«Айдарлы ауылдық округі әкімі аппараты» мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері
бойынша аналитикалық есеп
Айдарлы ауылы 2023 жылғы 08 желтоқсан
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының 2015 жылғы 18 қарашадағы №410-V 3PK Заңының 8-бабының 5-тармағына, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы №12 бұйрығымен бекітілген сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларына сәйкес, Алматы облысы әкімі аппаратының басшысы Т. К. Сәрсембаев 2022 жылғы 14 наурыздағы бекіткен "Сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және оған қарсы іс-қимыл" төртінші үлгілік базалық бағытының жобаларын орындау шеңберінде Алматы облысының басқармалары мен квазимемлекеттік ұйымдарында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кестесіне сәйкес "Панфилов ауданы Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты" мемлекеттік мекемесінің сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді (бұдан әрі-әкім аппараты).
Ауылдық округ әкімі аппаратының ішкі талдау қызметі мынадай құрамда:
Қ. Хабиұлы – Айдарлы ауылдық округінің әкімі,
Б. Кончибаев – Айдарлы ауылдық округ әкімі аппаратының бас маманы.
Д. Маралбаев – Айдарлы ауылдық округ әкімі аппаратының бас маманы.
Р. Кадирова – Айдарлы ауылдық округ әкімі аппаратының бас маманы.
Ж. Бижанов – Жергілікті қоғамдастық төрағасы.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы мониторинг жүргізу кезеңі: "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 5-тармағына сәйкес 2022 жылғы 1 қаңтардан 2022 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі кезеңде.
Ішкі талдаумен әкім аппаратының 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап 2022 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі жұмыс кезеңі қамтылды.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау келесі бағыттар бойынша жүргізілді:
1) объектінің қызметіне қатысты нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2) объектінің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты мемлекеттік және жергілікті өзін-өзі басқару саласында басшылықты жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына және Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан Республикасы Президенті мен Үкіметінің актілеріне, өзге де нормативтік - құқықтық актілерге, сондай-ақ "Панфилов ауданы Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты "мемлекеттік мекемесінің Ережесін бекіту туралы "Панфилов ауданы әкімдігінің 2022 жылғы 15 шілдедегі № 311 қаулысымен бекітілген Ережеге сәйкес жүзеге асырады. Округ әкімі- Хабиұлы Қанат, осы лауазымға сайлау комиссиясының 2022 жылғы 19 желтоқсандағы № 252 шешімімен тағайындалды. Қойылған мақсатты іске асыру үшін әкім аппараты Ережеге сәйкес 1 міндетті орындайды және 31 функцияны жүзеге асырады.
Ішкі талдаумен Қазақстан Республикасының мынадай нормативтік-құқықтық актілері қамтылды:
Қазақстан Республикасының Конституциясы, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі, "Қазақстан Республикасындағы жергілікті және мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Мемлекеттік қызмет туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Мемлекеттік сатып алу туралы"Қазақстан Республикасының Заңы, "Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы, "Агроөнеркәсіптік кешенді және ауылдық аумақтарды дамытуды мемлекеттік реттеу туралы"Қазақстан Республикасының Заңы.
1.1. Құқықтық актілер ережелерінің қақтығысы.
Жекелеген құқықтық актілер, ішкі құжаттар арасындағы сәйкессіздіктерді немесе қайшылықтарды, сондай-ақ құқық қолдану қызметі процесінде туындаған қайшылықтарды анықтау мақсатында Қазақстан Республикасының қолданыстағы нормативтік актілері, сондай-ақ әкім аппаратының ережесі зерделенді. Талдау барысында нормативтік актілер арасында сәйкессіздіктер немесе қайшылықтар анықталған жоқ.
1.1. "Құқылы"деген тұжырымға құзыретін айқындау
Нормативтік құқықтық актілер мемлекеттік органның құзыретін "құқылы", "мүмкін", "бәлкім", деген тұжырымдардың көмегімен айқындайды, бұл өкілеттіктердің кез келген түріне — тіркеу, рұқсат беру, бақылау, юрисдикциялық өкілеттіктерге жатады. Әкім аппаратының НҚА талдау барысында мұндай тұжырымдар белгіленбеген.
