарына кіруінің интеграцияланған және ортақ стратегиясын іске асырумен келісілген зияткерлік меншік саласындағы Қазақстан Республикасының саясатын қалыптастыру үшін бастапқы алаңға айналады.
6-тарау. Тұжырымдаманы іске асыру көзделетін нормативтік құқықтық актілердің тізбесі
Қойылған міндеттерге мынадай құқықтық актілер арқылы іске асыру көзделіп отыр:
1) Қазақстан Республикасының Конституциясы;
2) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының Кодексі (Салық кодексі);
3) «Қазақстан Республикасының Патент Заңы» Қазақстан Республикасының Заңы;
4) «Авторлық құқық және сабақтас құқықтар туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
5) «Ғылыми және (немесе) ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
6) «Тауар таңбалары, қызмет көрсету таңбалары және тауар шығарылған жерлердің атаулары туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
7) «Селекциялық жетістіктерді қорғау туралы» Қазақстан Республикасының Заңы;
8) «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысы;
9) «Тұжырымдама, доктрина әзірлеу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2018 жылғы
11 маусымдағы № 211 бұйрығы, сондай-ақ бірқатар басқа да заңдар мен құқықтық актілер.
Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
20__ жылғы __________
№ ___ қаулысымен
Бекітілді
2021-2021 жылдар кезеңінде Қазақстан Республикасында зияткерлік меншік саласын дамытудың тұжырымдамасын іске асыру жөніндегі
іс-шаралар жоспары
|
№ |
Іс-шаралар |
Аяқталу нысаны |
Жауапты орындаушылар |
Іске асыру мерзімдері |
Болжамды шығыстар(млн. /мың теңге) |
Қаржыландыру көзі |
||
|
Зияткерлік меншік жүйесін цифрландыру (диджитизациялау) |
||||||||
|
1 |
Мұрағатты және ҰЗМИ қағаз деректер базасын цифрландыру |
ҰЗМИ мұрағатын цифрландыру |
ҰЗМИ
|
2022-2023 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
2 |
Технологиялар мен инновацияларды қолдаудың орталықтандырылған орталығын ДЗМҰ ТИҚО үлгісі бойынша құру |
Ұлттық ТИҚО |
ЦДИАӨМ, ӘМ, БҒМ, АШМ (келісім бойынша ДЗМҰ-ға қолдау тарту) |
2023 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
|
3 |
Экспорттық-импорттық операциялар бойынша «Бірыңғай терезе» арқылы АЖ объектілерінің кедендік тізіліміне зияткерлік меншік құқықтары объектілерін (авторлық және сабақтас құқықтар, тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және ТШЖА) енгізу үшін құқық иеленушілердің өтініш беру процесін автоматтандыру |
Мемлекеттік қызметті толық автоматтандыру, өтініште көрсетілген мәліметтерді тексеру үшін интеграциялардың болуы |
ҚМ МКК |
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
4 |
Плагиатқа жаппай тексеру жүйесін, оның ішінде мемлекет те, жеке сектор да қаржыландыратын барлық ғылыми және талдамалық есептерді, әлеуметтік зерттеулерді енгізу. |
Жоғары оқу орындары қызметінің үлгілік қағидаларында көзделген репозиторийді (ҚР БҒМ 2018 жылғы 30 қазандағы № 595 бұйрығының 33-тармағы, 5-қосымша) әртүрлі дерекқорлардағы мәтіндердің сәйкестігін тексеру үшін дерекқор ретінде пайдалану; Сәйкестік деректері плагиат па, жоқ па, соны анықтайтын нақты белгіленген заңды процедураның пайда болуы |
БҒМ |
2025 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
|
5 |
«Инновациялық» гранттар беру процесінде және «патенттік ландшафттардың» инновациялық қызметін қолдаудың өзге де нысандарын немесе инновациялар талап етілетін салалар мен аумақтарын зерттеудің өзге де нысандарын пайдалану тетігін әзірлеу |
Талдамалық анықтама. Қолданыстағы НҚА өзгерістер енгізу бойынша ұсыныстар. |
