Қазақстанда жұмыс істеу

Халықты жұмыспен қамту орталықтары — бұл Қазақстандағы жұмыспен қамтудың мемлекеттік қызметі жүйесінің негізі. Олар аудандарда, облыстық және республикалық маңызы бар қалаларда, сондай-ақ астанада жұмыс істейді.

Жұмыспен қамту орталықтарының негізгі функциялары

Жұмыспен қамту орталықтары жұмыс іздеп жүрген азаматтар мен білікті кадрларды іздеп жүрген жұмыс берушілер үшін алғашқы байланыс орны болып табылады. Олардың негізгі міндеті — жұмысқа орналасуға жәрдемдесу және жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау шараларын жүзеге асыру.

Орталықтардың негізгі функцияларының қатарына:

• азаматтарға жұмыс іздеуде және жұмыс берушілерге кадрларды іріктеуде көмек көрсету,
• жұмыспен қамтуды қолдау жөніндегі мемлекеттік бағдарламаларды іске асыру,
• жұмысқа орналастыру мәселелері бойынша консультация беру,
• кәсіптік оқыту мен қайта даярлауды ұйымдастыру,
• жұмыссыздар үшін әлеуметтік қолдауды ресімдеуге жәрдемдесу.

Орталықтардың қызметі «Халықты жұмыспен қамту туралы» Қазақстан Республикасының Заңымен реттеледі.

Жұмыспен қамту орталықтарын дамыту

Бүгінгі таңда Қазақстанда 204 халықты жұмыспен қамту орталығы жұмыс істейді. Оларда арнайы дайындалған қызметкерлер жұмыс істейді, қызмет көрсетудің бірыңғай стандарттары қолданылады, сонымен қатар азаматтармен және жұмыс берушілермен жұмыс тиімділігін арттыру үшін заманауи технологиялар қолданылады.

Электрондық еңбек биржасы (Enbek.kz ) — бұл жұмыспен қамту саласында қызметтердің кең спектрін ұсынатын бірыңғай цифрлық платформа. Ол тек жұмыс табуға немесе қызметкерлерді іріктеуге ғана емес, сонымен қатар мемлекеттік қызметтер мен жұмысқа орналастыру саласындағы қолдау шараларын алуға мүмкіндік береді.

Қосылған ұйымдар

Enbek платформасына.kz қосылған:

• 204 жұмыспен қамту орталықтары
• 44 жеке жұмыспен қамту агенттіктері
• 5 интернет-алаңдар

Биржа мүлдем тегін, Қазақстанның барлық өңірлер мен экономиканың барлық секторларын қамтиды.                                           

Негізгі мүмкіндіктер

Жұмыс пен қызметкерлерді іздеу

Enbek.kz — Қазақстандағы жұмысқа орналасуға арналған ең ірі платформа. Мұнда жыл сайын:

• 800 мың бос жұмыс орны
• 600 мың түйіндеме орналастырылады
• Жұмысты шамамен 400 мың адам табады.

Қатысушы елдердің еңбек биржаларымен интеграциясының арқасында Еуразиялық экономикалық одақтың (ЕАЭО), «Шекарасыз жұмыс» Қазақстаннан тыс жерлерде жұмыс пен қызметкерлерді іздеуге мүмкіндік беретін қызмет қолжетімді.

Платформада сондай-ақ мемлекеттік қызметтегі бос жұмыс орындары және «Самұрық-Қазына» компаниялар тобының бос жұмыс орындары орналастырылған.

Жұмыс іздеудің ең тиімді жолдары:

Интернетте

• Кәсіпорындар сайттарындағы бос жұмыс орындары
• Мансап порталдары мен хабарландыру сайттары
• Әлеуметтік желілер

Халықты жұмыспен қамту орталықтары арқылы

• Бетпе-бет жүздесу
• kz платформасы

Баспасөзде

• Газеттер мен журналдардағы хабарландырулар

Жеке байланыстар арқылы

• Достары, туыстары, таныстары, бұрынғы әріптестері

Кәсіби қауымдастықтарда

• Қазақстандық қонақ үйлер мен мейрамханалар қауымдастығы
• Қазақстандық IT-компаниялар қауымдастығы және басқа салалық ұйымдар

Қоғамдық орындарда

• Дүкендердің, шаштараздардың витриналары, афиша бағандары

Кеңес: Жұмысты қалай тезірек табуға болады?

Жұмыс іздеуді жұмыс ретінде қарастырыңыз:

• Нақты жоспар құрыңыз
• Күніне кемінде 1 сағат іздеуге арнаңыз
• Әртүрлі дереккөздерді пайдалану

Қазақстандағы жұмыспен қамтуды қолдаудың мемлекеттік шаралары

Қазақстанда әрбір азаматқа кепілдендірілген:
Еркін мамандық пен жұмысты таңдау
Кемсітушіліктен және еңбекке мәжбүрлеуден қорғау
Жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау

Халықты жұмыспен қамту орталықтары еңбек делдалдығын-азаматтарға жұмыс іздеуде және жұмыс берушілерге қызметкерлерді іріктеуде көмек көрсетеді.

