Қарашыған ауылдық округіндегі жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар

1) Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіретін құжаттар негізінде меншік иелері немесе жер пайдаланушылары туралы мәліметтерді көрсетіп, жайылымдардың шекараларын, алаңдары мен түрлерін, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдарды көрсете отырып, жер санаттары бөлінісінде әкімшілік-аумақтық бірліктің аумағында жайылымдардың орналасу схемасын (картасын);

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажына арналған жайылымдар, оның ішінде көпшілік пайдаланатын жайылымдар белгіленген схеманы (картаны);

3) жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары белгіленген схеманы (картаны);

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар, мал айдайтын мен өзге де жайылымдық инфрақұрылым объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриалық шұңқырлар) белгіленген схеманы (картаны);

5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схеманы (картаны);

6) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы малын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар белгіленген схеманы (картаны);

7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасын;

8) ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарда орналастыру схемасын.

Қарашыған ауылдық округінің әкімшілік орталығы - М.Төлебаев ауылы. Қарашыған ауылдық округінің жері Қарашыған мен Саяқ учаскесінің екі негізгі учаскесінен тұрады.

Бұл негізгі учаскесі Қарашыған ауылдық округі оңтүстігінде Ақсу ауданымен, батысында Қаратал ауданымен, шығысында Лепсі ауылдық округімен және солтүстігінде мемлекеттік қорық жерлерімен шектеседі.

Іздестіру алаңының жалпы ауданы 739 334 гектарды құрайды. Кадастрлық кварталдар кварталы 24-263-091, 24-263-092, 24-263-093, 24-263-094,24-263-095,24-263-096,24-263-097, 24-263-098, 24-263-099, 24-263-100, 24-363-144, 24-263-145.

Қарашыған ауылдық округінің аумағы 739 334 га құрайды. Оның ішінде:

басқа аудандар - 7988 гектар,
жайылымдар - 91 592 гектар,
жер қоры - 639 720 гектар,
көпжылдық екпелер - 34 гектар.

Қарашыған ауылдық округінің шекарасы Балқаш-Алакөл ойысында орналасқан, шығыстан батысқа қарай 450 км, оңтүстіктен солтүстікке қарай 300 км. Жерді геоморфологиялық тұрғыдан алғанда 3 аймаққа бөлуге болады:

Жоғары толқынды жазық:

Жотасы - таулы биік жазық:

Ақсу мен Лепсі өзендерінің аңғарлары.

Биік толқынды жазық солтүстік - шығыс жазықты алып жатыр, оңтүстіктен Лепсі өзенінің айқын аңғарымен шектеседі, солтүстіктен Балқаш көлімен шектеледі. Жайылым ретінде пайдаланылады.

Жайылымдық жем-шөп қоры жайылым кезінде 180 - 200 күнге пайдаланылады. Күзгі жайылымдар 82 гектар аумақты алып жатыр.

Көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдардың жемшөп қоры 282 центнер құрғақ салмақ немесе 112 центнер жемшөп бірлігін құрайды.

Қарашыған ауылдық округінде ветеринарлық -санитарлық мекемелер бар. Оның ішінде 1 мал қорымы, 1 ветеринарлық пункт бар.

Округте 7 қой отары, 37 үйір жылқы, 5 ІҚМ табыны бар.

Жайлымның жалпы алаңы жүктемесінің шекті рұқсат етілген нормасы ІҚМ – 14,0 га/бас, МҰМ – 2,8 га/бас, жылқы – 16,9 га/бас, түйе – 19,69 га/бас .

Балқаш көлі Қарашыган ауылдық округіндегі ашық су көзі болып табылады. Сонымен қатар округ аумағында Лепсі және Ақсу өзендері ағып жатыр. Өзендер Жоңғар Алатауының тауларынан бастау алады, мәңгілік қар мен мұздықтармен жабылған. Тау етегіндегі жазыққа жетпей екі өзен де терең шатқалдарда ағып жатыр. Округ аумағында өзен ағыны баяулайды, аңғарларға арналар кеңейеді, ал олар бірнеше каналдарға таралады.

Оругте екі өзен де халықтың қажеттілігі мен экономиканың негізгі көзі болып табылады. Округте мал қыстайтын 10 қыстақ бар, 10 құдық, 5 суару пункті.Округтің малдарына су тапшылығы жоқ.

Сарқан ауданы бойынша шалғайдағы жайылымдарға мал айдау үшін жер учаскелерге қауымдық сервитут белгілеу туралы аудан әкімінің 2023 жылғы 19 маусымдағы № 214 қаулысымен Қарашыған ауылдық округі КВ-115 Лепсі-Төлебаев-Құрақсу-Матай автожолына сервитуттар белгіленген.

2024 жылдың 1 шілдесіне М.Төлебаев ауылында: (жеке ауласы мен шаруа қожалығы) ірі қара малы - 3962 бас (оның ішінде аналық - 2071), ұсақ мал - 5232 бас, жылқы саны - 2110 бас, түйе – 160 бас.

