Қазақстан Республикасы Бәсекелстікті қорғау және дамыту агенттігі төрағасының «Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің 2023-2027 жылдарға арналған даму жоспарын бекіту туралы» 2023 жылғы «29» наурыздағы № 74-НҚ бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің 2023-2027 жылдарға арналған даму жоспарының іске асырылуы туралы
ЕСЕП
Есеп беру кезеңі : 2024 жылы
|
№ |
Атауы |
Ақпарат көзі |
Өлшем бірлігі |
Орындау мерзімі |
Аяқтау нысаны |
Көрсеткіш / қаржыландыру көлемі |
Қол жеткізу/орындау / игеру туралы ақпарат (қол жеткізбеу / орындамау/игермеу себептерімен) |
||
|
Жоспар |
Факт |
Қол жеткізу / орындау / игеру (%) |
|||||||
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
|
Ұлттық даму жоспарының іске асырылуы |
|||||||||
|
1-бағыт Бәсекелестікті қорғау және дамыту және монополистік қызметті шектеу |
|||||||||
|
1-түйінді ұлттық индикатор |
|||||||||
|
1.1.-мақсат. Экономиканы монополиясыздандыру |
|||||||||
|
1-нысаналы индикатор Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының Бәсекелестік орта индексі (ProductMarketRegulation) |
ЭЫДҰ жариялаған есеп
|
Балл саны |
2,10 |
ЭЫДҰ бәсекелестік ортаның индексі (PMR) есебінің жариялануы күтілуде |
|||||
|
|
2-нысаналы индикатор Тауар нарықтарына кіру кедергілерін жою |
БҚДА-ның ведомстволық деректері
|
Қысқартылған кедергілер саны |
|
|
13 |
13 |
100 |
Қол жеткізілді |
|
|
3-нысаналы индикатор Монополиясыздандыру және бәсекелестікті дамыту бойынша мемлекеттік органдар қолдаған БҚДА әзірлеген ұсынымдардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
84 |
97 |
116 |
Қол жеткізілді |
|
|
4-нысаналы индикатор Мемлекеттік тапсырма нысанында қызметтер көрсетуге бөлінетін соманың кемінде 5% қосалқы мердігерлікке беру көлемін ұлғайту |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
7 |
8,7 |
124 |
Қол жеткізілді |
|
Міндет |
|||||||||
|
1.1-нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
1.2-нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Қаржылық ресурстар |
|||||||||
|
Адами ресурстар |
|||||||||
|
1.2-Заңнаманы бұзудың алдын алу, анықтау және тергеу, жолын кесу |
|||||||||
|
5-нысаналы индикатор Нарық субъектісінің, мемлекеттік, жергілікті атқарушы органның, мемлекет нарық субъектілерінің қызметін реттеу функцияларын берген ұйымның әрекеттерінде (әрекетсіздігінде) Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзу белгілерінің болуы туралы орындалған хабарламалардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
77 |
83 |
108 |
Қол жеткізілді |
|||
|
|
6- нысаналы индикатор Орындалған нұсқамалардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
87 |
97 |
112 |
Қол жеткізілді
|
|
|
7- нысаналы индикатор Салынған айыппұлдардан монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін төленген айыппұлдардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
90 |
95 |
106 |
Қол жеткізілді |
|
Міндет |
|||||||||
|
2.1-нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
2.2-нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Қаржылық ресурстар |
|||||||||
|
Адами ресурстар |
|||||||||
|
n-түйінді ұлттық индикатор |
|||||||||
|
1.3-мақсат. Адал бәсекелестікті дамытуға жәрдемдесу |
|||||||||
|
8-нысаналы индикатор БҚДА-ның НҚА жобаларын келісу кезінде мемлекеттік органдар қабылдаған бәсекелестікті бұрмалайтын нормаларды алып тастау жөніндегі ескертулер мен ұсыныстардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
52 |
55 |
106 |
Қол жеткізілді |
|||
|
|
9- нысаналы индикатор Белгіленген рәсімдерді сақтау туралы қорытындылар берілген БҚДА-ға қарауға келіп түскен енгізілетін реттеуші құралдың және (немесе) талаптың, бәсекелестік ортаның жай-күйіне реттеуді қатаңдатудың әсерін бағалау нәтижелерін қамту |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
96 |
100 |
