Шоқан Уәлиханов атындағы Қорғаныс министрлігінің әскери колледжін аяқтаған 70 түлекке дипломдар табысталды.
Кәсіби сержанттар дайындайтын бұл оқу орнының жиырма жетінші салтанатты рәсімі «Абылай хан алаңында» орналасқан сәулет-мемориалдық кешенінде өтті.
Салтанатты шараға Құрлық әскерлерінің қолбасшылығы, колледж басшылығы, Қарулы күштердің ардагерлері, жергілікті атқарушы органдардың өкілдері, колледж түлектері мен олардың туыстары қатысты.
Дәстүр бойынша алдымен оқуды үздік аяқтаған үш түлекке ерекше үлгідегі диплом табысталды.
Кәсіби сержанттарды даярлау мерзімі – шамамен екі жыл. Олар «әскери істе төменгі буын менеджменті» мамандығы бойынша білім алып, «мотожауынгерлік бөлімшелерді басқару», «жаяу әскер жауынгерлік машинасының механик-жүргізушісі» және «В1, С1 санатындағы жүргізуші» біліктіліктерін иеленді.
Түлектер алған білімдері арқылы әскери техниканы басқаруға, қаруды қолдануға, сондай-ақ мерзімді әскери қызметтегі сарбаздарды бұл істерге үйретуге мүмкіндік алады.
Оқу орнын тәмамдаған түлектер Құрлық әскерлерінің, Әскери-теңіз күштерінің, арнайы мақсаттағы барлау бөлімшелерінің және ҰҚК Шекара қызметінің әскери бөлімдеріне қызметке жіберіледі.
Салтанатты рәсім түлектердің салтанатты шеруімен және колледждің Жауынгерлік туымен қоштасу дәстүрімен аяқталды.
1 шілдеде Қазақстан Қарулы күштерінде сержант күні атап өтіледі. Осыдан тура 29 жыл бұрын елімізде сержанттар даярлайтын алғашқы оқу орны – Шоқан Уәлиханов атындағы Кадет корпусы құрылған болатын. Бүгінде бұл оқу орны кіші буын командирлер білім алатын әскери колледжге айналған.
Сержанттар корпусы Қазақстан әскерінде шешуші рөл атқарады. Сарбаздардың жауынгерлік дағдылары, олардың моральдық жағдайы және іс-әрекеттегі үйлесімділігі кіші командирлерге байланысты. Олар әрқашан сарбаздардың жанында болып, офицерлерге бөлімшелерді басқаруға көмектеседі.
Қазақстанда сержанттарды даярлау жүйесін қалыптастыру бірнеше кезеңнен өтті.
1996-2001 жылдары халықаралық тәжірибеге бағдарланған Кадет корпусы құрылды.
2001-2008 жылдары 3-ші, 2-ші, 1-ші сыныпты сержант, "штаб-сержант", "шебер-сержант" лауазымдары мен атақтары енгізілді.
2008 жылдан бастап дайындық жүйесі көп деңгейлі болды. Кәсіби тұрғыда өсу үшін сержанттар үнемі біліктілікті арттыру курстарынан өтеді.
2012-2016 жылдары сержанттың әскери қызметші ретіндегі мәртебесі заңнамалық түрде бекітілді. Осыған сәйкес, олар тек бағыныстыларды басқарып қана қоймай, оқытып, тәрбиелейді.
Бүгінде сержанттарды Астанадағы (Сағадат Нұрмағамбетов атындағы) және Щучинск қаласындағы (Шоқан Уәлиханов атындағы) Қорғаныс министрлігінің әскери колледждерінде даярлайды. Биыл Алматыда Бауыржан Момышұлы атындағы әскери-спорт колледжі ашылды. Онда дене шынықтыру нұсқаушылары дайындалады.
Қазақстан сержанттары халықаралық жарыстарда өздерінің кәсібилігін үнемі дәлелдеп отырады. Мысалы, сержант Аслан Дархан мен гвардия сержанты Рауан Тоқтарбеков Аризона штаты Ұлттық гвардиясының жарыстарында жақсы нәтиже көрсетті. Аслан Дархан 800 метрге жүгіруде рекорд орнатты, ал Рауан Тоқтарбеков үздік атқыш атанды.