1.2. Құқықтық-лингвистикалық сыбайлас жемқорлық
Әкім аппаратының саласын реттейтін нормативтік-құқықтық актілерді сыбайлас жемқорлыққа қарсы талдау барысында мынадай факторлар ескерілді:
- заң шығарушы органның түсініксіз немесе белгіленбеген терминдерді, ұғымдар мен тұжырымдамаларды, әртүрлі түсіндірулерге мүмкіндік беретін түсініксіз, анықталмаған мазмұны бар бағалау сипатындағы категорияларды қолдануы:
- бірдей құбылыстардың әртүрлі терминдермен белгіленуі;
- сыбайлас жемқорлық факторларының маркерлері, оларда заңдық-лингвистикалық белгісіздіктің болуы мүмкін екендігін көрсетеді. Мұндай белгісіз бірліктерге мыналар жатады:" Не"," артық емес"," қажет болған жағдайда " жоғары тұрған органға оларды нақтылау қажеттілігі туралы ұсыныстар енгізу.
Әкім аппаратының НҚА талдау барысында мұндай тұжырымдар белгіленбеген.
Ұсынымдар: нормативтік актілерде "не", "болуы мүмкін", "кем емес", "артық емес", "қажет болған жағдайда" сияқты тұжырымдар анықталған жағдайда әкім аппаратының басшылығы жоғары тұрған органға оларды нақтылау қажеттігі туралы ұсыныстарға бастамашылық жасасын.
1.3. Жеке және заңды тұлғаларды әкімшілік жауапкершілікке тарту мәселелері бойынша дискрециялық өкілеттіктердің болуы әкім аппаратының әкімшілік жаза қолдану өкілеттігі жоқ.
Әкім аппаратының ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметінде зерттелетін кезеңде мынадай бағыттар тартылды:
Әкім аппаратының штат саны-5 бірлік, қызметкерлердің нақты саны — 5 бірлік, Бос орындар жоқ, оның ішінде тұрақты 5, уақытша -0. Жұмыстан босатылған қызметкерлер -1. Бір қызметкер басқа жұмысқа ауысуына байланысты жұмыстан босатылды.
Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары үшін және теріс себептермен жұмыстан шығарылғандар қызметкерлер жоқ.
Панфилов ауданы прокуратурасының 2022 жылғы 28 ақпандағы № 02-0415-22-00322 жолдаған ұсынымындағы аталған кемшіліктер: Қазақстан Республикасы Үкіметі айқындаған таралуы шектеулі қызметтік ақпаратты қамтитын мемлекеттік сатып алу туралы шартты тікелей жасасу арқылы бір көзден алу тәсілімен мемлекеттік сатып алуға сондай-ақ осы Заңның 39 бабы 3 тармақтарындағы және 4,9,17-23,26,31-32,35,40,41 тармақшаларындағы негізінде жүзеге асырылатын мемлекеттік сатып алуға қолданылмайтыны Заңның 41-бабының 6 тармағындағы айқындалған. Осы жоғардағы көрсетілген талаптарға қарамастан есепші Қуат Д. Округ бойынша 1 келісім шартты бір көзден жасағаны анықталып, Алайда талдау көрсеткендей осы жоғарда көрсетілген заң бұзушылықа жол бергені үшін жауапты Айдарлы ауылдық округінің бас маманы (есепші) Д. Қуат сол себепті оған «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 44-бабының 3 тармағының 2-ші тармақшасына сәйкес: «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің бас маманы Қуат Дәурен Қуатұлына 2022 жылдың 04 наурыздағы № 1 өкім бойынша сөгіс түріндегі тәртіптік жаза қолданылды.
Панфилов ауданы прокуратурасының екінші тексеріс кезінде 2022 жылғы 15 наурызындағы № 2-0415-22-00420 жолдаған ұсынымындағы аталған кемшіліктер: Қазақстан Республикасының «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің талаптарының сақталуына және мемлекетке төленетін міндетті төлемдерінің өндірілу жағдайына талдау жүргізу барысында «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» аталған заң талаптары сақталмай, салықтарды өндіруге бағытталған жұмыстарының тиімсіздігі анықталған Алайда талдау көрсеткендей осы аталған салыққа өндіруге жауапты Айдарлы ауылдық округінің бас маманы Д. Маралбаев сол себепті оған «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 44-бабының 3 тармағының 1-ші тармақшасына сәйкес: «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің бас маманы Маралбаев Дарын Мейрамұлына 2022 жылдың 29 наурызындағы № 2 өкім бойынша ескерту түріндегі тәртіптік жаза қолданылды.
2022 жылы әкім аппараты бойынша бюджет қаражатын үнемдеу сомасы қызметкерлерге сыйлықақы беруге бағытталған.
Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі" Заңына сәйкес қызметкерлер арасында сыбайлас жемқорлық әрекеттерінің алдын алуға, сондай-ақ әкім аппаратының қызметінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңнаманы қолданудың тиімділігін арттыруға бағытталған жұмыстар тұрақты түрде жүргізіледі.
"Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" ПК Заңының 14-бабының 1-тармағына сәйкес жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдар, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдар және мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалар әкімдеріне кандидаттарды қоспағанда, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарының мүшелері) лауазымдарға тікелей бағынысты лауазымдарды атқара алмайды, олардың жақын туыстары және (немесе) жұбайы (зайыбы), сондай-ақ жекжаттары атқаратын.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне талдау жүргізу кезінде жақын туыстарының бірлескен қызметі (жұмысы) фактілері, әкім аппаратында мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.
Ұсынымдар: "сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" PK Заңының 15-бабының 3.1-тармағына, 3.2-тармағына сәйкес мүдделер қақтығысының алдын алу және реттеу, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындау себептері мен жағдайларын жою жөнінде жан-жақты шаралар қабылдау.
Мүдделер қақтығысы немесе оның туындау мүмкіндігі туралы ақпарат анықталған жағдайда, әкім мүдделер қақтығысын болғызбау және реттеу жөнінде мынадай шараларды уақтылы қабылдауға міндетті:
- мүдделер қақтығысын жою бойынша шаралар қабылдау.
2.1 Жеке істерді тексеру.
Әкім аппараты қызметкерлерінің жеке істеріне мемлекеттік қызметшілердің жұмысқа қабылдау кезінде Мемлекеттік қызметке кіруіне кедергі келтіретін құқық бұзушылықтар жасауы, ант беруі, мемлекеттік қызметте болуына байланысты шектеулер жасауы, ҚР мемлекеттік қызметшілерінің Әдеп кодексімен танысуы, активтері мен міндеттемелері туралы декларацияларды тапсыру туралы анықтамалары, арнайы тексеруден өту туралы хаттары туралы талаптарының бар-жоғына тексеру жүргізілді. Барлық құжаттар жеке істерде бар. Құқық бұзушылықтар анықталған жоқ.
2.2 Жеке және заңды тұлғалардың өтініштері.
2022 жылдың 12 айында (ішкі талдау анықтамасы жасалынатын кезең) әкім аппаратына жеке тұлғалардан 5 өтініш түсті, 2021 жылдың ұқсас кезеңінде — 5.
2022 жылдың 12 айында (ішкі талдау анықтамасы жасалынатын кезең) түскен 5 жеке өтініштің барлығын әкім аппараты қарады.
2022 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстан Республикасының "Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс" Заңы күшіне енді.
Заңда өтінішті әкімшілік рәсім тәртібімен және оңайлатылған рәсім тәртібімен қарау көзделген.
2022 жылдың 12 айында (ішкі талдау анықтамасы жасалынатын кезең) Әкімшілік рәсім тәртібімен қарау үшін 5 өтініш келіп түсті, оның ішінде 3 өтініш (сұрау салу, жауаптар, ұсыныс), 1 жеке қабылдау барысында қабылданды.
Барлық өтініштер белгіленген мерзімде және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының нормаларын сақтай отырып қаралды.
Айдарлы ауылдық округі әкімі аппаратының қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау
Панфилов ауданының «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі өз қызметін, Қазақстан Республикасының Заңдары мен Конститутциясына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, сонымен қатар өзге де нормативтік құқықтық актілермен және «Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесі туралы Ережеге сәйкес жүзеге асырады. «Айдарлы ауылдық округ әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің әкімі 2022 жылдың қаңтар - желтоқсан айлары аралығында қабылданған ауылдық округ әкімнің актілерінің саны -82. Оның ішінде - шешім - 13. Өкім негізгі қызмет - 37, жеке құрамы- 11, іс-сапар бойынша -21.
Округ әкімі қабылданған нормативтік құқықтық актілерге заң қадағалаушы органдар тарапынан наразылықтар болмаған.
2.3 Қаржы бөлімі бойынша Мемлекеттік сатып алуды өткізу.
