«Сарышаган Су жылу – 2014» ЖШС-н ЖШС-нің мүдделер қақтығысының алдын алу және реттеу саясаты
1. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР
1.1. Мүдделер қақтығысы туралы ереже (бұдан әрі-ереже)
«Сарышаган Су жылу - 2014» ЖШС-де (бұдан әрі - мекеме) сыбайлас
жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы «Қазақстан Республикасының» 2015
жылғы 18 қарашадағы № 410-V ҚРЗ Заңына сәйкес әзірленді, Менеджмент
жүйесі «Қазакстан Республикасының Ұлттык стандартымен» Техникалык
реттеу және метрология комитеті Төрағасының 2017 жылғы 16 қарашадағы
№318-НҚ бұйрығымен бекітілген.
1.2. Осы Ереже серіктестігінің ішкі актісі болып табылады. мекеменің
негізгі мақсаты осы Ереже қызметкерлерден туындайтын мүдделер
кақтығысын реттеу тәртібін белгілеу болып табылады. мекемелер өздерінің
еңбек міндеттерін орындау барысында; негізгі міндет-жеке мүдделердің,
кызметкерлердің жеке мүдделерінің олар жүзеге асыратын еңбек
функцияларына, қабылданатын іскерлік шешімдерге әсерін шектеу.
1.3. Мүдделер қақтығысы деп арасындағы қайшылық түсініледі
қызметкердің жеке мүдделері, онда қызметкердің жеке мүдделері олардың
орындамауына және (немесе) тиісінше орындамауына әкелуі мүмкін және
(немесе) өзінің еңбек міндеттеріне әкеп соғады немесе әкеп соғуы мүмкін
мүндай жеке қызығушылық пен арасындағы қайшылықтың пайда болуы
кәсіпорынның заңды мүдделері немесе қайшылықтың туындау қаупі. заңды
мүдделерге және (кәсіпорынның іскерлік беделінің клиентіне зиян келтіруге
әкеп соғуы мүмкін (мүдделер қақтыгысының үлгілік жағдайларына шамамен
шолу осы Ереженің 1 - қосымшасында келтірілген).
1.4. Осы Ереже барлығына колданылады атқаратын лауазымының
деңгейіне және атқаратын функцияларына карамастан мекеме
қызметкерлеріне.
2. МҮДЕЛЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫН БАСҚАРУДЫҢ НЕГІЗГІ
ПРИНЦИПТЕРІ
2.1. Серіктестіктегі мүдделер қақтығысын басқару бойынша жұмыс
келесі принциптерге негізделген:
- пайда болган немесе ықтимал мүдделер қақтығысы туралы ақпаратты
міндетті түрде ашу;
- әрбір мүдделер қақтыгысын анықтау және оны реттеу кезінде қоғам
үшін беделді тәуекелдерді жеке қарастыру және бағалау;
- жанжалды ашу процесінің құпиялылығы мүдделер және оны реттеу
процесі;
- мүдделер қақтығысын реттеуде Серіктестік пен қызметкердің
мүдделерінің теңгерімін сақтау;
- жанжал туралы хабарламаға байланысты қызметкерді қудалаудан
қорғау.
3. ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ ЖАУАПКЕРШІЛІГІ
3.1. Осы Ереже келесі міндеттерді белгілейді:
- мүдделер қақтығысын ашуға және реттеуге байланысты
қызметкерлер;
- кәсіпкерлік мәселелер бойынша шешімдер қабылдау және оларды
орындау кезінде еңбек міндеттерін ұйымның мүдделерін басшылыққа алу -
олардың жеке мүдделерін, туыстарының және басқа адамдардың мүдделерін
есепке алмай, оның жеке мүддесі байланысты; мүдделер қақтығысына әкеп
соғуы мүмкін жағдайлар мен жағдайларды болдырмау (мүмкіндігінше);
- нақты немесе ықтимал мүдделер қақтығысын ашу; туындаған
мүдделер қақтығысын реттеуге ықпал етеді. Осы Ереженің мақсаттары үшін
туыстар деп жұбайы түсініледі (зайыбы), ата-анасы (ата-анасы), балалары,
асырап алушылар (асырап алушылар). асырап алған (асырап алған), толық
және толық емес аға-інілері мен әпкесі, аталары, әжелер, немерелері, нәресте
кіреді.
4. МҮДЕЛЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫН РЕТТЕУ ЖОЛДАРЫ
4.1. Серіктестік мүдделер қақтығысын ашудың мынадай түрлерін
белгілейді:
- жұмысқа орналасуда мүдделер қақтығысы туралы ақпаратты ашу;
- жаңасына ауысқан кезде мүдделер қақтығысы туралы ақпаратты ашу
қызмет атауы;
- мүдделер қақтығысының жағдайлары туындаған кезде ақпаратты
біржолғы ашу;
- мүдделер қақтығысы туралы декларацияны толтыру барысында
мүдделер қақтығысы туралы ақпаратты ашу.
4.2. Серіктестікке ұсынылған ақпаратты қарау және мүдделер
қақтығысын реттеу құпия түрде жүзеге асырылады. Алынған ақпаратты
уәкілетті орган мүқият тексеруі үшін туындайтын ауырлық дәрежесін
бағалау мақсатында лауазымды тұлғамен Тәуекелдердің серіктестігі жэне
есеп айырысудың ең қолайлы түрін таңдау мүдделер кақтығысы.
4.3. Серіктестік қызметкер хабарлаған жағдай мүдделер қақтығысын
тудырмайды және соның салдарынан арнайы өңдеуді қажет етпейді деген
қорытындыға келуі мүмкін.
4.4. Серіктестік сондай-ақ қақтығыс туралы қорытынды жасай алады
мүдделер орын алады және оны шешудің әртүрлі тәсілдерін қолданады
оның ішінде:
- қызметкердің жеке мүдделеріне әсер етуі мүмкін нақты ақпаратқа
қызметкердің қол жеткізуін шектеу;
- қызметкердің өз еркімен бас тартуы немесе оны жұмыстан шығару
(тұрақты немесе уақытша) мүдделер қақтығысы әсер ететін немесе әсер етуі
мүмкін мәселелер бойынша талқылау және шешім қабылдау процесіне
қатысудан; қызметкердің функционалдық міндеттерін қайта қарау және
өзгерту; қызметкерді лауазымынан уақытша шеттету, егер оның жеке
мүдделер функционалдық міндеттерге қайшы келеді;
- қызметкерді жүзеге асыруды қамтамасыз ететін лауазымға ауыстыру
мүдделер қақтығысына байланысты емес функционалдық міндеттер;
- қызметкердің өзіне тиесілі мүлікті беруі, яғни мүдделер
қақтығысының туындауының негізі, сенімгерлік басқаруда;
- қызметкердің ұйым мүдделерімен қайшылық туғызатын өзінің жеке
мүдделерінен бас тартуы; қызметкердің бастамасы бойынша қызметкерді
жұмыстан босату;
- жасағаны үшін жұмыс берушінің бастамасы бойынша қызметкерді
жұмыстан босату тәртіптік теріс қылык, яғни орындамау немесе тиісінше
орындамау;
- қызметкердің кінәсінен өзіне жүктелген еңбекті орындауы
жауапкершіліктер.
Мүдделер қақтығысын шешу жолдарының жоғарыдагы тізімі жоқ
толық болып табылады. Әрбір нақты жағдайда болуы мүмкін шешудің басқа
жолдарын пайдаланды. Шешім қабылдағанда мүдделер қақтығысын шешудің
нақты әдісін таңдау ескеріледі белгілі бір мүдделер қақтығысының мәнжайлары және ең үлкен дәрежеде жеке мүддені немесе оның ықпалын жоққа
шығаруды қамтамасыз ету қызметкердің дұрыс, объективті және бейтарап
жұмыс істеуі туралы еңбек міндеттері.
5. МҮДЕЛЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫ ТУЫНДАҒАНДА (БҰЗУЫ) ЖӘНЕ
ОСЫ АҚПАРАТТЫ ҚАРАУ ТУРАЛЫ АҚПАРАТ АЛУҒА
ЖАУАПТЫ АДАМДАР
5.1. Пайда болған (бар) туралы ақпаратты алуға жауапты тұлға
Қызметтік міндеттерді орындау кезінде мүдделер қақтығысына әкелетін
немесе соқтыруы мүмкін жеке мүдденің туындауы туралы хабарламаларды,
өтініштерді және өтініштерді (бұдан әрі - хабарлама) қоса алғанда, мүдделер
қақтығысы серіктестіктің комплаенс қызметкері болып табылады.
5.2. Мүдделі тұлғалар кідіріссіз хабарлауы керек Кәсіпорынның
сәйкестік жөніндегі қызметкері мүдделер қақтығысына әкелетін немесе
соқтыруы мүмкін кез келген жеке мүдде туралы және ұсыныстар алынғанға
дейін объективті және шынайы шешімдерді қабылдауға кедергі келтіретін
кез келген қарым-қатынасты немесе әрекетті болдырмау үшін.
5.3. Серіктестік қызметкері алған сәйкестік туралы ақпарат дереу
жұмысқа қабылдау комиссиясына жіберілді серіктестік (бұдан әрі Комиссия).
Комиссиялардың құрамы алып тасталатындай етіп кұрылады Комиссия
қабылдаған шешімдерге әсер етуі мүмкін мүдделер қақтығысының
мүмкіндігі және директордың бұйрығымен бекітіледі серіктестік. Тікелей
немесе жанама жеке мүдде болса мүдделер қақтығысына әкелуі мүмкін
Комиссия мүшесі Комиссия отырысының күн тәртібіне енгізілген мәселені
қарау, ол мәжіліс басталғанға дейін хабарлауға міндетті. Бұл ретте
Комиссияның тиісті мүшесі аталған мәселені қарауға қатыспайды.
5.4. Комиссиялардың отырысы, әдетте, өзіне қатысты мүдделер
қақтығысын реттеу жөніндегі талаптардың сақталуы туралы мәселе қаралып
жатқан қызметкердің қатысуымен өткізіледі. Қызметкер хабарламада
Комиссия отырысына жеке қатысу ниетін көрсетеді. Комиссия отырысы
қызметкер болмаған жағдайда мынадай жағдайларда өткізілуі мүмкін: егер
хабарламада қызметкердің ниеті көрсетілмесе Комиссия отырысына жеке
қатысуға;
5.5. Жиналысқа жеке қатысуға ниет білдірген қызметкер комиссияға
оның уақыты мен орны туралы тиісті түрде хабарлайды. Тәртібі, Комиссия
отырысына келмеді Комиссия отырысында қызметкердің түсініктемелері
тыңдалады, осы отырысқа мәні бойынша енгізілген материалдар қаралады
сұрақтар, сонымен қатар косымша материалдар.
5.6. Пайда болған (бар) қақтығыстар туралы ақпаратты тексеру
мүдделерін Комиссия шешімі бойынша бір ай мерзімде жүзеге асырады
Комиссия төрағасы, тексеру мерзімі екі айға дейін ұзартылуы мүмкін
Комиссия мүшелерінің және оның отырысына қатысатын тұлғалардың
құқығы жоқ Комиссияның жұмысы барысында өздеріне белгілі болған
ақпаратты ашуға міндетті.
5.7. Хабарламаны қарау қорытындылары бойынша Комиссия
мыналардың бірін қабылдайды келесі шешімдер:
а) қызметкердің қызметтік міндеттерін орындау кезінде мойындауға
мүдделер қақтығысының болмауы;
б) қызметкердің қызметтік міндеттерін орындау кезінде мойындауға
жеке мүдде қақтығысқа әкеледі немесе әкелуі мүмкін мүдделері. Бұл
жағдайда Комиссия аталған адамға қабылдауды ұсынады мүдделер
қақтығысын шешу немесе оның алдын алу шаралары пайда болуы;
в) қызметкердің есеп айырысу талаптарын орындамағанын
мойындау мүдделер қақтығысы. Бұл жағдайда Комиссия директорға ұсыныс
жасайды Көрсетілген адамға белгілі бір шара қолдану үшін бірлестіктер
жауапкершілік.