Бүгінгі таңда сержанттар әскери тәртіптің негізі болып табылады.
Қазақстан Қарулы күштері Әскери-теңіз күштерінің сүңгуірлік оқу-жаттығу кешені базасында сүңгуірлік даярлық бойынша, оның ішінде Өзбекстан әскери қызметшілері үшін оқу-жаттығу жиындары өтті.
Бір апта ішінде әскери-теңіз базасының тәжірибелі нұсқаушыларының жетекшілігімен теориялық және практикалық курстарды қамтитын қарқынды дайындық жүргізілді.
– Барлық қатысушылар кешенді дайындықтан өтіп, өз дағдыларын бағалады және одан әрі оқыту бойынша ұсынымдар алды,-деп түсіндірді сүңгуір және іздестіру-құтқару қызметінің бастығы капитан-лейтенант Дәурен Мергенбаев.
Жиын қорытындысы бойынша оқудан өткен сүңгуірлерге сертификаттар табысталды.
ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев "Аумақтық қорғаныс туралы" Заңға және оған ілеспе түзетулерге қол қойды. Құжат аумақтық қорғаныстың тиімді жүйесін қалыптастыруға, жұмылдыру дайындығын арттыруға және төтенше жағдайларда халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған.
Негізгі заң аумақтық қорғанысты мемлекеттің ішкі міндеттерін шешудің жеке саласы ретінде қарастырады. Оның мақсаттарын, жұмыс істеу принциптерін және іс-шараларын анықтайды. Құжат сонымен қатар қаржыландырудың тиісті тәсілдерін айқындайды.
"Аумақтық қорғаныс туралы" Заң ҚР Қарулы күштеріне жүктемені азайтуға мүмкіндік береді. Бұл тәсілдің бірқатар артықшылықтары бар.
Қазақстан көлемі бойынша әлемде тоғызыншы орында тұр. Бұл ретте оның халқы 20 млн-нан астам адамды құрайды. Осылайша, төтенше жағдай туындаған жағдайда аумақтық қорғаныс үлкен экономикалық шығындарды талап етпестен міндеттерді тиімді шешуге мүмкіндік береді.
Бұл ретте, ТЖ жою кезінде аумақтық қорғанысты іске қосу мүмкіндігі Қарулы күштерді алаңдатпай, табиғи элементтердің салдарын жоюға мүмкіндік береді.
Аумақтық қорғаныс күштері - дамыған мемлекеттердің көпшілігінде кездесетін негізгі қауіпсіздік кешені. Мысалы, аумақтық қорғаныс жүйесі Ресей, Беларусь, Австрия, Бельгия, Дания, Италия, Нидерланды, Норвегия, Швеция, Финляндия және басқаларында бар.
ҚР ҚК аумақтық қорғаныс жүйесін құру жөніндегі жұмыс 2017 жылы аумақтық қорғаныстың алғашқы бөлімшелері құрылған кезде басталды. COVID-19 пандемиясы кезеңінде оларды қолданудың практикалық тәжірибесі бар. Онда жалпы ауданы 10 млн шаршы метрге жуық 14 мыңнан астам әлеуметтік маңызы бар нысандар дезинфекцияланып, өңделді.
Сондай-ақ, 2020 жылы Өзбекстандағы Сардоба су қоймасындағы бөгеттің бұзылу салдарын жоюға аумақтық қорғаныс құрылымдары тартылды. Төтенше жағдай салдарынан Түркістан облысының Мақтаарал ауданындағы 10 ауыл су астында қалып, қазақстандық ауылдардың 31 мыңнан астам тұрғыны эвакуацияланды.
2022 жылы аумақтық әскерлер Қостанай облысындағы орман өртін сөндіруге жұмылдырылды. 2024 жылы Қазақстанның солтүстік-батысындағы су тасқыны салдарын жоюға қатысты.
Осылайша, аумақтық қорғаныстың негізгі мақсаты дағдарыс жағдайында халықты және елдің инфрақұрылымын қолдау тетіктерін жетілдіру болып табылады.
Алматыда 28 гвардияшы-панфиловшылар саябағында Сағадат Нұрмағамбетов атындағы Құрлық әскерлері әскери институтының 210 жас лейтенантын шығаруға арналған салтанатты рәсім өтті.