ЦДИАӨМ, МҒМ, ИИДМ |
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
6 |
Қолда бар инновациялық қолдау жобалары шеңберінде халықаралық патенттеуді субсидиялау тетігін әзірлеу |
Талдамалық анықтама. НҚА жоба (лары) |
ЦДИАӨМ, МҒМ |
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
7 |
ЖОО-лар мен ҒЗИ-ды қаржыландыру бөлігінде мемлекеттік қолдауды ұлғайту, зерттеулер үшін ұзақ мерзімді ресурстармен қамтамасыз ету мәселесін пысықтау |
Талдамалық анықтама. НҚА жоба (лары) |
БҒМ |
|
талап етілмейді |
- |
||
|
Инновацияларды және технологияларды беруді зияткердік меншік көмегімен ынталандыру |
||||||||
|
8 |
Ұлттық өнертапқыштар үшін өнертабыстарды коммерцияландыру мәселелері бойынша оқыту жүргізу |
Өнертабыстарды коммерцияландыру мәселелері бойынша дайындықтан өткен 100-ден кем емес ұлттық өнертапқыш (әйелдер 50%, олардың 25% - дан астамы 30 жасқа дейінгі) |
ЦДИАӨМ, ӘМ, БҒМ, АШМ
|
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
9 |
Демеушілік және көпұлтты бірлескен өнертабыстарды қоса алғанда, бірлескен өнертабыстар жасау бойынша семинарлар өткізу |
Кемінде 100 қатысушы бірлескен өнертабыстар жасау саласындағы озық тағылымдама бойынша оқытудан өтті |
ЦДИАӨМ, ӘМ, БҒМ, АШМ
|
2021-2022 жылдар |
бөлінген |
РБ |
||
|
10 |
Бірлескен өнертабыстар санын ұлғайтуға бағытталған ЕО 8 елдеріне оқу сапарлары, сондай-ақ технологияларды (мысалы, Airbus) берудің көрнекі мысалдарын зерделеу |
Бірлескен өнертабыстарды ынталандыру үшін ЕО-ның жекелеген елдерінен берілетін зияткерлік меншік саласындағы 8 озық практикалық сипаттамасы бар оқу сапарлары туралы есептер |
ЦДИАӨМ, ӘМ, БҰҰДБ (келісім бойынша)
|
2022 жылдың үшінші тоқсан |
бөлінген |
РБ |
||
|
11 |
Субсидиялауды қоса алғанда, инновацияларды ынталандыру мен технологияларды берудің көрнекі мысалдарын зерделеу үшін Қытайға, Оңтүстік Кореяға және Жапонияға оқу сапарлары |
Инновацияларды ынталандыру және технологияларды беру үшін Қытайдан, Оңтүстік Кореядан және Жапониядан берілетін зияткерлік меншік саласындағы озық практикалар сипатталған оқу сапарлары туралы есептер |
ЦДИАӨМ, ӘМ, БҰҰДБ (келісім бойынша)
|
2022 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
|
12 |
Зияткерлік меншік объектілерінің құқық иеленушілерін коммерцияландыруда мемлекеттік ақпараттық қолдауды пысықтау |
Нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер енгізу бойынша ұсыныстар |
АШМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
13 |
Инновациялық табыс деңгейіне және авторлық сыйақы төлеуге байланысты инновациялық субъектілер үшін салықтық жеңілдіктер бойынша ұсыныстар әзірлеу |
ҚР Салық заңнамасына өзгерістер енгізу |
ҰЭМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
Зияткерлік меншікті қорғауды күшейту |
||||||||
|
14 |
Патенттік сенім білдірілген өкілдермен Қазақстандағы патенттік сенім білдірілген өкілдер институтының әлеуетін дамыту мәселелерін пысықтау |
Патенттік сенім білдірілген өкілдерді кәсіби ұйымдастыру қағидаларын қайта қарау, барлық патенттік сенім білдірілген өкілдерді сертификациялау |
ӘМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
15 |
Зияткерлік меншік құқықтарды ұжымдық басқару жөніндегі ұйымдардың қызметін талдау |
Талдау |
ӘМ және IPR Center (ҰЗМИ) |
2023 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
16 |
Зияткерлік меншік бойынша қазақ-орыс-ағылшын мамандандырылған сөздігін әзірлеу және ресми терминологияны бекіту |
Сөздік әзірлеу және онлайн қол жетімділікті қамтамасыз ету |
ҰЗМИ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
