Астанада 1 мамыр – Қазақстан халықтарының бірлігі күні қарсаңында зейнеткерлер патриоттық челлендж өткізіп, ерекше спорттық акция ұйымдастырды. Белсенді ұзақ өмір сүру орталығының 120 қатысушысы «Қазақстан – біздің ортақ үйіміз» бастамасын қолдады, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
30 сәуір күні таңғы сағат 8:00-де Нұра ауданындағы Белсенді ұзақ өмір сүру орталығының зейнеткерлері Ботаникалық саябаққа жиналды. Скандинавиялық серуен үйірмесінің қатысушылары «Тайқазан» нысанының жанында сап түзеп, «1 мамыр» сөзін бейнеледі. Бұл акция елдегі бірлік пен татулықтың символына айналды.
Іс-шара барысында қатысушылар спорттық жаттығулар да орындады. Олар «Атамекен» патриоттық әнін айтып, ұзындығы 1 700 метрлік шеңберді үш рет айналып өтті. Мұндай белсенділік зейнеткерлердің денсаулығын нығайтып, сергек өмір салтын ұстануына ықпал етеді.
Үйірме жетекшісі Туғанай Бейсембаеваның сөзінше, бұл бастама зейнеткерлердің өмір сапасын арттыруға бағытталған.
«Негізгі мамандығым – волейбол. Бұған дейін спорттың бірнеше түрімен айналыстым: алғашында трамплиннен секіру, кейін триатлон болды. 2024 жылдың наурыз айында осы орталыққа жұмысқа шақырды. Белсенді ұзақ өмір сүру орталығына келіп, скандинавиялық серуен үйірмесін жүргізуді бастадым. Бұл Қазақстан үшін жаңа спорт түрі. Қазір скандинавиялық серуенге қызығушылық өте жоғары», – деді ардагер спортшы.
Оның айтуынша, үйірме қысқа уақыт ішінде кеңінен танылып, қатысушылар саны айтарлықтай артқан.
«Алғашында 5 адам келді, кейін 7 адам болды, артынан 30-дан асты. Сосын «досыңды ертіп кел, танысыңды шақыр» деп біртіндеп көбейді. Қазір 12 отбасы бірге қатысады. Жалпы топта 180 адам тіркелген, оның 135-і тұрақты түрде жаттығуға келеді. Мұндағы кісілердің ең үлкені 89 жаста», – деді ол.
Туғанай Бейсембаеваның айтуынша, мұндай бастамалар зейнеткерлердің өмір сапасын арттырып, олардың қоғамдағы белсенділігін күшейтеді.
Мұны зейнеткер Ғалымжан Аманбаевтың пікірі де растайды.
«Жетпіс сегіз жастамын. Осы топқа қосылғаныма екі жыл болды. Аптасына бірнеше рет келіп, екі сағат жаттығу жасаймыз. Қандай ауа райы болса да келеміз. Соның арқасында денсаулығымыз жақсарып жатыр. Бүгінгі шара да ерекше көңіл-күй сыйлады», – деді ол.
Кәріс ұлтының өкілі Роза Александрқызы 1 мамыр – Қазақстан халықтарының бірлігі күні барлық ұлтты біріктіретінін айтты.
«Қазақстан толерантты мемлекет. Барлық жағдай жасалған. Қазақ, орыс, шешен, неміс – бәріміз біргеміз. Мен Дубайда, Түркияда, Кореяда болдым. Бірақ Қазақстаннан артық ел жоқ. Шетелге шыққанда өз еліңнің қадірін түсінесің. Біз қазақстандық болғанымызға бақыттымыз», – деді ол.
Зейнеткерлердің айтуынша, мұндай шаралар мерекелік көңіл-күй сыйлап қана қоймай, күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналған. Мұны шараға қатысушы Гүлжан Дүйсембаев айтты.
«76 жастамын. Көбі жасын айтпай құпия ұстайды ғой. Керісінше мен мақтанамын. Себебі скандинавиялық серуен тобының арқасында денсаулығымды жақсартып, жақсы көңіл-күйде жүремін. Екі жылдан бері келемін, өте ұнайды. Мұнда таза ауада серуендеп, көңіл көтереміз. Үйде отырғанша, осындай белсенді өмір сүрген дұрыс. Барша астаналықтарды бізге қосылуға шақырамын», – деді ол.
