АНАЛИТИКАЛЫҚ АНЫҚТАМА
«Панфилов ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау нәтижелері туралы
Жаркент қаласы 2022 жылғы 14 желтоқсан
КІРІСПЕ БӨЛІМ
Панфилов ауданы әкімі аппараты басшысының 2022 жылғы 01 желтоқсандағы «Панфилов ауданы әкімінің аппараты» ММ (бұдан әрі – әкім аппараты) қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы» № 46-б н/қ бұйрығы негізінде 2021 жылғы 01 желтоқсан мен 14 желтоқсан аралығында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізілді. Ішкі талдау әкім аппаратының 2021 жылғы сәуір-желтоқсан айларындағы жұмыс кезеңі қамтылған.
Әкім аппараты өз қызметін әкімдіктің 2018 жылғы 23 сәуірдегі № 192 қаулысымен бекітілген Ереже (бұдан әрі – Ереже) негізінде жүзеге асырады.
Ережеге сәйкес әкім аппаратының миссиясы Панфилов ауданы әкімдігінің және әкімінің қызметін қамтамасыз ету болып табылады.
Өз қызметінде Жұмыс тобы әкім аппараты басшылыққа алатын кодекстерді, заңдарды, нормативтік-құқықтық актілерді, құқықтық актілерді зерделеді.
Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы № 12 бұйрығымен бекітілген қағидаларға сәйкес келесі бағыттар бойынша ішкі талдау жүргізілді:
АППАРАТТЫҢ ҚЫЗМЕТІНЕ ҚАТЫСТЫ НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ АКТІЛЕРДЕГІ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
- Қазақстан Республикасының Конституциясымен;
- Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңымен;
- Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен;
- Қазақстан Республикасының "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Заңымен»;
- Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңымен; - Қазақстан Республикасының "Әкімшілік рәсімдер туралы" Заңымен; - Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік қызмет туралы" Заңымен;
- Қазақстан Республикасының «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» Заңымен;
- «Б» корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшілеріне қойылатын үлгілік біліктілік талаптарын бекіту туралы «Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 13 желтоқсандағы № 85 бұйрығымен бекітілген»;
- "Азаматтық хал актілерін тіркеу және апостиль қою мәселелері бойынша Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Әділет министрінің 2015 жылғы 17 сәуірдегі № 219 бұйрығымен;
- Алматы облысы әкімдігінің 2017 жылғы 1 тамыздағы № 316 «Азаматтық хал актілерін тіркеу мәселелері бойынша Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер регламенттерін бекіту туралы" қаулысын басшылыққа алады.
ӘКІМ АППАРАТЫНЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ-БАСҚАРУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНДЕ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
Аудан әкімі аппаратының барлық қызметкерлері атқаратын лауазымына қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес келеді. Аудан әкімдігінің тәртіптік және конкурстық комиссиясының құрамы тиісті түрде бекітілді. Барлық қызметкерлермен оқытудың, біліктілікті арттырудың өту мерзімдері мен тәртібі сақталды.
Тәртіптік жауапкершілікке 30 мемлекеттік қызметкерлер тартылды. Оның ішінде ескертулер-15, сөгіс-11, қатаң сөгіс – 3, қызметке толық сәйкес еместігі туралы ескерту – 1.
Мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың жеке мүдделері мен олардың лауазымдық өкілеттіктері арасында олардың лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындамауына әкеп соғуы мүмкін Қайшылықтар болмады.
«Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс–қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі-Заң) 12-бабының 1-тармағына сәйкес жауапты мемлекеттік лауазымды атқаратын адамдардың, мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдардың, оларға теңестірілген адамдардың (Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан Республикасы Парламентінің немесе мәслихаттарының депутаттығына, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердің, ауылдардың, ауылдық округтердің әкімдігіне, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі басқарудың сайланбалы органдарының мүшелігіне кандидаттарды қоспағанда), лауазымды адамдардың, сондай-ақ жергілікті өзін-өзі, аталған функцияларды орындауға, өздерінің өкілеттіктерін жеке, топтық және өзге де қызметтік емес мүдделерде пайдалануына әкеп соғуы мүмкін әрекеттер жасауға уәкілеттік берілген адамдар осы Заңның 14 және 15-баптарында белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып, өздеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдайды:
- мемлекеттік функцияларды орындаумен сыйыспайтын қызметті жүзеге асыру;
- жақын туыстарының, жұбайлары (зайыптары) мен жекжаттарының бірге қызмет (жұмыс) істеуіне жол бермеу;
- мүліктік және мүліктік емес игіліктер мен артықшылықтар алу немесе табу мақсатында, ресми таратылуға жатпайтын қызметтік және өзге де ақпаратты пайдалану;
- Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қызметтік өкілеттігін орындауға байланысты сыйлықтар қабылдау.
