2022 жылғы І-жартыжылдығында сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу нәтижесі туралы АНЫҚТАМА

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге негіз:  Сарысу ауданы әкімінің 2022 жылғы 1 тамыздағы №4 шешімі.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу уақыты: 2022 жылдың 1-3 тамыз аралығы (3 жұмыс күні).

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізуге уәкілеттік берілген тұлға: аудан әкімі аппаратының мемлекеттік-құқықтық бөлімше басшысы Ж. Құдайбергенов.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау объектілері:

1. «Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» КММ;
2. «Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің Халықты жұмыспен қамту орталығы»  КММ;
3. «Сарысу ауданы әкімдігінің кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі» КММ;
4. «Сарысу ауданы әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі» КММ.

Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдаудың бағыты:

1. Мекеменің қызметін қозғайтын нормативтік-құқықтық актілерде және құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау;
2. Мекеменің ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметіндегі сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.

         Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдауды қамту кезеңі: 2022 жылдың 7 айының қорытындысы.

         Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі Төрағасының 2016 жылғы 19 қазандағы «Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» №12 бұйрығына сәйкес сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау аудан әкімінің 2022 жылғы 1 тамыздағы №4 шешімінің негізінде ағымдағы жылдың 1-3 тамыз аралығында жүргізілді.

1. «Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі:

Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттік пен нормаларды анықтау мақсатында бөлімдердің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актірлеріне және құқықтық актілеріне талдау жүргізілді.  

         Мемлекеттік мекеменің ережесін қарастыру барысында бөлімінің қызметіне және оларға байланысты нормативтік-құқықтық актілерге (Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодексіне, «Құқықтық актілер туралы» Заңына, «Мемлекеттік құпиялар туралы» Заңына, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңына, «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңына, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңына, «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңына, Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы Қазақстан Республикасының Кодексіне, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілеттіктердің аражігін ажырату жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 25 тамыздағы № 898 Жарлығына) қатысты талдау жасалынды.

         Талдау нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға мүмкіндік туғызатын дискрециялық өкілеттіліктер мен нормалар анықталған жоқ.

         Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметі бойынша персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы, мүдделер қақтығысын реттеу, мемлекеттік қызмет көрсету іске асыру және өзге де мәселелеріне талдау жасалды.

         Персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы:

         Аудан әкімінің 2021 жылғы 24 желтоқсандағы «Аудандық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың штат санының лимитін белгілеу туралы» № 229 қаулысына сәйкес, бөлімде 6 штаттық бірлік және аудан әкімінің 2021 жылғы 21 желтоқсандағы («Сарысу ауданы әкімдігінің 2016 жылғы 26 сәуірдегі «Мекемелерге техникалық қызмет көрсетуді және олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің штат бірлігін белгілеу туралы» №80 қаулы») №251 қаулысына сәйкес, техникалық қызмет көрсетуді, олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің және басқа да техникалық жұмысшылардың штат бірлігі – 28. Бос орындар саны – 0. Мүдделер қақтығысы бойынша фактілер анықталған жоқ.

         Мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша:         

         Жалпы бөлімде 14 мемлекеттік қызмет түрі көрсетіледі. 2022 жылдың 7 айында 632 қызмет (мемлекеттік корпорация арқылы, электронды үкімет порталы арқылы (ЭҮП) және е-лицензия арқылы) көрсетілген.

         «Сарысу» газеті арқылы мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша 3 мақала жарияланған. Бүгінгі таңда, бөлім тарапынан мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді аудан тұрғындарына насихаттау мақсатында 16 семинар кеңес өткізілген.

         Аудан әкімі аппаратынан мемлекеттік қызмет көрсету сапасын бақылау мақсатында қосымша жауапты маман бекітілген. Бекітілген маман мемлекеттік қызмет көрсететін аудан әкімдігінің бөлімдері мен ауыл және ауылдық округ әкімі аппаратындағы жауапты мамандарының мемлекеттік қызмет көрсетудегі жұмыстарына қадағалау жүргізіп отырады.

         Бұқаралық ақпарат құралдарында бөлімнің мемлекеттік қызметшілеріне қатысты теріс материалдарды анықтауға мониторинг жүргізілді. Талдау барысында теріс материалдар анықталмады.