Ұйымдастырушылардың айтуынша, шараның негізгі мақсаты халықтар арасындағы достық пен келісімді нығайту. Сонымен қатар егде жастағы азаматтар арасында салауатты өмір салтын кеңінен насихаттау.
Айта кетейік, Нұра ауданындағы әлеуметтік қызмет көрсету бөлімінде скандинавиялық серуен үйірмесі екі жылдан бері жұмыс істейді. Қазір оған 187 зейнеткер тұрақты түрде қатысады.
Астанада 8-10 мамыр күндері өтетін Qazaqstan Barysy Grand Slam халықаралық турнирі қарсаңында дзюдодан Қазақстан ұлттық құрамасы ашық жаттығу жиынын өткізді, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
Жаттығу жиыны Жақсылық Үшкемпіров атындағы жекпе-жек сарайында ұйымдастырылып, оған әлемдік додада ел намысын қорғайтын спортшылар қатысты. Ашық жаттығудан кейін бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері дзюдошылар мен жаттықтырушылар штабынан сұхбат алды.
Халықаралық рейтингтік турнирде Астана қаласының екі спортшысы татамиге шығады. Олар: 81 келі салмақта сынға түсетін Амангелді Мәди және 73 келідегі Дүйсенхан Ерсұлтан.
Қазіргі таңда Qazaqstan Barysy Grand Slam жарысына әлемнің 39 елінен 300-ден астам спортшы тіркелді. Бұл бәсекеде жүлдеден бөлек, 2028 жылғы Лос-Анджелес Олимпиадасына қажетті рейтингтік ұпайлар сарапқа салынады.
Айта кетейік, Астана қаласы аталған беделді жарысты биыл төртінші мәрте қабылдағалы отыр. Турнир 8-10 мамыр аралығында Жақсылық Үшкемпіров атындағы жекпе-жек сарайында өтеді. Дзюдо жанкүйерлері үшін кіру тегін.
Қазақстан Республикасының сот тәжірибесінде қылмыстық процесс шеңберінде мүлікке тыйым салу және оны алып тастауға байланысты мәселелер ең өзекті бағыттардың бірі. Осы мәселелер үкімді орындау сатысында ерекше маңызға ие болады, өйткені мұнда сотталған тұлғалардың ғана емес, сонымен қатар үшінші тұлғалардың, оның ішінде адал ортақ меншік иелерінің мүліктік мүдделері қозғалады. Осыған байланысты Астана қаласы прокурорының көмекшісі Елдар Рақышев мүлікке тыйым салуды реттейтін заңнаманың негізгі ережелері, оны қолдану, даулау және тыйымнан босату тәртібі, сондай-ақ тәркілеу институтынан айырмашылығын түсіндірді.
Ол өз сөзінде Қылмыстық процестегі мүлікке тыйым салу Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексінің 161-164, 171 және 172-баптарымен реттеледі және үкімнің орындалуын қамтамасыз ету шарасы болып саналаатынын айтып өтті. Ол азаматтық талапты, өзге де мүліктік өндіріп алуларды, сондай-ақ ықтимал тәркілеуді қамтамасыз ету мақсатында қолданылады. Бұл шара уақытша сипатқа ие және жаза түріне жатпайды.
Негізгі мақсаты – мүлікті жасырудың, иеліктен шығарудың немесе өзге де жолмен жалтарудың алдын алу. Бұл келтірілген залалды өтеуді қамтамасыз етіп, жәбірленушілердің құқықтарын қорғауға мүмкіндік береді.
«Сотқа дейінгі тергеп-тексеру кезеңінде мүлікке тыйым салу бастамашысы тергеуші немесе анықтаушы болып табылады, алайда түпкілікті шешімді тергеу судьясы қабылдайды. Процедура мүлікті анықтауды, қажетті іс жүргізуге қатысты материалдарды дайындауды және сотқа өтініш жолдауды қамтиды. Сот ұсынылған негіздерді зерделегеннен кейін тыйым салу туралы шешім қабылдайды.
Егер сотқа дейінгі кезеңде тиісті шаралар қолданылмаса, сот қылмыстық істі қарау барысында мүлікке тыйым салуға құқылы. Сонымен қатар заң прокурор санкциясымен 10 тәулікке дейін уақытша шектеу енгізуге мүмкіндік береді. Бұл ретте меншік иесі 24 сағат ішінде хабардар етілуі тиіс», – дейді спикер.
Оның айтуынша, заңда мөлшерлестік қағидаты көзделген: тыйым салынған мүліктің құны талап сомасынан аспауы тиіс.
