Жетісу облысында екі қант зауытының жалпы өндірістік қуаттылығы 950 мың тоннаға дейін өседі. Соның ішінде Ақсу зауыты 450 мың тоннаға, Көксу зауыты 500 мың тоннаға жеткізбек. Бұл туралы облыс әкімі Бейбіт Исабаев Жансүгіров ауылындағы М. Байсақұлы атындағы Мәдениет үйінде өткен аудан тұрғындарымен кездесуі кезінде айтты, - деп хабарлайды Жетісу облысы әкімінің баспасөз қызметі.
Өңір басшысының айтуынша, биыл қант қызылшасы мен қант қамысынан 101 мың тоннаға жуық қант өндіру жоспарлануда. Бұл ретте екі қант зауытын жаңғыртуға тартылатын инвестиция көлемі 54 млрд теңгеден асады. Жалпы, 2026-2028 жылдары облыстың агроөнеркәсіптік кешенінде жалпы құны 299 млрд теңгені құрайтын 18 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Жыл басынан 2,7 млрд теңгеге 2 жоба - «Архарлы Майбүйрек» ЖШС, «Агрохолдинг Жетісу» ЖШС іске қосылды. Сондай-ақ Көксу ауданында қуаттылығы 15 мың тонна құс етін өндіретін «Белес-Агро» құс фермасының құрылысы басталады.
- Ирригациялық жүйелерді жаңғырту бойынша биыл облыста жалпы құны 47 млрд теңге болатын 9 жоба іске асырылуда. Соның нәтижесінде 3,2 мың гектар жаңа суармалы жер айналымға енгізіліп, 34,3 мың гектар алқап толық сумен қамтылды. Облыста бүгінгі күнге су үнемдеу технологиялары 45,5 мың гектарға енгізілген. Ақсу ауданында Ислам Даму банкі арқылы қаражат бөлініп, ауданның суару желілеріне реконструкциялау жұмыстары жүргізілуде. Нысан жыл соңына дейін толығымен аяқталып, 11,5 мың гектар аумақта сумен қамтамасыз ету жақсартылады, - деді Б. Исабаев.
Республикалық бюджет қаражаты есебінен Қызылағаш суару массивінің құрылыс жұмыстары жүзеге асырылуда, бүгінгі күні құрылыс жұмыстары 98% орындалды, биыл толығымен аяқталады.
Облыс әкімі өз сөзінде пайдаланылмай жатқан жерделді мемлекет меншігіне қайтару жайына да тоқталды. Сондай-ақ ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуының негізгі бағыттарына, соның ішінде өнеркәсіп пен шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту жайлы айтты. Сондай-ақ инфрақұрылымды дамыту, атап айтқанда жол салу, сумен және газбен қамту, тұрғын үй құрылысы мен әлеуметтік нысандар салу мәселелері де сөз болды.
Кездесуді қорытындылаған облыс әкімі:
– Соңғы 2 жылда Ақсу ауданының әлеуметтік-экономикалық дамуында өсім бар. Бұл бағыттағы жұмысты белсенді түрде жалғастыру қажет. Аудан басшылығының басты міндеті – халықтың әл-ауқаты мен өмір сүру сапасын арттыру, – деп түйіндеді Б. Исабаев.
Айта кетейік, сол күні Бейбіт Исабаев аудан әкімдігінде азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдады.
Жетісу облысы әкімінің баспасөз қызметі.
Фотосуреттерді Жұмабай Мұсабеков түсірді және бірқатар фотосуреттер облыс әкімі баспасөз қызметінің архивінен алынды.
Қазақстанда алғашқы республикалық «Кітап оқитын ұлт» кітап оқу марафонына тіркелу басталды. Жоба еліміздің барлық өңірінен қатысушыларды біріктіріп, кітап оқуды насихаттау мен оқу мәдениетін дамытуға бағытталған ең ауқымды ұлттық бастамалардың біріне айналмақ.
