Электрмен жабдықтау
Шахан кентінің бас жоспарының құрамындағы "электрмен жабдықтау" бөлімі қаралып отырған аумақты дамыту мен қайта жаңартудың сәулет-жоспарлау шешімдері негізінде және қолданыстағы нормативтік құжаттамаға сәйкес әзірленді.
Қалыптасқан жағдай. Қазіргі уақытта Шахан кентінің тұтынушыларын электрмен жабдықтау 1961 жылы пайдалануға берілген, кенттен оңтүстікке қарай 2,5 км жерде орналасқан, кернеуі 110/35/6 кВ "Шахан" ҚС және 1967 жылы пайдалануға берілген, осы ауданда электр энергиясын таратумен айналысатын "Қарағанды Жарық" ЖШС жататын кенттің шығыс бөлігінде орналасқан, кернеуі 35/10 кВ "Спортивная" ҚС трансформаторлық қосалқы станциялар желісінен орталықтандырылып жүзеге асырылады.
"Шахан" ҚС Nентек ЖЭО-нан ӘЖ-110 кВ бойынша қуат алатын қуаты 2х40,5 МВА екі трансформатор орнатылды. "Спортивная" ҚС-да қуаты 2х10 МВА екі трансформатор орнатылған, олар "Шахан"ҚС-нан ӘЖ-35 кВ бойынша қуат алады.
Электр жүктемелерін есептеу. Шахан кентін Электрмен жабдықтаудың перспективалық схемасын әзірлеу кезінде электр энергиясын тұтынуды ескере отырып, жобалық кезеңдерге электр жүктемелерін есептеу жүргізілді:
- тұрғын үй, коммуналдық-тұрмыстық сектор және көшені жарықтандыру;
- мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету объектілері мен әкімшілік мекемелер;
- өнеркәсіптік, құрылыс және басқа да кәсіпорындар.
Тұрғын үйлерді, жергілікті маңызы бар қызмет көрсету объектілерін, сыртқы жарықтандыруды біріктіретін коммуналдық-тұрмыстық сектор тұтынушыларының жүктемесі - жалпы тұрғын үй алаңының санына пропорционалды және іс жүзінде біркелкі бөлінген деп санауға болады.
Тұтынушылардың осы тобының электр жүктемесі жалпы ауданы 1 м2-ге нақты Нормативтік жүктемелер бойынша есептеледі:
- ҚР дік 4.04-191-2002 " қалалық және кенттік электр желілерін жобалау бойынша әдістемелік нұсқаулар»;
- ЭОЕ (Қазақстан Республикасының электр қондырғыларын орнату ережелері), Алматы 2012 ж.;
- ҚР ҚН 4.04-18-2003 " сыртқы ортаны жобалау жөніндегі Нұсқаулық
қалаларды, кенттерді және ауылдық елді мекендерді электрлік жарықтандыру
пункттер»;
- ҚР дік 4.04-11-2003 ҚР ҚНжЕ 3.01 талаптары мен ұсынымдарын ескере отырып," қалалық пәтерлер мен жайлылығы жоғары коттедждердің электр жүктемелерін есептеу бойынша нұсқаулар".-01-2008* "Қала құрылысы. Қалалық және ауылдық елді мекендерді жоспарлау және салу".
Мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету, білім беру және денсаулық сақтау мекемелерінің, мемлекеттік мекемелердің, жалпы аудандық маңызы бар қаржылық және әлеуметтік мекемелердің (әлеуметтік мәдени-тұрмыс объектілері) жүктемелері ҚР РДС сәйкес тұтынушының тән көрсеткішіне (өлшем бірлігіне) үлестік жүктемелер бойынша айқындалған 4.04-11-2003 және басқа да нормативтік материалдар.
10/0,4 кВ тұтынушылық трансформаторлық қосалқы станциялардың, ТП қоректендіретін әуе және кәбіл желілерінің трассалары СЖТ (сәулет-жоспарлау тапсырмасын) және ТШ (техникалық шарттарды) және жұмыс сызбаларын орындау үшін қажетті келісулерді алғаннан кейін жобалаудың келесі сатыларында нақтылануы тиіс.
Кабельдік желілер траншеяларда немесе кабельдік арналарда төселеді. Бұл мәселелерді түпкілікті шешу жұмыс жобалау процесінде жүзеге асырылады. Кабельдердің көлденең қимасы әр тұтынушы ТП үшін есептелген жұмыс тогына байланысты таңдалады.
