Справочник «100 вопросов – 100 ответов»

№ п/п

Сұрақ

Жауап

Бөлім: Адам құқықтарын қорғау

1.      

«111» отбасы, әйелдер және балалардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша сенім телефонының бірыңғай мемлекеттік байланыс орталығы не үшін қажет?

«111» Байланыс орталығы «мұнда және қазір» қағидаты бойынша ұйымдастырылған, әр жағдайға жеке көзқараспен қарайды. Байланыс орталығы азаматтарға келесі мәселелер бойынша көмек көрсетеді:

- әділдікті қалпына келтіру және емделуге қол жеткізу;

- мемлекеттік қызметтер мен жәрдемақылар алу;

- ақпараттық сұраулар;

- тұрмыстық зорлық-зомбылықтан қорғау;

- балалары бар әйелдерді уақытша орналастыру;

- білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қорғау ұйымдарына шағымдар;

- алаяқтық жолмен заңсыз кредиттерді ресімдеу кезінде көмек;

- оқыту, жұмысқа орналастыру бағдарламалары бойынша түсіндіру және тағы басқалар.

Өтініш берушілердің мәселелерін шешу кезінде байланыс орталығының қызметкерлері мемлекеттік органдармен және басқа да мүдделі тұлғалармен өзара іс-қимыл жасайды. Байланыс орталығының жұмыс режимі-тәулік бойы.

2.      

Тегін заң көмегіне қайда жүгінуге болады?

Қазақстанда тегін заң көмегін мемлекеттік құқықтық көмек орталықтары (сенім телефоны арқылы жүгінуге болады: 1414 немесе 119), сондай-ақ азаматтардың әлеуметтік осал санаттары үшін қылмыстық және кейбір азаматтық істер шеңберінде мемлекет тағайындайтын адвокаттар, заң консультанттары ұсынады.

3.      

Сотқа талап қою үшін мемлекеттік баждың қанша сомасын төлеу керек?

Әкімшілік талап арыздар мен өтініштер беру үшін мемлекеттік баж мынадай түрде айқындалады:

1) мүліктік сипаттағы талап-арыздар үшін – жеке тұлғалар талап қою сомасының 1%, бірақ               10 000 АЕК артық емес; - заңды тұлғалар-талап қою сомасының 3%, бірақ 20 000 АЕК-тен аспайды.

2) мемлекеттік органдардың әрекеттеріне шағымдар: - жеке тұлғалар - 0,3 АЕК; - заңды тұлғалар -      5 АЕК.

3) салықтық хабарламаларға дау айту жөніндегі әкімшілік талап-арыздар үшін: - ЖК және фермерлер үшін: соманың 0,1%, бірақ 500 АЕК-тен аспайды; - заңды тұлғалар үшін: соманың 1%, бірақ             20 000 АЕК артық емес.

4.      

Азаматтық сот ісін жүргізуде талап арызды қайда беруге болады?

Талап арыз жауапкердің тұрғылықты жері бойынша (жеке тұлғалар үшін) немесе заңды тұлғаның немесе ұйымның құжаттарында көрсетілген мекенжай бойынша сотқа беріледі.

5.      

Азаматтық іске қатысатын тұлғалардың құрамына кімдер кіреді?

Іске қатысушы тұлғалар талапкерлер, жауапкерлер, үшінші тұлғалар, прокурор, мемлекеттік органдар, өтініш берушілер және сот ерекше іс жүргізу тәртібімен қарайтын істер бойынша өзге де мүдделі тұлғалар болып табылады.

6.      

Сот процесіне өзі (немесе өкіл арқылы) қатыса ала ма?

Азаматтар өз істерін сотта өзі немесе өкілдер арқылы жүргізуге құқылы. Азаматтың іске жеке қатысуы оның осы іс бойынша өкіл болу құқығынан айырмайды.

7.      

Сот процесін тағайындау туралы тараптарға қалай хабарланады?

Іске қатысушылар мен олардың өкілдерін шақыру қағаздары, электрондық поштаға хабарламалар, телефон нөмірлері немесе хабарламаны тіркей отырып, басқа да құралдар арқылы соттың немесе іс жүргізу әрекетінің уақыты мен орны туралы хабардар етеді.

8.      

Қандай жағдайларда талап арызды қабылдаудан бас тартады?

Судья талап қоюдан бас тартады, егер:

1) іс азаматтық сотта қаралуға жатпаса;

2) сол тараптар арасында осы дау бойынша істі тоқтату туралы сот шешімі немесе ұйғарым болғанда;

3) сот осы дау бойынша төреліктің шешімі туралы білсе;

4) Тараптар арасында жасалған атқарушылық жазба болса.

9.      

Сот шешіміне қалай шағымдануға болады?

Сот шешіміне шешім шығарылған күннен бастап бір ай ішінде түпкілікті нысанда шағымдануға болады. Шешімнің көшірмесін алған күннен бастап талқылауға қатыспаған тұлғалар үшін.

10.                        

Азаматтық істер қандай мерзімде қаралады?

Азаматтық істер сотпен, істі сот талқылауына дайындау аяқталған күннен бастап екі ай ішінде қаралады және шешіледі. Азаматтық істердің жекелеген санаттары үшін қарау және шешу мерзімдері өзгеше болуы мүмкін.

11.                        

Апелляциялық шағым беру мерзімі өтіп кеткен жағдайда не істеуге болады?

Процессуалдық мерзімдер өтіп кеткен жағдайда, олардың себебі дәлелді деп танылса, сот мерзімді қалпына келтіре алады. Апелляциялық шағым мерзімін қалпына келтіру туралы өтініш бірінші сатыдағы сотқа, құқық бұзылғанын өтініш беруші білген күннен бастап бір ай ішінде беріледі. Өтінішке қоса:

-  құқықтарды қорғау туралы талап;

-  мерзімді өткізіп алу себебін дәлелдейтін құжат берілуі тиіс.

12.                        

Рұқсат беру құжаттарын алу үшін лауазымды тұлға пара беруді меңзесе не істеу керек?

1424 Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің Call-орталығына қоңырау шалып, лауазымды тұлғаның пара беруді меңзегені туралы хабарлаңыз.