         2022 жылдың 7 айында барлығы 123 өтініш-арыз тіркелген. Оның ішінде: жеке тұлғалардан 96, заңды тұлғалардан - 5  Осы өтініштердің 31 жұмыс туралы, 42 әртүрлі мәселелермен өтініштер түскен. Жеке қабылдауда 22 адам болған. Жоғарғы органдардан түскен  өтініштер саны - 1. Аудан әкімі сайтындағы блогқа түскен өтініштер саны - 75, сенім телефонына хабарлама түскен жоқ.

ҚР «Әкімшілік рәсімдік-процестер туралы» Кодексіне сәйкес, 45-өтінішке түсіндірме жауаптар берілген, 68-өтініш қанағаттандырылды.

         Осы жылғы өтініштердің қаралуына қатысты прокурорлық қадағалау актілері келіп түскен жоқ.

2. «Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің Халықты жұмыспен қамту орталығы»  КММ: Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттік пен нормаларды анықтау мақсатында мекеменің  қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актірлеріне және құқықтық актілеріне талдау жүргізілді.  Нәтижесінде мекеме тарапынан қабылданған құқықтық актілерде бұзушылықтар орын алғаны анықталды. Атап айтқанда:          Мекеме директоры ағымдағы жылдың 7 шілде 2022 жылы «6-шілде «Астана» күніне орай мекеме қызметкерлеріне сыйақы беру туралы» № 63 бұйрығын шығарып, негізге Сарысу ауданы әкімінің 2022 жылғы 5 мамырдағы №165-ө өкімін алған. Алайда аудан әкімінің №165-ө өкімінде 1 мамыр - Қазақстан халқының бірлігі күні, 7 мамыр – Отан қорғаушылар күніне және 9 мамыр –Жеңіс күніне орай мемлекеттік қызметшілерге үнемделген бюджет қаражаты есебінен сыйақы беру туралы жазылған.  Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 29 тамыздағы «Мемлекеттiк бюджет қаражаты есебінен Қазақстан Республикасы органдарының қызметкерлеріне сыйлық беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық жалақыларына үстемеақылар белгілеу ережесін бекіту туралы» №1127 қаулысының 1-2 тармағына сәйкес, мемлекеттік органдардың қызметкерлеріне сыйлықақы беру, материалдық көмек көрсету және лауазымдық жалақыларына үстемеақылар белгілеу:

• мемлекеттік орган - бюджеттік бағдарлама (кіші бағдарлама) әкімшісі басшысының не оны алмастыратын тұлғаның;
• аппарат басшысының орталық мемлекеттік органның басшысымен келісілген шешімі бойынша жүргізіледі.

         Сонымен қатар, осы мекеме қызметкерлерін іссапарға жіберу бұйрықтарын шығару кезінде бірнеше кемшіліктер жіберілген. Атап айтқанда:

• Іссапарға жіберу бұйрықтарында қызметкерлердің іссапарға шығу мақсаты көрсетілмеген;
• Іссапарға жіберілген қызметкерлердің іссапарға жіберілген орны, мекеме атауы көрсетілмеген;
• Іссапарға жіберу негіздемесі көрсетілмеген.
• Іссапарға 1 қызметкерді айына орташа есеппен 5-6 рет 2 жұмыс күніне жіберіп отырған. Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметі бойынша персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы, мүдделер қақтығысын реттеу, мемлекеттік қызмет көрсету іске асыру және өзге де мәселелеріне талдау жасалды.

Персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы:  «Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі» КММ-нің 31.03.2021 жылғы №42 бұйрығына сәйкес мекеменің штат бірлігі – 29. Бос орындар саны – 0. Мүдделер қақтығысы бойынша фактілер анықталған жоқ.

Мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша:  Жалпы мекемеде 4 мемлекеттік қызмет түрі көрсетіледі. 2022 жылдың 7 айында 1997 қызмет (мемлекеттік корпорация арқылы, электронды үкімет порталы арқылы (ЭҮП) және е-лицензия арқылы) көрсетілген. «Сарысу» газеті арқылы мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша 12 мақала жарияланған. Бүгінгі таңда мекеме тарапынан мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді аудан тұрғындарына насихаттау мақсатында 41  семинар кеңестері өткізілген.  Бұқаралық ақпарат құралдарында мекеме қызметшілеріне қатысты теріс материалдарды анықтауға мониторинг жүргізілді. Талдау барысында теріс материалдар анықталмады. 2022 жылдың 7 айында барлығы 56 өтініш-арыз тіркелген. Оның ішінде: жеке тұлғалардан 55, заңды тұлғалардан – 1. Аудан әкімі сайтындағы блогқа түскен өтініштер саны - 0, сенім телефонына хабарлама түскен жоқ.  ҚР «Әкімшілік рәсімдік-процестер туралы» Кодексіне сәйкес, 1 өтінішке түсіндірме жауаптар берілген, 55 өтініш қанағаттандырылды.