Жобалық ұсыныстар. Ауылда өзіндік генерациялайтын электр қуаттары жоқ. "Шахан" КС және "Спортивная" КС трансформациялық көздерінен электрмен жабдықтау ауданы бойынша болжанатын жүктемелерді талдау тұрақты өсу үрдісін көрсетеді,сондай-ақ, мәдени-тұрмыстық сектор объектілерінің жүктемелерін уақтылы енгізу және өнеркәсіптік сектор жүктемелерінің біртіндеп өсуі кезінде іске асырылады.
Сәулет-жоспарлау шешімдеріне сәйкес бірінші кезекте Шахан кентінің тұрғын алаңы 27040 м2-ге ұлғайып, электр тұтыну 351,83 кВт-қа ұлғаюы тиіс. Есептік мерзім ішінде Шахан кентінің тұрғын алаңы 46500 м2 артады және электр тұтыну 607,15 кВт артады.
Жалпы тұрғын үй алаңының ұлғаюына пропорционалды түрде мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету объектілерінің құрылысы өсетін болады. Олар бойынша жалпы жүктеме бірінші кезекте 645,73 кВт және есептік мерзімде 230,85 кВт жетеді.
Кенттің өнеркәсіптік секторының жүктемесі жаңа өнеркәсіптік кәсіпорындардың енгізілуіне байланысты артып келеді. Бұл кәсіпорындардың энергия сыйымдылығы салыстырмалы түрде аз және "Шахан" және "Спортивная" трансформаторлық қосалқы станциялардың қолданыстағы қуаты ауылдың қажеттіліктері үшін жеткілікті болады.
Қосалқы станциялардағы жалпы белгіленген қуат 101 МВА құрайды және тікелей Шахан кенті бойынша есептік мерзімге қажетті қуатты жабады (одан қуат алатын басқа қосалқы станцияларды есепке алмағанда).
Орнатылған күштік трансформаторлардың қолданыстағы қуаты бірінші кезек кезеңіне де, сол сияқты есептік мерзімге де артып келе жатқан жүктеме үшін жеткілікті. Қолданыстағы трансформаторлар 1961-67 жылдары орнатылды және олардың пайдалану мерзімі (20-25 жыл) аяқталды, тозуға төзімділігі 90% - дан асады .
Бірінші кезек кезеңінде қолданыстағы ТП 6/0,4 кВ қуаты жеткіліксіз болған кезде қолданыстағы ТП 6/0,4 кВ күшейтіп, жаңаларын орнату қажет.
Есептік мерзімге, жаңадан игерілетін аумақтарда жобада жүктеме орталықтарына жақын жерлерде және жүктемені жабу үшін қажетті мөлшерде және кернеудің төмендеуі бойынша шектен аспайтын әсер ету радиусында орналасқан жеке тұрған 6/0,4 кВ тұтыну ТП орнату ұсынылады. Бұл есептеулер жобалаудың келесі кезеңдерінде жасалады.
Сондай-ақ өндіру қажет:
- ШС қайта жаңарту және ескірген жабдықтарды ауыстыру, ажыратқыштарды қазіргі заманғы элегазды және вакуумды ажыратқыштармен ауыстыру;
- тозған 10/0,4 кВ КТП-ны олардың қуатын қажетті қуатқа дейін ұлғайта отырып ауыстыру және кабельді ЭБЖ салу.
- сымдарды заманауи ССП-ға ауыстыра отырып, ЭБЖ желілерін қайта жаңарту.
Жобада жаңартылатын энергия түрлерін (күн коллекторлары, фотоэлектрлік түрлендіргіштер, жылу сорғылары, биогаз, жел электр станциялары) қолдану ұсынылады. Қазақстан Республикасында "жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау туралы"Заң қабылданды. Өздеріңіз білетіндей, фотокеллалар мен күн панельдерінің көмегімен жалпы желілерге жүктемені түбегейлі өзгертетін сыртқы энергия көздерін тартпай, нөлдік эмиссия деңгейі бар ғимараттар салуға болады.
Кабельдік желілер (күштік, байланыс, сигнал беру және диспетчерлеу) қызыл сызық пен құрылыс сызығы (ҚНжЕ) арасындағы жолақта орналастырылады 3.01-01-2008* п.12-55).
Жобада ҚНжЕ 12.5 кестесі бойынша кабельдік желілерден ғимараттар мен құрылыстарға дейінгі көлденең қашықтық қабылданды 3.01-01-2008* 12-57 т.
Жеке тұрған ТП орналастыру кезінде олардан тұрғын және қоғамдық ғимараттардың терезелеріне дейінгі қашықтық кемінде 10 м, ал емдеу-алдын алу мекемелерінің ғимараттарына дейін кемінде 15 м (ҚНжЕ) қабылданады 3.01-01-2008* 12-46 т.).