Қарашаған ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде мүйізді ірі қара аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін 2023-2024 жылы бекітілген жайылым бойынша елді мекенде жалпы 8782,2 га болса, 2025-2030 жылғы жайылымға 2000 га жайылым жерге ұлғайды, жайылымдардың қажеттілігі 15 442 гектардан 1792 гектарға азайды, жайылымға шығатын елді-мекен мал басы 1234 бастан 1103 басқа азайды, қажеттіліктің қамтамасыз етілуі 51%-дан 69,8%-ға артты.

Қарашаған ауылдық округінде жалпы 31 шаруа қожалығы және ЖШС тіркелген. Оның ішінде 31 шаруа қожалығына тиесілі 37 429,29 гектар жайылым жері бар. Осы шаруа қожалықтарда барлығы: 1583 бас ірі қара малы, 2371 бас мүйізді ұсақ мал, 1183 бас жылқы, түй 160 бас. Қарашаған ауылдық округі бойынша мал басына шаққанда қажетті жайылым көлемі - 51933,2 гектар құрайды. Артық жайылым 17 863,99 гектар жайлым жерлер қарастырылып отыр.

Қарашаған ауылдық округінің негізгі жер учаскесінде 5 шаруа қожалығына тиесілі 188 гектар жекеменшік жайылым жері бар. Осы шаруа қожалықтарда барлығы 86 бас - ІҚМ бар. Мал басына шаққанда қажетті жеке меншік жайылым көлемі – 1204 гектар құрайды. Қосымша жайылым қажет емес.

Қарашаған ауылдық округі бойынша 31 шаруа қожалығы округке қарасты шалғайдағы жазғы жайылыммен қамтамасыз етіледі.

Қарашан ауылдық округі бойынша екпе жайылым жерлер жоқ. Қарашаған ауылдық округі жайлымы шөл, нағыз (орта) шөл жерге жатады, жайлым типі - қылшалы-изенді-бұталы, теріскенді- қоңыржусанды жайылымына жатады.

Жер учаскелерінің меншік иелері

№	Жер участкелерінің меншік иелері	Жайылым алаңы, гектар	Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)				Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, гектар				Жайылымдардың қажеттілігі, гектар					Артық жайылым, гектар
№	Жер участкелерінің меншік иелері	Жайылым алаңы, гектар	МІҚ	МҰМ	Жылқы	Түйе	МІҚ	МҰМ	Жылқы	Түйе	МІҚ	МҰМ	Жылқы	Түйе	Жиыны (га)
1	Жунусов Есенгелді	100	-	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6						+100
2	Нукебаев Мейрамхан	45	86	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6	1204				1204
3	Тұрысбекова Құндыз	25	-	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6						+25
4	Бекбаев Асет	3	-	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6						+3
5	Даденов Қанат	15	-	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6						+15
	Барлығы	188	86	-	-	-	14	2,8	16,9	19,6	1204				1204	143

Ескертпе: Қарашаған ауылдық округінің негізгі жер учаскесінде 5 шаруа қожалығына тиесілі 188 гектар жекеменшік жайылым жері бар. Осы шаруа қожалықтарда барлығы 86 бас – ІҚМ бар. Мал басына шаққанда қажетті жеке меншік жайылым көлемі - 1204 гектар құрайды. Қосымша жайылым қажет емес.

Аббревиатуралардың таратылып жазылуы: ІҚМ – ірі қара мал; МҰМ – мүйізді ұсақ мал, ш/қ- шаруа қожалық

Қарашыған ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде мүйізді ірі қара аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу

№	Елді мекен атауы	Жайылым алаңы, гектар	Сауын сиырлардың болуы (бас)	Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, гектар	Жайылымдардың қажеттілігі, гектар	Жайылымдармен қамтамасыз етілмеген, гектар	Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %	Артықшылық, гектар
1	М.Төлебаев ауылы	5804,1	719	14	10066	4261,9	57,6
	Үлгі ауылы	3122,4	161	14	2254	+868,4	138,5	868,4
	Шұбартүбек ауылы	1855,7	223	14	3122	1266,3	59,4
	Барлығы	10782,3	1103		15442	5528,2	69,8

Ескертпе: Елді-мекеннің жайылым жер көлемі 10782,3 гектар. Сауын сиырлар саны 1103 бас жайылым қажеттілігі 15442 гектар құрайды. Жетіспейтін жайылым көлемі 5528,2 гектар. Қажеттілікті қамтамасыз ету мақсатында ауыл маңайында бос жатқан жайылым жерден 2000 гектар жер халық мұқтажына қолданысқа қойылды. Қажеттілікпен қамтамасыз етілу 51% - дан 69,8% артты.