Жас офицерлерді Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары – Қарулы күштер Бас штабының бастығы генерал-лейтенант Сұлтан Камалетдинов, Құрлық әскерлерінің Бас қолбасшысы генерал-майор Мереке Көшекбаев, жоғары оқу орнының басшылығы мен ҚР ҚК ардагерлері құттықтады.
– Биыл құрылғанына 55 жыл толатын жоғары оқу орнының қабырғасында жан-жақты білім алып, кәсіби дайындықтан өттіңіздер. Отан игілігі үшін алдағы қызметте тек табыс тілеймін. Құрлық әскерлері әскери институтының түлегі атағын мақтанышпен алып жүріңіздер, – деді Бас штаб бастығы.
Институт басшылығы биылғы шығарылымның әскери дайындықтың жоғары деңгейімен ғана емес, сонымен қатар ғылыми, спорттық және қоғамдық қызметтегі жетістіктерімен де ерекшеленетінін атап өтті.
Мерекелік шараға түлектердің туыстары, жақындары мен достары қатысты. Салтанатты жағдайда түлектерге дипломдар табыс етілді. Содан кейін институттың Жауынгерлік туымен қоштасу рәсімі өтті.
Жас лейтенанттарға әскери жоғары оқу орнын бітіргені туралы дипломдар салтанатты жағдайда табысталды. Институттың Жауынгерлік туымен қоштасу рәсімімен аяқталған мерекелік шара ұрпақтар сабақтастығының жарқын дәлелі болды.
Елордадағы Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Сағадат Нұрмағамбетов атындағы әскери колледжінде кіші сержанттардың салтанатты оқуды аяқтау рәсімі өтті.
Іс-шараға оқу орнының басшылығы мен жеке құрамы, Қарулы күштердің ардагерлері, қоғам өкілдері, түлектердің туыстары мен жақындары қатысты.
Мереке Кеңес Одағының Батыры, Халық қаһарманы армия генералы Сағадат Нұрмағамбетовтың бюстіне гүл шоқтарын қоюмен басталды. Қатысушылар Халық қаһарманының рухына бір минут үнсіздікпен тағзым етті.
Салтанатты сәтпен түлектерді Халық қаһарманы отставкадағы генерал-лейтенант Бақытжан Ертаев құттықтады.
– Кіші командирлерге сарбаздарды оқыту, бөлімшелердегі әскери тәртіпті сақтау және жеке құрамның моральдық-жауынгерлік рухын нығайту жауапкершілігі жүктеледі. Генерал Сағадат Нұрмағамбетов атындағы әскери колледждің түлегі деген атақты абыроймен алып жүретініңізге сенемін, – деді ол.
Дипломдар табысталғаннан кейін түлектерді сержанттар корпусына қабылдау рәсімі өтті. Айта кету керек, колледждің алты үздік түлегі ҚР Қорғаныс министрлігінің әскери жоғары оқу орындарының екінші курсына қабылданады.
Іс-шара әскери оркестрдің сүйемелдеуімен өтті. Саптық шеру кезінде әскери қызметшілер өздерінің нақты қозғалыстары мен қаруды шебер меңгергендерін көрсетті. Сондай-ақ, қоян-қолтық ұрыс элементтері де көрсетілді.
Салтанатты сәтті Қазақ ұлттық өнер университетінің “Шабыт” колледжі студенттерімен бірге орындалған түлектер вальсі айшықтай түсті.
Мереке Қарулы Күштердің Ұлттық әскери-патриоттық орталығының шығармашылық ұжымының концертімен аяқталды.
Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтының әскери қызметшілері мен курсанттары Алматы қаласы Алмалы ауданы қорғаныс істері жөніндегі басқармасының өкілдерімен бірлесіп, Ұлы Отан соғысының ардагері Екатерина Александровна Баранованы ғасыр тойымен құттықтады.
Әскери қызметшілер қарияға гүлдер мен естелік сыйлықтар табыс етті.
"Әскери дирижерлік" мамандығының курсанттары Екатерина Александровнаға соғыс жылдарындағы әндерді орындап берді.