Қондырғыға қолданыстағы үлгілік жоба бойынша екі трансформаторы бар металл, кірпіш, панельдік немесе блоктық орындаудағы ТК қабылданады. Авариялық жағдайлар кезінде Электрмен жабдықтаудың сенімділігін қамтамасыз ету үшін трансформаторлар олардың номиналды қуатының 70-75% - ынан аспауы тиіс.
Сыртқы жарықтандыру желілері. Қолданыстағы ЭБЖ – 10 кВ және 0,4 кВ желілері, негізінен әуе желілері 25 жылдан астам уақыт бойы пайдаланылып келеді, тозығы жеткен және ішінара ауыстыруды талап етеді. Пайдалану шарттарын қанағаттандыратын және сәулет - жоспарлау шешімдері бойынша бұзуға жатпайтын желілер сақталады. Жобада қолданыстағы тарату желілерінің өту трассаларын жобаланатын жолдар бойымен өту трассаларының бөлінген дәліздеріне шығару арқылы оларды ретке келтіру жөніндегі жұмыстар кешенін жүргізу қажеттілігі атап өтіледі.
Тұрғын аймақ үшін жеке тұрған жабық үлгідегі ТК көзделеді. Әкімшілік және қоғамдық құрылыс салу үшін жүктеме орталықтарына жақын орналасқан және жеке тұрған немесе жапсарлас үй-жайларда орналасқан қосалқы станциялар көзделеді.
Сыртқы жарықтандыру қондырғыларын электрмен жабдықтау тікелей ТП-дан, сондай-ақ Тұтынушылардың электр қондырғыларының жеке фидерлері бойынша жалпы пайдалану желісінің трансформаторларынан көзделеді.
Сыртқы жарықтандыру нормаларының сандық және сапалық көрсеткіштері ҚР ҚН сәйкес жарықтандыру қондырғыларында пайдаланылатын кез келген жарық көздері үшін бірдей көзделеді 4.04-18-2003 "Қалаларды, кенттер мен ауылдық пункттерді сыртқы электрлік жарықтандыруды жобалау жөніндегі нұсқаулықтар" және ҚР ҚНжЕ 2.04-05-2002* "Табиғи және жасанды жарықтандыру".
Әр түрлі мақсаттағы аудандарды жарықтандыруды есептеуді ауданның тиісті функционалдық аймақтарында нормаланатын шамаларды қамтамасыз етуді ескере отырып жүргізу ұсынылады.
Тұрақты көлік қозғалысы бар көшелерді, жолдарды және алаңдарды жарықтандыру жабын түріне байланысты (тегіс немесе кедір-бұдыр) Жарық шағылысуды ескере отырып, жетілдірілген жабындардың орташа жарықтылық нормаларына сүйене отырып жобалануы тиіс.
Жүріс бөлігінің ең аз жарықтандырылуы кемінде 2 люкс болуы тиіс.
Алаңдарды, көшелер мен тротуарларды номиналды жарықтандыру үшін шамдардың қажетті қуаты жол жабынының Жарық шағылысуына байланысты. Қоспаның кемінде 30% - ы (салмағы бойынша) тазартылған тас материалынан, жасанды (дорсил, синопал, люксовит және т.б.) немесе табиғи (табиғи кварц, жеңіл беріктігі жоғары әктас және т. б.) қиыршық тасты құрайтын ағартылған жол жабыны шамдардың белгіленген қуатын 25% - ға дейін төмендетуге және өрескел қара асфальтбетонмен салыстырғанда жарықтылықтың біркелкілігін 40% - ға арттыруға мүмкіндік береді. Осы мақсатта, атап айтқанда, үй-жайларда, көшелерде және жарнамалық мақсаттарда электр энергиясын пайдалану кезінде жарықтандыру үшін тұтынылатын электр энергиясын үнемдеу үшін энергия үнемдейтін шамдардың жаңа әзірлемелерін пайдалану ұсынылады.
Жобада барлық автомобиль жолдарын, тротуарлар мен аллеяларды екі жақты да, бір жақты да жарықтандыру көзделеді, оның түрі жұмыс жобалауының есептері бойынша айқындалады. Магистральдық көшелер үшін түнгі уақытта шамдардың бір бөлігін ажырату көзделеді.