Тыйым күдіктіге немесе айыпталушыға тиесілі мүлікке, сондай-ақ қылмыстық әрекетпен байланысы бар деп негізді түрде болжанған үшінші тұлғалардың мүлкіне салынуы мүмкін.
Сонымен қатар бірінші қажеттілік заттары мен заңнамамен белгіленген өзге де нысандарға тыйым салынбайды.
Ортақ меншіктегі мүлікке тыйым салу кезінде адал меншік иелерінің құқықтары басым мәнге ие. Тыйым тек қылмыстық процеске қатысы бар тұлғаның үлесі шегінде қолданылады.
Мысалы, ерлі-зайыптылардың ортақ мүлкі жағдайында алдымен үлестер анықталуы тиіс. Мүлік толық көлемде тыйым салынғанымен, оны сату кезінде өндіріп алу тек борышкердің үлесіне ғана бағытталады.
Мүдделі тұлғалар тыйым салу фактісіне, оның көлеміне, мөлшерлестігіне, мүліктің тиесілігіне және процессуалдық нормалардың сақталуына шағымдануға құқылы.
Шағым 3 тәулік ішінде беріледі, алайда дәлелді себептер болған жағдайда мерзім қалпына келтірілуі мүмкін.
Шағымдар сот бақылауы тәртібімен қаралады. Бұл ретте сот тек шараның заңдылығы мен негізділігін тексереді, ал кінә мәселесі қарау нысанасына кірмейді.
Мүлікке тыйым салу оны бірден сатуды білдірмейді. Сату тек сот актісін орындау кезеңінде жүзеге асырылады.
Процедура «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» заңға сәйкес жүргізіледі және мүлікті бағалау, оны сатуға беру және электрондық сауда арқылы өткізу кезеңдерін қамтиды.
Ортақ меншіктегі үлесті сату кезінде басқа меншік иелерінің басым сатып алу құқығы сақталады (ҚР Азаматтық кодексінің 216-бабы).
Мүлікке тыйым салу оны қолдану негіздері жойылған жағдайда күшін жояды. Мұндай негіздерге қылмыстық істің тоқтатылуы, азаматтық талаптан бас тарту немесе мүліктің құқық бұзушылықпен байланысының жоқтығы жатады.
«Тыйым салу мен тәркілеуді ажырату маңызды. Тыйым салу – уақытша қамтамасыз ету шарасы болса, тәркілеу – сот үкімімен қолданылатын қылмыстық жаза. Тәркілеу кезінде мүлік мемлекет меншігіне өтеусіз алынады. Сондықтан тыйым салу автоматты түрде тәркілеуге әкелмейді.
Мүлікті тыйымнан босату туралы өтініш берген кезде құжаттарды мұқият дайындау қажет.
Талаптарыңызды нақты тұжырымдап, барлық дәлелдемелерді қоса тіркеңіз және мүліктің құқықтық мәртебесін жан-жақты негіздеңіз.
Сондай-ақ, тыйым салудың мөлшерлестігіне немесе заңды негіздерінің жоқтығына назар аударыңыз. Сапалы дайындалған материалдар соттың заңды әрі негізді шешім қабылдауына мүмкіндік береді», – деп Елдар Рақышев сөзін түйіндеді.
Астанада Қазақстан халқының бірлігі күніне орай «Достық керуені» атты салтанатты іс-шара ұйымдастырылды. Оған елордалық Оқушылар сарайларының 500-ге жуық тәрбиеленушісі қатысты, деп хабарлайды қала әкімдігінің ресми сайты.
Аталған іс-шараға Махамбет Өтемісұлы атындағы Оқушылар сарайы, Әл-Фараби атындағы Оқушылар сарайы және «TANYM» көпфункционалды кешенінің тәрбиеленушілері қатысты.
Іс-шараның негізгі мақсаты – өскелең ұрпақтың бойында достық, патриотизм және толеранттылық құндылықтарын қалыптастыру, Қазақстан халқының бірлігін насихаттау арқылы балалардың шығармашылық және спорттық қабілеттерін дамыту.
Іс-шара бейбітшілік пен келісімнің символына айналған «Ақ көгершін» әніне қойылған әсерлі театрландырылған қойылыммен ашылды.
