КАРТЕЛЬДІК КЕЛІСІМДЕР ҚАУІПІ НЕДЕ?

          ҚР Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі бизнес мүдделерін қорғауға және Қазақстан нарығында адал бәсекелестікті қамтамасыз етуге ерекше назар аударады. Атап айтқанда, Агенттік бәсекелестікке жатпайтын тәжірибелермен, соның ішінде картельдік келісіммен күреседі.

          Картельдік келісім дегеніміз не?

          Бұл нарықтағы бәсекелестікті шектеуге бағытталған кәсіпорындар арасындағы заңсыз келісім. Әдетте, картельдік келісімнің мүшелері өз пайдасын ұлғайтудың жалпы мақсатын көздей отырып, тауарлар/қызметтерді өндіру немесе сату көлемін азайту, бағаны көтеру, нарықты шарттық бөлу туралы келіседі. Картельдік қастандық заңға қарамай- қайшы әрекет және әкімшілік, қылмыстық жазаларға, сондай-ақ айтарлықтай қаржылық айыппұлдарға әкелуі мүмкін.

          Бұл әрекеттер, сайып келгенде, нарық субъектілерінің мемлекетке балама нарықты реттеуіне әкеледі.

          Қазіргі жағдайда картельдер тауарлар бағасының 10-25% - дан өсуіне ықпал етеді, олардың қызметінен келтірілген залал ЖІӨ-нің 1,5-2% - на тең болуы мүмкін. Картельдер негізінен біртекті, өнімдер сапасы стандартты, қатысушылары аз нарықтарда пайда болады. Көбінесе картельдер 2-4 нарық субъектілері бар олигополистік нарықтарда пайда болады.

          Мысалы: фармацевтикалық нарықта «Медсервис плюс «ҚКҚ» ЖШС, «Ақниет» ЖШС, «Стофарм» ЖШС қатысты картельдік келісім тұрғысынан тергеулер аяқталды.

          Мәселен, тергеу қорытындысы бойынша жоғарыда аталған фармацевтикалық компаниялар арасындағы «СК-Фармация» ЖШС жүргізетін дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды тасымалдау және сақтау жөніндегі қызметтерді сатып алуға қатысу кезінде өзара бәсекелестік күресті көрсетпеу туралы уағдаластықтарды көрсететін фактілер анықталды.

          Іс материалдары сотта қаралуда, алдын ала әкімшілік жаза - 1,4 млрд теңге.

          Осындай бұзушылықтарды анықтау және жолын кесу мақсатында БҚДА құрылымында бизнес-картельдердің белгілі бір топтарының әрекеттеріне шағымдарды қарайтын және бұзушылық белгілерін анықтайтын Картельдерге қарсы күрес жөніндегі арнайы басқарма бар.

Картельдерге қарсы күрес жөніндегі басқарма: Зулкарнай Олжас, Әбдікәрім Айдос, Сенкибаева Аяна          

          Егер сіз картельдік сөз байласу белгілерін көрсеңіз, Агенттікке растайтын құжаттарды қоса бергіңіз келсе, мына байланыстар нөмірлеріне хабарлассаңыз болады: +7 (7172) 74-34-01, 74-31-26, 74-96-64, электрондық пошта мекенжайы: k.kense.azrk@azrk.gov.kz