Сондай-ақ, әсіресе шалғай аудандарда фотоэлементтермен жабдықталған көше шамдарын төмен қуатты аккумуляторлармен пайдалану ұсынылады. Күндіз бұл шамдардың аккумуляторлары кіріктірілген фотоэлементтерден жұғады, ал түнде энергия үнемдейтін шамдар арқылы жарқырайды. Көшені жарықтандыру құрылғыларын орталықтандырылған басқарумен жабдықтау ұсынылады, бұл ретте басқару пунктінде жарықтандырудың жай-күйін бақылау көзделеді.
"Шахан" ҚС және "Спортивная" ҚС қолданыстағы трансформаторлық қосалқы станциялары алаңдарының, кернеуі 110 және 35 кВ жоғары вольтты электр беру желілерінің өту трассаларының орналасуы "энергиямен жабдықтау және телефондандыру схемасы"ГП-10-да келтірілген.
Жылумен жабдықтау
Қазіргі жай-күйі. Шахан кентінде орталықтандырылған жылумен жабдықтау 1998 жылдан бері жоқ.
Тұрғын үй қорын жылыту негізінен жеке пеш қондырғыларынан жүзеге асырылады.
Бес қабатты 16 үй мен 8 әлеуметтік мәдени тұрмыстық нысан АЖЖ (автономды жылыту жүйесі) көмегімен жылытылады.
Қазандық қондырғылары мен тұрғын үй қорының жылыту пештеріне отын ретінде көмір мен сұйық отын пайдаланылады.
Жылу тұтыну. Тұрғын үй-коммуналдық сектордың (ЖКС) жылу энергиясына қажеттілігін бағалау қолданыстағы құрылыстарды сақтау, жаңа тұрғын үй-азаматтық құрылыс және қоғамдық құрылыс массивтері мен объектілерін орналастыру, сондай-ақ халық санының динамикасы бойынша ұсыныстар негізінде орындалды.
Бөлім ҚР ҚНжЕ Қарағанды қ. үшін белгіленген Климаттық параметрлер негізінде орындалды 2.04-01-2010 " құрылыс климатологиясы»:
- жылытуды жобалау үшін сыртқы ауаның есептелген температурасы tо= - 350C;
- жылыту кезеңіндегі сыртқы ауаның орташа температурасы
tот= - 6,90 С;
- жылыту кезеңінің ұзақтығы = 208 күн.
Тұрғын үй-коммуналдық секторды жылытуға, желдетуге және ыстық сумен жабдықтауға арналған жылу ағындары ғимараттардың қабаттылығы мен сипаттамаларына байланысты жылу тұтынудың үлестік нормалары бойынша есептеу әдісімен айқындалған.
ТҚЖ есептік жылу жүктемелері жылытуға және желдетуге жылу энергиясының ең жоғары сағаттық шығыстарының және ыстық сумен жабдықтауға тәулігіне орташа сағаттық ең жоғары су тұтынудың сомасы ретінде қабылданды.
Тұрғын үй қорын дамыту, жаңа тұрғын үй мен қоғамдық құрылысты іске қосу және бос тұрғын үй қорын қалпына келтіру есебінен жылу жүктемесінің өсуін бағалау ХНО-ға сәйкес орындалды 4.02-02- 2004 "Жылу желілері" және ҚР ҚН 2.04-21-2004 "Азаматтық ғимараттардың энергия тұтынуы және жылу қорғанысы".
Жылумен қамтамасыз ету. Шахан кентінде халықтың өмір сүруіне қолайлы жағдай жасау қажеттілігіне байланысты осы жобада тұрғын және қоғамдық ғимараттарды жылыту және ыстық сумен жабдықтау жүйелерімен қамтамасыз ету көзделеді.
Жобада қазіргі заманғы инженерлік қамтамасыз етудің барлық түрлерімен жабдықталған жеке және қабатты құрылыс есебінен жаңа тұрғын үй құрылысын жүргізу көзделеді.
Коммуналдық шаруашылық объектілерін қоса алғанда, қолданыстағы және перспективалы тұрғын үй құрылысын жылумен жабдықтау үшін бас жоспардың жобасында жылу желілері бар орталық коммуналдық қазандықты (Q=60 Гкал/сағ) салу ұсынылады. Қазандық алаңы санитарлық-қорғау аймағын сақтай отырып, жел жағынан (оңтүстік-шығыста) бос аумақтарда бөлінген.
Шахан кенті магистральдық газ құбырларының перспективалы дәлізінен алыс орналасқандықтан және болашақта оны газбен жабдықтау көзделмегендіктен, жаңа қазандықтың негізгі отын түрі Қарағанды кен орнының тас көмірі болып табылады.
Жаңа қазандықты салу жобасы жұмыс жобалау сатысында Орындалатын болады.