Марафон 2026 жылғы қыркүйек айынан 2027 жылғы сәуірге дейін қазақ және орыс тілдеріндегі екі лигада өтеді. Жоба 7 бағытты қамтиды:
- «Кітап оқитын мектеп» — 6–10 сынып оқушылары;
- «Кітап оқитын колледж» — колледж студенттері;
- «Кітап оқитын университет» — жоғары оқу орындарының студенттері;
- «Кітап оқитын педагог» — мектеп мұғалімдері мен колледж оқытушылары;
- «Кітап оқитын әулет» — отбасылық командалар;
- «Кітап оқитын мемлекеттік қызметші» — мемлекеттік қызметшілер;
- «Кітап оқитын зияткер» — жасына және қызмет саласына шектеу қойылмайтын барлық азаматтар.
Әр қатысушы өз бағыты бойынша арнайы іріктелген 330 кітаптан тұратын қордан 15 кітап оқуы қажет. Оның 165-і қазақ тілінде, 165-і орыс тілінде ұсынылған. Кітаптар тізіміне отандық авторлардың шығармалары, әлем классикасы және заманауи туындылар енді. Тізімді жасақтау кезінде жалпыұлттық дауыс беру қорытындысы бойынша «100 кітап» тізіміне енген шығармалар, сондай-ақ әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының лауреаттары жазған туындыларды қоса алғанда, әлемдік бестселлерлер де ескерілді.
Негізгі оқу кезеңі биыл қыркүйек айында басталып, 2027 жылғы наурызға дейін жалғасады. Осы уақытта қатысушылар кітаптарды оқып, жеке кабинетінде пікірлерін жариялап отырады. Ал 2027 жылғы наурыз–сәуір айларында қорытынды тестілеу мен зияткерлік квиздер өткізіледі.
Өңірлік кезеңдердің жеңімпаздары мен жүлдегерлеріне ақшалай сыйлықтар табысталады: 1-орын — 600 000 теңге; 2-орын — 450 000 теңге; 3-орын — 300 000 теңге.
Барлық финалист дипломдармен және электронды сертификаттармен марапатталады.
«Кітап оқитын ұлт – Читающая нация» қоғамдық қорының төрағасы Бақытжан Тұрлыбековтің айтуынша, жобаның негізгі мақсаты байқаудың өзімен ғана шектелмейді.
«Бүгін біз «Кітап оқитын ұлт» алғашқы республикалық марафонына тіркелуді ашып, осылайша жасы, мамандығы мен қызығушылығы әртүрлі адамдарды кітап төңірегіне біріктіретін үлкен жалпыұлттық қозғалысқа жол ашып отырмыз.
Баршаңызды марафонға қатысуға шақырамын. Бірлесе отырып, кітап оқуды Қазақстандағы заманауи өмірдің маңызды құрамдас бөлігіне айналдыра аламыз деп сенемін. Сондай-ақ зерделі ұлттың — қуатты, білімді әрі ойлайтын ұлт екенін көрсете аламыз», — деді Бақытжан Тұрлыбеков.
Қатысу ережелері, бағыттар бойынша регламенттер және кітаптар тізімі жобаның ресми сайтында жарияланған: www.reading-nation.kz
Республикалық «Кітап оқитын ұлт» марафонын жүзеге асыруға жобаның бірқатар маңызды серіктестері де атсалысуда. Қазақстан Жазушылар одағы, Креативті индустрияларды дамыту қоры, KITAP және «Яндекс Кітаптар» цифрлық платформалары оқу мәдениетін дамытуға, заманауи әдеби бастамаларды қолдауға және оқырмандардың кітаппен өзара байланысуына жаңа мүмкіндіктер жасауға ықпал етпек.
Жоба Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен жүзеге асырылуда.
Ауыл шаруашылығы министрлігі шаруа немесе фермер қожалығын, ауыл шаруашылығы өндірісін жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығын беру жөніндегі конкурсты ұйымдастыру және өткізу қағидаларына түзетулер дайындады.
Түзетулер шаруа, фермер қожалығын және ауыл шаруашылығы өндірісін цифрлық форматта жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығын беру жөніндегі электрондық конкурстарды ұйымдастыру тәртібі мен тетіктерін регламенттеуді көздейді.
Жобаның мақсаты Электрондық конкурстар негізінде оларды беру тетігін цифрлық форматқа ауыстыру арқылы ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді беру рәсімдерін оңтайландыру болып табылады.
Бұдан басқа, жоба ауыл шаруашылығы жерлерін бөлудің әділ және болжамды тетігін құруға, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдарға жүктемені азайтуға бағытталған.
