АНЫҚТАМА
Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі ММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау
2023 - 2024 жылдың 1 тоқсанының нәтижелері туралы
Жаркент қаласы 12 сәуір 2024 жыл
КІРІСПЕ БӨЛІМ
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау объектісінің толық атауы: "Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі" ММ.
Ішкі талдау жүргізу негізі: Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі (бұдан әрі – Бөлім) басшысының 2024 жылғы 27 наурыздағы № 13 " Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі "ММ қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы" бұйрығы,
Ішкі талдау жүргізу кезеңі: 2024 жылғы 02 сәуірден 12 сәуірге дейін. Ішкі талдаумен бөлімнің 2023 жылғы және 2024 жылдың 1 тоқсанындағы жұмыс кезеңі қамтылды.
Талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
1) Мемлекеттік қызметтер көрсетуге байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) рұқсат беру функцияларын іске асыруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
3) мүдделер қақтығысына байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Талдау көздері ретінде бөлімнің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілер (заңдар, ереже, бұйрықтар, ережелер және өзге де НҚА), уәкілетті органдардың нұсқамалары, бөлімнің ішкі құжаттары, еркін қол жетімді материалдар мен құжаттар пайдаланылды.
Бөлім өз қызметін Панфилов ауданы әкімдігінің 2022 жылғы 15 шілдедегі №310 қаулысымен бекітілген ереже (бұдан әрі - Ереже) негізінде жүзеге асырады.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс –қимыл агенттігі Төрағасының «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына» сәйкес мынадай бағыттар бойынша ішкі талдау жүргізілді:
БӨЛІМНІҢ ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАТЫСТЫ НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРДЕ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
1.1. Бөлім өз қызметінде келесі нормативтік құқықтық актілерді басшылыққа алады:
- Қазақстан Республикасының 2023 жылғы 20 сәуірдегі № 224-VII ҚРЗ Кодексі «Қазақстан Республикасының Әлеуметтік Кодексі»;
- "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 17 шілдедегі №246 Заңы;
- "Мемлекеттік сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының 2015.12.04 № 434-V Заңы;
- Қазақстан Республикасының 2020.06.29 №350-VI Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі;
- Қазақстан Республикасының 2020 жылғы 6 мамырдағы №322-VI "Ардагерлер туралы" Заңы;
- "Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы" 18.12.1992 ж. № 1787-ХІІ ҚР Заңы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 21 маусымдағы № 227 «Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау және төлеу қағидаларын бекіту туралы», бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 283 «Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдар мен мүгедектігі бар балаларға санаторийлік-курорттық емдеуді ұсыну қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы №284 «Мүгедектігі бар адамдарға берілетін техникалық көмекші (орнын толтырушы) құралдардың, арнаулы жүріп-тұру құралдарының және көрсетілетін қызметтердің сыныптауышын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 286 «Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес есту кемістігі бар мүгедектігі бар адамдар үшін ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 287 «Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, техникалық көмекші (компенсаторлық) құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен, оларды ауыстыру мерзімдерін қоса алғанда, қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 30 маусымдағы № 288 «Мүгедектігі бар адамды абилитациялау мен оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес жүріп-тұруы қиын бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдар үшін жеке көмекшінің қызметтерін ұсыну қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2023 жылғы 29 маусымдағы № 263 «Халықты әлеуметтік қорғау саласында арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету стандарттарын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2020 жылғы 28 мамырдағы № 197 «Арнаулы әлеуметтік қызметтерді көрсету саласындағы мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2023 жылғы 4 қаңтардағы № 4 «Мемлекеттік органдарға, жергілікті өзін-өзі басқару органдарына, мемлекет жүз пайыз қатысатын заңды тұлғаларға келіп түсетін жолданымдарды тіркеу, есепке алу, сондай-ақ "Электрондық жолданымдар" ақпараттық-талдау жүйесін жүргізу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2021 жылғы 25 наурыздағы № 84 «Әлеуметтік-еңбек саласында мемлекеттік қызметтерді көрсетудің кейбір мәселелері туралы» бұйрығы;
- Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2022 жылғы 15 сәуірдегі № 123 «Еңбекші көшіп келушілерге рұқсаттар беру, ұзарту және кері қайтарып алу қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы;
- «Семей ядролық сынақ полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарға бiржолғы мемлекеттiк ақшалай өтемақы төлеудiң және оларға куәлік берудің кейбiр мәселелерi туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 20 ақпандағы N 110 Қаулысы;
- «Панфилов ауданында мүгедектігі бар балалар қатарындағы кемтар балаларды жеке оқыту жоспары бойынша үйде оқытуға жұмсаған шығындарын өндіріп алу тәртібі мен мөлшерін айқындау туралы» Панфилов аудандық мәслихатының 03.11.23 жылғы №8-11-56 шешімі;
- Панфилов аудандық мәслихатының 27.12.2019 жылғы №6-65-378 "ауылдық елді мекендерде тұратын және жұмыс істейтін мемлекеттік денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, білім беру, мәдениет, спорт және ветеринария ұйымдарының мамандарына Коммуналдық қызметтерге ақы төлеу және бюджет қаражаты есебінен отын сатып алу бойынша әлеуметтік қолдау көрсету тәртібі мен мөлшерін бекіту туралы" шешім;
- Панфилов аудандық мәслихатының 2023 жылдың 25 желтоқсанындағы №8-14-68 " Панфилов ауданының әлеуметтік көмек көрсетудің, оның мөлшерлерін белгілеудің және мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарының тізбесін айқындаудың қағидаларын бекіту туралы" шешімі.
