Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіндегі бірқатар оқу корпустарының шатырына күн панельдері орнатылды. Атап айтқанда, Экономика және бизнес жоғары мектебі, журналистика, заң, тарих, география, биология, филология және медицина факультеттерінің ғимараттары күн панельдерімен жабдықталды.
Аталған жоба энергияны үнемдеуге және электр қуатына кететін шығынды айтарлықтай азайтуға септігін тигізеді.
Энергия өндіру станциясы келісім шеңберінде Қытай тарапымен бірлесіп 20 мың шаршы метр аумаққа салынды. Жоба іске қосылғаннан кейін оқу ордасының электр энергиясына деген қажеттілігінің бір бөлігі баламалы көздер арқылы қамтамасыз етілетін болады. Бұл студенттер мен қызметкерлерге тұрақты, экологиялық таза энергияны пайдалануға мүмкіндік береді, сонымен қатар университеттің инновациялық имиджін нығайтады.
Болашақта жоспарға сәйкес ҚазҰУ қалашығындағы барлық факультеттер мен жатақханалар күн панельдерімен қамтамасыз етіледі. Бұған қосымша қалашықтағы оқу корпустары мен әкімшілік ғимараттарының, студенттер үйінің, ғылыми орталықтардың шатырлары толық жаңартылады. Шатырдағы ескі жабындылар алынып, тегістеу жұмыстары жүргізілді. Кейін қара қағаз төселіп, суағар жүйесі орнатылды. Аталған шаралар нысанның ұзақ мерзімге қызмет етуін қамтамасыз ету бағытында атқарылып жатыр.
Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінде жасанды интеллект пен компьютерлік көру технологиясына негізделген жеке жаттығуға арналған интеллектуалды спорттық коучинг бағдарламасы әзірленіп жатыр. Жоба «Iron-BARS» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің тапсырысы бойынша жүзеге асырылып жатыр.
Бағдарлама спортшылар мен әуесқой пайдаланушылардың қозғалыс техникасын автоматты түрде талдап, жеке физикалық көрсеткіштеріне сәйкес жаттығу түрлерін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Жасанды интеллект алгоритмдері арқылы қозғалыстағы қателіктер анықталып, жаттығу процесінің тиімділігі артады.
Жобаның ғылыми жетекшісі – информатика және ақпараттық технологиялар кафедрасының доценті, PhD Әділжан Кереев. Оның айтуынша, бұл жоба – ғылым мен практиканың тоғысқан нақты нәтижесі.
«Жасанды интеллект негізіндегі бұл бағдарлама спорттағы жеке дайындықты жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Ең маңыздысы – студенттер нақты өндірістік тапсырмаларды шешу арқылы заманауи технологияларды тәжірибеде меңгеріп жатыр», – дейді жоба жетекшісі.
Жобаны іске асыруға «Есептеу техникасы және бағдарламалық қамтамасыз ету» білім беру бағдарламасының студенттері Ерлан Аймұқанов мен Кирилл Пилипенко қатысып жатыр.
Орындаушы Ерлан Аймұқановтың айтуынша, бағдарлама компьютерлік көру технологиясы арқылы адамның қозғалысын нақты уақыт режимінде тануға негізделген.
«Бұл жоба бізге машиналық оқыту мен деректерді талдау әдістерін практикада қолдануға мүмкіндік берді. Жасанды интеллект жаттығу сапасын арттыруға нақты үлес қоса алады», – дейді ол.
Ал Кирилл Пилипенко бағдарламаның қолдану аясын кең екенін атап өтті:
«Жүйе кәсіби спортшыларға да, спортпен әуесқой түрде айналысатын адамдарға да бейімделе алады. Бағдарлама пайдаланушының деңгейіне қарай жеке жаттығулар жиынын ұсынады», – дейді студент.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөздерінде жасанды интеллектіні ғылым мен инновацияны дамытудың негізгі тетігі ретінде атап өткен болатын. Президенттің айтуынша, жасанды интеллект саласындағы ғылыми зерттеулер мен кадр даярлау – ел дамуының стратегиялық бағыты.