Соңғы онжылдықтарда адамзат жаһандық проблемаларға тап болды, олардың шешімі бүкіл планетаның болашағына байланысты. Осындай проблемалардың бірі энергия және ресурстарды үнемдеу болды. Адамдардың энергияға қажеттілігі артып, энергия көздерінің құны артып, дәстүрлі энергия көздерінің қоры ериді.
Қазақстан дәстүрлі энергия көздерінің бай қорына ие. Көмірсутектердің бай қорынан басқа, біздің еліміздің аумағында күн, жел және өзендердің энергиясын пайдалану мүмкіндігі бар.
Планетаның жаңартылмайтын ресурстарын әдейі пайдаланбау салдарынан экологиялық жағдай да күрделене түседі. Бұл мәселенің шешімі баламалы, жаңартылатын энергия көздерін (ЖЭК) пайдалану және өндірілген шығарылатын энергияны барынша пайдалану болып табылады.
Осыған байланысты ЖЭК ретінде әрекет ете алатын жергілікті энергия көздерін пайдалана отырып, белгілі бір орталықсыздандыру экономикалық тұрғыдан да, оның сенімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін де қолданыстағы энергиямен жабдықтау жүйесіне қосымша ретінде қарастырылуы мүмкін.
Кенттің географиялық орналасуының ерекшеліктері тұрғын үй-коммуналдық мақсаттағы объектілерде жылыту және ыстық сумен жабдықтау қажеттіліктеріне төмен әлеуетті жылу энергиясын өндіру үшін күн радиациясын пайдалану бойынша ұсынымдар беруге мүмкіндік береді.
Жылу желілері. Жобалау кезеңдері бойынша перспективаға жылу желілерін салу тұрғын үй-коммуналдық сектордың жылу жүктемелерін жабуға арналған қазандықтың құрылысымен айқындалады.
Осы жобамен 90-60оС температуралық кесте бойынша ыстық суды қосқыштан жылу тасығыш ретінде пайдалану ұсынылады.
Су жылу желілерінің схемасы-екі құбырлы, жылу энергиясын жылыту, желдету және ыстық сумен жабдықтау қажеттіліктеріне жергілікті жылу энергиясын беру.
Ыстық сумен жабдықтау жүйесі жабық (су жылытқыштарды орнатумен).
Жылу беруді сапалы реттеу жылу станцияларында сыртқы ауа температурасына байланысты берілетін құбырдағы су температурасын өзгерту арқылы орталықтандырылған түрде жүзеге асырылады.
Селитебті аумақтар бойынша жылу желілерін төсеуді жартылай жер асты тәсілімен күндізгі бетінен 30-40 см биіктікте өтетін құрастырмалы темірбетон арналарда орындау ұсынылады, күшейтілген жабын асфальтталады және тротуар ретінде пайдаланылады.
Жылу желілері негізінен көшелерде салынады, сондықтан жылу желілерін салудың жалпы көлемінде жер үсті төсеу әдісі шамалы ұсынылған.
Жер үсті төсемі төсеудің ең арзан және сенімді тәсілі болып табылады және негізінен жылу көздерінен жылу магистральдары үшін, өнеркәсіптік аймақтар бойынша, құрылыс салынбайтын аудандар бойынша, өнеркәсіптік кәсіпорындардың аумақтары бойынша өту учаскелерінде орындалады.
Жылу желілеріндегі желілік судың айналымы және олардағы бағыттаушы режимдерді ұйымдастыру жылу көзіне орнатылған желілік сорғылармен жасалады.
Жылу тұтынушыларының көзінен алыстаған сайын жылу желілерінің трассалары бойынша гидравликалық кедергілер ұлғаяды, бұл тұтынушыларда болатын арындардың азаюына әкеледі.
Тұтынушыларға желілік су беру және жылумен жабдықтау жүйесінің сенімді жұмысы үшін арнайы қондырғылар (сорғы станциялары, бөліп шығару тораптары және т.б.) салынуы, шектес жылу аудандарының жылу желілері арасында бөгеттер орнатылуы және қолданыстағы жылу магистральдарын қайта жаңарту мүмкін болады, бұл жобалаудың келесі сатыларында және жүргізілген гидравликалық есептеулер негізінде орындалады.
Газбен жабдықтау
Қазіргі жай-күйі. Қазіргі уақытта Шахан кентін газбен жабдықтау Қарағанды газ толтыру станциясынан арнайы автокөлікпен жеткізілетін сұйытылған көмірсутекті газды (СКГ) пайдалану есебінен жүргізіледі.
Халықты сұйытылған газбен қамту пайызы 100% - ды құрайды. Газды пайдаланудың негізгі бағыты-тамақ дайындау.