2.БӨЛІМНІҢ ҰЙЫМДАСТЫРУ-БАСҚАРУ ҚЫЗМЕТІНДЕ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
2.1. Персоналды басқару желісі бойынша, оның ішінде кадрлардың ауысуы
2024 жылғы 01 сәуірдегі штат кестесіне сәйкес Бөлімнің жалпы штат саны 9 адамды құрайды. Талданған кезеңде айналым және кадрлардың ауысуы бойынша 2023 жылдың 05 мамардығы №2 бұйрыққа сәйкес бас маман А.Сабыркулова өз тілегі негізінде жұмыстан шығарылды. 2024 жылдың 01 ақпандағы №1 бұйрыққа сәйкес жетекші маман М.Асенова жүктілік және босануға байланысты демалыста.
2.2. Мүдделер қақтығысын реттеу желісі бойынша
Талданған кезеңде мүдделер қақтығысының болу фактілері табылған жоқ.
2.3 Мемлекеттік қызмет көрсету желісі бойынша
Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м.а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы № 39/НҚ бұйрығымен (бұдан әрі – тізілім) бекітілген Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер Тізіліміне сәйкес Бөліммен 14 мемлекеттік қызмет көрсетіледі. 2023 және 2024 жылдың 1 тоқсанында мемлекеттік қызметтер көрсету мәселелері бойынша бас тартулар мен шағымдар бөлімімен белгіленбеген, олар халыққа қажетті қызметтер көрсетуден, атап айтқанда, техникалық көмекші құралдарды бөлу үшін мүгедектерге құжаттарды ресімдеуден және жалғызбасты қарттарға, мүгедектерге және мүмкіндігі шектеулі балаларға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсетуден, жергілікті тұрғындардың шешімдері бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген санаттарына әлеуметтік көмек тағайындаудан және төлеуден тұрады мүгедек балаларды үйде оқытуға жұмсалған шығындарды өтеу, ақталған адамға куәлік беру, тұрғын үй көмегін тағайындау, Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәліктер беру, "еңбекші көшіп келушіге рұқсат беру, ұзарту және кері қайтарып алу.
Мемлекеттік орган халықты жұмыспен қамту саласында көрсеткен мемлекеттік қызметтердің 2023 жылға жалпы саны - 6804 мемлекеттік қызмет, оның ішінде қағаз нысанда баламалы негізде – 1989, көрсетілетін қызметті берушінің ақпараттық жүйелері арқылы электрондық түрде көрсетілген мемлекеттік қызмет-0, мемлекеттік корпорация (ХҚКО) арқылы – 4198, электрондық үкімен порталы арқылы - 617.
2024 жылдың 1 тоқсанына жалпы саны - 1399 мемлекеттік қызмет, оның ішінде қағаз нысанда баламалы негізде – 452, көрсетілетін қызметті берушінің ақпараттық жүйелері арқылы электрондық түрде көрсетілген мемлекеттік қызмет-0, Мемлекеттік корпорация (ХҚКО) арқылы – 548, электрондық үкімен порталы арқылы - 599. Электрондық форматта мемлекеттік қызметтер көрсетудің үлкен саны жүріп жатыр, бұл көрсетілетін қызметті алушының көрсетілетін қызметті берушімен өзара іс-қимылының сыбайлас жемқорлық тәуекелін болдырмайды. Мемлекеттік қызметті алудан бас тарту, қызметкерлердің сапасына қатысты шағымдар болған жоқ. "Халыққа мемлекеттік қызметтердің электрондық өзіне-өзі қызмет көрсету бұрышы" бар, ол қажетті мемлекеттік қызметті алу үшін сайтқа Интернетке шығуға арналған компьютермен жабдықталған. Стандартқа сәйкес қызметтер қағаз және (немесе) электрондық түрде көрсетіледі. Қосымша құжаттарды талап ету фактілері анықталған жоқ.