АШМ жаңа құралдарды енгізу азаматтардың ашықтық пен цифрлық есептілік есебінен мемлекеттік билік институттарына деген сенімін нығайтуға мүмкіндік беретінін атап өтті.
Күтілетін нәтижелер мерзімі-2027 жыл және одан кейінгі жылдар.
Құжат 17 тамызға дейін ашық талқылау үшін "Ашық НҚА" сайтында орналастырылған.
ҚР Атом энергиясы агенттігінің төрағасы 2026 жылғы 2 шілдедегі бұйрықпен уран бойынша жер қойнауын пайдалануға жасалған келісімшарттардың тізілімін жүргізу қағидаларын бекітті.
Тізілімді құзыретті орган бекітілген нысан бойынша қағаз жеткізгіште жүргізеді.
Тізілімде келесі ақпарат бар:
* жер қойнауын пайдаланушының атауы;
* жер қойнауын пайдаланушының деректемелері (орналасқан жері, мемлекеттік тиесілілігін көрсету, заңды тұлға ретінде мемлекеттік тіркеу туралы мәліметтер);
* жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартты қарау мәні, оған толықтыру;
* хаттаманың негізінде жер қойнауын пайдалануға келісімшарт жасалған нөмірі, оған толықтыру;
* жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың атауы, оған толықтырулар;
* жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың нөмірі, жасалған күні, оған толықтыру;
* жер қойнауын пайдалану жөніндегі операциялардың түрі;
* жер қойнауы учаскесінің шекаралары;
* әкімшілік-аумақтық бірлік;
* жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың қолданылуын тоқтату туралы мәліметтер.
* Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға жасалған келісімшарт не оған толықтыру туралы мәліметтер құзыретті орган қол қойған күннен кейін 2 жұмыс күнінен кешіктірілмей тізілімге енгізілуге тиіс.
* Уран бойынша жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттың қолданылуын тоқтату туралы мәліметтер тізілімге ол тоқтатылған күннен кейін 2 жұмыс күнінен кешіктірілмей енгізіледі.
* Бұйрық 9 қыркүйектен бастап қолданысқа енгізіледі.
Сыртқы істер министрі 2026 жылғы 26 маусымдағы бұйрықпен инвесторлар тізілімін қалыптастыру, жүргізу және пайдалану Ережелеріне өзгерістер енгізді.
Атап айтқанда, ережелер жаңа редакцияда көрсетілген.
Қағидалар инвесторлар тізілімін қалыптастыру, жүргізу және пайдалану, ұлттық цифрлық инвестициялық платформаның ( ҰҒТО) жұмысын ұйымдастыру, мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдардың, квазимемлекеттік сектор ұйымдарының ақпараттандыру объектілерін интеграциялау тәртібін айқындайды.
Инвесторлар тізілімі-инвесторлар туралы, инвестициялардың сомалары, инвестициялық жобалардың түрлері, оларды іске асыру кезеңдері туралы мәліметтерді және ҚР аумағындағы инвестициялық қызмет туралы басқа да мәліметтерді қамтитын электрондық деректер базасы.
Инвесторлар тізілімін қалыптастыру және жүргізу инвестициялық жобалардың жалпыұлттық және жалпыөңірлік пулдарына енгізілген инвестициялық жобалар туралы деректер негізінде ҰТО-да автоматты режимде жүзеге асырылады.
Мәліметтерді инвесторлар тізіліміне енгізу Жобаның паспортын ҰБТО-ға қалыптастырғаннан кейін автоматты режимде жүзеге асырылады.
Жеке немесе заңды тұлға "іздеу" өрісіне жеке тұлға үшін жеке сәйкестендіру нөмірін немесе заңды тұлға үшін бизнес-сәйкестендіру нөмірін енгізу арқылы инвестордың инвесторлар тізілімінде болуын тексеру үшін ҰТО-дағы "инвесторлар тізілімі" бөлімін пайдаланады.
Инвесторлардың тізілімінде инвестордың болуын тексеру сервисі Smart Bridge-де орналастырылады және мемлекеттік органдар мен жергілікті атқарушы органдардың, квазимемлекеттік сектор ұйымдарының ақпараттық жүйелерімен интеграциялау мүмкіндігін көздейді.