Бағдарламаға жас суретшілер, әншілер, бишілер және өзге де дарынды оқушылар қатысты. Мәселен, бейнелеу өнерімен айналысатын тәрбиеленушілер ашық алаңда табиғи жарықта сурет салды. Сонымен қатар, келушілер ұстаздардың бірі салған портретті тегін алуға мүмкіндік алды.
Балалар мен жасөспірімдер тоғызқұмалақ, бестас және басқа да ұлттық ойындарды ойнады. Ашық алаңда шебер сазбалшықтан ыдыс жасап көрсетсе, жақын маңда ұшақтар мен басқа да техникалардың макеттері таныстырылды. Бұдан бөлек, ата-аналар мен балалар ұлттық киімдер мен түрлі тұрмыстық бұйымдар ұсынылған этнокөрмені тамашалады.
Бағдарламаның негізгі бөлігін вокалдық-би қойылымдары құрады. Онда түрлі ансамбльдер мен топтар өз өнерлерін көрсетіп, Қазақстанда тұратын әртүрлі ұлттардың әндері мен билерін орындады.
Әл-Фараби атындағы Оқушылар сарайының әдіскері Айсара Асайынова концерттің бірден үш сарайдың бірлескен жұмысы нәтижесінде дайындалғанын атап өтті.
«Іс-шарада би ұжымдары, вокалдық студиялар өнер көрсетті. Сонымен қатар бейнелеу өнері, арт-дизайн бағыттары бойынша шеберлік сабақтары өтіп жатыр. Қалағандар маникюр жасатып, визаж, грим, аквагрим қызметтерін ала алады. Сондай-ақ қыш өнері, мүсіндеу, тоқу бойынша және асық ату, бестас, картинг секілді спорттық бағыттағы шеберлік сабақтары ұйымдастырылды», – деді ол.
Жалпы бағдарламаға үш Оқушылар сарайынан 500-ден астам тәрбиеленуші қатысқан.
Ұйымдастырушылар концерттік бағдарламаға қатысқан балаларды қолдаған ата-аналар мен ұстаздарға алғыс білдірді.
«Бұл концертте менің қызым өнер көрсетті – ол Оқушылар сарайындағы «Сәлем» ансамбліне қатысады, олар «Туған ел» әнін орындады. Балама өте ұнады, осы жерде өзін аша білді. Жолдасым – түрік ұлтының өкілі. Меніңше, Қазақстан түрлі ұлттарды біріктіре алған ел. Өзім орыс ұлтынанмын. Елімізде әрдайым бейбітшілік пен келісім болсын, халықтар әрқашан тату өмір сүрсін», – деді ата-аналардың бірі Марина Балжи.
Іс-шараға қатысушылар Қазақстандағы ұлтаралық келісімді жоғары бағалайтындарын жеткізді.
«Баршаңызды Қазақстан халқының бірлігі күнімен құттықтаймын! Әртүрлі ұлт өкілдері болсақ та, бір шаңырақ астында тату-тәтті өмір сүріп, еркін араласамыз. Осындай шараға қатысқаныма қуаныштымын. Маған би билеу өте ұнайды», – деді оқушылардың бірі Сұлтан Тангиев.
Астанада Баршын көшесінің Н.Тілендиев даңғылынан С.Мұқанов көшесіне дейінгі учаскесінде орташа жол жөндеу жұмысы жүргізіледі, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
Осыған байланысты, 1-10 мамыр аралығында аталған учаскеде көлік қозғалысы ішінара жабылатын болады.
Жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерден жүру бағытын алдын ала жоспарлауы және ықтимал өзгерістерді ескеруі қажет.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қолайсыздықты азайту үшін уақытша жол белгілері мен көрсеткіштер орнатылатын болады.
Астана қаласының Есіл ауданындағы Белсенді ұзақ өмір сүру орталығының келушілері Қазақстан халқының бірлігі күніне арналған «Қазақстан – біздің ортақ үйіміз» атты мерекелік би кешін өткізді. Іс-шара «Жетісу саябағы» аумағында ұйымдастырылды, деп хабарлайды қала әкімдігінің ресми сайты.
Көрермендер әрбір қойылымды зор қошеметпен қарсы алды. Концерттік бағдарламада түркі халықтарына тән «Халай» биі, көңілді теңізшілер биі «Яблочко», сондай-ақ шығыс, испан және еврей билері ұсынылды. Әрбір қойылым тек би шеберлігін көрсету ғана емес, түрлі халықтардың салт-дәстүрі, тарихы мен мәдениетін паш еткен ерекше көрініс болды.