Екатерина Александровна Курск облысында дүниеге келген. 7 сыныпты бітіргеннен кейін ол Старооскольск медициналық техникумына түсіп, онда фельдшер болып оқыды. 1943 жылы аудан неміс-венгер әскерлерінен босатылғаннан кейін бірден әскер қатарына шақырылып, 1-ші Украина майданының әскери госпиталіне жіберілді. 1945 жылдың соңына дейін ол жараланған жауынгерлерге көмек көрсетті.
Екатерина Баранова жеңісті Карловы Вары қаласында (Чехословакия) қарсы алды. Ардагер II дәрежелі Отан соғысы орденімен, "Жауынгерлік ерлігі үшін", "Германияны жеңгені үшін", "Праганы азат еткені үшін" медальдарымен, сондай-ақ көптеген мерейтойлық наградалармен марапатталған.
Соғыстан кейінгі жылдары Екатерина Александровна ауруханада, содан кейін Министрлер Кеңесінің ауруханасында жұмыс істеді. Ол өзін құттықтай келген Отан қорғаушыларға алғыс білдірді.
Ақтөбе облысында Ұлы Жеңістің 80 жылдығы мен Кеңес Одағының Батыры Әлия Молдағұлованың 100 жылдық мерейтойына арналған жастардың XI халықаралық «Айбын» әскери-патриоттық жиыны өз мәресіне жетті.
Жиын Әуе қорғанысы күштерінің екі мәрте Кеңес Одағының Батыры Талғат Бигелдинов атындағы әскери институтының «Айбын» оқу-жаттығу орталығында өтті. Әзербайжан, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Өзбекстан елдерінен жиналған командалар бір апта бойы зияткерлік, шығармашылық және әскери-қолданбалы сайыстарда бақ сынады. Іс-шараға Қытай Халық Республикасының делегациясы бақылаушы ретінде қатысты.
Жиынның ең маңызды оқиғаларының бірі Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың қатысуы болды. Мемлекет басшысы жастар арасында азаматтық жауапкершілік пен рухани құндылықтарды қалыптастырудағы әскери-патриоттық тәрбиенің маңызын айтты.
Шараның салтанатты жабылу рәсіміне Қорғаныс министрлігінің басшылығы, күштік құрылымдардың және Қазақстан халқы Ассамблеясының өкілдері, Қарулы күштер ардагерлері мен қоғамдық ұйымдар қатысты.
Жас патриоттарды жиынның аяқталуымен Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі авиация генерал-лейтенанты Дәурен Косанов құттықтады.
– Бүгінде бар назар сіздерге – жас ұрпаққа аударылып отыр. «Айбын» халықаралық әскери-патриоттық жиыны әскери ынтымақтастықты нығайтып қана қоймай, жастарды отансүйгіштікке тәрбиелеуде маңызды рөл атқарады. Әрбір жеңіс – бұл өзін-өзі дамытуға және жаңа жетістіктерге бастайтын қадам, – деді министр.
Сондай-ақ, Қорғаныс министрі шараны ұйымдастыруға қолдау көрсеткені үшін Ақтөбе облысының әкіміне және әділ бағалағаны үшін төрешілер алқасына алғысын білдірді.
Сайыс нәтижесі бойынша өңірлік категорияда бірінші орынды Абай облысының «Абай қырандары» әскери-патриоттық клубы жеңіп алды. Екінші орынды Түркістан облысының «Жас қыран» клубы иеленді. Үшінші орынды Түркістан облысының «Арыстан» және Павлодар облысының «Қайсар» клубтары бөлісті.
Барлық жеңімпаз командалар мен Әзербайжан, Беларусь, Қырғызстан, Ресей және Өзбекстаннан келген қатысушыларға естелік сыйлықтар мен марапаттар табысталды.
"Отан қорғаушылар" алаңында елордадағы жетекші жоғары оқу орындары студенттерінің әскери ант беру рәсімі өтті.
Іс-шара "Отан Ана" монументіне гүл шоқтарын қоюдан басталды. Құрметті қонақтар, жоғары оқу орындарының басшылары мен оқытушылары, студенттер, Қарулы күштердің ардагерлері қазақстандық жауынгерлерді бір минут үнсіздікпен еске алды.