17 |
Жеке көшіру саласында зияткерлік меншік құқықтарын ұжымдық басқару жөніндегі ұйымдардың қызметін талдау
|
Талдау анықтамасы |
ӘМ және IPR Center (ҰЗМИ) |
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
Зияткерлік меншік саласындағы құқық қолдану практикасын нығайту |
||||||||
|
18 |
Ведомствоаралық үйлестіру үшін құқықтық негіз құру мақсатында IPR орталық пен мемлекеттік органдар арасында көпжақты меморандум жасасу |
Меморандум жобасы |
ӘМ, ҚМ, ІІМ, ЖС
|
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
19 |
Кеден органдарының, аумақтық органдардың қызметкерлерін, соттарды бірлесіп ұйымдастыра отырып оқыту |
Әр санатта кемінде 30 адам оқыту |
ӘМ, ҚМ, жергілікті билік органдары, Жоғарғы сот кеңесі (келісім бойынша), Жоғарғы сот (келісім бойынша) |
2021-2022 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
20 |
Қазақстандағы контрафактілік өнім айналымына қатысты талдау жүргізу |
Зерттеу нәтижелері туралы талдамалық анықтама |
ӘМ және IPR Center (ҰЗМИ) БҰҰДБ, ҚМ, ҚМА, ІІМ, жергілікті билік органдары, Жоғарғы сот |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
21 |
Зияткерлік меншік жөніндегі мамандандырылған сот құру мәселесін пысықтау |
Зияткерлік меншік бойынша мамандандырылған сот құру, судьяларды тиісті оқытудан өткізу |
Жоғарғы сот (келісім бойынша) |
2025 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
|
22 |
Зияткерлік меншік құқықтарын бұзуға қатысты «нөлдік төзімділік» науқанын жүргізу |
Іс-шараларды жариялау |
ӘМ және ҰЗМИ, МСМ, АҚДМ, аумақтық әділет органдары |
2021-2025 жылдар |
бөлінген |
РБ |
||
|
23 |
ҚР аумағына контрафактілік өнімдерді әкелудің жолын кесу мақсатында кедендік тексеріп қарауға жататын тауар белгілерін енгізу арқылы «Астана-1» электрондық кедендік декларациялаудың ақпараттық жүйесін жетілдіру |
Зияткерлік меншік объектілері бар тауарлар бойынша тәуекел бейімдерін әзірлеу |
ҚМ (МКК) |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
24 |
Зияткерлік меншік құқықтарын қорғау мәселелері және бойынша ҚР халқының хабардар болу деңгейін арттыру |
Талдау анықтамасы |
ӘМ, ІІМ, БҒМ, ЦДИАӨМ, Атамекен (келісім бойынша), ҚР патенттік сенім білдірілген өкілдері (келісім бойынша) ҚҰБҰ (келісім бойынша) |
2021-2025 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
25 |
Тұтынушының контрафактілік өнімге қатынасын өзгерту мақсатында халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу |
Роликтер, билбордтар және т.б. |
ӘМ, аумақтық әділет органдары |
Тұрақты |
бөлінген |
РБ |
||
|
26 |
Мәдениет және өнер саласындағы зияткерлік меншік мәселелерін түсіндіруге бағытталған іс-шараларды өткізу |
Мәдениет ұйымдарындағы семинарлар, дәрістер, дөңгелек үстелдер және т. б. |
МСМ
|
2021-2023 жылдар |
бөлінген |
РБ |
||
|
Нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру |
||||||||
|
27 |
Дәрілік препараттардың қолжетімділігі бойынша ағымдағы жағдайды және қолда бар патенттік қорғауға байланысты шектеулердің болу фактілерін талдау |
Талдау анықтама |
ДМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
28 |
Өнертабысқа патенттерді мәжбүрлеп лицензиялау бөлігінде «Қазақстан Республикасының Патент Заңы» ҚР Заңының қолданыстағы ережелерін өзгерту бойынша ұсыныстар әзірлеу |
Заң жобасы |
ДМ, ӘМ
|
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
29 |
Үкіметтің шешімі негізінде мәжбүрлеп лицензиялау жүйесін іске асыру тетігін әзірлеу |
Үкімет қаулысының жобасы |
ДМ, ӘМ
|
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
30 |