Мерекелік көңіл күйді «Жаңа толқын», «Ай би», «Би сазы» және «Ханшайым» би ұжымдары айрықша әсермен жеткізді. Бұл топтардың құрамында өнерге құштар, белсенді әрі жігерлі ата-әжелер бар. Олар өз үлгілері арқылы жастың шығармашылыққа, белсенді өмір салтына және жаңа жетістіктерге ұмтылуға кедергі еместігін дәлелдеді. Олардың өнері кешке жылылық, шынайылық және ерекше рухани әсер сыйлады.
Мерекелік іс-шараны ұйымдастырудың басты мақсаты – Қазақстанда тұратын түрлі ұлт өкілдері арасындағы достық пен өзара түсіністікті нығайту болды.
Астана қаласының Төтенше жағдайлар департаменті елордалық полиция және еріктілермен бірлесіп, көпқабатты тұрғын үйлердегі балалардың терезеден құлауының алдын алуға бағытталған «Қауіпсіз терезе» профилактикалық акциясын өткізіп жатыр, деп хабарлайды қала әкімдігінің ресми сайты.
Акция аясында балалары бар отбасылар тұратын үйлерге арнайы терезе блокираторлары орнатылуда. Бұл жұмыс тұрғын үйлерді тізім бойынша аралау барысында жүзеге асырылып жатыр.
Осы мақсатта шамамен мыңға жуық блокиратор сатып алынған. Олар терезенің ашылу бұрышын шектеп, баланың оны толық ашуына мүмкіндік бермейді.
Астана қаласы Төтенше жағдайлар департаментінің инженері, азаматтық қорғау аға лейтенанты Әли Арғынбаевтың айтуынша, күннің жылынуымен қауіп айтарлықтай артады.
«Жылы күндер басталғаннан кейін балалардың терезеден құлау оқиғалары күрт көбейеді. Бүгін біз осындай жағдайлардың алдын алуға бағытталған акция өткізіп жатырмыз», – деді ол.
Акция аясында қаланың аудандарына бөлінген мобильді топтар құрылған. Мұндай тәсіл қысқа уақыт ішінде барынша көп үйді қамтуға мүмкіндік береді.
«Қазіргі таңда бізде қала бойынша орнатылатын мыңға жуық блокиратор бар. Алайда бұл жұмыс мұнымен тоқтамайды, қамту ауқымын кеңейтуді жалғастырамыз. Өткен жылы да осындай іс-шаралар өткізілген болатын және бұл жұмысты жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп жалғастырамыз», – деп түсіндірді Әли Арғынбаев.
Мамандар ата-аналарға түсіндіру жұмысын да жүргізуде. Олар балаларды қысқа уақытқа болса да қараусыз қалдыруға болмайтынын ескертеді. Сондай-ақ москит торлары қорғаныс құралы болып саналмайды, өйткені олар салмақты көтере алмайды. Бұдан бөлек, терезе маңына жиһаз қоюға болмайды, себебі ол бала сол арқылы терезе алдына шығып кетуі мүмкін.
Акция аясында көмек алған тұрғындар оның практикалық маңызын атап өтуде. Олардың айтуынша, әсіресе бірнеше бала тәрбиелеп отырған отбасылар үшін блокиратор орнату өте маңызды.
Қала тұрғыны Жұпаргүл Сванованың айтуынша, олардың пәтерінде үлкен отбасы тұрады, сондықтан қауіпсіздік мәселесі аса өзекті.
«Біз – үлкен отбасымыз. Үйде бес немерем болады, кешке тағы балалар келеді. Бүгін бізге қорғаныс құрылғыларын орнатып берді, бұл біз үшін өте маңызды. Бұрын мұндай шаралар болмағандықтан, балалардың қауіпсіздігіне алаңдайтынбыз.
сындай көмек көрсеткендеріңіз үшін алғыс айтамыз», – деді астаналық тұрғын.
Астанадағы Достық үйі ғимаратында өткен «Халық Конституциясы – бірлік пен дамудың кепілі» атты конференцияда Қазақстан Республикасы Конституциясының қоғамдық келісім мен халық бірлігін нығайтудағы рөлі талқыланды, деп хабарлайды қала әкімдігінің ресми сайты.
Конференцияға Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің, елордалық мәслихаттың, сондай-ақ Астанадағы этномәдени бірлестіктердің өкілдері қатысты.