Сондай-ақ Заңның 12-бабының 3-тармағына сәйкес, осы баптың 1-тармағында көрсетілген адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдауға келісімін тиісті ұйымдардың персоналды басқару қызметтері (кадр қызметтері) жазбаша нысанда тіркейді.
Заңның 12-бабының 4-тармағына сәйкес осы баптың 1-тармағында аталған адамдардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдамауы лауазымға қабылдаудан бас тартуға не лауазымнан шығаруға (лауазымнан босатуға) әкеп соғады, оларды сақтамау, қылмыстық жазаланатын іс-әрекет және әкімшілік құқық бұзушылық белгілері болмаған жағдайда, олардың мемлекеттік қызметті немесе өзге де тиісті қызметті тоқтатуы үшін негіз болып табылады.
Талдау барысында Әкім аппараты қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлыққа қарсы шектеулерді қабылдамау фактілері анықталған жоқ.
2015 жылғы 4 желтоқсандағы «Мемлекеттік сатып алу туралы» ҚР Заңының 4-бабына сәйкес Панфилов ауданы әкімінің аппаратында мемлекеттік сатып алу Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаттары бойынша жүргізіледі, атап айтқанда:
1) Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау;
2) Осы Заңда көзделген жағдайларды қоспағанда, әлеуетті өнім берушілерге мемлекеттік сатып алуды өткізу рәсіміне қатысу үшін тең мүмкіндіктер беру қағидаттарына;
3) әлеуетті өнім берушілер арасындағы адал бәсекелестік;
4) мемлекеттік сатып алу процесінің ашықтығы мен айқындығы қағидаттарына;
5) отандық тауар өндірушілерге, сондай-ақ жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді отандық берушілерге Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шарттарға қайшы келмейтіндей шамада қолдау көрсету қағидаттарына;
6) мемлекеттік сатып алуға қатысушылардың жауапкершілігі;
7) сыбайлас жемқорлық көріністеріне жол бермеу қағидаттарына;
8) инновациялық және жоғары технологиялық тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу;
9) сатып алынатын тауарлардағы зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарды сақтау қағидаттарына негізделеді.
Панфилов ауданы әкімінің аппаратында мемлекеттік сатып алулармен аппарат басшысының бақылауымен есеп бөлімі айналысады. Барлық қажетті құжаттар жоспар бойынша келіп түседі және база бойынша Мемлекеттік сатып алуға үміткерлермен тікелей байланыс жоқ.
Ұсынымдар:
Мемлекеттік сатып алумен айналысатын басшы Мемлекеттік сатып алуды өткізуге толық жауапты болуға тиіс. Үміткерлермен тікелей байланысқа жол бермеу. Барлығы мөлдір және тек база арқылы болуы керек.
ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ-БАСҚАРУШЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕ СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕРІН АНЫҚТАУ
«Панфилов ауданы әкімінің аппараты» мемлекеттік мекемесінің штат саны 23 бірлікті құрайды, нақты саны 2021 жылғы 2,3,4 тоқсандарында 21 бірлікті құрады, жетекші маман – есепшінің бос орны бар (уақытша, бала күтімі бойынша демалыста отырған негізгі қызметкердің орнына), бас маман.
Кадрлардың жиі ауысуы болған жоқ.
Талдау жүргізіліп отырған кезеңде лауазымын төмендету фактілері болған жоқ.
Кадрлардың ауысу желісі бойынша сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезінде тәуекелдер анықталған жоқ.
Мемлекеттік әкімшілік қызметшілердің біліктілігін арттырудың кезеңділігін ерекше атап өту:
Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерді даярлау, қайта даярлау және олардың біліктілігін арттыру қағидаларында «Б» корпусының мемлекеттік қызметшілері үш жылда кемінде бір рет біліктілігін арттырудан өтетіні көзделген.
2022 жылға бекітілген кестеге сәйкес мемлекеттік басқару академиясының Алматы облыстық филиалында біліктілікті арттыру курстарынан 6 мемлекеттік қызметші оқытылды. Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында қызметкерлер біліктілікті арттыру курстарынан өткен жоқ.
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу кезінде әкімшілік мемлекеттік қызметшілердің біліктілігін арттыру мерзімділігін сақтау бөлігінде анықталған жоқ.