ҰТО-да тіркеуден өткен инвестициялық жобаның мүдделі қатысушылары ҰТО-ға қол жеткізе алады.
Жүйеге кіру үшін келесі жолдармен авторизациядан өту керек:
* логин және пароль бойынша;
* электрондық цифрлық қолтаңба арқылы;
* IDP арқылы Egov.kz.
Бастамашы органдар инвестициялық жоба мынадай критерийлердің біріне сәйкес келген жағдайда инвестициялық жобаны ҰТО-ға енгізуді жүзеге асырады деп көзделген:
* инвестициялық жоба инвестициялық жобалардың жалпыұлттық пулының шарттарына сәйкес келеді;
* инвестициялық жоба инвестициялық жобалардың жалпы өңірлік пулының шарттарына сәйкес келеді;
* арнайы экономикалық немесе индустриялық аймақтың қатысушысы іске асыратын инвестициялық жоба;
* бірыңғай Индустрияландыру картасына енгізілген инвестициялық жоба;
* инвестициялық келісімшарт негізінде іске асырылатын инвестициялық жоба.
Бастамашы Орган ҰТО ақпараттық жүйесінде жобаның паспортын қалыптастырады, содан кейін инвестициялық жоба автоматты түрде инвестициялық жобалардың жалпыұлттық немесе жалпы өңірлік пулдарына қосылады.
Бұйрық 2026 жылғы 4 шілдеден бастап қолданысқа енгізіледі.
Сенат депутаттары 2026 жылғы 29 маусымда екі оқылымда "топырақты қорғау туралы" заңды мақұлдады.
Ілеспе түзетулер де мақұлданды.
"Бүгінде Қазақстанда топырақтың деградациясына әкелетін факторлар күшейіп келеді: жел және су эрозиясы, тұздану, шөлейттену, Органикалық заттардың азаюы, жайылымдардың деградациясы. Бұл процестер ауыл шаруашылығы өндірісінің тиімділігіне ғана емес, сонымен қатар экологиялық тұрақтылыққа, жер ресурстарының сапасына және халықты сапалы азық – түлікпен қамтамасыз етуге теріс әсер етеді", - деді Сенат депутаты Әли Бектаев.
Атап айтқанда, "органикалық өнім өндіру және айналымы туралы" Заң органикалық егіншілікті дамыту, химиялық жүктемені азайту және табиғи ресурстарды басқарудың тұрақты жүйесін қалыптастыру арқылы топырақтың табиғи құнарлылығын сақтауға бағытталған маңызды нормативтік актіге айналды.
"Бұдан басқа, жайылымдық жерлерді ұтымды пайдалану, олардың тозуын азайту, мал жаю кезіндегі жүктемені ғылыми негізделген реттеу және тозған аумақтарды қалпына келтіру қағидаттарына негізделген "Жайылымдар туралы" Заң қабылданды. Сондай-ақ, "ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" Заңға құнды жер жамылғыларының сақталуын және табиғи ландшафттардың тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін нормалар енгізілді", - деп еске салды сенатор.
Заңның маңызды романдарының бірі-топырақты қорғау жөніндегі іс-шаралардың кешенді жүйесін заңнамалық тұрғыдан бекіту. Атап айтқанда, агрохимиялық және мелиорациялық зерттеулер жүргізу, Топырақты бағалау, мониторинг ұйымдастыру, топырақты қорғау технологияларын енгізу және тыңайтқыштарды ғылыми негізделген қолдану көзделеді.
Сонымен қатар, заң ғылыми зерттеулерді дамытуға, цифрлық технологияларды, Жерді қашықтықтан зондтау құралдарын және заманауи мониторинг жүйелерін кеңінен қолдануға құқықтық негіз жасайды. Бұл жер ресурстарын басқарудың тиімділігін арттыруға және топырақтың жай-күйін уақтылы бағалауға мүмкіндік береді.
Бұған дейін Қазақстанда ауыл шаруашылығы жерлеріне төлқұжат енгізуге болатынын жазған болатынбыз.
Үкімет 2026 жылғы 17 маусымдағы қаулысымен өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілерінің өндірістік қызметін жер қойнауын пайдалануға байланысты өндірістік қызмет деп тану қағидаларына өзгерістер енгізді.
Өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілерінің өндірістік қызметі (технологиялық процесі) мынадай талаптарға сәйкес болған кезде жер қойнауын пайдаланумен байланысты (байланысты) деп танылады:
* қатты пайдалы қазбаларды өндіру жөніндегі операциялар нәтижесінде алынған уранды немесе көмірді қоспағанда, қатты пайдалы қазбалар индустрияландырудың бірыңғай картасына енгізілген өнеркәсіптік-инновациялық жобаларды іске асыру шеңберінде шикізат ретінде ғана пайдаланылады;
* өндірістік қызмет түрлері (технологиялық процестер) Жер қойнауын пайдалануға байланысты (байланысты) өндірістік қызметті тану үшін қызмет түрлеріне (технологиялық процестерге) сәйкес келеді;
* өнеркәсіптік-инновациялық жобаның құны 14 500 000 АЕК-тен асады.
Жер қойнауын пайдалануға байланысты өндірістік қызметті тану үшін уәкілетті органға еркін нысанда өтінішпен жүгіну қажет.
Өтінішке қоса беріледі:
* өнеркәсіптік-инновациялық жобаның паспорты;
* жобаны іске асыру жоспар-кестесі;
* жоба құнының кемінде 50% мөлшерінде жобаның қаржылық қамтамасыз етілгенін растайтын құжаттардың көшірмелері.
Жобаның қаржылық қамтамасыз етілгендігін растайтын құжаттар ретінде:
- шетелдік банктің, ҚР Екінші деңгейдегі банкінің, ҚР Ұлттық даму институтының және (немесе) Moody ' s, FitchRatings рейтингтік агенттіктерінің шкалалары бойынша шетелдік валютада "BB -" төмен емес немесе осыған ұқсас деңгейдегі жыл сайын расталатын ең төменгі ұзақ мерзімді кредиттік рейтингі бар ұйымның кепілдігі;
- ұсынылған өнеркәсіптік-инновациялық жобаны іске асыруға арналған қарызды мақсатты пайдалана отырып, осы бөлімнің екінші абзацында айқындалған кез келген ұйымдармен қарыз шарты;
- ҚР Екінші деңгейдегі Банкіндегі немесе ұлттық пошта операторындағы банктік шот бойынша ақша қалдығы мен қозғалысы туралы үзінді көшірме.
Өтініш беруші барлау жөніндегі операцияларды жүргізу жөніндегі өзінің өндірістік қызметін (технологиялық процесін), жер қойнауын пайдалануға байланысты өндірістік қызметті (технологиялық процесті) тану туралы өтініш білдірген жағдайда, онда жоба бойынша геологиялық-барлау жұмыстары құнының кемінде 50 (елу) пайызы мөлшерінде қаржылық қамтамасыз етуді растауға құжаттар ұсынылады.
Өтініш беруші қаржылық қамтамасыз етудің кез-келген әдісін таңдайды, соның ішінде бірнеше тәсілдерді біріктіру арқылы.
Сондай-ақ беріледі:
* жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органның осындай қорытынды берілген күні жер қойнауын пайдаланудан сұратылып отырған Жер қойнауы учаскесінде жер қойнауын пайдалану жөніндегі операцияларды жүргізуге шектеулердің болмауына қорытындысы, ал қатты пайдалы қазбаларды өндіруге лицензия алған жағдайда, жер қойнауын зерттеу жөніндегі уәкілетті органның мемлекетке енгізілген қатты пайдалы қазбалар қорларының және (немесе) ресурстарының болуына қосымша қорытындысы ұсынылады пайдалы қазбаларды есепке алу;
* келесі мәліметтерді қамтитын бір беттегі слайд-презентация: жобаның атауы мен мақсаты, оны іске асыру орны мен кезеңі, жобаның жалпы құны, күтілетін нәтижелер;
* уран немесе көмірді қоспағанда, қатты пайдалы қазбаларды барлауға немесе өндіруге лицензия алу үшін жеткілікті және негізделген көлемде өндірістік қызметті (технологиялық процесті) шикізатпен қамтамасыз ету үшін жер қойнауын пайдалануға лицензия (лицензия) алу қажеттілігінің жазбаша негіздемесі;
* өнеркәсіптік - инновациялық жобаның (технологиялар трансферті, жаңа өндірістер құру (қолданыстағыларын жетілдіру) және (немесе) инновациялық қызметті жүзеге асыру) бағытын егжей-тегжейлі сипаттай отырып, өнеркәсіптік-инновациялық жобаның технологиялылығы мен инновациялылығы туралы ақпарат.