Құрметті қонақтар Халық қаһарманы генерал-лейтенант Бақытжан Ертаев пен генерал-лейтенант Абай Тасболатов кафедра түлектеріне мамандық игеруде және өз мансабын құруда табыс тіледі.
Рәсім Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын көтеруден және Мемлекеттік әнұран орындаудан басталды.
- Қорытынды емтихандарды тапсыру кезінде сіздер жоғары білім мен оқытылатын пәндер бойынша жақсы нәтиже көрсеттіңіздер. Бүгін әскери борышқа адал болуға ант беріп, нағыз Отан қорғаушы атандыңыздар. Осы атаққа лайық болыңыздар және Қазақстанның дамуы мен өркендеуі үшін бәрін жасаңыздар, – деді Халық қаһарманы Бақытжан Ертаев.
Қ. Құлажанов атындағы Қазақ технология және бизнес университетінің, Назарбаев Университетінің, Maqsut Narikbayev University, Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің, Қазақ ұлттық педагогикалық университетінің, "Тұран", "Есіл" университеттерінің, Дене шынықтыру және бұқаралық спорт академиясының студенттері Отан қорғауға кез келген сәтте дайын болуға ант берді.
Жоғары оқу орындары әскери кафедраларының түлектерін Қазақ технология және бизнес университетінің президенті Ернұр Құлажанов құттықтады. Ата-аналар атынан Рахила Унышева сөз сөйледі.
Іс-шара құрмет қарауылы ротасының қатысуымен өтті. 68665 әскери бөлімінің әскери қызметшілері қару-жарақпен қоян-қолтық ұрыс тәсілдері мен саптық дефиле элементтерін көрсетті.
Ант берген запастағы сержанттар алаңда салтанатты шерумен жүріп өтті. Іс-шара Орталық әскери оркестрдің музыканттары мен Қарулы күштер Ұлттық әскери-патриоттық орталығы Орталық ансамблі солистерінің өнер көрсетуімен аяқталды.
«Айбын-2025» халықаралық әскери-патриоттық жастар жиыны аясында «Күшіміз бірлікте» әскери-далалық тактикалық ойыны өтті. Оған бұған дейінгі жиын кезеңдерінде үздік нәтиже көрсеткен командалар қатысты.
Әскери-тактикалық сценарий мүмкіндігінше нақты жағдайларға жақындастырылды. Далалық лагерье таңертеңгі дабылмен көтерілді. Ойынға қатысушы командалардың дайындығы тексерілгеннен кейін нұсқаушылар марш жасау ережелері мен қауіпсіздік шараларын жеткізді.
Жауынгерлік бұйрық алғаннан кейін қатысушылар іс-қимыл үйлесімділігін, жергілікті жерді бағдарлау, топтағы өзара іс-қимыл, шартты түрде жараланғандарды эвакуациялау, кедергілерді еңсеру және дағдарыстық жағдайларда тактикалық ойлай білу машықтарын көрсетті.
– Мұндай сынақ күш-қуат тұрғысынан шыңдалуға, сондай-ақ командада бір-біріне дем беруге, тәртіп пен сенімнің маңыздылығын түсінуге ықпал етеді. Болашақ Отан қорғаушы осылай қалыптасады, – деп атап өтті «Айбын-2025» лагерь жиыны штабының бастығы подполковник Дәулет Бейсеков.
Төзімділік емтиханына айналған ойындар командалық үйлесімділік пен көшбасшылықты дәлелдей білді. Көптеген жасөспірімдер үшін бұл әскердегі ұжымдық іс-қимылдың алғашқы тәжірибесі болды.
– «Айбын» әскери-патриоттық жиынына алғаш рет қатысып отырмын. Біздің команданың көшбасшы атанып, әскери-далалық ойындарда бақ сынасқанын мақтан тұтамын. Мұнда біз сарбаз ретінде командирдің бұйрығын бұлжытпай орындаудың қаншалықты маңызды екенін сезіндік, – деді семейлік жас патриот Жақан Абзал.
«Айбын» әскери-патриоттық жиыны жыл сайын белсенді, әрі жауапты өз еліне барынша пайда әкелуге дайын жастардың жаңа буынын қалыптастырып келеді.