Аталған мемлекеттік органда мүдделер қақтығысы фактісі туындаған жоқ.
Мүдделер қақтығысы фактілері анықталған жоқ.
Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер тізіліміне сәйкес әкім аппараты келесі мемлекеттік қызметтерді көрсетеді:
- Баланың тууын тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу;
- Қайтыс болуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу;
- Неке қиюды (ерлі-зайыпты болуды) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу;
- Некені (ерлі-зайыптылықты) бұзуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу;
- Тегін, атын, әкесінің атын ауыстыруды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу;
- Әке болуды анықтауды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу;
- Бала асырап алуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу;
- Азаматтық хал актілерінің жазбаларын қалпына келтіру;
- Азаматтық хал актілері жазбаларының күшін жою;
- Азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайталама куәліктер Немесе анықтамалар беру.
Талдау жүргізіліп отырған кезеңде аппарат бала тууды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу бойынша – 3887 мемлекеттік қызмет, қайтыс болуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу – 561 мемлекеттік қызмет, неке қиюды (ерлі – зайыптылықты) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу – 914 мемлекеттік қызмет, некені (ерлі-зайыптылықты) бұзуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу боынша – 175 мемлекеттік қызмет, тегін, атын, әкесінің атын ауыстыруды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу бойынша – 41 мемлекеттік қызмет, азаматтық хал актілері жазбаларын қалпына келтіру бойынша – 95 мемлекеттік қызмет, азаматтық хал актілері жазбаларын жою – бойынша 0 мемлекеттік қызмет, азаматтық хал актілерін тіркеу туралы қайталама куәліктер немесе анықтамалар беру бойынша - 1761 мемлекеттік қызмет көрсетілді.
Мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту болған жоқ. Мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері бойынша шағымдар анықталған жоқ.
«Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 23-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында мемлекеттік қызметтер көрсету тәртібі туралы ақпарат көрсетілетін қызметті берушілер мен Мемлекеттік корпорация орналасқан жерлерде мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарын орналастыру арқылы ұсынылады.
Жаркент қаласының Халыққа қызмет көрсету орталығы ғимаратында Азаматтық хал актілерін тіркеу мәселелері бойынша маман орналасқан ақпаратқа арналған тақта бар.
Дискрециялық мерзімдер мен өкілеттіктер, әкімшілік кедергілер анықталған жоқ.
Бұзушылықтар анықталған жоқ.
Талдау барысында әкім аппараты мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде көрсетілетін қызмет алушымен тікелей байланыс тәуекелінің туындау мүмкіндігі бар екендігі анықталды, өйткені мемлекеттік көрсетілетін қызметтер: әке болуды анықтауды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу және бала асырап алуды тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу, қызмет көрсетудің дайын нәтижесін қабылдау және беру көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы жүзеге асырылады.
Сондай-ақ мемлекеттік қызмет көрсету кезінде: неке қиюды (ерлі-зайыпты болуды) тіркеу, оның ішінде азаматтық хал актілері жазбаларына өзгерістер, толықтырулар мен өзгерістер енгізу, құжаттарды ХҚО арқылы қабылдау кезінде базада өзгерістер, толықтырулар мен түзетулер енгізу жөніндегі өтініш нысаны жоқ, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауы үшін алғышарттар жасайды.
Ұсынымдар:
Көрсетілетін қызметті берушінің кеңсесі арқылы мемлекеттік қызмет көрсету кезінде көзделмеген құжаттарды талап етуге жол бермей, Мемлекеттік қызмет көрсету мерзімдерін қатаң сақтай отырып, қолданыстағы заңнаманы қатаң ұстануға міндетті.
Әкім аппаратында мемлекеттік қызмет көрсету белгілері бар функциялар анықталған жоқ.
Әкім аппаратында «Е-лицензиялау» АЖ орнатылған, онда келесі мемлекеттік қызмет түрлері көрсетіледі:
5.Әскерге шақыруды кейінге қалдыру – 428, босату-107;
Барлық көрсетілген қызметтер-1227.
Талдау кезеңінде барлығы 891 өтініш түсті:
Мемлекеттік қызмет көрсетуден негізді бас тарту - 198 өтініш.
Есепті кезеңде аудан әкімінің жеке қабылдауында 136 адам болды. Барлық өтініштерге жеке қабылдау барысында түсініктемелер берілді. Сұрақтардың сипаты бойынша 70% – жер мәселесі, басқа мәселелер-19,73 %.