104 |
Қол жеткізілді |
|
|
10- нысаналы индикатор Жоғары тұрған НҚА сәйкес келтірілген бәсекелестікті қорғау саласындағы заңға тәуелді НҚА үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
96 |
100 |
104 |
Қол жеткізілді |
|
|
11- нысаналы индикатор Бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнаманы бұзу бойынша гайдлайндармен немесе көрнекі кейстер жинақтарымен қамту |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
|
|
10 |
10 |
100 |
Қол жеткізілді |
|
Міндет |
|||||||||
|
n-нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
Қаржылық ресурстар |
|||||||||
|
Адами ресурстар |
|||||||||
|
1.4-мақсат. Экономикалық шоғырлануды реттеу |
|||||||||
|
12-нысаналы индикатор Электрондық нысанда берілген экономикалық шоғырлануға келісім беру туралы өтінішхаттардың үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
100 |
100 |
100 |
Қол жеткізілді |
|||
|
Міндет |
|||||||||
|
n -нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
... |
|||||||||
|
1.5-мақсат. Тауар биржаларының ашық және тиімді жұмыс істеуін және биржалық саудаға қатысушылар арасындағы адал бәсекелестікті қамтамасыз ету |
|||||||||
|
13-нысаналы индикатор Бақылау субъектісіне (биржаларға) бармай-ақ профилактикалық бақылау қорытындылары бойынша берілген ұсынымдардың орындалған үлесі |
БҚДА-ның ведомстволық деректері |
% |
77 |
78 |
101 |
Қол жеткізілді |
|||
|
n -нәтиже көрсеткіші |
|||||||||
|
Іс-шара / n-жоба |
көрсеткіш |
||||||||
|
сомасы |
|||||||||
|
… |
|||||||||
|
Қаржылық ресурстар |
|||||||||
|
Адами ресурстар |
|||||||||
|
… |
|||||||||
|
Барлық қаржылық ресурстар |
3 824,4 |
3 824,4 |
100 |
Игерілді |
|||||
|
Барлық адами ресурстар |
431 |
348 |
|
||||||
Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің 2023 – 2027 жылдарға арналған даму жоспары бір стратегиялық бағытты және 5 мақсатты көздейді, оның шеңберінде 13 нысаналы индикаторға қол жеткізу көзделген. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2021 жылғы 25 қазандағы № 93 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының ұлттық даму жоспарын, мемлекеттік органдардың даму жоспарларын, облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың даму жоспарларын әзірлеу, іске асыру, мониторинг жүргізу және түзету әдістемесіне сәйкес 2024 жылға арналған БҚДА даму жоспарын іске асыру туралы есеп дайындалды.
Есепті жылдың қорытындысы бойынша толық көлемде 12 нысаналы индикаторға қол жеткізілді, 1 бойынша – негізінде нақты деректер қалыптастырылатын ЭЫДҰ есебі, жарияланбаған (а.ж. ақпан айындағы жағдай бойынша).
Проблемаларды шешу және мақсаттарға қол жеткізу дәрежесі, құжатты іске асырудың елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына әсері туралы ақпарат, сондай-ақ белгіленген нысаналы индикаторлар мен нәтижелер көрсеткіштеріне қол жеткізудің, орындамаудың немесе ішінара орындаудың негізгі себептерін көрсете отырып, жоспарланған іс-шаралардың / жобалардың нақты орындалуының жалпы динамикасы туралы
1.1.-мақсат. Экономиканы монополиясыздандыру
2024 жылы тауар нарықтарына кіру 13 кедергіні жою жоспарында, іс жүзінде 13 кедергі қысқартылды (100%):
Бірыңғай дистрибьютор сатып алу шеңберінде медициналық техниканы жеткізушілер медициналық техниканың шекті бағаларын талдауға мемлекеттік сараптама ұйымының қорытындысын ұсынуға тиіс болды. Бұл қызмет өтініш беруші ұсынған деректер негізінде ақылы түрде көрсетілді (салыстырмалы талдау жүргізбестен). Өтінімдерді қараудың ұзақ мерзімдері және қорытындыны уақтылы алмау күтпеген шығыстарды көтерген және тендерге қатысуға өтінім беруге үлгермеген өнім берушілерге теріс әсер етті.
Сонымен қатар, медициналық техниканың нақты бағасы ашық конкурс шеңберінде қалыптастырылады, бұл сараптама ұйымы тарапынан сараптамалық қорытынды алу қажеттілігінің жоқтығын көрсетеді.