Осы жылғы өтініштердің қаралуына қатысты прокурорлық қадағалау актілері келіп түскен жоқ.

3. «Сарысу ауданы әкімдігінің кәсіпкерлік және өнеркәсіп бөлімі» КММ: Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттік пен нормаларды анықтау мақсатында бөлімдердің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актірлеріне және құқықтық актілеріне талдау жүргізілді. Мемлекеттік органның ережесін қарастыру барысында бөлімінің қызметіне және оларға байланысты нормативтік-құқықтық актілерге (Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодексіне, «Құқықтық актілер туралы» Заңына, «Мемлекеттік құпиялар туралы» Заңына, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңына, «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңына, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңына, «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңына, Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы Қазақстан Республикасының Кодексіне, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілеттіктердің аражігін ажырату жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 25 тамыздағы № 898 Жарлығына) қатысты талдау жасалынды. Талдау нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға мүмкіндік туғызатын дискрециялық өкілеттіліктер мен нормалар анықталған жоқ. Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметі бойынша персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы, мүдделер қақтығысын реттеу, мемлекеттік қызмет көрсету іске асыру және өзге де мәселелеріне талдау жасалды.

Персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы: Аудан әкімінің 2021 жылғы 24 желтоқсандағы «Аудандық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың штат санының лимитін белгілеу туралы» № 229 қаулысына сәйкес, бөлімде 3 штаттық бірлік және аудан әкімінің 2021 жылғы 21 желтоқсандағы («Сарысу ауданы әкімдігінің 2016 жылғы 26 сәуірдегі «Мекемелерге техникалық қызмет көрсетуді және олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің штат бірлігін белгілеу туралы» №80 қаулы») №251 қаулысына сәйкес техникалық қызмет көрсетуді, олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің және басқа да техникалық жұмысшылардың штат бірлігі – 3. Бос орындар саны – 1 (автокөлік жүргізушісі). Мүдделер қақтығысы бойынша фактілер анықталған жоқ.

Бұқаралық ақпарат құралдарында бөлімнің мемлекеттік қызметшілеріне қатысты теріс материалдарды анықтауға мониторинг жүргізілді. Зерттеу кезеңінде теріс материалдар анықталмады. 2022 жылдың 7 айында барлығы 6 өтініш-арыз тіркелген. Оның ішінде: жеке тұлғалардан 4, заңды тұлғалардан – 2. Аудан әкімі сайтындағы блогқа түскен өтініштер саны - 0, сенім телефонына хабарлама түскен жоқ. Осы жылғы өтініштердің қаралуына қатысты прокурорлық қадағалау актілері келіп түскен жоқ.

4. «Сарысу ауданы әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөлімі» КММ. Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасауға ықпал ететін дискрециялық өкілеттік пен нормаларды анықтау мақсатында бөлімдердің қызметін қозғайтын нормативтік құқықтық актірлеріне және құқықтық актілеріне талдау жүргізілді.  Мемлекеттік мекеменің ережесін қарастыру барысында бөлімінің қызметіне және оларға байланысты нормативтік-құқықтық актілерге (Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік Кодексіне, «Құқықтық актілер туралы» Заңына, «Мемлекеттік құпиялар туралы» Заңына, «Мемлекеттік сатып алу туралы» Заңына, «Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер туралы» Заңына, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» Заңына, «Ақпаратқа қол жеткізу туралы» Заңына, Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы Қазақстан Республикасының Кодексіне, «Қазақстан Республикасының мемлекеттік басқару деңгейлері арасында өкілеттіктердің аражігін ажырату жөніндегі шаралар туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2014 жылғы 25 тамыздағы № 898 Жарлығына) қатысты талдау жасалынды. Талдау нәтижелері бойынша сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтар жасауға мүмкіндік туғызатын дискрециялық өкілеттіліктер мен нормаларды анықтау мүмкіндігі болмады. Себебі аталған бөлімнің сектор меңгерушілері тарапынан тиісті құжаттар ұсынылмады. Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметі бойынша персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы, мүдделер қақтығысын реттеу, мемлекеттік қызмет көрсету іске асыру және өзге де мәселелеріне талдау жасалды.