Осы тұрғыдан алғанда Қ.Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университетінде жүзеге асырылып жатқан бұл жоба – Қазақстандағы қолданбалы жасанды интеллект зерттеулерін дамытуға және жас ғалымдар мен студенттердің ғылыми әлеуетін арттыруға бағытталған маңызды бастамалардың бірі.
Алғаш рет қазақстандық жоғары оқу орны Horizon Europe бағдарламасының конкурстық іріктеуінде жеңіске жетті. Аталған бағдарлама – Еуропалық Одақтың ең ірі әрі жоғары бәсекеге қабілетті ғылыми-зерттеу және инновациялық құралы.
Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті TiBeRIUM (Titanium and Beryllium for European Resilience and Innovative Utilization of Minerals) халықаралық жобасының қатысушылар қатарына енді.
TiBeRIUM жобасы сыни маңызы бар шикізатты жеткізудің орнықты тізбектерін қалыптастыруға және озық «жасыл» өңдеу технологияларын енгізуге бағытталған. Қазақстан мен Өзбекстанда алғаш рет осындай форматта титан мен бериллий ресурстары кешенді түрде зерттелмек. Аталған металдар Еуропалық Одақтың сыни маңызы бар материалдар тізіміне енгізілген және жоғары технологиялардың дамуына, өнеркәсіптік тұрақтылық пен технологиялық егемендікке тікелей әсер етеді.
Жоба консорциумы Германия, Грекия, Кипр, Ұлыбритания, Норвегия, Испания, Польша, Бельгия, Болгария, Финляндия, Қазақстан және Өзбекстан елдерінен 25 серіктесті біріктіреді. Жобаның үйлестірушісі – Германиядағы Фрайберг тау-кен академиясы техникалық университеті. Қазақстан тарапынан жобаға Д.Серікбаев атындағы Шығыс Қазақстан техникалық университеті, «Tenir Group» ЖШС және «Үлбі металлургиялық зауыты» АҚ қатысып жатыр.
Аталған жоба аясында Қазақстан шикізат жеткізуші ретінде ғана емес, ғылыми зерттеулер, технологиялық әзірлемелер және экологиялық тұрғыдан тиімді қайта өңдеу бағыттары бойынша толыққанды әріптес ретінде қатысады. Бұл – «өндіру – экспорттау» моделінен «ғылым – технология – кадрлар – қосылған құн» моделіне көшу жолындағы нақты қадам.
TiBeRIUM жобасына қатысу озық халықаралық технологиялардың трансферін; қолданбалы ғылымды және әлемдік деңгейдегі инженерлік құзыреттерді дамытуды; зерттеушілер мен инженерлердің жаңа буынын даярлауды; Қазақстанның сыни маңызы бар материалдардың жаһандық жеткізу тізбектеріндегі рөлін күшейтуді көздейді.
Университет өкілдерінің айтуынша, Horizon Europe бағдарламасы аясындағы бәсекелестік өте жоғары, зерттеулердің сапасына және жобаларды басқаруға қойылатын талаптар қатаң, әрі географиялық артықшылықтар қарастырылмайды. Қазақстандық университеттің осы іріктеуден өтуі отандық ғылымның әлемдік деңгейде бәсекеге қабілетті екенін айқын көрсетеді.
2026 жылғы қаңтар айында өтетін ҰБТ-ға қатысу үшін өтініш қабылдау аяқталды. 187 мыңға жуық адам тестілеуден өтуге ниет білдірді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 20 мыңға көп. ҰБТ 10 қаңтар мен 10 ақпан аралығында өтеді.
Атап өтсек, талапкерлер өтініш беру барысында олар тестілеу күнін, уақытын және пунктін өздері таңдады.
ҰБТ барысында калькулятор, Химиялық элементтердің периодтық жүйесі (Менделеев кестесі) және тұздардың ерігіштік кестесі тестілеу бағдарламасында қолжетімді болады. Тест тапсырушылар тестілеу аяқталғаннан кейін 30 минут ішінде апелляцияға өтініш бере алады. Апелляцияға өтініш берген тестіленушілердің сертификаты аппеляциялық комиссияның шешімінен кейін талапкердің жеке кабинетінде шығады.