Ұлттық орталық уәкілетті органнан құжаттардың толық топтамасы келіп түскен күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде өнеркәсіптік - инновациялық жобаның (технологиялар трансферті, жаңа өндірістер құру (қолданыстағыларын жетілдіру) және (немесе) инновациялық қызметті жүзеге асыру) технологиялылығы, инновациялылығы туралы қорытынды жасайды және оны уәкілетті органға жібереді.
Ұлттық орталықтың оң қорытындысы болған кезде уәкілетті орган оны алған күннен бастап 3 жұмыс күні ішінде өтініш берушінің өндірістік қызметін жер қойнауын пайдалануға байланысты қызмет деп тану туралы қорытындының жобасын қалыптастырады және оны өнеркәсіптік саясат жөніндегі ведомствоаралық комиссияның қарауына шығару үшін жұмыс органына жібереді.
Уәкілетті орган барлау жөніндегі операцияларды жүргізу жөніндегі өзінің өндірістік қызметін, жер қойнауын пайдалануға байланысты өндірістік қызметті тану туралы мәселені Комиссияның қарауына шығарған кезде Ұлттық орталықтың қорытындысы талап етілмейді.
Комиссия отырысы өткізілген күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде тиісті хаттама уәкілетті органға жіберіледі.
Комиссия оң шешім қабылдаған кезде тиісті хаттама өтініш беруші туралы мәліметтерді қамтитын жоба туралы ақпаратпен бірге келісу үшін Президенттің атына енгізіледі.
Президент келіскен кезде тиісті хаттама келісу келіп түскен күннен бастап 10 жұмыс күні ішінде уәкілетті органға жіберіледі.
Қаулы 30 маусымнан бастап қолданысқа енгізіледі.
Ауыл шаруашылығы министрі 2026 жылғы 12 маусымдағы бұйрықпен Қазақстан Республикасында жер мониторингін жүргізу және оның деректерін пайдалану қағидаларына түзетулер енгізді.
Жер мониторингі мынадай жұмыс түрлерін қамтиды:
Жер жай-күйінің базалық (бастапқы) желісін және нысаналы көрсеткіштерін белгілеу, соның ішінде:
* жер ресурстарының ағымдағы жай-күйін бағалау (өсімдік жамылғысы, өнімділік, деградация, шөлейттену және өзге де көрсеткіштер);
* өзгерістерді бақылау үшін негізгі карталар мен деректерді қалыптастыру;
табиғи жемшөп алқаптарының өсімдік жамылғысының жай күйінің өзгеруін мониторингтеу:
* жерді пайдалану мен өсімдік жамылғысының өзгеруін бақылау үшін Жерді қашықтықтан зондтау деректерін пайдалану;
* жер өнімділігі (оның ішінде өсімдік жамылғысы және биомасса), топырақ жағдайы (органикалық көміртектің жай-күйі) және деградация көрсеткіштерінің мониторингі;
* жер жағдайының өзгеру тенденцияларын бағалау үшін деректердің уақытша қатарларын қалыптастыру (жақсарту, нашарлау, тұрақты жағдай) ;
* жердің жай-күйі, тозуы, топырақ пен өсімдік жамылғысының жай-күйі туралы далалық деректер мен жердегі бақылауларды жинау және талдау;
жердің Тозу түрлерін және жерді пайдаланудағы өзгерістерді талдау:
* жердің деградациясына әкелетін факторларды анықтау және талдау (құрғақшылық, шөлейттену, Топырақ эрозиясы, жерді ұтымсыз пайдалану және басқа факторлар);
* тәуекел аймақтарын геокеңістіктік талдау, деградация ошақтарын және басым шаралар қабылдауды талап ететін учаскелерді анықтау.