Агенттік жанындағы кедергілер жөніндегі Кеңес отырысының қорытындысы бойынша мәселе кедергілер картасына енгізілді. Осыған байланысты, Агенттік Денсаулық сақтау министрлігінің атына медициналық техникаға шекті бағаларға талдау жүргізуді болдырмау бөлігінде «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодекске (бұдан әрі – Кодекс) түзетулер енгізу туралы ұсыныстар жіберді.
2024 жылғы 6 сәуірде Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне бизнес жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Заңға қол қойды, онда медициналық техниканы бағалық реттеу жөніндегі норманы болдырмайтын Кодекстің 245-бабына өзгерістер көзделеді.
Бұл кедергіні жою нарық субъектілеріне қосымша қаржылық және уақытша шығындардан аулақ болуға мүмкіндік береді (бұрын балдың шекті бағаларын талдауға сараптамалық қорытынды алу үшін жұмсалған. техника), сондай-ақ тендерге қатысуға өтінімдерді уақтылы беру, бұл осы тауар нарығында бәсекелестікті дамытуға ықпал етеді.
Осы тосқауылды жою мақсатында Агенттік елді мекендердің жасыл желектерін құрудың, күтіп – ұстаудың және қорғаудың үлгілік қағидаларына (Экология және табиғи ресурстар министрінің 23.02.2023 ж. № 62 бұйрығы, бұдан әрі-Қағидалар) «өзара байланысты жұмыстар кешені» ұғымымен толықтыру және жасыл желектерді күтіп-ұстау және қорғау жөніндегі жұмыстарды бөлу бөлігінде өзгерістер енгізу жөнінде бірнеше рет ұсыныстар жолдады.
Уәкілетті орган Агенттіктің ұсыныстарын қолдады, Қағидаларға тиісті түзетулер енгізді (4.06.2024 ж.күшіне енді).
Жасыл желектерді құру, күтіп ұстау және қорғау жөніндегі жұмыстарды өзара байланысты жұмыстар кешендеріне бөлу сатып алуға қатысуды көптеген компаниялар үшін қолжетімді етеді, нарыққа кірудегі кедергілерді азайтады. Бұл нарықтағы бәсекелестіктің дамуына ықпал етеді, бұл бағаның төмендеуіне, қызмет көрсету сапасының жоғарылауына әкеледі.
Жағдайдың маңыздылығы ережелерге өзгерістер енгізілгенге дейін жұмыс істеген зауыттардың қызметін тоқтата тұру болып табылады. Атап айтқанда, Денсаулық сақтау министрлігінің санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитеті Жетісу облысы бойынша санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаментіне зауыттар мен тұрғын үйлер арасындағы санитариялық аймақтың болмауына байланысты (1953 жылы салынған кәсіпорындардың іс жүзінде тоқтап қалуына әкеп соқтыратын) «Текелі ГМЖ» ЖШС және «Үштөбе Айдын» ЖШС сүт кәсіпорындарына бұрын берілген санитариялық қорытындыларды кері қайтарып алуды тапсырды.
Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2024 жылғы 4 мамырдағы № 18 бұйрығымен қолданыстағы объектілерге шығарындыларды зертханалық зерттеу негізінде санитариялық-қорғау аймағының шекарасын азайтуға мүмкіндік беретін Қағидаларға өзгерістер енгізілді. Бұл сүт өнімдері нарығына әсер ететін өндірісті тоқтату тәуекелдерін болдырмауға, осылайша кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін қолдауға және жұмыс орындарын сақтауға мүмкіндік берді.
Бұл кедергіні жою пайдаланушыларға интернет желісінің іздеу жүйесін таңдауды қамтамасыз етеді, осылайша іздеу жүйесінің қызметтер нарығындағы бәсекелестік ортаны арттырады.
2024 жылғы 21 мамырда ұялы байланыстың виртуалды операторы (бұдан әрі – ҰБВО) ұғымын енгізуді көздейтін «Байланыс туралы» Заңға түзетулер енгізілді.
ҰБВО уәкілетті органның рұқсаты негізінде қызмет көрсетеді. Артықшылығы-ол өзінің қымбат инфрақұрылымын құрудың қажеті жоқ, өйткені ол ұялы байланыс операторларының қолданыстағы инфрақұрылымын пайдаланады, бұл жаңа ойыншылар нарығына кіруге қаржылық және техникалық кедергілерді азайтады, бір оператор жоқ немесе әлсіз қамтуы мүмкін жерлерде қамтуды қамтамасыз етеді. ҰБВО пайда болуы байланысты нарықтарда бәсекелестіктің дамуын ынталандыруы мүмкін (мысалы, мобильді мазмұн, қаржылық қызметтер және т.б.).