2026 жылы Ұлттық бірыңғай тестілеудің форматы өзгеріссіз қалады. Талапкерлер үш міндетті пәнді және таңдауы бойынша екі бейіндік пәнді тапсырады. ҰБТ тапсырмаларының жалпы саны – 120. Оның ішінде «Қазақстан тарихы» пәні бойынша 20 тапсырма, «Оқу сауаттылығы» мен «Математикалық сауаттылық» пәндерінен 10 тапсырмадан, сондай-ақ екі бейіндік пәннің әрқайсысынан 40 тапсырмадан беріледі. ҰБТ бойынша ең жоғары балл да өзгермейді және 140 балды құрайды.
Тестілеу уақыты – 4 сағат (240 минут). Бұл ретте ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар үшін ұсынылатын қосымша 40 минут уақыт сақталатынын айта кету керек.
Естеріңізге сала кетсек, қаңтардағы ҰБТ-ға шартты түрде ақылы негізде күндізгі оқу нысаны бойынша жоғары оқу орындарына қабылданғандар, шығармашылық ББТ-дан ақылы негізде басқа дайындық бағыттарына, педагогикалық бағытқа ақылы негізде ауысқысы келетіндер, өткен жылғы мектеп және колледж түлектері, ҚР азаматы болып табылмайтын ұлты қазақ тұлғалар, шетелде білім алған ҚР азаматтары, сондай-ақ мектеп бітіретін түлектер жоғары оқу орындарына ақылы негізде түсу үшін қатысады.
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті қалашығында студенттерге арналған 5000 орындық жаңа жатақханалар құрылысының капсуласын салу рәсімі өтті.
Тоғыз қабатты бес жаңа жатақхана ҚазҰУ қалашығы құрылысының II даму жоспары аясында бой көтереді.
Студенттік жатақханалардың құрылысын іске асыруда Қытайдың «Чжунтайхуа» Баоцзи құрылыс еңбек қызметтері компаниясы» инвестор ретінде тартылды.
Айтулы шараға университет басшылығы, құрылыс компаниясы өкілдері, оқу ордасының танымал түлектері, оқытушы-профессорлар құрамы мен студент жастар қатысты.
Салтанатты рәсімде Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Басқарма Төрағасы – Ректор Жансейіт Түймебаев сөз сөйлеп, бұл бастаманың университет тарихындағы стратегиялық маңызына тоқталды.
«2022 жылы Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың қолдауымен ҚазҰУ қалашығы құрылысының екінші кезеңі басталған болатын. Жаңа жатақханалар жастардың білім алуына, ғылыми-зерттеу жұмыстарына және әлеуметтік бейімделуіне оң әсерін тигізеді», – деп атап өтті ректор.
Сонымен қатар жиында Баоцзи қаласының құрылыс және еңбек қызметтері жөніндегі «Чжунтайхуа» компаниясының директоры Чжан Хунцян құттықтау сөз сөйлеп, жобаның халықаралық әріптестік аясында жүзеге асатынын және құрылыс сапасына ерекше мән берілетінін жеткізді.
Шара барысында болашақ ұрпаққа арналған жолдау хатқа қол қойылып, салтанатты түрде капсула жерге қойылды.
«Біз ҚазҰУ-ды дамыту мен жаңғыртудың жаңа дәуірінің табалдырығында тұрмыз. Бұл – сапалы білім алуға, ғылыми қызметті дамытуға және студенттік өмірді жаңа деңгейге көтеруге тың мүмкіндіктер ашатын тарихи сәт. Студенттік жатақханалар құрылысы аясында атқарылып жатқан барлық жұмыстар білім алушы жастар мен университеттің профессор-оқытушылар құрамы үшін лайықты, заманауи және жайлы жағдайлар жасауға бағытталған. Осы жатақханаларда тұрып, университет қабырғасында білім алған студенттер еліміздің дамуы мен өркендеуіне елеулі үлес қосатынына нық сенеміз», – делінген хатта.
