2023 жылдың 5 сәуірінде Қазақстан Республикасының Президенті жылжымайтын мүлікпен байланысты мемлекеттік қызметтерді цифрландыруға қатысты заңға қол қойды. 2023 жылдың 1 шілдесінен бастап жылжымайтын мүлікті тіркеудің жаңа ережелері күшіне енді. Бұл жаңашылдықтар жылжымайтын мүліктің құқықтарын құқықтық кадастрда тіркеу жүйесін қайта құрылымдауды қарастырады. Мемлекеттік жер кадастрының автоматтандырылған жүйелерін біріктіру негізінде бірыңғай мемлекеттік жылжымайтын мүлік кадастры енгізілмек.
Бұл жүйе жер учаскелерін ұсынудан бастап жылжымайтын мүлік объектілеріне қатысты барлық құжаттарды рәсімдеуге дейінгі қызметтердің толық ауқымын қамтиды. Мемлекеттік акт пен техникалық паспорттың орнына бірыңғай кадастрлық паспорт енгізіледі. Құжаттарды рәсімдеу кезінде артық құжаттар талап етілмейді.
Жаңа заңмен «Жылжымайтын мүліктің кадастрлық паспорты» ұғымы енгізіліп, ол бұрынғы жер учаскесінің актісі мен жылжымайтын мүлік объектісінің техникалық паспортының орнына келеді. Бұл электронды түрде жасалып, құжат айналымын жеңілдетеді және алу мерзімін қысқартады. Кадастрлық паспорттың электрондық нұсқасында қосымша мәліметтер енгізіледі, оның ішінде жер учаскелерін нақтылау мен аймақтарға бөлу жоспарланған.
Жер учаскелерін рәсімдеу және қайта тіркеу кезінде жаңа құжат беріледі. Қазіргі қолданыстағы құжаттар өз күшінде қала береді. Жер учаскелерін алу мен қайта рәсімдеу кезінде жаңа цифрлық жүйе арқылы барлық ақпарат egov.kz порталы арқылы қолжетімді болады.
Кадастрлық паспорттың электронды нұсқасы мен қағаз нұсқасы ұсынылады, ал бұрынғы техникалық паспорттар мен мемлекеттік актілер өз күшін сақтайды. Кадастрлық паспортты алу үшін жергілікті халыққа қызмет көрсету бөлімдеріне немесе электрондық үкімет порталына жүгіну қажет. Құжаттың дайындалу мерзімі жылжымайтын мүлік түріне қарай өзгереді.
Жаңа кадастрлық паспорттың енгізілуі жылжымайтын мүлікпен байланысты қызметтердің ашықтығын арттырып, сыбайлас жемқорлықты азайтуға бағытталған маңызды қадам болып табылады. Бұл жүйе құжаттарды рәсімдеу мерзімдерін қысқартып, құжат айналымын оңтайландырады, сондай-ақ жылжымайтын мүлік объектілерінің нақты мәліметтерін уақытында жаңартып отыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде азаматтарға жылжымайтын мүліктің құқықтарын алу мен басқару процесін жеңілдетеді.
Сонымен қатар, кадастрлық паспортты рәсімдеу кезінде ескі және жаңа құжаттардың бірігуі азаматтарға жылжымайтын мүлік объектілері мен жер учаскелерінің барлық құқықтық және техникалық мәліметтерін бір жерде жинақтауға мүмкіндік береді. Жаңа жүйе арқылы жылжымайтын мүліктің ақпараттық базасы мен жер кадастрлары интеграцияланып, оларды басқару мен бақылау әлдеқайда тиімді болады. Бұл қадамның нәтижесінде жылжымайтын мүліктің құқықтық мәртебесін анықтау мен рәсімдеу процесі оңай әрі жылдам жүзеге асырылады.
Меркі аудандық тіркеу және жер кадастр бөлімі