Мәселен, «ҚМГ» ҰК» АҚ және «Petrosun» ЖШС мұнай өнімдерін сатудың электрондық жүйесі әзірленіп, пайдалануға берілді, ол 2024 жылғы 1 наурыздан бастап мұнай өнімдерін сатып алуға барлық өтінімдерді қабылдайды. Осылайша, өтінімдерді қараудың ашықтығы қамтамасыз етілді.
Бұл кедергіні жою өндірушілер үшін барлық талап етілетін құжаттарды жинау, уақытты, қаржы ресурстарын жоғалту түрінде туындайтын барлық қиындықтармен бағаны қайта тіркеу рәсімінен жыл сайын өту қажеттілігін болдырмайды, сондай-ақ инновациялық дәрілік заттардың нарыққа уақтылы шығуына ықпал етеді.
Осыған байланысты Агенттік Төрағасының 27.09.2024 ж. № 7 бұйрығымен Агенттік Төрағасының12.07.2023ж. "Бәсекелестікті қорғау және монополистік қызметті шектеу шеңберінде табиғи монополиялар және квазимемлекеттік сектор субъектілері көрсететін міндетті қызметтер тізбесін бекіту туралы және «Бәсекелестікті қорғау және монополистік қызметті шектеу шеңберінде табиғи монополиялар және квазимемлекеттік сектор субъектілерінің міндетті қызметтерді көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 16 қаңтардағы № 6 бұйрығына өзгерістер мен толықтыру енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі Төрағасының 2023 жылғы 12 шiлдедегi № 9 бұйрығына табиғи монополиялар субъектілерінің сынақ режимінде сынақтан өту қорытындылары бойынша суды коммерциялық есепке алудың ақпараттық-өлшеу жүйесін пайдалануға рұқсат беру бөлігінде толықтырулар енгізілді.
Жоғарыда көрсетілген норма суды есепке алу аспаптары мен АӨЖ жеткізушілерінің өтініш беруінің, сондай-ақ табиғи монополиялар субъектілерінің суды коммерциялық есепке алу АӨЖ пайдалануға рұқсат беру туралы шешімдер қабылдауының ашықтығын қамтамасыз етеді.
Астық қолхаттарын тіркеушіні айқындау жөніндегі ашық конкурсты өткізу қағидаларына сәйкес, функцияларына тіркеу ақпараттық жүйесін пайдаланушыларға ақылы электрондық қызметтер көрсету кіретін «Ақпараттық-есепке алу орталығы» АҚ (бұдан әрі – «АЕО» АҚ) жалғыз қатысушысы астық қолхаттарын тіркеуші болып айқындалды.
Астық қолхаттарын ұстаушылардың мемлекеттік электрондық тізілімін жүргізу нарығындағы талдау қорытындылары бойынша ҚР КК 193-бабының 1-тармағына сәйкес Qoldau ақпараттық жүйесінде астық қолхатын ұстаушылардың дербес шотына қызмет көрсету жөніндегі арнайы құқық субъектісі «АЕО» АҚ-ны айқындауды ұсынды. Агенттік Төрағасының 2024 жылғы 27 маусымдағы № 149/НҚ бұйрығымен «АЕО» АҚ арнайы құқық субъектілерінің мемлекеттік тізіліміне енгізілді.
Нарық субъектісін арнайы құқық субъектілерінің тізіліміне енгізу мемлекетке «АЕО» АҚ қызметін реттеуге, оның ішінде астық қолхаттарын тіркеу қызметтеріне шекті бағаларды белгілеуге мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта агенттік қызметтердің құнына сараптама жүргізеді, оның қорытындысы бойынша негізделген бағамен қорытынды беріледі.
Осыған байланысты, Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің атына арматураны ұлттық режимнен алуды белгілеу жөнінде ұсыныс жолданды.
Үкіметтің 16.03.2024 ж. № 191 қаулысымен мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру кезінде шет мемлекеттерден шығатын арматураны ұлттық режимнен алу белгіленді. Бұл іс-шара ішкі бәсекелестікті ынталандыруға, импортқа тәуелділікті төмендетуге, отандық өндіріске инвестициялардың өсуіне және ұзақ мерзімді перспективада саланың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға бағытталған.