Жоба білім алушылар үшін қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға бағытталған. Жалпы аумағы 66 мың шаршы метрді құрайтын кешен 5000-нан астам орынға есептелген. Инвестиция көлемі шамамен 33,8 миллиард теңгені құрайды.
Құрылыс жұмыстары 2026 жылдың қаңтар айында басталып, бір жарым жыл ішінде аяқталады деп жоспарланған. Жатақханалар халықаралық стандарттарға сай жабдықталып, қауіпсіздік жүйелері мен тұрмыстық инфрақұрылым толық қамтылады.
Аталған жоба студенттердің тұрғын үйге қолжетімділігін арттырып, әсіресе өзге өңірлерден және шетелден келген білім алушылар үшін үлкен мүмкіндік болмақ.
1934 жылы 15 қаңтарда Алматы қаласында Қазақ мемлекеттік университеті құрылды (1934-2024).
1966 жылы Дінмұхамед Ахметұлы Қонаевтың шешімімен арнайы жер телімі бөлініп, 1972 жылы ҚазҰУ қалашығындағы алғашқы құрылыс жұмыстары басталды.
«Елу жылда – ел жаңа». Араға тура жарты ғасыр уақыт салып, ҚазҰУ қайта түледі (1972-2022).
Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Білім, ғылым және мәдениет мәселелері жөніндегі Біріккен Ұлттар Ұйымы (ЮНЕСКО) арасындағы Қазақстанда ЮНЕСКО аясындағы 2-санатты орталық ретінде Орталық Азия өңірлік гляциология орталығының мәртебесін қайта жалғастыру туралы келісімді ратификациялау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды.
Аталған Заңның қабылдануы Орталық Азия өңірлік гляциологиялық орталығының халықаралық деңгейде танылған мәртебесін жаңғыртуды қамтамасыз етіп, оның қызметін алдағы сегіз жылдық кезеңде жалғастыру үшін құқықтық негіз қалыптастырады. Бұл шешім Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау аясында және ЮНЕСКО тарапынан жүргізілген Орталық қызметінің тәуелсіз кешенді бағалау нәтижелері бойынша қабылданды.
Орталық гляциология саласында ЮНЕСКО-ның қамқорлығындағы 2-санаттағы орталық мәртебесіне ие Орталық Азиядағы бірегей мамандандырылған ғылыми ұйым болып табылады. Оның қызметі Орталық Азияның трансшекаралық өзен алаптарындағы мұздықтарды, қар-мұз ресурстарын және ағынның қалыптасу процестерін жүйелі түрде зерттеуге бағытталған.
Орталық қызметі аясында мұздықтардың жай-күйі бойынша бірегей көпжылдық бақылау қатарлары қалыптастырылып, тұрақты түрде жүргізілуде. Атап айтқанда, жалпы ауданы шамамен 930 шаршы километрді құрайтын 2400-ден астам мұздық жөніндегі деректер қамтылған. Алынған ғылыми ақпарат су ресурстарындағы өзгерістерді ғылыми негізде талдау, болжамдар әзірлеу және су мен климаттық тұрақтылық саласындағы басқарушылық шешімдерді қабылдау үшін пайдаланылады.
Келісімді ратификациялау:
✔ гляциология саласындағы іргелі және қолданбалы ғылыми зерттеулердің үздіксіздігін қамтамасыз етуге;
✔ су ресурстарын басқару саласындағы шешімдерді ғылыми сүйемелдеуді күшейтуге;
✔ халықаралық ғылыми ынтымақтастықты және қазақстандық ғалымдардың жаһандық зерттеу бастамаларына қатысуын кеңейтуге;
✔ халықаралық деңгейде мойындалған ұлттық гляциологиялық ғылыми мектепті сақтап, дамытуға мүмкіндік береді.
Орталық қызметінің нәтижелері мемлекеттік органдар үшін қолданбалы маңызға ие. Олар су баланстарын есептеу, ағын қалыптасуының ұзақ мерзімді үрдістерін талдау және су пайдалануды орта және ұзақ мерзімді жоспарлау үшін ғылыми деректерді әзірлеу барысында пайдаланылады. Зерттеу нәтижелері ұлттық және халықаралық ғылыми дерекқорларға енгізіліп, жаһандық климаттық бағалаулар шеңберінде қолданылады.
