КҚББЖ-СІН ПАЙДАЛАНУДЫҢ ЖАҢА ЕРЕЖЕЛЕРІ ЕГІН ЖИНАУ НАУҚАНЫН БҰЗУ ҚАУПІНЕ ҰШЫРАТАДЫ
21 маусымда Қарағанды облысы бойынша монополияға қарсы департамент астық пен ұнды тасымалдау саласындағы кедергілер қаралған Кедергілер жөніндегі кеңестің кезекті отырысын өткізді.
Отырыста Кедергілер жөніндегі кеңес мүшесі, "Мутлу Экспорт" ЖШС директоры ("Мутлу Экспорт" ЖШС қызмет саласы - ұнды сатып алу, қайта өңдеу және өндіру, сондай-ақ республика бойынша және дайын өнімді, яғни ұнды, астық қалдықтарын және кебекті экспортқа өткізу), сондай-ақ Қазақстанның астық өңдеушілер одағы директорлар кеңесінің Қарағанды облысынан мүшесі Дос-Мұқасан Таукебаев ақпаратпен сөз сөйледі.
Ол ағымдағы жылдың 1 шілдесінен бастап Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің бұйрығымен бекітілген Көлік құжаттарын басқарудың бірыңғай жүйесін ұйымдастыру және пайдалану қағидаларын, көлік құжаттарын басқарудың бірыңғай жүйесінде тіркеуге, есепке алуға, өңдеуге және сақтауға жататын құжаттардың тізбесін бекіту туралы (КҚББЖ) қағидалары күшіне енгенін атап өтті. Осы бұйрықтың қолданысына жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылатын және техникалық рұқсат етілген массасы 12 тоннадан асатын N3 санатындағы көлік құралдары жатады. Ауыл шаруашылығы жүктерін тасымалдау үшін, әдетте, автокөліктің осы санатына жататын КамАЗ маркалы автокөлік құралдары (немесе ұқсас класты автокөлік) пайдаланылады.
Дос-Мұқасан Таукебаевтың айтуынша, агроөнеркәсіптік кешен нарықтарының қатысушыларымен жүктердің орын ауыстыруын электрондық сүйемелдеудің орындылығы туралы алдын ала талқылау жүргізілген жоқ және жаңа ережелердің бизнес-ортаға реттеушілік әсерін талдау, сондай-ақ олардың тиімділігін талдау белгісіз. Спикердің пікірінше, АӨК кәсіпорындары үшін көліктік-ілеспе құжаттарды электрондық форматқа ауыстыру бойынша осы бұйрықты іске асыру бірқатар маңызды себептер бойынша мүмкін емес. Негізгі -жаппай жинау-дайындау науқаны басталғанға дейінгі қысқа мерзім, көптеген елді мекендерде интернеттің және КҚББЖ-де есеп жүргізу үшін компьютерлік сауаттылық дағдылары бар ауылдық жерлерде білікті кадрлардың болмауы.
- компьютер иелену дағдысы да, ол үшін қажетті материалдық - техникалық базасы да жоқ ұсақ шаруашылық жүргізуші субъектілер үшін КҚББЖ бойынша жағдай жасау мүмкін емес,-деп мәлімдеді Дос-Мұқасан Таукебаев.
Кедергілер жөніндегі кеңес мүшесінің айтуынша, бұл жаңашылдықтар бірнеше елді мекендерде егістік алқаптары бар шаруа қожалықтары үшін қосымша қиындықтарға айналуы мүмкін, өйткені өз қоймалары арасында өз өнімін ауыстырып тиеу де КҚББЖ-де жұмысты қатар алып жүруді талап ететін болады. Жаппай жинау науқанының шұғыл жағдайларында егістіктерден астықты әкету демалыссыз, күндіз және түнде жүргізілетін кезде жол парақтарын және электрондық тауар-көлік жүкқұжаттарын КҚББЖ-де тіркеу, электрондық есепке алу жүйесінде жүктерді жөнелту және қабылдау туралы белгілерді түнгі уақытта және демалыс күндері қою мүмкін емес, өйткені бұл әкімшілік қызметкерлер санаты үшін "Еңбек туралы" заңды бұзу болып табылады.