Энергетика министрлігі Агенттіктің ескертуін «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жылу энергетикасы, электр энергетикасы және реттелетін қызметтер мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 8.07.2024 ж. Заңы шеңберінде ескерген, оған сәйкес Бірыңғай сатып алушы ЖЭО-дан тек жылу беру жұмыс режимінде өндірілетін электр энергиясын (жылу өндірумен байланысты жұмыс режимі) сатып алуға кепілдік береді, ал конденсациялық жұмыс режимінде өндірілетін электр энергиясын (жылу өндірумен байланысты емес) ЖЭО орталықтандырылған сауда-саттықта өткізу қажет.
Осылайша, электр энергиясының барлық көлемін кепілдендірілген сатып алу бөлігінде ЖЭО-ның артықшылықты жағдайы алынып тасталды.
Тізімге электр энергиясын бірыңғай сатып алушыдан тұтынушыларды энергиямен жабдықтау мақсатында ғана электр энергиясын сатып алуға жеке бағалар қолданылатын энергиямен жабдықтаушы ұйымдар болып табылатын электр энергиясының көтерме сауда нарығының субъектілері енгізіледі.
Өз кезегінде Агенттіктің сұрауына жауап ретінде табиғи монополия саласындағы уәкілетті орган Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика бірінші вице-министрінің 14.02.2024 ж. № 50 бұйрығымен тізімге барлық кепілдік беретін өнім берушілер енгізілгенін хабарлады.
Бұл талаптар уәкілетті орган өткізетін сауда-саттық арқылы радиожиілік ресурсына қол жеткізуде көрсетілген инфрақұрылымы жоқ жекелеген операторлар үшін елеулі тосқауыл қойды.
Осыған байланысты, Агенттік ЦДИАӨМ атына осы кедергіні жою және көрсетілген талаптарды Қағидалардан алып тастау туралы ұсынымдар жіберді.
ЦДИАӨМ Агенттіктің ұсынымдары 22.04.2024 ж. № 246/НҚ бұйрығымен ескерілді Қағидалардан сауда-саттыққа қатысушыларға жоғарыда көрсетілген талаптар алынып тасталды.
Есепті кезеңде БҚДА монополиясыздандыру және бәсекелестікті дамыту бойынша 33 ұсыным әзірледі, оның 32 немесе 97% мемлекеттік органдар тарапынан қолдау тапты. Демек, «Монополиясыздандыру және бәсекелестікті дамыту бойынша мемлекеттік органдар қолдаған БҚДА әзірлеген ұсынымдардың үлесі» нысаналы индикаторға қол жеткізілді.
Анықтама: осы көрсеткіш бойынша нәтиже 14,6% жақсарды.
БҚДА конкурстық рәсімдер арқылы жеке секторға қаражаттың белгілі бір көлемін қосалқы мердігерлікке беру бойынша жұмыс жүргізілді. Нәтижесінде қолда бар 405,9 млрд.теңгенің 35,4 млрд. теңгесі немесе 8,7% - ы бәсекелестік ортаға берілді. Осылайша, «Мемлекеттік тапсырма нысанында қызметтер көрсетуге бөлінетін соманың кемінде 5% қосалқы мердігерлікке беру көлемін ұлғайту» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: қосалқы мердігерлікке берілген соманың көлемі 2023 жылмен салыстырғанда 2,8% - ға ұлғайды.
1.2-Заңнаманы бұзудың алдын алу, анықтау және тергеу, жолын кесу
2024 жылы монополияға қарсы орган 183 хабарлама жіберді (БҚДА аумақтық бөлімшелерін ескере отырып), оның ішінде 152 хабарлама немесе 83% орындалды. Тиісінше, «Нарық субъектісінің, мемлекеттік, жергілікті атқарушы органның, мемлекет нарық субъектілерінің қызметін реттеу функцияларын берген ұйымның әрекеттерінде (әрекетсіздігінде) Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзу белгілерінің болуы туралы орындалған хабарламалардың үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: 2023 жылдың нәтижелерімен салыстырғанда жіберілген хабарламаларды орындаудың 0,2% - ға оң динамикасы байқалады.