Қысқа мерзімді кәсіптік оқыту

• Қажетті дағдылардың жоқтығынан жұмыс таба алмайтын немесе мамандығын өзгерткісі келетін жұмыссыздарға дайындық және біліктілікті арттыру.
• Оқыту еңбек нарығында және жұмыс берушілердің өтінімдері бойынша сұранысқа ие мамандықтар бойынша жүргізіледі.

Кәсіпкерлікті қолдау

• Жоба «Бастау Бизнес» – кәсіпкерлік негіздеріне оқыту.
• Шағын несиелендіру – бизнес ашу үшін жеңілдетілген несиелерге қол жеткізу.
• Мемлекеттік гранттар – микробизнесті іске қосуды қаржыландыру.

Мемлекеттік субсидияланатын жұмыс орындары

• Жастар тәжірибесі – жұмыс тәжірибесі жоқ түлектер үшін.
• Қоғамдық жұмыстар – жұмыссыздар үшін уақытша жұмыспен қамту.
• Әлеуметтік жұмыс орындары – әлеуметтік осал санаттар үшін.
• Ұрпақтар келісімшарты – тәлімгерлік бағдарламасы.
• Бірінші жұмыс орны – жастар үшін.
• Күміс ғасыр – тұлғалар үшін зейнеткерлік жасқа дейінгі жасы.

Ерікті түрде қоныс аудару

• Жұмыс күші артық өңірлерден азаматтарды еңбек тапшылығы бар облыстарға көшіру.
• Жұмыспен қамту және кәсіпкерлікті дамытуға жәрдемдесу.

Мүгедектігі бар адамдарға арналған жұмыс орындары

• Жұмыс берушілерге ерекше қажеттіліктері бар қызметкерлер үшін жұмыс орындарын жабдықтау шығындарын субсидиялау.

Осал санаттағы адамдарды жұмысқа орналастыруға квоталар

Азаматтардың келесі санаттарын жұмысқа орналастыруға квоталар белгіленді:

Медициналық қарсы көрсетілімдері жоқ мүгедектігі бар адамдар.

Жетім жастар-білім беру ұйымдарының түлектері.

Бас бостандығынан айыру орындарынан босатылған адамдар

Пробация қызметінің есебінде тұрған азаматтар.

Еңбек ұтқырлығы орталықтары

Әлеуметтік кодекске сәйкес, облыс орталықтарында, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалаларында еңбек ресурстарының ұтқырлығы орталықтары жұмыс істейді.

Бұл орталықтар:

• өңірлік еңбек нарығындағы сұраныс пен ұсынысқа талдау жүргізеді;

• жұмыс күші бойынша болжам жасайды;

• халықты өңірлік еңбек нарығының жағдайы туралы хабардар етеді;

• мансап орталықтарының жұмысын үйлестіреді;

• жұмыс берушілер мен азаматтарға қызмет көрсетеді.

Қазақстанда аудандар мен қалаларда орналасқан 20 еңбек ұтқырлығы орталығы және 216 мансап орталығы бар.
Барлық қызметтер тегін көрсетіледі.
Орталықтарда арнайы даярланған мамандар жұмыс істейді және бірыңғай еңбек стандарттары қолданылады.

Еңбек ұтқырлығы орталықтарының негізгі жаңа функциялары

• өңірдегі еңбек ресурстары теңгерімін қамтамасыз ету (сұраныс пен ұсынысқа талдау және болжам негізінде);

• өңірлік жұмыспен қамту карталарын әзірлеу және олардың орындалуын жергілікті деңгейде үйлестіру;

• мемлекеттік бағдарламалар мен жеке бастамалар аясында жаңа жұмыс орындарын құруға мониторинг жүргізу және белсенді жұмыспен қамту шараларын іске асыру;

• жұмыспен қамтуды қамтамасыз ету мақсатында азаматтардың ерікті көші-қонына жәрдемдесу және көші-қон бағдарламаларын өңірлік деңгейде үйлестіру;

• өңірлік еңбек нарығының жай-күйі туралы халықты, жергілікті атқарушы органдарды және уәкілетті мемлекеттік органды ақпараттандыру.

Еңбек ұтқырлығы орталықтарының мекенжайлары

Мансап компастары

Қазақстанда жұмысқа орналастыруға арналған жаңа цифрлық платформа — «Мансап компастары» іске қосылды. Платформа пайдаланушыларға:

• еңбек нарығындағы өзекті трендтерді зерттеуге;

• әртүрлі мамандықтардың сұранысын салыстыруға;

• жеке мақсаттарға сай тиімді білім беру траекториясын таңдауға

  бірегей мүмкіндік береді.