5.8. Комиссияның шешімі хаттамамен ресімделеді.
5.9. Комиссияның шешімімен келіспеген мүшесі жазбаша түрде
мәлімдей алады Комиссия отырысының хаттамасына міндетті түрде
тіркелуге жататын және қызметкер танысуға тиіс өз пікірін білдіру нысаны.
5.10. Мәселені шешу жолы туралы соңғы шешім (бар) мүдделер
қақтығысын Серіктестік директоры жиналыс хаттамасын алған күннен
бастап үш жұмыс күні ішінде қабылдайды.
6. МҮДДЕЛЕР ҚАҚТЫҒЫСЫНА ҰШЫРАҒАН
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІ ЖҰМЫС БЕРУШІГЕ ХАБАРЛАУ ТӘРТІБІ,
ЖӘНЕ ЕҢБЕК КЕЛІСІМІ ТУРАЛЫ
6.1. Кез келген мүмкіндікті болдырмау үшін шаралар қабылдау
мүдделер қақтығысы және туындаған мүдделер қақтығысын реттеу
қызметкердің жауапкершілігі болып табылады.
6.2. Егер қызметкердің жеке мүддесі болса Мүдделер қақтығысына
әкеп соқтыратын немесе соқтыруы мүмкін қызметтік міндеттерін орындау,
ол бұл туралы өзіне белгілі болған күннен кейінгі бір жұмыс күнінен
кешіктірмей орындауға міндетті, ал қызметкер қандай да бір себептермен
жұмыс орнында болмаған жағдайда - мүмкіндігінше тезірек жұмыс берушіге
хабарлаңыз.
6.3. Қашан жеке қызығушылықтың пайда болуы туралы хабарлама
мүдделер қақтығысына әкеп соқтыратын немесе әкеп соғуы мүмкін
кызметтік міндеттерді орындау кезінде (бұдан әрі - хабарлама) еркін нысанда
немесе осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес ұсынылған үлгі бойынша
жазбаша нысанда ресімделеді. Серіктестіктің директоры және сәйкестік
серіктестіктің лауазымды тұлғасына беріледі. Хабарламаға қосымша
материалдар қоса берілуі мүмкін, жеке мүддесінің болуын растайды
мүдделер қақтығысына әкелетін немесе соқтыруы мүмкін қызметтік
міндеттерді орындау кезінде, сондай-ақ мүдделер қақтығысының алдын алу
немесе шешу бойынша қабылданған шараларды растайтын материалдар.
6.4. Хабарламаны қызметкер бере алмаған жағдайда жеке, ол
факсимальді немесе пошта арқылы жіберіледі жеткізу туралы хабарлама.
6.5. Оларды алған күнгі хабарламалар міндетті болып табылады.
Жеке басының болғаны туралы хабарламаларды тіркеу журналында тіркелу
қызметтік міндеттерін орындауға мүдделі, ол мүдделер қақтығысына әкелуге
соғуы мүмкін. 3-қосымшаға сәйкес ұсынылған үлгі бойынша құрастырылған
осы Ереже. Журнал парақтары тігілген, нөмірленген жэне куәландырылған
болуы керек.
6.6. Тіркелгені туралы белгісі бар хабарламаның көшірмесі беріледі
журналдағы қолымен қызметкердің қолында немесе оған пошта арқылы
жіберіледі жеткізу туралы хабарлама.
6.7. Серіктестіктің комплаенс қызметкері хабарлама тіркелген күннен
бастап үш жұмыс күнінен кешіктірмей оның Комиссияға жіберілуін
қамтамасыз етеді.
7. Мүдделер қақтығысы туралы ережені сактамағаны үшін
кызметкерлердің жауапкершілігі.
7.1. Осы Ережені сақтамағаны үшін қызметкер болуы мүмкін тәртіптік
жауапкершілікке, сондай-ақ басқа да түрлерге тартылады Қазақстан
Республикасының колданыстағы заңнамасында белгіленген тәртіппен
жауапкершілік.