Келісімді іске асыру Қазақстан Республикасының стратегиялық мүдделеріне толық сәйкес келеді, еліміздің Орталық Азиядағы өңірлік ғылыми орталық ретіндегі рөлін күшейтеді және ғылым, орнықты даму мен табиғи ресурстарды ұтымды басқару саласындағы халықаралық міндеттемелерге бейілділігін растайды.
«Үздік ғылыми қызметкер» жыл сайынғы сыйлығының 2025 жылғы қорытындылары шығарылды. Конкурстық іріктеу нәтижелері бойынша ғылыми-зерттеу институттарының, жоғары білім беру ұйымдарының және түрлі ұйымдардың ғылыми бөлімшелерінің атынан 50 ғалым лауреат атанды.
Сыйлық 2024 жылғы 1 шілдедегі № 103-VIII ҚРЗ «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес тағайындалады және Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі жүзеге асыратын ғалымдарды қолдаудың жүйелі шараларының бірі болып табылады. Мақсаты – ғылым мен техниканың дамуына елеулі үлес қосқан ғылыми қызметкерлерді ынталандыру және ғылыми-зерттеу қызметін қолдау.
2025 жылы конкурсқа жеті бағыт бойынша 358 өтінім келіп түсті: «Жаратылыстану ғылымдары», «Инжиниринг және технологиялар», «Медицина және денсаулық сақтау», «Әлеуметтік ғылымдар», «Гуманитарлық ғылымдар және өнер», «Ауыл шаруашылығы және ветеринария ғылымдары», «Әскери ғылымдар және ұлттық қауіпсіздік».
Конкурстық рәсімдер барысында апелляциялық комиссияға 53 өтініш келіп түсті. Барлық апелляциялар үміткерлердің ғылыми жетістіктерін бағалаудың сапалық және сандық көрсеткіштері негізінде белгіленген тәртіппен қаралды.
Республикалық конкурстық комиссияның жұмысы қорытындысы бойынша ғылымның отандық дамуына елеулі үлес қосқан 50 ғалымға «Үздік ғылыми қызметкер» 2025 жылғы сыйлығын беру туралы шешім қабылданды.
Республикалық конкурстық комиссияның отырысында «2025 жылғы Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағының иегерлері белгілі болды. Байқау нәтижесінде өз саласында озық шыққан ең үздік оқытушылар таңдалды.
«Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағы еліміздің 37 жоғары оқу орнынан 150 оқытушыға берілді. Конкурсқа еліміздің 89 жоғары оқу орнынан 502 үміткер қатысты. Конкурс барысында электрондық білім беру ресурстары мен оқу-әдістемелік материалдарды әзірлеу және жариялау, отандық және халықаралық ғылыми журналдардағы ғылыми жарияланымдар, патенттер және оқытушылардың өзге де ғылыми нәтижелері сияқты көрсеткіштер бағаланды.
Оқытудың сапасына, үміткерлердің жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру жүйесі үшін кадрлар даярлауға қосқан үлесіне ерекше назар аударылды.
«Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» конкурсы 2005 жылдан бастап соңғы 20 жыл бойы жыл сайын өткізіліп келеді.
Соңғы үш жылда шекті балдың өскені байқалады. Биыл шекті балл 85 балды құрады, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 14 балға жоғары (2022 жыл – 45 балл, 2023 жыл – 57 балл). Бұл оқытушылар құрамының жоғары бәсекеге қабілеттілігі мен сапасын көрсетеді.
Аталған атақты иелену оқытушыларға ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге, кәсіби біліктілігін арттыруға, сондай-ақ әлемнің жетекші университеттері мен ғылыми орталықтарында тағылымдамадан өтуге мүмкіндік береді.
Конкурс жеңімпаздарының тізімімен ҚР ҒЖБМ Telegram-арнасы арқылы танысуға болады.
2025 жылғы «Жоғары оқу орнының үздік оқытушысы» атағын иеленген 150 жеңімпазды құттықтаймыз!