Бұқаралық ақпарат құралдары саласындағы авторлық және сабақтас құқықтардың халықаралық тәжірибесін зерделеу |
Талдау анықтамасы |
ӘМ, АҚДМ |
2023 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
31 |
Телерадио хабарларын тарату туралы заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу (телерадио хабарларын тарату операторларымен, теле-, радиоарналармен және интернет-ресурстармен авторлық құқықтардын сақталуы) |
Телерадио хабарларын тарату туралы заңнаманы жетілдіру (телерадио хабарларын тарату операторларымен, теле-, радиоарналармен және интернет-ресурстармен авторлық құқықтардың сақталуы) |
АҚДМ, ӘМ |
2024 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
32 |
Музыкалық туындыларды орындаушылардың фонограммаларды пайдалануы туралы көрермендерді хабардар ету бойынша нормативтік құқықтық акт әзірлеу |
Ереже жобасы |
МСМ
|
2021 жылдың 2-ші жартыжылдығы |
талап етілмейді |
- |
||
|
33 |
Зияткерлік меншік құқықтарын бұзу бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру мәселесін пысықтау |
Ұсыныстар әзірлеу |
ӘМ, ІІМ, ҚМ МКК, ҚМА, БП (келісім бойынша) |
2022 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
34 |
Өнеркәсіптік меншік объектілерін, тауар таңбаларын, географиялық көрсеткіштерді сақтау және қорғау мәселелері бойынша Қазақстан Республикасының заңнамасын жетілдіру жөнінде ұсыныстар әзірлеу |
Заң жобасы |
ӘМ |
2023 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
Халықаралық конвенциялар |
||||||||
|
35 |
ҚР заңнамасын өсімдіктердің жаңа сорттарын қорғау жөніндегі халықаралық конвенциямен үйлестіру (УПОВ) |
Қолданыстағы заңнамаға УПОВ Конвенциясымен үйлестіру мәселелері бойынша өзгерістер енгізу жөніндегі заң жобасы |
АШМ, ӘМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
36 |
Көрнекі немесе мүгедектерге қол жетімділікті жеңілдетуге және жарияланған жұмыстарға баспа ақпараттарды қабылдаудың шектеулі мүмкіндігіне қол жеткізу туралы Марракеш шартына қосылу жөнінде ұсыныстар әзірлеу |
Халықаралық шарттарды жасасу жоспарына енгізу, шартты ратификациялау жөніндегі заң жобасын әзірлеу |
ЕХӘҚМ, БҒМ, ӘМ |
2023-2024 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
37 |
Қазақстан Республикасының Спутниктер арқылы берілетін тасымалдағыш бағдарламаның сигналдарын тарату туралы Брюссельдік конвенциясына (1974ж.) қосылуы жөніндегі мәселені пысықтау |
Халықаралық шарттарды жасасу жоспарына енгізу / шартты ратификациялау бойынша заң жобасын әзірлеу |
АҚДМ, ӘМ |
2023-2024 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
38 |
Өнеркәсіптік үлгілерді халықаралық тіркеу туралы Гаага келісімінің Женевалық актісіне қосылу жөнінде ұсыныс әзірлеу |
Халықаралық шарттарды жасасу жоспарына енгізу, шартты ратификациялау жөніндегі заң жобасын әзірлеу |
ӘМ |
2021-2022 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
Деректер жинауды жетілдіру |
||||||||
|
39 |
Қазақстанның ДЭФ ЖБИ-дегі ұстанымын жақсарту үшін «бизнес-көшбасшылардың пікірлерін шолу» құралын пайдалануды жетілдіру бойынша оқытуды бірлесіп ұйымдастыру |
Экономиканың әртүрлі салаларының кемінде 120 өкілін оқыту |
ӘМ және IPR Center (ЭЫДҰ-мен бірлесіп, талдау орталықтары-ТАЛАП, ЦСИ) |
2021 жыл
|
талап етілмейді |
- |
||
|
40 |
Қазақстанның ЖИИ позициясын жақсарту үшін Осло нұсқаулығын пайдалануды жетілдіру бойынша оқытуды бірлесіп ұйымдастыру |
Қызметкерлерді оқыту |
ӘМ және ҰЗМИ (ДЗМҰ-мен бірлесіп) |
2021 жыл
|
талап етілмейді |
- |
||
|
41 |
Қазақстанның ғылымды қажет ететін экономика жолындағы реформалары мен прогресін өлшеу үшін тиімділіктің негізгі көрсеткіштерін (ТНК) әзірлеуге жәрдемдесу |