Жобалық ұсыныстар. Құрылыстың бірінші кезегіне де, есеп айырысу мерзіміне де тұтынылған газ көлемін нормативтік деңгейге дейін жеткізе отырып, аудан тұтынушыларын сұйытылған газбен қамтамасыз етудің қолданыстағы жүйесі сақталады.
Жобамен барлық тұтынушыларда пәтерлік газ плиталарын орната отырып, халықты газбен 100% қамту көзделеді.
Есептеулер үшін сұйытылған газдың мынадай негізгі сипаттамалары қабылданды:
- жану жылуы QHp=46 МДж/кг (11000 ккал/кг),
- меншікті салмағы γ = 0,5 кг / л.
Халықтың коммуналдық-тұрмыстық мұқтаждықтарына газ тұтыну деңгейін бағалау ҚР қолданыстағы ҚН сәйкес тұрғын үй қорын абаттандыру дәрежесі, халық саны бойынша бастапқы деректер негізінде есептеу әдісімен орындалды 4.03-01-2011 " газ тарату жүйелері "және СП 42-101-2003"металл және полиэтилен құбырларынан газ тарату жүйелерін жобалау және салу жөніндегі Жалпы ережелер".
Гигиеналық және шаруашылық-тұрмыстық қажеттіліктерге (газ плитасы болған және орталықтандырылған ыстық сумен жабдықтау болмаған кезде) тамақ және ыстық су дайындауға тұрғын үйлерде сұйытылған газды тұтынудың ірілендірілген нормасы ‒ 95 кг/Адам.
Коммуналдық-тұрмыстық кәсіпорындарға газдың жылдық шығысы тұрғын үйлердің газды жиынтық тұтынуының 5% - ынан аспайды.
Шахан кентінің бас жоспарында көзделген тұрғын үй-азаматтық және коммуналдық-тұрмыстық мақсаттағы объектілердің құрылысына, халық санының өсуіне, демек, жылу тұтыну деңгейінің артуына байланысты, меншікті отын-энергетикалық ресурстар болмаған жағдайда, кентке табиғи газ беру проблемасы өзектілігін жоғалтқан жоқ.
Осы өңір тұтынушыларының табиғи газға қажеттілігін қамтамасыз ету мақсатында батыс өңірде орналасқан ірі мұнай-газ кен орындарынан табиғи газды тасымалдауға арналған "Тобыл-Көкшетау-Астана-Қарағанды" магистральдық газ құбырын салу жоспарлануда. Шахан кенті тұтынушыларының табиғи газға қажеттілігін қамтамасыз ету мақсатында магистральдық газ құбырынан және "Шахтинск"АГТС бұру құрылысы жоспарлануда. Ауылды газдандыру құрылыстың есептік мерзімінде басталуы мүмкін.
Төмен токты құрылғылар
Телефонизация. XXI ғасыр-жаһандық ақпараттық инфрақұрылым ғасыры. Оның функционалдық мүмкіндіктері орны мен уақытына қарамастан (дүниежүзілік ауқымда) және қолайлы болуы тиіс
тарифтерге GII міндеттері абоненттер арасындағы пайдалы ақпарат пен байланысқа қол жетімділікті қамтамасыз ету, сонымен қатар жұмыс, оқу, ойын-сауық үшін жаңа жағдайлар жасау болып табылады.
ТфОП, АЖҚ және СДЭ желілері жалпы жүйелерге айналады және инфокоммуникациялық қызметтерді ұсынады (телекоммуникациялық желілердің және ақпаратты алудың, берудің, сақтаудың және өңдеудің аппараттық-бағдарламалық құралдарының симбиозы).
Эволюция процесінде телефон байланысы қайта туады және көп ұзамай үнемі өзгеріп отыратын мультисервистік желінің Қосымшаларының біріне айналады.
Бұл бөлімде Шахан кентінің аумағында Орнатылатын телефон аппараттарының қажетті санын, жобаланатын және кеңейтілетін АТС сыйымдылығын анықтау бойынша негізгі есептеулер телефон желілерін жобалау бойынша жалпы ережелер мен ұсыныстарға сәйкес жүргізілді.
Қалыптасқан жағдай. Қазіргі уақытта Шахан кентінің жалпы құрылысын телефондандыру "Қазақтелеком"АҚ-ға тиесілі 2009 жылы пайдалануға берілген Alcatel S-12 типті АТС-дан жүзеге асырылады.