Персоналды басқару, соның ішінде кадрлардың ауысуы:  Аудан әкімінің 2021 жылғы 24 желтоқсандағы «Аудандық бюджеттен қаржыландырылатын атқарушы органдардың штат санының лимитін белгілеу туралы» № 229 қаулысына сәйкес, бөлімде 6 штаттық бірлік және аудан әкімінің 2021 жылғы 21 желтоқсандағы («Сарысу ауданы әкімдігінің 2016 жылғы 26 сәуірдегі «Мекемелерге техникалық қызмет көрсетуді және олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің штат бірлігін белгілеу туралы» №80 қаулы») №251 қаулысына сәйкес техникалық қызмет көрсетуді, олардың жұмыс істеуін қамтамасыз ететін жұмыскерлердің және басқа да техникалық жұмысшылардың штат бірлігі – 6. Бос орындар саны – 0. Мүдделер қақтығысы бойынша фактілер анықталған жоқ.

Мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша сектор меңгеушілері мен жауапты мамандар тиісті құжаттарын зерделуге ұсынбады. «Сарысу» газеті арқылы мемлекеттік қызмет көрсету саласы бойынша  мақала жарияланбаған. Бүгінгі таңда бөлім тарапынан мемлекеттік көрсетілетін қызметтер бойынша аудан тұрғындарына насихаттау жұмыстары жүргізілмеген.    Бұқаралық ақпарат құралдарына бөлімнің мемлекеттік қызметшілеріне қатысты теріс материалдарды анықтауға мониторинг жүргізілді. Нәтижесінде 3 теріс (тұрғын үйге, автокөлікке қатысты) материалдар анықталды. Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі №234 қаулысын орындау мақсатында ауданда іс-шаралар жоспары бекітілген. Жоспарда мынадай іс-шаралар қарастырылған:

• жергілікті мемлекеттік органдарда интернет-ресурстарында олардың сыбайлас жемқорлыққа қарсы сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бойынша қызметі туралы арнайы тараулардың жұмыс істеуін қамтамасыз ету;
• мемлекеттік сатып алу туралы шарт шеңберіндегі міндеттерді мерзімінде орындамау деректері орын алған жағдайлар туралы, өнім берушілерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы, мемлекеттік сатып алу туралы күшіне енген келісім шарттарды заңсыз деп тану туралы, тұрақсыздық айыппұлын өндіріп алу туралы сот органдарына жүгінулер бойынша шаралар;
• коммуналдық тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды есепке алу бойынша мәліметтерге, сондай ақ тұрғын үй алған азаматтардың тізімдеріне еркін қол жетімділікті қамтамасыз ету;
• қоғамдық кеңестің жұмыс жоспарында сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті қалыптастыру бойынша мәселелер қарау;
• сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағыттағы айдарларды жаңарту. Көрсетілген жоспарлар мерзімінде орындалуда.

         Ұсынымдар:

1. Ішкі талдау жұмыстарының нәтижесінде Сарысу ауданы әкімдігінің жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің «Аудандық жұмыспен қамту орталығы» КММ нормативтік - құқықтық актілерінде кемшіліктер анықталуына байланысты, орталық директорының тиісті түсініктемесі алынып, тәртіптік жауапкершілігін қарауды.
2. 10 жұмыс күн мерзім ішінде анықтамада көрсетілген кемшіліктердің ретке келтірілгені туралы аудан әкімі аппаратының мемлекеттік-құқықтық бөлімшесіне ақпарат беруді.
3. Аудан әкімі аппаратының мемлекеттік-құқықтық бөлімшесінің ішкі талдау жоспарына өзгеріс енгізе отырып, алдағы уақытта аудан әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі, автомобиль жолдары және тұрғын үй инспекциясы бөліміне қайта талдау жүргізуді.

 Ж.Құдайбергенов, аудан әкімі аппаратының мемлекеттік-құқықтық бөлімшесінің басшысы