2.3.2. Дискрециялық мерзімдер мен өкілеттіктердің, әкімшілік кедергілердің болуы табылған жоқ.
2.3.3. Мемлекеттік қызмет көрсетудің нақты процестері Стандартпен бекітілген нормаларға сәйкес келеді.
Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі (ҚР 18.12.1992 ж. Заңына сәйкес № 1787-ХІІ "Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы") "Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәліктер беру"мемлекеттік қызметі көрсетіледі.Ағымдағы жылдың қыркүйек айынан бастап Жетісу облысы Панфилов ауданының азаматтары үшін Үкіметтің бұл қызметі "ХҚКО" базасы арқылы электронды түрде жіберіле бастағанын хабарлаймыз.Сияқты, базалар арасында интеграция жоқ барлық өтініш мерзімі өткен.Сіздің назарыңызға ХҚКО базасы арқылы өтініштер жіберілетінін, бірақ бізге келіп түспейтінін жеткіземіз.
Ұсыныс:
"Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәліктер беру" мемлекеттік көрсетілетін қызмет бойынша техникалық қателікке байланысты Жетісу облысы Панфилов ауданының азаматтары үшін үкіметтің "ХҚКО" базасымен және бөлімнің "Е-собес" базасымен интеграция жоқ олар бойынша өтініштер түсуге тиіс осы қызметке. Жетісу облысы Панфилов ауданының азаматтары үшін үкіметтің "ХҚКО" базасын жаңарту туралы мәселені қарауды сұраймыз.
"Еңбекші көшіп келушілерге рұқсат беру және ұзарту "мемлекеттік қызметіне сәйкес, көрсетілетін қызметті алушылар Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлем төлейді (резидент емес иммигранттар үшін жеке табыс салығы бойынша алдын ала төлем әрбір жұмыс айы үшін АЕК-тің 2 еселенген мөлшерді төлейді, Қазақстан Республикасында кемінде бір жүз сексен үш күнтізбелік күн болған жағдайда резидент иммигранттар көшіп келушілер болып табылады, резидент-еңбекші көшіп келушілер АЕК 4 еселенген мөлшерде жеке табыс салығын төлейді).
Көшіп келушінің резиденттігін белгілеу және алдын ала төлемді төлеу мөлшерін айқындау мақсатында көрсетілетін қызметті беруші (бөлім) ҚР аумағындағы көшіп келушінің уақытын есептеуді, оның қолма – қол болуын қамтамасыз етуі қажет, бұл өз кезегінде төлемді артық төлеуге/толық төлемеуге, көрсетілетін қызметті алушының құқықтарына нұқсан келтіруге және теріс салдарға әкелуі мүмкін (база Мемлекеттік кірістер органдарының және басқа да мүдделі тұлғалардың тиісті жүйесімен интеграцияланбаған), бұл мүдделер қақтығысына әкелуі мүмкін.
Ұсыныс:
1) Қызмет көрсету кезінде мүдделер қақтығысын болдырмау, сондай-ақ оның жұмысын оңайлату мақсатында ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне "ШЖК" ААЖ жүйесін жетілдіру және оның мемлекеттік органдардың тиісті жүйелерімен базалардың интеграциясын қамтамасыз ету жөнінде ұсыныс енгізу.
ҚР "Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексі" 2023 жылғы 20 сәуірдегі № 224-VII Заңына сәйкес, 163-бап. Мүгедектігі бар адамдарға жеке көмекшінің және ымдау тілі маманының қызметтерін ұсыну, осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында белгіленген зейнеткерлік жасқа толған адам, бірінші топтағы мүгедектігі бар адам үшін оның жақын туысы жеке көмекші болып табылатын жағдайларды қоспағанда, жеке көмекші бола алмайды. "Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы" Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 26 желтоқсандағы № 518 - IV кодексіне сәйкес жақын туыстары-ата-аналары (ата-анасы), балалары, асырап алушылары, асырап алынғандары, ата-анасы бір және ата-анасы бөлек аға-інілері мен апа-сіңлілері, атасы, әжесі, немерелері болып табылады. Алайда мүгедектігі бар кейбір адамдардың ерлі-зайыптылардан басқа жеке көмекші бола алатын жақын туыстары жоқ. Осыған байланысты оларда мүдделер қақтығысы және көрсетілетін қызметті алушының құқықтарына нұқсан келтіруі туындайды.