Есепті жылы Бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнама нормаларын бұзуды тоқтату және оның салдарын жою туралы, сондай-ақ бәсекелестікті қамтамасыз етуге бағытталған іс-әрекеттер жасау туралы 452 ұйғарым шығарылды, оның ішінде 440 ұйғарым немесе 97% орындалды (БҚДА аумақтық бөлімшелерін ескере отырып). Бұдан шығатыны, «Орындалған нұсқамалардың үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: 2023 жылмен салыстырғанда 4% - ға оң динамика байқалады.
2024 жылы 5,33 млрд. теңге сомасына әкімшілік айыппұлдар салынды, оның ішінде 5,08 млрд.теңге немесе 95,3% өндірілді.
Демек, «Салынған айыппұлдардан монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін төленген айыппұлдардың үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: 2023 жылмен салыстырғанда төленген айыппұлдардың үлесі 2,3% - ға өсті.
1.3-мақсат. Адал бәсекелестікті дамытуға жәрдемдесу
Нормативтік құқықтық актілердің жобаларын қарау қорытындысы бойынша 2024 жылы 47 ұсыным жолданды, оның ішінде мемлекеттік органдар 26 немесе 55,3% іске асыруға қабылданды. Баяндалғанның негізінде «БҚДА-ның НҚА жобаларын келісу кезінде мемлекеттік органдар қабылдаған бәсекелестікті бұрмалайтын нормаларды алып тастау жөніндегі ескертулер мен ұсыныстардың үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: өткен кезеңмен салыстырғанда мемлекеттік органдар қабылдаған ұсынымдардың үлесі 3,9% - ға өсті.
Есепті жылы БҚДА қарауына бәсекелестікке әсерді бағалауды жүргізуге 30 сұрау түсті, оның ішінде 30 жоба немесе 100% бойынша қорытындылар жіберілді. Осылайша, «Белгіленген рәсімдерді сақтау туралы қорытындылар берілген БҚДА-ға қарауға келіп түскен енгізілетін реттеуші құралдың және (немесе) талаптың, бәсекелестік ортаның жай-күйіне реттеуді қатаңдатудың әсерін бағалау нәтижелерін қамту» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: 2023 жылдың нәтижесімен салыстырғанда 10% өсу серпіні байқалады.
БҚДА бәсекелестікті қорғау саласындағы заңға тәуелді 8 НҚА қаралды, оның ішінде жоғары тұрған НҚА – 8 немесе 100% сәйкес келтірілді. Демек, «Жоғары тұрған НҚА сәйкес келтірілген бәсекелестікті қорғау саласындағы заңға тәуелді НҚА үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: екінші жыл қатарынан жетістік 100% құрайды.
Монополияға қарсы орган және оның аумақтық бөлімшелері жүргізетін тергеулердің толықтығы мен сапасын қамтамасыз ету, сондай-ақ Қазақстан Республикасының бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнамасын бұзушылықтардың ерекшелігін түсіну және дәлелдеу деңгейін арттыру мақсатында БҚДА 29 бұзушылықтың 3 (10%) түрін қамтитын бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнаманы бұзушылықтар бойынша гайдлайн және көрнекі кейстер жинағын әзірледі.
Анықтама: 1) монополиялық жоғары бағаны белгілеуге, ұстап тұруға байланысты үстем немесе монополиялық ережені теріс пайдалану (ҚР КК 174-бабының 1) тармақшасы); 2) сауда-саттықта бағаларды белгілеуге, көтеруге, төмендетуге немесе ұстап тұруға, сауда-саттық, аукциондар мен конкурстар қорытындыларын бұрмалауға, оның ішінде сауда-саттық, аукциондар мен конкурстар қорытындыларын бұрмалауға байланысты нарық субъектілерінің бәсекелестікке қарсы келісімдері лот бойынша бөлімнің (ҚР КК 169-бабы 1-тармағының 2) тармақшасы); 3) нарық субъектілерінің бәсекелестікті шектеуге әкеп соғатын немесе әкеп соғуы мүмкін кез келген нысанда қол жеткізілген, оның ішінде белгілі бір тауарларды сатушылар (жеткізушілер) немесе оларды сатып алушылар ретінде тауар нарығына қолжетімділікті шектеуге немесе одан басқа нарық субъектілерін жоюға қатысты бәсекелестікке қарсы келісімдері (ҚР КК 169-бабы 3-тармағының 5)тармақшасы).
Осыған сүйене отырып, «Бәсекелестікті қорғау саласындағы заңнаманы бұзу бойынша гайдлайндармен немесе көрнекі кейстер жинақтарымен қамту» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Анықтама: алдыңғы кезеңмен салыстырғанда қамтылған бұзушылықтар саны 3,1% - ға артты.