АТС-ға 2200 нөмір орнатылып, 2197 нөмір іске қосылды. 2014 жылдың соңында 120 нөмірге кеңейту мүмкіндігі бар. Магистральдық телефон желісінің желілік құрылыстары шкаф жүйесінде салынады. Шкафтар саны - 9 шкаф. Телефон желісі Телефон-Кабель кәрізінде (негізгі автомагистральдар бойында) төселеді, кабель желілерінің ұзындығы 27,225 км құрайды.
Қазіргі уақытта Шахан кентінің АТС Шахтинск қаласының SDH жүйесіне қосылған. Kcell, Beeline, Tele-2 ұялы байланыс операторлары жұмыс істейді.
Телефон желісін уақыт талабына сүйене отырып құру ұсынылады-жақын болашақта іс жүзінде шектеусіз қызметтер жиынтығын қолдауға бағытталуы керек Tfop түбегейлі модернизациясы. Бұл MPLS желілерін пайдалану кезінде тиімді жүзеге асырылады.
Жобада NGN желілерін салу көзделеді. NGN тұжырымдамасында әртүрлі операторлар мен технологиялардың қолданыстағы желілерін (ТфОП, ұялы байланыс желілері және IP технологиясы бар желілер) бірыңғай желіге конвергенциялау (біріктіру) идеясы қамтылған. NGN құру үшін келесі ресурстарды дайындау қажет:
- кез келген түрдегі ақпаратты (сөйлеу, бейне, деректер) тасымалдауға қабілетті көлік арналары мен басқару жүйелері);
- Көлік желісінің ресурстарына қол жеткізу құралдары (шлюздер);
- кіру желісі қолдайтын әртүрлі терминалды құрылғылар;
- желіні басқару және бақылау және трафикті бағыттау құралдары.
NGN Көлік платформасынан басқа, Softswitch атауы (коммутацияны басқарудың икемді жүйесі) бекітілген жаңа бағдарламалық-аппараттық кешендер негізінде іске асырылатын басқару және сигнал беру платформасын, сондай-ақ қажетті қызметтер жиынтығын қамтамасыз ететін сервер платформасын қамтиды.
Қазіргі уақытта осы платформалар арасындағы өзара әрекеттесуді икемді түрде реттеуге мүмкіндік беретін әмбебап ашық интерфейстер жасалды.
Әр түрлі қосымша қызметтерге (VAS қызметтеріне) сұраныс күрт артады деп болжанады.
Телефон желісінің сыйымдылығын есептік шамаға дейін ұлғайту резервтік нөмірлерді пайдалану және шығару концентраторларын салу есебінен белгіленеді.
Жобаланған тұрғын аудандарда мультисервистік шкафтарды орнату ұсынылады. АТС-дан шкафтарға дейін сақинаға мультисервистік шкафтарды қосатын ТОБЖ талшықты-оптикалық байланыс желісін жүргізу қажет.
Мультисервистік шкафтардан тұрғын үйлердің тарату шкафтарына дейін телефон кәбілдерін тиек құрылғылары бар ККС-3 шағын типті құдықтардан орнатылған телефон кәрізіне салу керек.
Кәріздегі кабельдерді диаметрі 100 мм полиэтилен құбырларына салыңыз.мультисервистік шкафтарды ең жақын ТП-дан 220 В кернеуге беру керек. Қоректендіруші желілерді жерге (орға) салынатын кәбілдермен орындау керек.
Сондай-ақ, қолданыстағы әуе байланыс желілерін телефон кәбілдік кәрізіне кезең-кезеңімен ауыстырып салуды (ТОБЖ барынша пайдалана отырып, мүмкіндігінше) жүргізу қажет.
Заманауи технологияларды қолдану және қолдану қызметтердің кең спектрін ұсынуға мүмкіндік береді (жоғарыда айтылғандай ‒VAS қызметтері):
-сөйлеу, цифрлық ақпаратты қамтитын ақпаратты шектеусіз беру;
- телефакс, телетекст, телефония, бейнетекст, бейнетелефонияны қамтитын телесервис қызметтері (VoIP, IРTV);
- қосымша қызметтер: қоңырауды бағыттау, қоңырау құны туралы дереу хабарлау, кеңейтілген конференц байланыс, күту қоңырауы, үш жақты байланыс және т.б. (олардың саны 200 атауға жетеді).
Жобада қарастырылып отырған аумақта смарт-карточкалық технологиясы бар әмбебап таксофондарды одан әрі орнату қажеттілігі атап өтілді. Картоптың жалпы саны орнатылған телефон нөмірлерінің қажетті санының 2% көлемінде қабылданады.
Интернетке кіру мүмкіндігінің талаптары телефон желілерінің саны мен 1 жолға 33 кб/с өткізу қабілетінің шамасы негізінде есептеледі.