Сондай-ақ, кәсіпкерлер жүктерді тасымалдауға электронды сүйемелдеуді енгізу ауыл шаруашылығы дақылдарын қабылдауға элеваторлар қызметінің құнын арттырады деп қауіптенеді, өйткені бұл жұмыс үшін жеке маманды қажет етеді. Аталған шығындар дәнді, дәнді-бұршақты және майлы дақылдарды тапсырушыларға қосымша қаржылық ауыртпалықпен түседі. Сонымен қатар, қашықтан тексеру және электронды ілеспе құжаттарды интеллектуалды бақылау жүйесі арқылы салыстыру үшін әр көлік құралына GPS типі бойынша ақылды құрылғыны орнату қажет. Дос-Мұқасан Таукебаевтың айтуынша, аталған құрылғылар қандай қаржыландыру көздерінен алынатыны туралы түсінік болған жоқ. Егер сіз практикадағы мысалдарды ұстанатын болсаңыз, қосымша шығындар автокөлік иелерінің мойнына түсуі мүмкін. Сондай - ақ жүк тасымалдаушылар тарапынан КҚББЖ жүйесінде электрондық құжаттарды сүйемелдеуді жүзеге асыратын әкімшілік кадр бірлігіне компьютер сатып алуға, кеңсе ғимаратын жалға алуға, оқытуға және басқа да шығыстарға қажеттілік туындайды, бұл ауыл шаруашылығы дақылдарын әкетуге арналған автоқызметтердің құнын ұлғайту және сайып келгенде, шикізат пен дайын өнімнің өзіндік құнын ұлғайту, бәсекеге қабілеттілікті азайту үшін негіз болады.
- КҚББЖ-де есеп жүргізуді бұзу алғашқы ескертусіз, қайталанған бұзушылықтар кезінде соманы ұлғайта отырып, елеулі айыппұлдар түріндегі жазаны көздейді,- деп атап өтті Таукебаев. - Жүйе сынақтан өтпегендіктен, бағдарламадағы кездейсоқ сәтсіздік көптеген айыппұлдарды тудыруы мүмкін. Тәжірибе көрсеткендей, тасымалданатын жүктердің үлкен саны жағдайында қатыспауды бақылау және дәлелдеу және айыппұлдарға шағымдану іс жүзінде мүмкін болмайды. Тасымалдау процесіне қатысушылар сотта өздерінің кінәсіздігін дәлелдеуге мәжбүр болады.
Қазақстанның Қарағанды облысы бойынша астық өңдеушілер одағының атынан Дос-Мұқасан Таукебаев облыстың астық өңдеу кәсіпорындары мен ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің бұл бұйрықты АӨК қатысушылары арасында іске қосу жақындап келе жатқан жинау-дайындау науқанының бұзылуына әкеп соқтырады деп есептеуге толық негіз бар екенін мәлімдеді. Қарағанды облысының ұн өндірушілері мен дәнді дақылдарды өңдеушілер АӨК кәсіпорындары үшін оның жетілмегендігіне, техникалық мүмкіндіктерінің болмауына және ықтимал теріс салдарларына байланысты осы бұйрықтың күшін жоюды талап етеді.
Талқылау қорытындысы бойынша Кедергілер жөніндегі кеңес мүшелері осы бұйрықтың жетілмегендігі және кәсіпкерлердің техникалық мүмкіндіктерінің болмауы себепті кедергілерді картаға енгізу үшін Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігіне елдің АӨК кәсіпорындары үшін қайта қарау немесе күшін жою мүмкіндігін қарау туралы ұсыныс жіберуге шешім қабылдады.
Сурет ашық көздерден алынды