Айдарлы ауылдық округі әкімінің аппаратымен 2022 жылдың 12 айында (ішкі талдау анықтамасы жасалынатын кезең) бекітілген Мемлекеттік сатып алу жоспарына сәйкес жалпы сомасы 14 млн 395 мың теңгеге 24 сатып алу өткізілді, оның ішінде:
- Баға ұсыныстарын сұрау - 20;
- Сәтсіздіктер бойынша бір көзден - 3;
- ашық конкурс арқылы – 1;
- тікелей қорытынды арқылы бір көзден - 1.
39-баптың 3-тармағының 42-тармақшасының бір көзінен сатып алу тәсілімен Тапсырыс берушінің жеткізушілермен Мемлекеттік сатып алу порталында шарт жасасу бойынша тікелей байланысы және алдын ала жасалған уағдаластығы бар.
2022 жылы тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді мемлекеттік сатып алу Мемлекеттік сатып алудың веб-порталы арқылы электрондық түрде жүргізіледі және жеткізушімен қандай да бір байланысты болдырмайды. Тек қана шарттар жасасудың электрондық форматы веб-порталда сатып алынатын тауарлар бойынша толық шынайы ақпаратты қалыптастыруға және олардың орташа сатып алу бағаларын айқындауға мүмкіндік берді. Сұраныспен баға ұсыныстарын және осы рәсімнің оңайлатылуы мен ашықтығына бағытталған сатып алудың бірқатар басқа нысандарын енгізу сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін барынша азайтуға мүмкіндік берді. Бұзушылықтар анықталған жоқ. Сатып алу бойынша жұмысты талдау Мемлекеттік сатып алу веб-порталында бүгінгі күні техникалық іркіліс жоқ екенін көрсетті .
"Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізілімін бекіту туралы" Қазақстан Республикасы цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің м. а. 2020 жылғы 31 қаңтардағы №З9/НҚ бұйрығының негізінде әкім аппараты 5 мемлекеттік көрсетілетін қызметті беруші болып табылады;
- Елді мекен шегінде объект салу үшін жер учаскесін беру
- Жер учаскесін жеке меншікке біржолғы немесе бөліп-бөліп сату
- Жер учаскесін алуға кезекке қою
- Сауда-саттықты (конкурстарды, аукциондарды)өткізуді талап етпейтін, мемлекет меншігіндегі жер учаскелеріне құқықтарды сатып алу
- Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгертуге шешім беру
2022 жылдың 12 айында "Е-лицензиялау" веб-порталы арқылы электрондық түрде— 2, қағаз түрінде – 1 мемлекеттік қызмет көрсетілді. Белгіленген мерзімде және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасының нормаларын сақтай отырып қаралды.
Әкім аппараты рұқсат беру функцияларын жүзеге асырмайды.
Әкім аппараты бақылау-қадағалау функцияларын жүзеге асырмайды.
Әкім аппаратының мемлекеттік қызметшілеріне қатысты жағымсыз материалдарды анықтау үшін бұқаралық ақпарат құралдарына мониторинг жүргізілді. Зерттелетін кезеңде теріс материалдар анықталған жоқ.
Өзге мемлекеттік органдарды тексеру.
2022 жылдың 4 қарашасында бухгалтерлік есеп жөніндегі тексеру комиссиясына жоспарлы кешенді Жетісу облысы бойынша тексеру комиссиясының бас маманы мемлекеттік аудитор Ғ. Қазақбеков тексеру жүргізді, бухгалтерлік есеп жөніндегі маманның функционалдық міндеттерін дұрыс орындаған, заң бұзушылықтар анықталған жоқ.
Округ әкімінің жеке құрамы және әкім аппаратының негізгі қызметі бойынша бұйрықтарына талдау жүргізілді.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне жол бермеу бойынша ҰСЫНЫМ:
- Құқықтық сауатты және мемлекеттік қызметшілердің жауапкершілігін арттыру мақсатында семинарлар ұйымдастыру.
- Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін талдау бойынша одан әрі жұмыс жүргізу қажет.
- Қызметкерлерді өз ЭЦҚ-сын басқа тұлғаларға бермеуге және қараусыз қалдырмауға шақыру.
Жұмыс тобының құрамы:
Қ. Хабиұлы __________________ Айдарлы ауылдық округінің әкімі
Б. Кончибаев ___________________ Айдарлы ауылдық округі әкімі
аппаратының бас маманы
Д. Маралбаев ___________________ Айдарлы ауылдық округі әкім
аппаратының бас маманы
Р. Кадирова __________________ Айдарлы ауылдық округі
әкім аппаратының бас маманы
Ж. Бижанов ______________________Жергілікті қоғамдаст