Платформаның артықшылықтары

• 2019 жылдан бері жиналған еңбек нарығының деректеріне талдау жасайды, бұл өзгерістер динамикасын бағалауға және болашақ трендтерді болжауға мүмкіндік береді.

• Қазақстандағы барлық негізгі жұмыс іздеу платформаларының мәліметтерін талдайды.

• Ең сұранысқа ие мамандықтарды, тиімді жалақы ұсынатын өңірлерді таңдауға көмектеседі.

• Жоғары оқу орындары, мамандықтар және мемлекеттік гранттар туралы толық ақпарат береді.

Зерттеу жұмыстары және келешектегі жоспарлар

Жобаны іске қосу үшін жоғары білімді талап ететін 400-ден астам мамандыққа терең талдау жасалды.
Келесі кезеңдерде:

• техникалық мамандықтар,

• жұмысшы кәсіптер,

• үздіксіз білім беру бағыттары

  бойынша да осындай зерттеу жүргізіледі.

Платформада кәсіптер, білім беру бағдарламалары және бос жұмыс орындары туралы деректер базасы, сондай-ақ пайдаланушылардың дағдыларын бағалауға арналған жаңа құралдар енгізіледі.

Жобаның мақсатты аудиториясы

«Мансап компастары» платформасы мансап жоспарлауға қызығушылық танытатын барлық азаматтар үшін пайдалы.
Бірінші кезеңде негізгі пайдаланушылар — мектеп түлектері мен студенттер.

Платформа олар үшін:

• сұранысқа ие мамандықтар туралы,

• ЖОО-ға түсу талаптары мен грант алу мүмкіндіктері туралы,

• тағылымдама мен бірінші жұмыс орнын табу мүмкіндіктері туралы

  маңызды ақпарат көзі болып табылады.

Платформада мамандықты қалай таңдауға болады?

«Мансап компастары» порталында:

• қажетті дағдылар,

• бос жұмыс орындарының саны,

• орташа жалақы

  негізінде мамандық таңдауға болады.

Сонымен қатар, Skills Enbek платформасынан қажетті курсты бірден табу мүмкіндігі бар.

Жұмысынан айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік төлемдер

• Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдары бар міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысушыларға беріледі.

Атаулы әлеуметтік көмек (АӘК)

• «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы» ҚР Заңына сәйкес көрсетіледі.

Жұмыссыздарға медициналық көмек

• Шеңберінде кепілдік беріледі міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру.

Кәсіптік бағдарлау

Азаматтың қабілеті мен еңбек нарығының қажеттіліктерін ескере отырып, мамандық, мансап және білім беру бағыттарын таңдау бойынша тегін консультациялар.

Маңызды! Барлық қолдау шаралары халықты жұмыспен қамту орталықтары және онлайн-платформа Enbek.kz арқылы тегін көрсетіледі.

Халықты жұмыспен қамту орталықтары
Сіз жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау шаралары мен жұмысқа орналасу мүмкіндіктері туралы ақпарат алу үшін тұрғылықты жеріңіздегі Жұмыспен қамту орталығына жүгіне аласыз.

Электрондық еңбек биржасы (Enbek.kz)
Enbek.kz платформасында ақпарат қолжетімді:
Жұмыспен қамтуды қолдау шаралары туралы, онлайн-режимде қолжетімді.
Жұмыспен қамту орталықтарының қызметтері туралы және олардың байланыс деректері.
О еңбек нарығындағы ахуал, оның ішінде жұмыс орындарына сұраныс пен ұсыныс.

Әлеуметтік желілер
Өзекті жаңалықтар мен жұмысқа орналасу туралы пайдалы материалдарды Instagram және Facebook-тегі электрондық еңбек биржасының беттерінен табуға болады.

Бағдарлама «Еңбек» жекелеген салалардағы кадрлардың жетіспеушілігін жою және демографиялық теңгерімсіздіктерді азайту мақсатында жұмыс күшін аймақтар арасында қайта бөлуге бағытталған.

Қоныс аударудың негізгі бағыттары:

Жұмыс күшіне сұранысы жоғары өңірлерге еңбегі артық облыстардан өңіраралық қоныс аудару.
Кепілдендірілген жұмысқа орналасуға және кәсіпкерлік қызметке жәрдемдесу.

Облысішілік халқы аз немесе экономикалық жағынан әлсіз елді мекендерден аудандық/облыстық маңызы бар қалаларға қоныс аудару.
Мемлекеттік қордан немесе жұмыс беруші арқылы тұрғын үйді алу мүмкіндігі.
Кепілдік тұрақты жұмысқа орналастыру.

Ақпаратты қайдан алуға болады?
Ерікті қоныс аудару бағдарламасы туралы толық ақпаратты мына жерден Enbek.kz немесе халықты жұмыспен қамту орталықтарында табуға болады.