Талдау анықтамасы |
ӘМ, ЦДИАӨМ, БҒМ, АШМ, ҰЭМ |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
42 |
Қазақстанның ДЭФ ЖБИ-дегі ұстанымын жақсарту үшін «Бизнес-көшбасшылардың пікірлерін шолу» құралын пайдалануды жетілдіру бойынша оқытуды бірлесіп ұйымдастыру |
Қызметкерлерді оқыту |
ӘМ және IPR Center (ЭЫДҰ-мен бірлесіп, талдау орталықтары-ТАЛАП, ЦСИ) |
2021 жыл
|
талап етілмейді |
- |
||
|
Ведомствоаралық өзара іс-қимыл |
||||||||
|
43 |
Зияткерлік меншік, инновациялар және технологияларды беру, іс-шараларды жоспарлау және іске асыру мәселелері бойынша ведомствоаралық жұмыс тобын (ВАЖТ) құру |
Қаралатын мәселелердің тізбесімен және әзірленген, бекітілген жұмыс жоспарымен ВАЖТ құру |
ӘМ, ЦДИАӨМ, БҒМ, АШМ, ҰЭМ, СИМ, ҚМ (ҚМК, МКК), CRNMPCCR және т. б. |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
Халықаралық ынтымақтастық |
||||||||
|
44 |
Зияткерлік меншік, инновациялар және технологияларды беру саласындағы барлық халықаралық мүдделі тараптармен серіктестік |
Құжатпен расталған нәтижелері және талдамалық есептері бар әзірленген, іске асырылған серіктестік бастамалар |
ӘМ, ЦДИАӨМ, БҒМ, АШМ, ДЗМҰ, ЕАПҰ, EПВ, EUIPO, ЭЫДҰ-ға мүше елдер, IP5, БҰҰДБ, Дүниежүзілік банк, ДДҰ, ЮНКТАД және т. б |
2025 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
|
45 |
Кеден органдарының зияткерлік меншікті қорғау саласындағы барлық халықаралық мүдделі тараптармен серіктестік |
Құжатталатын нәтижелермен әзірленген, іске асырылған серіктестік бастамалар |
ҚМ (МКК), ӘМ, барлық мүдделі тараптар |
тұрақты |
талап етілмейді |
- |
||
|
Кадрларды дайындау |
||||||||
|
46 |
Патенттану және зияткерлік меншік қорғау саласындағы кадрларға қажеттілікті айқындау |
Талдамалық жазба, зияткерлік меншік саласында кадрлар даярлау жөніндегі жоспарға ұсыныстар енгізу |
ЕХӘҚМ, БҒМ, ӘМ |
2021 жыл
|
талап етілмейді |
- |
||
|
47 |
Зияткерлік меншікті қорғау және патенттеу бойынша білім беру бағдарламаларына тақырыптар мен пәндерді енгізу мәселесін пысықтау |
Есептік ақпарат |
БҒМ, ЖОО |
2021-2022 жылдар |
талап етілмейді |
- |
||
|
48 |
Мектептер мен университеттерде зияткерлік меншік мәселелері бойынша оқытуды ұйымдастыру мәселесін пысықтау |
Талдамалық жазба |
ӘМ (БҒМ, ЕХӘҚМ, Назарбаев Университетімен бірлесіп) |
2021 жыл |
талап етілмейді |
- |
||
|
49 |
МҒЗИ ғылыми қызметкерлері, ғалымдар мен ЖОО оқытушылары үшін зияткерлік меншік және патенттану саласында арнайы семинарлар мен біліктілікті арттыру курстарын ұйымдастыру |
Есептік ақпарат |
ӘМ, БҒМ |
2021-2022 жылдар |
бөлінген |
РБ |
||
|
50 |
Құқық қорғау органдары қызметкерлерінің зияткерлік меншік құқықтарын, оның ішінде Интернет желісінде сақтау және қорғау саласындағы біліктілігін арттыру бойынша арнайы курстар ұйымдастыру |
Білікті мамандардың санын ұлғайту, зияткерлік меншікті қорғау саласында қолданылатын шаралардың тиімділігін арттыру |
ӘМ, ІІМ, ҚМ (МКК), ҚМА, БП (келісім бойынша) |
Жыл сайын |
бөлінген |
РБ |
||
|
51 |
Зияткерлік меншік саласындағы сарапшылар мен ЗМД қызметкерлерінің әлеуетін дамыту бойынша бірлескен оқытуды ұйымдастыру және өткізу |
ҰЗМИ қызметкерлерінің 100% және ЗМД аймақтық қызметкерлерінің кемінде 75% - ы оқудан өтті |
ӘМ және ҰЗМИ |
2025 жыл |
бөлінген |
РБ |
||
Ескертпе: аббревиатуралардың толық жазылуы
|
ИТП ДКҚ |
«Инновациялық Технологиялар Паркі» дербес кластерлік қоры |
|
COVID-19 |
2019 жылғы коронавирустық инфекция |
|
ӘЫК |
Әріптестік және ынтымақтастық туралы келісім |
|
ЗМД |