Бұл – Министрлік жүргізіп отырған саясаттың негізгі қағидаттарының бірі болып саналатын оқытушылардың жоғары кәсібилігінің, сондай-ақ еліміздің жоғары білім беру жүйесін дамытуға қосқан елеулі үлесінің мойындалуы.
Астанада ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек қаланың тұрғындарымен кездесу өткізді. Ведомство басшысы 2023-2029 жылдарға арналған жоғары білім мен ғылымды дамыту концепциясының жүзеге асырылу нәтижелерін таныстырды.
2025 жылы жоғары білім сапасын және қолжетімділігін арттыру жұмыстары жалғасты, сондай-ақ университеттік ортада интернационалдандыру деңгейі өсті. Қазақстан академиялық орталық ретінде дамып келеді. 2025 жылғы қыркүйекте Cardiff University (Ұлыбритания), Woosong University (Оңтүстік Корея), Anhalt University (Германия), Università Politecnica delle Marche (Италия), МГИМО (РФ) филиалдары өз жұмысын бастады. Биыл 93 232 білім гранты берілді, ал шәкіртақы мөлшері 2020 жылмен салыстырғанда екі есе артты. Кадрлық әлеуетті нығайту мақсатында оқытушыларға қолдау күшейтіліп, ұлттық университеттердегі профессорлық-оқытушылық құрамның жалақысы орташа есеппен 400 мың теңгеге дейін көтерілді. Халықаралық мойындау деңгейі де артты, атап айтсақ, Назарбаев Университеті Times Higher Education рейтингісінің топ-500 қатарына енді, ал QS WUR рейтингінде 21 қазақстандық университет көрсетілген.
Кездесудің келесі бөлімі технологиялық жаңғыртылуға арналды. Министрлік AI-Sana бағдарламасы арқылы білім беруде жасанды интеллект қолдануды кеңейтуде. Биыл іске қосылған дайындық кезеңінде 724 000 студент базалық ЖИ құзіреттерін игерді. Мемлекет басшысы AI-Sana бағдарламасын кезең-кезеңімен жүзеге асыру мәселесін пысықтауды тапсырды. Сондай-ақ ғылыми зерттеулерді жеделдету үшін 42 PFLOPS қуаттылыққа ие суперкомпьютері бар Академиялық кластер іске қосылды.
Ғылым саласында басымдық әлі де қолданбалы нәтижелер мен нақты сектормен байланыста. Министр әзірлемелерді коммерцияландыруға және жас зерттеушілерді қолдауға ерекше назар аударылғанын атап өтті. Министрлік қазақстандық ғылым мен ірі өнеркәсіптің басымдықтары арасындағы серіктестікті белсенді қолдайды. Мысал ретінде ол қазіргі уақытта ғалымдар мен өнеркәсіптік серіктестер қатысқан 13 ғылыми-технологиялық сессия өткізілгенін көрсетті. Министр тазалық деңгейі 99,5%-ды құрайтын рафинирленген селенді алған Satbayev University ғалымдарының жұмысына тоқталып өтті. Сондай-ақ жас ғалымдардың әлеуметтік мәртебесін нығайту мақсатында тұрғын үй бағдарламалары аясында алғаш рет 587 пәтер бөлінді.
Әлеуметтік бағыттағы шаралар аясында білімге қолжетімділікті болжауды жеңілдететін «Келешек» бірыңғай ерікті жинақтау жүйесі енгізіліп жатыр. Механизмге мемлекеттен бастапқы капитал (60 АЕК), мемлекеттік сыйлықақы (5-7%) және инвестициялық кіріс біріктіріліп, жинақ қалыптасып, отбасының қаржылық жүктемесін азайтады.
Қорытындылай келе, Саясат Нұрбек жоғары білім бүгінгі таңда ұлттық қауіпсіздік пен экономикалық тұрақтылық факторы деп атай отырып, ал 2026 жылға міндет Қазақстанды жоғары білім және ғылым саласында аймақтық көшбасшы ретінде бекіту, барлық өңірлерден келген талантты жастарға ел шегінен шықпай-ақ әлемдік деңгейдегі диплом алуға мүмкіндік жасау екенін атап өтті.