Ұсыным:
Қызмет көрсету кезінде мүдделер қақтығысын болдырмау, сондай-ақ оның жұмысын оңайлату мақсатында "осы Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексі "2023 жылғы 20 сәуірдегі № 224-VII Қазақстан Республикасы Заңының 163-бабы 2-тармағының 5-тармақшасына келесі толықтыру енгізуді «бірінші топтағы мүгедектігі бар адам үшін жеке көмекші оның жақын туысы және жұбайы болып табылатын жағдайды қоспағанда, осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында белгіленген зейнеткерлік жасқа толған". ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне әлеуметтік кодекске осы толықтыруды енгізу жөнінде ұсыныс жіберілсін.
6.1."Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы" Қазақстан Республикасы Заңының талаптарын бұзу фактілерін талдау барысында анықталған жоқ. "Жеке және заңды тұлғалардың өтініштерін қарау тәртібі туралы" ҚР Заңының 7-бабының 1-тармағына сәйкес осы Заңда белгіленген тәртіппен берілген өтініштер міндетті түрде қабылдануға, тіркелуге, есепке алынуға және қаралуға жатады. Бөлімде жеке және заңды тұлғаларды тіркеуді есепке алу журналы бар. 2023 жылы барлығы – 19 өтініш түсті, оның 3-і заңды тұлғалардан, 16-сы жеке тұлғалардан, 2024 жылдың 1 тоқсанында барлығы – 3 өтініш түсті, оның 1-і заңды тұлғалардан, 2-і жеке тұлғалардан түсті.
Талдау көрсеткендей, бөлім қызметкерлері өтінішті қарау кезінде заңдылық, өтініштерге қойылатын талаптардың бірлігі, жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін сақтау кепілдіктері, өтініштерді қарау кезінде бюрократия мен сөзбұйдаға жол бермеу, жеке және заңды тұлғалардың теңдігі, субъектілер мен лауазымды тұлғалар қызметінің ашықтығы сияқты қағидаттарды пайдаланады.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Жоғарыда айтылғандардың негізінде "Панфилов ауданының жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі" ММ ұсынылды:
1) "Семей ядролық сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды тіркеу, біржолғы мемлекеттік ақшалай өтемақы төлеу, куәліктер беру" мемлекеттік көрсетілетін қызмет бойынша техникалық қателікке байланысты Жетісу облысы Панфилов ауданының азаматтары үшін үкіметтің "ХҚКО" базасымен және бөлімнің "Е-собес" базасымен интеграция жоқ олар бойынша өтініштер түсуге тиіс осы қызметке. Жетісу облысы Панфилов ауданының азаматтары үшін үкіметтің "ХҚКО" базасын жаңарту туралы мәселені қарауды сұраймыз.
2) Қызмет көрсету кезінде мүдделер қақтығысын болдырмау, сондай-ақ оның жұмысын жеңілдету мақсатында ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігіне "ШЖК" ААЖ жүйесін жетілдіру және оның мемлекеттік органдардың тиісті жүйелерімен базалардың интеграциясын қамтамасыз ету жөнінде ұсыныс енгізу.
3) Қызмет көрсету кезінде мүдделер қақтығысын болдырмау, сондай-ақ оның жұмысын оңайлату мақсатында "осы Қазақстан Республикасының әлеуметтік кодексі "2023 жылғы 20 сәуірдегі № 224-VII Қазақстан Республикасы Заңының 163-бабы 2-тармағының 5-тармақшасына келесі «бірінші топтағы мүгедектігі бар адам үшін жеке көмекші оның жақын туысы және жұбайы болып табылатын жағдайды қоспағанда, осы Кодекстің 207-бабының 1-тармағында белгіленген зейнеткерлік жасқа толған" толықтыру енгізуді сұраймыз.
Жұмыс тобының жетекшісі:
бөлім басшысының орынбасары Жакупова С.С.
Жұмыс тобының мүшелері:
Аудандық соқырлар
қоғамының төрағасы Агимов А.Б.
Бас маман Аспараева Ж.Ж.
Бас маман Рахмангалиев А.К.
Таныстым:
Бөлім басшысы Кибраева Г.М.