Аудан әкімі аппаратымен есепті кезеңде жеке және заңды тұлғалардан 2045 өтініш қаралды, оның ішінде жеке тұлғалардан – 1898, заңды тұлғалардан – 147. «Электрондық үкімет» порталы арқылы 390 ұсыныс пен сұраныс түсті.
Ұсынымдар:
2021 жылы Панфилов ауданында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияны 3 рет және әр тоқсан сайын өткізген кезде хаттамада нақты тармақпен барлық бөлім басшылары мен ауылдық округ әкімдері ұстануға тиіс Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі түсіндірмелер көрсетілген. Хаттама орындау үшін барлық бөлімдер мен ауылдық округтерге жіберіледі.
Панфилов ауданының әкімдігінде ағымдағы кезеңде 3 рет, аудан әкімінің басшылығымен қоғамда сыбайлас жемқорлық көріністеріне төзбеушілікті, сондай-ақ осындай құқық бұзушылық жасағаны үшін жауаптылықтың бұлтартпастығын қалыптастыру болып табылатын сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мақсатында «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын түсіндіру жүргізілді.
Ұсынымдар:
Мемлекеттік қызметке кіру кезінде шектеулерді қатаң сақтау. Сондай-ақ, мемлекеттік сатып алуды өткізу кезінде мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнаманы қатаң ұстану, әлеуетті жеткізушілермен тікелей байланысты барынша азайту. Бір көзден алу тәсілімен Тапсырыс берушінің шарт жасасу мүмкіндігін заңнамадан алып тастау туралы уәкілетті органға ұсынысқа бастамашылық жасау.
Нормативтік-құқықтық актілерді Алматы облысының Әділет департаментінде тіркеу кезінде әрбір әзірлеуші МОИП базасы бойынша нормативтік-құқықтық актілердің жобаларын жібереді. Бөлімшенің әрбір басшысында тиісті қажетті құрал-сайман (МОИП базасы, кілттер және т.б. және интернет) болуы тиіс.
Ұсынымдар:
Әрбір әзірлеуші нормативтік құқықтық актіні әділет органдарында тіркеуге дейін толық жауапты болуға тиіс.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Ұсынымдар:
1) мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидаларына өзгерістер енгізу туралы ұсыныстар енгізу;
2) уәкілетті органға азаматтық хал актілерін тіркеу мәселелері бойынша Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер стандарттарына толықтырулар енгізу туралы ұсыныс енгізсін;
3) уәкілетті органға мемлекеттік сатып алу саласындағы заңнамаға өзгерістер енгізу туралы ұсынысқа бастамашылық жасауға құқығы бар.
Ұсынымдар:
1) «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» Қазақстан Республикасы Заңының бұзушылықтарын жою және одан әрі қызметте жол бермеу бойынша қажетті бақылау шараларын қабылдасын, сондай-ақ мемлекеттік қызмет өткеру мәселелері бойынша семинар өткізсін;
2) конкурсты өткізу кезінде конкурстық рәсімдерді және кандидаттарға қойылатын талаптарды реттейтін заңдарды және нормативтік-құқықтық актілерді қатаң басшылыққа алуға міндетті;
3) мемлекеттік қызмет көрсетудің қолданыстағы стандартының талаптарын қатаң сақтау, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілер арасында Мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері бойынша семинар өткізу;
4) нормативтік-құқықтық актілерді дайындау кезінде әзірлеушілер нормативтік-құқықтық актіні әділет органдарында тіркеуге дейін жауапкершілікке тартылуы тиіс;
5) отырысты өткізу кезінде Қазақстан Республикасы Президентінің 2015 жылғы 29 желтоқсандағы № 152 Жарлығымен бекітілген мемлекеттік қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану қағидаларын қатаң басшылыққа алсын;
7) жұмыс тобы сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін ішкі талдау нәтижелері бойынша анықтамаға қол қойылған күннен бастап 2 ай ішінде ұсынымдардың орындалуы бойынша мониторингті жүзеге асыру;
8) мемлекеттік қызмет көрсетудің қолданыстағы стандарттарының талаптарын қатаң сақтауға міндетті.
Әкім аппаратының басшысы Сқақов Е.А.
Топ мүшелері:
|
Молбаева Н.Н. |
|
|
Сакиева Р.А.
|
|
|
Бесқалиева А.Ш.
|
|
|
Муналиева Г.Н.
|
|
|
Қасенов А.Р. |
|
|
Джамалова М.А.
|
|
|
Курманбекова З.Б. |
|
|
|
|