7.2. Қызметкер алдын алу шараларын қолданбағаны үшін немесе өзі
қатысушы болып табылатын мүдделер қақтығысын онымен шешу еңбек
шарты 2-бапқа сәйкес бұзылуы мүмкін және 143-1 Қазақстан
Республикасының Еңбек кодексінің, сондай-ақ 13) тармақшасы. 1 1-тармақ
Серіктестіктің сәйкестік саясаты.
8. Мүдделер қақтығысын реттеу бойынша ереже
Серіктестік қызметкері өзінің еңбек міндеттерін орындау процесінде
өзінің туыстары болып табылатын адамдарға немесе жеке мүдделері
байланысты өзге де тұлғаларға материалдық немесе материалдық емес пайда
келтіруі мүмкін шешімдер қабылдауға қатысады. Есеп айырысудың мүмкін
жолдары: жұмыскерді қабылдаудан шығару мүдделер кақтығысының
нысанасы болып табылатын шешім.
Серіктестік қызметкері кадрлық шешімдерді қабылдауға қатысады
оның туыстары немесе басқа адамдар болып табылатын адамдарға қарсы
оның жеке мүддесі бар. Есеп айырысудың мүмкін жолдары: жұмыскерді
қабылдаудан шығару мүдделер қақтығысының нысанасы болып табылатын
шешім; кызметкерді (оның қарамағындағы қызметкерін) басқа қызметке
ауыстыру немесе оның еңбек міндеттерін өзгерту.
Серіктестік қызметкері немесе жеке қарым-қатынасы бар басқа тұлға
қызметкердің орындауға қызығушылығы немесе орындауға ниеті іскерлік
қатынастағы баска ұйымда ақылы жұмыс осындай қарым-қатынас орнатуға
ниетті серіктестік арқылы немесе оның бәсекелесі болып табылады. Есеп
айырысудың мүмкін жолдары: жұмыскерді қабылдаудан шығару мүдделер
қақтығысынын мәні болып табылатын шешім, ұсыныс қызметкердің басқа
ақы төленетін жұмысты орындаудан бас тартуы.
Серіктестіктің қызметкері Серіктестікті сатып алу туралы шешім
қабылдайды зияткерлік қызметтің нәтижесі болып табылатын тауарлар, ол
немесе жеке мүддесі байланысты басқа тұлға кызметкердің айрықша
кұқықтары бар. Есеп айырысудың мүмкін жолдары: қызметкерді жұмыстан
шығару мүдделер қақтығысының нысанасы болып табылатын шешім.
Серіктестік қызметкері немесе жеке тұлғасы бар басқа тұлға
қызметкердің мүддесі, одан материалдық пайда немесе қызмет алады
Серіктестікпен іскерлік байланысы бар басқа ұйым, мұндай қарым-қатынас
орнатуға ниетті немесе оның бәсекелесі болып табылады. Есеп айырысудың
мүмкін жолдары: қызметкерге бас тарту туралы ұсыныс ұсынылатын
тауарлардан немесе қызметтерден; қызметкерді жұмыстан шығару мүдделер
қақтығысының нысанасы болып табылатын шешім; өзгерту қызметкердің
еңбек міндеттері.
Серіктестік қызметкері немесе жеке қарым-қатынасы бар басқа тұлға
қызметкердің қызығушылығы, одан қымбат сыйлықтар алады оған қатысты
серіктестіктің бағынысты немесе басқа қызметкері қызметкер бақылау
функцияларын орындайды. Есеп айырысудың мүмкін жолдары: қызметкерге
қайтару туралы ұсыныс донорға қымбат сыйлық; корпоративтік ережелерді
белгілеу беруден/қабылданудан бас тартуды ұсынатын мінез-құлық қымбат
сыйлықтар; қызметкермен (оның қарамағындағы адаммен) еңбек
қатынастарын тоқтату және сыбайлас жемқорлықка карсы заңнамаға сәйкес
шаралар қабылдау.