Қар көшкіні- бұл таудың тік беткейлерінен түсетін немесе сырғитын және секундына 20-30 метр жылдамдықпен қозғалатын жиналған қар. Ол адам өміріне қауіп төндіреді және қоршаған орта мен экономикаға зиян келтіреді.
Қар көшкіндері жауын-шашыннан, ауа райының салдарынан қардың қарқынды еруінен, күн радиациясы мен қайта кристалданудан, қардың қалыңдығынан және жекелеген қабаттардың күшті қиратқыш күшінен болуы мүмкін.
Көшкін түзетін факторларға жататын:
- қар жамылғысының биіктігі;
- қар тығыздығы;
- қар жауу қарқындылығы;
- қар жамылғысын шөгу;
- температуралық режим мен қар жамылғысының өзгеруі;
- қар жамылғысының метелдік қайта бөлінуі;
Қар көшкінінің қалыптасуы қар көшкіні ошағында жүреді, оның шегінде қар көшкіні қозғалады.
Қар көшкінінен қорғау үшін көшкін қаупі бар кезең кезінде тұрғындар мен автокөліктің қол жетімділігін шектеу қолданылады. Қажет болған жағдайда жарылыстардың көмегімен қар көшкінін алдын ала түсіру жүргізіледі.
Алматы облысы бойынша көшкін қаупі бар учаскелер бес ауданда тіркелген: Еңбекшіқазақ, Талғар және Қарасай ауданы, Іле Алатау жотасының оңтүстік баурайында, сондай-ақ Сарқант және Ескелді ауданы, Жетісу Алатауының солтүстік жотасында.
Алматы облысының Төтенше жағдайлар департаменті көшкін қаупі бар учаскелерінде негізгі ережелерін сақтауды ұсынады :
- Төтенше жағдайлар департаменті мен "Қазгидромет" РМК ескерту ақпаратын назарға алыңыз»;
- "Қазселденқорғау" мемлекеттік мекемесінің ықтимал көшкін қаупі бар учаскелерде қойған ескерту тақтайшаларын назарға алыңыз;
- Тауға барар алдында тиісті органға бағыт туралы алдын ала хабарлаңыз - тау маршруттарына әрбір шығу (шығу) немесе тексеру мүдделі органдарға хабарлай отырып ресімделуі тиіс.
- Тауларда серуендеу кезінде ауа-райының өзгеруін қадағалаңыз.;
- Байланыс құралдарымен және басқа да қажетті заттармен жарақталған болыңыз.
- Көшкін қауіпті учаскелерде демалуға тоқтамаңыз;
- Көшкін учаскелерімен қозғалғанда барынша сақ болыңыз.
Егер сіз көшкін астына түссеңіз:
- Тыныс алу жүйесін қорғаңыз, мұрын мен ауызды қолғаппен немесе шарфпен жабыңыз;
- тыныс алу үшін орын жасаңыз, бет пен кеудені қардан тазалаңыз
- күшіңізді үнемдеңіз-энергияны үнемдеңіз, пайдасыз айқайлаңыз-қар дыбыстарды толығымен сіңіреді;
-шығуға тырысыңыз, жоғарғы жағын анықтаңыз, қарды аяқтың астына жылжытыңыз және оны батырып тастаңыз.
Тауларда абай болыңыздар! Егер сіз көшкін астына түскен жағдайда 101 немесе 112 телефон нөмірлерін теріңіз!