Түзетулермен шаруашылық жүргізу құқығында жұмыс істейтін, Үкіметтің шешімі бойынша құрылған республикалық мемлекеттік кәсіпорын жердің мониторингін Қазақстан Республикасының аумағында бірыңғай жүйе бойынша жүзеге асыратыны анықталды.
Үкімет пен жергілікті атқарушы органдардың шешімі бойынша жер мониторингін жүргізу Жер кодексінің 163-бабына сәйкес бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.
Жер мониторингін жүргізу үшін жердің жай-күйін бақылау пункттерінің аумақтық-аймақтық желісі айқындалады.
Аумақтық-аймақтық мониторинг желісі жердің жай-күйін бақылаудың стационарлық және жартылай стационарлық пункттерін қамтиды.
Стационарлық бақылау пункттері берілген толықтығы мен дәлдігімен жердің жай-күйі туралы ақпаратты жүйелі түрде алу үшін құрылады. Мұндай пункттерге стационарлық алаңдар, негізгі учаскелер мен полигондар жатады.
Жартылай стационарлық бақылау пункттері (жартылай стационарлық алаңдар, бейін) жұмыстың нақты жағдайлары мен мақсаттарына қарай ұйымдастырылады. Оларда байқаулар 3, 5, 10 және одан да көп жыл аралықпен кезең-кезеңімен жүргізіледі.
Сондай-ақ, мониторинг деңгейі бақылау пункттеріндегі жерлердің жай-күйіне жүргізілетін бақылау бағдарламасымен айқындалатыны айтылады.
Жер мониторингі бірыңғай жіктеуіштерді, кодтарды, бірліктер жүйесін, деректердің стандартты форматтарын және нормативтік-техникалық базаны, координаттар мен биіктіктердің мемлекеттік жүйесін қолдануға негізделген әртүрлі деректердің үйлесімділік қағидатын сақтай отырып жүргізіледі.
2026 жылғы 12 шілдеден бастап жер мониторингі үшін ақпарат көздері жердің жай күйін жүйелі бақылаудың нәтижелері болып табылады:
* жерді пайдалану мен қорғауды мемлекеттік бақылау материалдары,
* мұрағаттық деректер,
* Жерді қашықтықтан зондтау деректері,
* мемлекеттік цифрлық жүйелерден және цифрлық ресурстардан алынған мәліметтер,
* ҚР қолданыстағы заңнамасына сәйкес алынған жерлердің сапалық жағдайы туралы өзге де мәліметтер.
Жер мониторингінің нәтижелері қағаз жеткізгіштерде де, ақпаратты жинаудың, өңдеудің және сақтаудың цифрлық жүйелерін пайдалана отырып, есептер, кестелер, карталар және картограммалар түрінде ресімделеді.
Жер мониторингі бойынша деректерді пайдаланушылар:
* орталық уәкілетті органның ведомствосының келісімі бойынша жер ресурстарын басқару жөніндегі орталық уәкілетті орган және басқа да орталық атқарушы органдар;
* жергілікті атқарушы органдар;
* өзге жеке және заңды тұлғалар.
Бұйрық 12 шілдеден бастап енгізілетін нормаларды қоспағанда, 29 маусымнан бастап қолданысқа енгізіледі.
Бүгін Мемлекеттік қызметшілер күніне орай облыс әкімі Бейбіт Исабаев бірнеше қызметкерді марапаттады. Сол сияқты жас мамандар салтанатты түрде ант берді, - деп хабарлайды Жетісу облысы әкімінің баспасөз қызметі.
Мемлекеттік қызметшілерді кәсіби мерекесімен құттықтаған өңір басшысы:
- Мемлекеттік қызметте қай кезде де адалдық пен біліктілік – мансаптық ілгерілеуге жол ашатын негізгі алғышарт. Сондықтан ең бастысы, Президентіміз Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамашылдығымен енгізілген «Заң мен тәртіп», «Адал азамат – Адал еңбек - Адал табыс», «Таза Қазақстан» тұжырымдары мемлекеттік қызметшілердің басты ұстанымы болуы тиіс. Өңірде меритократия қағидаты 70% шамасында, кадрлардың ауысымдылығы небәрі 3%-ды құрайды, яғни республика көлемінде Жетісу облысында кадр тұрақтылығы жоғары деңгейде сақталып отыр. Облысты дамыту жолындағы қажырлы еңбектеріңіз үшін бәріңізге ризашылығымды білдіремін, – деді Б. Исабаев.
