
Әдеби-мемориалдық үй-мұражай. И. Шухова
Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Пресновка ауылы
И.Шуховтың әдеби-мемориалдық мұражай үйі 1981 жылы 21 желтоқсанда жазушы тұрған үйде құрылды. Мұражай-1942 жылы салынған шатыры бар бір қабатты ғимарат және қазір жергілікті маңызы бар тарих пен мәдениеттің ескерткіші болып табылады. Ғимараттың ауданы 117 ш. м., оның ішінде экспозициялық алаңы 104 ш. м. мұражай базасында жыл сайын Шухов оқулары өткізіледі, оған ақындар, жазушылар, қоғам қайраткерлері шақырылады, «Біз осында тұрамыз, Менің Отаным осында басталады»атты дөңгелек үстел өткізіледі. Аудандық халық ұжымдарын, фольклорлық казак ұжымын тарта отырып, театрландырылған қойылымдар өткізіледі. Мұражай-үйінде жазушылар мен жерлес ақындарға арналған әдеби қонақ бөлмесі ашылды. Мұражай үйінің аумағында 2006 жылы жазушының туғанына 100 жыл толуына орай и. п. Шуховтың бюсті орнатылды.
С. Мұқановтың әдеби-мемориалдық мұражай-үйі
Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Сәбит ауылы.
С. Мұқановтың әдеби-мемориалдық мұражай-үйі 1990 жылы Сәбит ауылындағы Сәбит Мұқановтың ағасының үйінде ашылды. Мұражай-қарағай бөренелерінен жасалған бір қабатты ағаш ғимарат. Жалпы ауданы 180 ш.м. 5 бөлмеден тұрады: жатын бөлме, қонақ бөлме, зал, ас үй, кіреберіс. Жылжымайтын мүлік аумағында 247 шаршы метр саябақ салынып, жазғы беседка мен шошала орналасқан. Экспозиция мемориалдық мұражай түріне сәйкес салынған және оған жазушының кабинеті, жатын бөлмесі, шығармашылық мұрасы, қолжазбалары, кітаптары және жазушының жеке заттары орналасқан зал кіреді. Мұражайда Этнография бойынша экспозиция да бар. Қорларда с. Мұқановтың әдеби қызметіне қатысты бірегей құжаттар сақталады. Мұражай экспонаттарының жалпы саны 364 бірлік.
Мұражай аумағында жазушының бюсті орналасқан.
Жазушы Ғ. Мүсіреповтің үй-мұражайы
Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Жаңажол ауылы.
Жазушы Ғ. Мүсіреповтің үй-мұражайы 1992 жылы ашылған және жазушының өмірі мен қызметіне арналған. Мұражай экспозициясы әдеби мұра негізінде құрылған және жазушының қоғамдық және мемлекеттік қызметін көрсетеді. Залда Ғ. Мүсіреповтің бүкіл өмір жолын қадағалайтын жазушының жеке заттары, құжаттары, фотосуреттері, жазушының анасы Дина Оңғарбай қызының бауырлары мен әпкелерінің суреттері қойылған. Этнографиялық зал қазақ тұрмысының заттарымен ұсынылған: самауыр, торсық, ұлттық әйелдер мен ерлер киімі, керосин шамдары және т. б. Жамбыл ауданының жерлестері, туыстары мен жұртшылығы жазушының өмір жолын баяндайтын бай материал жинады. Мұражайдың жанында жазушының бюсті орнатылған. Жыл сайын аудан жұртшылығы Ғ.Мүсіреповке арналған кездесулер циклін өткізеді.