Қарашыған ауылдық округінің аумағында жайлымдардың орналасу схемесына (картасына ) қоса берілген жер учаскелерінің меншік иелерімен жер пайдаланушылардың тізімі

№	Жер учаскелерін жер пайдаланушылар атауы	Жайылым алаңы, гектар	Мал саны	Жайлымдардың қажеттілігі, гектар	Артық жайылым дар, гектар	Жетіспей тін жайылым, гектар
1	Токтасынов Байтлеу Тезекбаевич	7914,5	ІҚМ – 414 бас, Жылқы – 597 бас, Түйе-160 бас, МҰМ-2198	414ІҚМ14,0 га = 5796га, 597 Ж 16,9га = 10089.3 га 160 Т19,6=3136га 2198ҰММ2,8га=6154.4 5796+10089.3+3136+6154.4= 25175.7га		17261.2
2	Аскарова Бахытжамал Сапаргалиевна	1500	ІҚМ – 46 бас Жылқы-120бас,	46 ІҚМ14,0га=644га, 120Ж16,9га=2028га 644+2028=2672		1172
3	Кабылова Р	850	ІҚМ – 43 бас, Жылқы – 3бас, МҰМ-45 бас	43ІҚМ14,0 га = 602га, 3Ж 16,9га = 50.7 га 45МҰМ*2,8га=126 га 602+50.7+126=778.7	71.3
4	Бейсбаев М	500	ІҚМ – 337 бас, Жылқы- 99 бас	337 ІҚМ14,0 га = 4718га, 99 Ж 16.9 га = 1673.1 га, 4718+1673.1=6391.1		5891.1
5	Калиякберова Г	1455	ІҚМ – 45 бас, Жылқы- 18 бас	45 ІҚМ14,0 га = 630 га, 18 Ж 16,9га = 304.2 га 630+304.2=934.2	520.8
6	Смердина Екатерина Павловна	480,5	ІҚМ-108 бас	108 ІҚМ*14,0=1512га		1031.5
7	Жексембаев Ж	330	ІҚМ –29 бас, МҰМ – 88 бас, Жылқы- 18 бас	29ҚМ14,0 га = 406 га, 88 ҰММ 2,8 га = 246.4 га, 18 Ж * 16,9 га = 304.2 га 406+246.4+304.2=956.6га		626,6
8	Шекенова Сания	2084	ІҚМ – 1 бас,	1 ІҚМ*14,0 га = 14 га	2070
9	Нурпейсов Ардабай	2936,79	Жылқы – 3 бас	3 Ж * 16,9 га = 50.7га	2886.09
10	Жабыкбаев Д	1818	ІҚМ-17бас жылқы-72бас	17 ІҚМ14,0 га = 238 га 72 Ж 16,9 га = 1216.8 га 238+1216.8=1454.8	363.2
11	Акылбекова Д	719	ІҚМ-43 бас жылқы-87 бас	43 ІҚМ14,0 га=602га 87 Ж 16,9га=1470га 602+1470=2072		1353
12	НукебаевС	45	ІҚМ-17 бас	17 ІҚМ *14,0=238		193
13	Мусатаев Н	775	-		775
14	Тлеубеков Д	2500	-		2500
15	Сулейменов Е	1000	-		1000
16	Нукебаев М	45	ІҚМ-86 бас	86 ІҚМ*14,0 га = 1204 га,		1159
17	Касымбеков А	1000	-		1000
18	Мукашев М	2500	ІҚМ-256 бас МҰМ-40 бас, Жылқы-90 бас	256 ІҚМ14,0 га = 3584га, 40 МҰМ2,8га=116 га, 90 Ж * 16,9 га = 1521 га 3584+116+1521=5221га		2721
19	Мандилданов Е	570	ІҚМ-67 бас Жылқы-35 бас	67 ІҚМ14,0 га=938 га 35 Ж 16,9га=591.5га 938+591.5=1529.5га		959.5
20	Муртазов Ш	1312	ІҚМ-55 бас	55 ІҚМ*14,0га= 770га	542
21	Магай В	1000	-		1000
22	Турысбекова К	36			36
23	Буркитбаев А	55			55
24	Даденов К	24			24
25	Бухарбек М	8			8
26	Жунисов Е	54,5			54,5
27	Бекбаев А	3			3
28	Камбатырова З	35			35
29	Жакенова Мейрамгуль	45			45
30	ЖШС Сохоспецстрой	3334			3334
31	Мұқажанов Рахат	2500	ІҚМ-19 бас Жылқы-41 бас	19 ІҚМ14,0 га = 266 га, 41 Ж 16,9 га = 692,9 га 266+692,9=958,9га
		37429,29		51933,2	17863,99	32367.9

Ескертпе: Қарашаған ауылдық округінде жалпы 31 шаруа қожалығы және ЖШС тіркелген. Оның ішінде 31 шаруа қожалығына тиесілі 37 429,29 гектар жайылым жері бар. Осы шаруа қожалықтарда барлығы: 1583 бас ірі қара малы, 2371 бас мүйізді ұсақ мал, 1183 бас жылқы, түй 160 бас. Қарашаған ауылдық округі бойынша мал басына шаққанда қажетті жайылым көлемі - 51933,2 гектар құрайды. Артық жайылым 17 863,99 гектар жайлым жерлер қарастырылып отыр.

Дата публикации

13 февраля 2026