Іс-шара модераторы, Қазақстан халқы Ассамблеясы төрағасының орынбасары, ҚР Президенті Әкімшілігі Қазақстан халқы ассамблеясының хатшылығы меңгерушісі Марат Әзілханов жиынның Қазақстан халқының бірлігі күніне орай ұйымдастырылғанын атап өтті.
«Бүгінгі кездесуіміз Қазақстан халқының бірлігі күніне орай өткізіліп отыр. Бейбітшілік пен келісімді білдіретін бұл мерекені біз 30 жылдан бері атап өтіп келеміз. Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы – тарихи шешім. Онда ұлтаралық келісім, әділдік және халқымыздың бірлігі қағидаттары бекітілген», – деді ол.
Қатысушылар елордада өткен бұл конференцияның маңызы зор екенін атап өтті.
Қазақстан халқы ассамблеясының хатшылығы бас маманы Жанна Әбдуәлидің айтуынша, Конституцияда қоғамның негізгі құндылықтары айқын көрсетілген.
«Қабылданған Конституцияда қоғамымыздың іргелі құндылықтары – Қазақстан халқының бірлігі мен өзара құрметі нақты жазылған. Біздің міндет – осы құндылықтарды кеңінен насихаттау. Осы мақсатта беделді сарапшыларды, ғылыми топ өкілдерін, мәслихат депутаттарын және қоғам қайраткерлерін біріктірген диалог алаңы құрылды. Олар конституциялық реформа төңірегінде пікір алмасып, оның ең алдымен қоғамдағы бірлік, өзара түсіністік пен топтасуды нығайтуға ықпал ететінін атап өтті», – деді ол.
Іс-шара аясында Қазақстан халқы Ассамблеясы белсенділерін ведомстволық наградалармен марапаттау рәсімі өтті.
Астанада А.Байтұрсынұлы мен Қ.Аманжолов көшелерінің қиылысында жол жөндеу жұмысы жүргізілуіне байланысты көлік қозғалысының уақытша толық жабыла, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
Шектеулер келесі уақыт аралығында енгізіледі:
• 1 мамыр сағат 21:00-ден 2 мамыр сағат 09:00-ге дейін – жол жабынының төменгі қабатын төсеу жұмыстарына байланысты;
• 2 мамыр сағат 21:00-ден 3 мамыр сағат 09:00-ге дейін – жол жабынының жоғарғы қабатын төсеу жұмыстарына байланысты.
Жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерден жүру бағытын алдын ала жоспарлауы және ықтимал өзгерістерді ескеруі қажет.
Қауіпсіздікті қамтамасыз ету және қолайсыздықты азайту үшін уақытша жол белгілері мен көрсеткіштер орнатылатын болады.
Астана қаласында балалар саны өсіп келеді. Бүгінде елордада 545 мыңнан астам бала тұрады, жыл сайынғы өсім – 20 мыңнан астам. Бұл үрдіс кәмелетке толмағандардың құқығын қорғау мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңыздылығын айқындайды. Осы бағыт мемлекеттік саясаттың және жергілікті атқарушы органдар қызметінің басым бағыттарының бірі.
Осы бағыттағы жұмыс туралы елорданың Коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Астана қаласының Балалардың құқықтарын қорғау басқармасының басшысы Серік Әділбаев, Астана қаласының бала құқықтары жөніндегі уәкілі Әсима Бимендина, Астана қаласы Полиция департаменті Қоғамдық қауіпсіздік басқармасы бастығының орынбасары, полиция подполковнигі Еркін Жанабіл жан-жақты мәлімет берді, деп хабарлайды елорда әкімдігінің ресми сайты.
Спикерлердің мәліметінше, қала әкімдігі әр баланың қауіпсіз ортада өсіп, білім алып, жан-жақты дамуына жағдай жасау мақсатында үнемі тиісті шараларды қабылдайды.
«Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің тапсырмалары және Балалар құқықтары жөніндегі уәкілдің бастамасымен өңірлерде Балалардың құқықтарын қорғау басқармалары ашылуда. Астана қаласында Балалардың құқықтарын қорғау басқармасы өз қызметін ағымдағы жылдың басынан бастады.
Жаңа құрылымның негізгі міндеті – балалардың негізгі құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау бойынша қызметті үйлестіруді жүзеге асыру, құқықтарының бұзылуын ерте анықтау, сондай-ақ оларды қалпына келтіру және қорғау бойынша шаралар қабылдау. Басқарма білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау, мәдениет және спорт салаларында балалар мүддесіне бағытталған мемлекеттік саясатты іске асырады», – дейді спикерлер.