Бүгін ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Астана қаласының тұрғындарымен кездесті. Осы жиын аясында ғылымды мемлекеттік қолдауға арналған салтанатты шара өтіп, ғалымдардың жетістіктері жоғары бағаланды.
Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес министр әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің теориялық және ядролық физика кафедрасының меңгерушісі Медеу Әбішевке «Құрмет» орденін табыстады. Сонымен қатар Президент тапсырмасын іске асыру шеңберінде 10 жас ғалымға пәтер сертификаттары салтанатты түрде берілді.
«Ғылымды және жас ғалымдарды қолдау – мемлекеттік саясаттың басымдығы. Бұл бағыт Мемлекет басшысының тапсырмалары мен Жоғары білім мен ғылымды дамытудың 2023-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы аясында жүйелі түрде жүзеге асырылып келеді. Өткен жылдан бастап ғылыми ұйым қызметкерлерінің лауазымдық жалақылары артты, ғылыми тағылымдамаларға гранттар, мемлекеттік стипендиялар мен сыйлықақы, оның ішінде талантты жас ғалымдар үшін стипендия беріледі. «Ғылым және технологиялық саясат туралы» Заңның қабылдануы мен Президент Жарлығымен Ғылым және технологиялар жөніндегі ұлттық кеңестің құрылуы саланың дамуына жүйелі серпін берді», – деді министр Саясат Нұрбек.
Президенттің 2024 жылғы 31 мамырда Ғылым ордасында жас ғалымдармен кездесуінде берген тапсырмасын орындау мақсатында ғалымдардың әлеуметтік мәртебесін көтеру және қолдау көрсету, сондай-ақ ғылымға жас кадрлардың келуін ынталандыру үшін Комиссия баспана беру үшін алғаш рет Астана қаласындағы ғылыми ұйымдар мен жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының жас ғалымдарының тізімін айқындады.
«Жас ғалымдар – Қазақстанның инновациялық дамуы мен зияткерлік әлеуетінің негізі. Тұрақты ғылыми орта қалыптастыруда баспананың маңызды құрал екенін ескере отырып, мемлекет тарапынан әлеуметтік қолдау мәселесіне ерекше көңіл бөлініп жатыр. Осы бағыттағы жұмыстардың нәтижесінде алғаш рет 587 жас ғалым баспанамен қамтылды», – деп атап өтті министр.
Оның ішінде 2023 жылғы 19 қазанда ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі мен «Отбасы банк» АҚ арасында жас ғалымдарға 2023-2027 жылдарға арналған жеңілдетілген кредит беру бағдарламасы бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Қазіргі уақытта аталған бағдарлама бойынша 483 жас ғалым жеңілдікпен баспана алды. Ал 104 жас зерттеушіге Мемлекет басшысының тапсырмасымен өтеусіз негізде берілді.
ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігі бұл жұмысты кезең-кезеңімен жүргізетін болады. Жас ғалымдар санының артуы ғылыми және ғылыми-техникалық қызметтің дамуына оң әсер етеді.
«Жас ғалымдар үшін мұндай қолдау жай ғана баспана мәселесінің шешілуі емес, мемлекет тарапынан көрсетілген шынайы сенім мен назардың белгісі. Өмір сүру мен жұмыс істеуге тұрақты жағдай жасалғанда зерттеулерге толықтай көңіл бөлуге, жобаларды дамытуға және ұзақ мерзімді ғылыми нәтижелер туралы ойлауға мүмкіндік туады. Біз Мемлекет басшысына және Ғылым және жоғары білім министрлігіне ғылымды жүйелі түрде қолдағаны үшін шын жүректен алғыс айтамыз. Тұрғын үй сертификатын алу – ғылыми қызметті жалғастыруға және ел дамуына үлес қосуға үлкен уәждеме береді. Мұндай қолдау ертеңгі күнге деген сенімді нығайтып, кәсіби болашағымызды Қазақстанда қалыптастыруға деген құлшынысымызды арттырады», – деді жас ғалым.