1.4-мақсат. Экономикалық шоғырлануды реттеу
2024 жылы «Электрондық нысанда берілген экономикалық шоғырлануға келісім беру туралы өтінішхаттардың үлесі» нысаналы индикаторы берілген өтінішхаттардың жалпы санының 100% деңгейінде бекітілді. Мәселен, 2024 жылдың басынан бастап 82 өтініш келіп түсті, барлығы электрондық нысанда. Осылайша, индикатор толық көлемде орындалды.
Анықтама: өткен кезеңнің нәтижесімен салыстырғанда өсу динамикасы 49,5% - ға байқалады.
1.5-мақсат. Тауар биржаларының ашық және тиімді жұмыс істеуін және адал бәсекелестікті қамтамасыз ету
Бақылау субъектілеріне (объектілеріне) бармай профилактикалық бақылау шеңберінде БҚДА есептік кезеңде тауар биржаларына заң бұзушылықтарды жою туралы 9 ұсыным жолданды, оның 7 (78%) толық көлемде орындалды («Астана «Тауар биржасы» АҚ-2 ұсыным, «Акцепт «Тауар биржасы» АҚ, АҚ «Жібек жолы «Тауар биржасы», «Modern Trading Solutions «Тауар биржасы» АҚ, «Alan «Тауар биржасы» АҚ, «Каспий» АҚ).
Баяндалғанды ескере отырып, «Бақылау субъектісіне (биржаларға)бармай-ақ профилактикалық бақылау қорытындылары бойынша деректердің орындалған ұсынымдарының үлесі» нысаналы индикаторына қол жеткізілді.
Орындалмаған іс-шаралардың өңірдегі, елдегі әлеуметтік-экономикалық, қоғамдық-саяси жағдайға әсері туралы ақпарат
Өңірдегі, елдегі әлеуметтік-экономикалық, қоғамдық-саяси жағдайға әсер ететін қол жеткізілмеген нысаналы индикаторлар жоқ.
Игілік алушылардың қанағаттану деңгейі (болған жағдайда), оның ішінде жоспарланғаннан мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің нақты көлемінің деңгейі туралы ақпарат
БҚДА мемлекеттік қызметтер Тізіліміне сәйкес жүзеге асырылады:
1) «Тауар биржаларының қызметімен айналысу құқығына лицензия беру» Қағидаларға сәйкес;
2) «Экономикалық шоғырлануға келісім беру туралы өтініштерді қарау».
Жоғарыда көрсетілген мемлекеттік қызметтерді көрсету мәселелері бойынша есепті кезеңде көрсетілетін қызметті алушылардан шағымдар түскен жоқ (мемлекеттік қызмет көрсету нысаны – электрондық (толық автоматтандырылған).
Жүргізілген бақылау іс-шаралары, мемлекеттік аудит және сараптамалық-талдау іс-шаралары туралы мәліметтер
БҚДА ішкі аудит қызметі 5 жоспарлы аудиторлық іс - шара және 1 жоспардан тыс аудит жүргізілді:
Агенттікте - бюджетті пайдалану, бухгалтерлік есеп жүргізу, мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру және өткізу бөлігінде Агенттік қызметінің тиімділігін бағалау;
Агенттіктің Алматы қаласы, БҚО, Ақмола және Павлодар облыстары бойынша департаменттерінде - ішкі процестерді (бизнес-процестерді) ішкі бақылау және басқару жүйесінің жұмыс істеуін бағалау;
«Бәсекелестікті дамытудың талдамалық зерттеу орталығы» РММ - аудит объектісінің Қазақстан Республикасы заңнамасының нормаларын сақтауы (жоспардан тыс аудит).
Тұжырымдар мен ұсыныстар, оның ішінде құжатты түзету, қаржыландыру көлемі, қолданыстағы заңнаманы өзгерту туралы ұсыныстар
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Ұлттық экономика министрінің 2024 жылғы 31 шілдедегі № 61 бұйрығына сәйкес келтіру мақсатында, сондай – ақ Республикалық бюджетті қалыптастыру шеңберінде 2023-2027 жылдарға арналған БҚДА дамыту жоспарының жобасы әзірленді (ҰЭМ және Қаржыминімен келісуде).
Төрағаның міндетін атқарушы Р. Ахметов