Сонымен қатар балалар құқықтарының сақталуын бақылау және қабылданған шаралардың тиімділігіне мониторинг жүргізу басқарманың құзыретіне кіреді. Кәмелетке толмағандарға қатысты қорғаншылық және қамқоршылық функцияларын орындауға ерекше назар аударылады. Басқарма профилактикалық жұмыстарды ұйымдастырып, өмірлік қиын жағдайдағы балаларға жеке сүйемелдеу көрсетеді.
Мобильді топтар анықтаған өмірлік қиын жағдайдағы балалар және ата-аналары немесе заңды өкілдері тәрбиелеу және асырау міндеттерін орындамайтын кәмелетке толмағандар да сүйемелдеуге алынады. Бұл шаралар тәуекелдерді ерте анықтауға және балаларға уақтылы әлеуметтік әрі құқықтық көмек көрсетуге бағытталған.
«Балалардың құқықтарын қорғау басқармасы білім беру, денсаулық сақтау, құқық қорғау органдары және әлеуметтік қызметтер арасындағы байланыстырушы буынға айналады. Мұндай тәсіл тәуекелдерді неғұрлым тиімді анықтауға және құқық бұзушылықтардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Балалардың құқықтарын қорғау жөніндегі өңірлік уәкілетті органның қызметкерлері ерекше мәртебеге ие. Бұл білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау, мәдениет және спорт жүйелерінің мемлекеттік органдары мен ұйымдарына кедергісіз баруға құқық береді. Олардың қызметіне кедергі келтіру әкімшілік жауапкершілікке әкеледі», – дейді мамандар.
Заңнамаға сәйкес, уәкілетті органдар тарапынан міндетті сүйемелдеуге жататын кәмелетке толмағандардың алты санаты айқындалған. Олардың қатарында педагогтар мен психологтар анықтаған тәуекел тобындағы балалар, сондай-ақ отбасыны қолдау және психологиялық көмек орталықтарының бақылауындағы балалар бар.
Жеке санатқа кәмелетке толмағандар істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияларда қаралған балалар, сондай-ақ бұрын балалар құқықтарын қорғау жүйесі ұйымдарында болған балалар жатады.
Профилактикалық жұмыстың тиімділігін арттыру мақсатында 2025 жылы құрылған Кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі аудандық комиссиялар профилактикалық шаралардың тиімділігін арттырды.
2026 жылдың І тоқсанында комиссияның 14 отырыс өтіп, 78 материал қаралған. Бұл көрсеткіштер 2025 жылдың жалпы нәтижелерімен (55 отырыс, 246 материал) салыстырғанда айтарлықтай жоғары. Балалардың қауіпсіздігі мәселелері жүйелі негізде мемлекеттік және құқық қорғау органдарымен бірлескен кеңестерде қарастырылады.
Елордада өмірлік қиын жағдайдағы балаларды анықтау кезінде жедел әрекет ету алгоритмі жолға қойылған. Жыл басынан бері 320 шығу жүзеге асырылған.
Балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша кенес алу үшін, психологиялық көмектің қолжетімділігін қамтамасыз ету мақсатында барлық ұйымдарда «111» байланыс орталығының QR-кодтары орналастырылған.
Қазіргі таңда басқарманың сүйемелдеуінде шамамен 3 000 бала бар, жыл басынан бері 700-ден астам кәмелетке толмаған балаға бару жүзеге асырылған, 300-ге жуық бала психологиялық көмек алды, ал ішкі істер органдарында есепте тұрған 160 балаға жеке кейс-менеджмент аясында сүйемелдеу жүргізілуде.
«Құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында ішкі істер органдарында есепте тұрған кәмелетке толмағандарға тәлімгерлер бекітілген. 159 бала жеке қолдаумен қамтылған.
Алдын алу жұмыстары оқу орындарындағы түсіндіру шараларын, ата-аналар жиналыстарын, құқық қорғау органдарымен кездесулерді, рейдтер мен жасөспірімдердің мінез-құлқын бақылауды қамтиды. Кәмелетке толмағандар жасаған құқық бұзушылықтар саны 60,6%-ға төмендегені байқалады, алайда балаларға қатысты қылмыстардың 5,6%-ға өсуі тіркелген», – деп түйіндеді сөзін.