Зияткерлік меншік департаменті |
|
ЕАЭО |
Еуразиялық экономикалық одақ |
|
ЕАПҰ |
Еуразиялық патенттік ұйым |
|
EPO |
Еуропалық патенттік ведомство |
|
ЕО |
Еуропалық Одақ |
|
EUIPO |
Еуропалық Одақтың Зияткерлік меншік ведомствосы |
|
ФАО |
Біріккен Ұлттардың Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымы |
|
FTA |
Еркін сауда туралы келісім |
|
ЖБҚИ |
Жаһандық бәсекеге қабілеттілік индексі |
|
ЖІҚ |
Жалпы ішкі өнім |
|
ЖИИ |
Жаһандық инновациялар индексі |
|
ЗМ ВАЖТ |
Зияткерлік меншік жөніндегі ведомствоаралық жұмыс тобы |
|
IDP |
өнертабыстар, жаңалықтар және патенттер |
|
INSEAD |
Еуропалық бизнесті басқару институты |
|
IP5 |
Зияткерлік меншік бойынша әлемдегі бес ірі ведомство: EPO, JPO, KIPO, SIPO, USPTO |
|
IPR Орталық |
Зияткерлік меншік құқықтарын қорғау жөніндегі талдау орталығы |
|
JPO |
Жапондық патенттік ведомство |
|
KIPO |
Зияткерлік меншік жөніндегі Корея ведомствосы |
|
ТНК |
тиімділіктің негізгі көрсеткіштері |
|
ТДҰА |
Технологиялық даму жөніндегі ұлттық агенттік |
|
ҮЕҰ |
үкіметтік емес ұйым |
|
ҰЗМИ |
Ұлттық зияткерлік меншік институты |
|
NURIS |
Назарбаев Университетінің ғылыми-инновациялық жүйесі |
|
ЭЫДҰ |
Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымы |
|
PhD |
Докторлық дәреже |
|
МҒЗИ |
Мемлекеттік ғылыми-зерттеу институты |
|
ҒЗТКӘ |
ғылыми зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық әзірлемелер |
|
SNIPA |
Қытай Халық Республикасының Зияткерлік меншік жөніндегі мемлекеттік ведомствосы |
|
ШОБ |
шағын және орта бизнес |
|
КЗЖМҚ |
күшті және әлсіз жақтары, мүмкіндіктері, қатерлері |
|
TICS |
Технологияларды және инновацияларды қолдау орталығы |
|
ТРИПС |
Зияткерлік меншік құқықтарының сауда аспектілері жөніндегі келісім |
|
ТББ |
Технологияларды беру бюросы |
|
Ұлыбритания |
Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігі |
|
ЮНКТАД |
Біріккен Ұлттар Ұйымының Сауда және даму жөніндегі конференциясы |
|
ПРООН |
Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы |
|
ЮНЕСКО |
Біріккен Ұлттардың білім, ғылым және мәдениет жөніндегі ұйымы |
|
АҚШ |
Америка Құрама Штаттары |
|
USPTO |
АҚШ-тың Патенттер және тауарлар жөніндегі басқармасы |
|
ДЭФ |
Дүниежүзілік экономикалық форум |
|
ДДҰ |
Дүниежүзілік денсаулық ұйымы |
|
ДЗМҰ |
Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымы |
|
ДСҰ |
Дүниежүзілік сауда ұйымы |
|
АҚКМ |
Қазақстан Республикасының Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі |
|
БҒМ |
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі |
|
ДМ |
Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі |
|
ЕХӘҚМ |
Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі |
|
ҚМ |
Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігі |
|
МҚІА |
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызмет істер агенттігі |
|
МСМ |
Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігі |
|
СІМ |
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі |
|
ІІМ |
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі |
|
ӘМ |
Қазақстан Республикасы Әділет министрлігі |
|
ҰЭМ |
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі |
|
ЭГТРМ |
Қазақстан Республикасының Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі |
|
ЦДИАӨМ
ҚМ МКК ҚМА |
Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыштық өнеркәсіп министрлігі Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі |
|
«Атамекен» ҰКП |
«Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы |
|
ЖОО |
жоғарғы оқу орындары |
|
БҰҰ |
Біріккен Ұлттар Ұйымы |
|
|
|