Осы салтанатты жиында мемлекеттік қызметтегі ұзақ жылғы қажырлы еңбегі үшін Көксу ауданы әкімі аппаратының басшысы Жанар Кубиеваға Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің «Үздік мемлекеттік қызметші» төсбелгісі, Ақсу ауданының кәсіпкерлік және туризм бөлімінің бас маманы Сәуле Сабырбаеваға, Кербұлақ ауданы кәсіпкерлік бөлімінің басшысы Бибігүл Албанбекова, Талдықорған қаласының қаржы бөлімінің басшысы Мадина Ибрагимова «Мемлекеттік қызмет ардагері» төсбелгісі берілді. Сол сияқты тағы бірқатар мемлекеттік қызметшілерге облыс әкімінің Құрмет грамотасы мен Алғыс хаты тапсырылды.
Мұнан соң биыл іріктеудің бірнеше сатысынан сүрінбей өтіп, мемлекеттік қызметке алғаш рет қызметке тұрған мамандар салтанатты түрде ант берді.
Осы күні марапатқа ие болғандар арасында туристерді судан құтқаруға қатысқан мемлекеттік қызметші Жандос Сақаев та бар. Ол жуырда өткен мемлекеттік қызметшілер арасындағы облыстық спартакиадада жүзу спортынан бірінші орын алған.
- Мемлекеттік қызметті 2020 жылы бастадым, қазір туған жерім Алакөл ауданы Ырғайты ауылдық округі әкімі аппаратының бас маманымын. Биылғы 15 маусымда бізге телефон қоңырауы түсті, онда қатты желдің салдарынан 4 туристің көлдің ортасына қарай жылжып кеткенін жеткізді. Арнайы жасақ қызметкері екеуміз көп ойланып тұрмастан, көлдің ортасындағы туристерге жүзіп бардық. Екеуін жағаға алып шыққан соң құтқарушы жилетін алып қалған екі адамға қайта бардық. Сол уақытта Төтенше жағдайлар құтқарушылары келіп, туристерді аман-есен жағаға алып шықты. Жалпы мемлекеттік қызметкер барлық жағдайға дайын болуы керек, шұғыл шешім қабылдай алуы тиіс, - дейді Ж. Сақаев.
Салтанатты түрде ант берген жастардың бірі Әлия Қатарбекова:
- Мемлекеттік қызмет – аса жауапты іс. Жуырда облыстық жер қатынастары басқармасына бас маман болып жұмысқа тұрдым. Бүгін жас кадр ретінде ел алдында адал қызмет етуге ант бердік. Осы салаға өзінің бар білімімді, қажыр-қайратымды жұмсаймын деп сендіремін, - деді ол.
Осы орайда атап өтсек, өңірлік кадр резервіндегі 20 жас қызметшінің 11-і әр түрлі деңгейдегі лауазымдарды атқаруда.
Жетісу облысы әкімінің баспасөз қызметі.
Фотограф: Дмитрий Ерофеев.
Облыс бойынша 2022-2025 жылдары 1 млн. 318,6 мың гектар жер пайдаланылмай жатқандығы анықталды, оның 712 мың га қайта пайдалануға кірісті, 606,6 мың га мемлекет меншігіне қайтарылды, геопорталға енгізілді (2022 жылы -100 / 128,5 мың га. 2023 жылы - 220 / 246,5 мың га, 2024 жылы – 90 / 127,6 мың га, 2025 жылы – 90 / 104 мың га).
Ағымдағы жылы пайдаланылмай жатқан жерлерді мемлекет меншігіне қайтару жоспары 40 мың га бекітіліп, бүгінгі күнге қайтқан жерлердің көлемі 32,6 мың га, жылдық жоспардан 81,6%-ды құрайды.
Қайтарылған жерлердің, 606.6 мың га ауыл шаруашылық айналымына тартылды, оның ішінде 334.6 мың га фермер қожалығымен айналысатын азаматтарға конкурспен (233.5 мың га) және инвестициялық жобамен және тағы басқадай (101,1 мың га) берілді.
272 мың га жайылымдық жерлер елді мекендердегі жеке ауладағы мал бастарын жаю үшін бекітілді.