Стандартты веб-беттегі құжаттың орташа мөлшері шамамен 30 килобайтты құрайды. Мұндай құжатты жүктеу 10 кб/с қосылу жылдамдығымен 33 секундты алады, бұл күту уақыты қолайлы деп анықталды.
Магистральдық телефон кәрізін төсеудің негізгі перспективалық трассалары, АТС орналастыру орындары "энергиямен жабдықтау және телефондандыру схемасы"ГП-10-да келтірілген).
GSM стандартында жұмыс істейтін ұялы байланыс операторларының қолда бар базалық станцияларына-"GSM Қазақстан" ЖШС (к ' Сell және Activ сауда маркасы) және "Кар-ТЕЛ" ЖШС ("Beeline" сауда маркасы), Mobile Telecom Service ("Теле2"сауда маркасы бар). Жобада өңірде SDMA – AO "Altel" стандартында (Pathword және Dalacom сауда маркасымен) жұмыс істейтін ұялы байланыс операторларын енгізу ұсынылады.
Ұялы байланысты дамытуда үшінші буын 3G және одан әрі 4G желілерінің ауысуы және дамуы болжанып отыр, бұл байланыс сапасын едәуір арттырады және NGN бірыңғай желісіне кіруге мүмкіндік береді.
Төртінші буын (4G) жүйелері: жоғары өткізу қабілеттілігімен, сымды IP желілерімен толық конвергенциясымен, жиілік спектрін адаптивті басқарумен, мультимедиялық трафикке қызмет көрсетудің жоғары сапасымен сипатталады. 4G жұмысы тек пакеттік деректер хаттамаларына негізделген. 4G енгізу үшін барлық алғышарттар бар. Мысалы:
– LTE (Lonq-Term Evolution) технологиясының негізінде деректерді беру жылдамдығы 100-ден 300 мбит/сек дейін қамтамасыз етіледі. 3GPP серіктестігі LTE стандартын мобильді радиобайланыстың 4 буыны ретінде бекітті;
- mimo көп арналы кіріс / шығыс жүйесі (Multiple Input Multiple Output);
- перспективалық радиоинтерфейс OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiple Access) арналарын ортогональды жиіліктік бөлумен бірнеше рет қол жеткізу технологиясы болып табылады, ол өшуге төзімді;
-4G – ге жіксіз интеграциялауға арналған SDR (Software-Defined Radio) бағдарламалық-анықталатын жабдық технологиясы әзірленді, бұл бірнеше модуляция әдістерімен, жиілікті секірмелі қайта құрумен, байланыс қауіпсіздігімен, роумингпен және кең жолақты ұялы байланыс қызметтерімен жұмыс істеуге мүмкіндік береді.
Ұялы байланыс желілері үшін IMS (IP Multimedia Subsystem) тұжырымдамасын іске асыру перспективалы болып табылады, ол қоңырау қызметін басқару функцияларын және байланыс сеансын құру және қолдау функцияларын физикалық түрде бөлуді көздейтін ыдырау теориясына негізделген.
Осы мақсаттар үшін релиздер жасалды (Rel5, Rel6, Rel7). Маңыздысы, IMS тұжырымдамасы желінің түйіндерін емес, стандартты интерфейстермен байланысқан функцияларды анықтайды. IMS қол жеткізу технологияларына толығымен тәуелсіз және барлық қолданыстағы желілермен – ұялы және тіркелген, телефон, компьютер және т. б. өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді.
3 және 4 буын желілерін құру үшін шешімдер қабылдау қажет. Оларды іске асыру Байланыс министрлігінің деңгейінде және экономикалық (салықтар және т.б.), мемлекеттік деңгейдегі техникалық және саяси шешімдермен де байланысты.
Радиофикация. Қазіргі уақытта сымды радиохабар тарату қызметтеріне сұраныстың болмауына байланысты кент аумағында радиофикация желілері жоқ.
Жобада Төтенше жағдайлар кезінде халықты хабардар ету жүйесін қамтитын ауданда эфирлік радиохабар таратуды дамыту қажеттілігі атап өтілді.
Эфирлік радиохабар экономикалық радиохабарлардан басқа бірқатар басқа дау тудырмайтын артықшылықтарға ие:
- байланыс құралдарының нақты және сенімді жұмысын талап ететін төтенше жағдайлар кезіндегі сенімділік;
- көшелер мен ғимараттардың шатырлары бойынша әуе желілерін төсеу қажеттілігінің болмауы.
Радиохабардың осы түрін енгізудің техникалық шешімдері мен құны жобалаудың келесі сатыларында айқындалады.