Сәтбаев қаласының бас жоспары

Ұлытау облысы мәслихатының

«Сәтбаев қаласының бас жоспарын түзету» жобасы бойынша

жұмыс комиссиясы отырысына  арналған

БАЯНДАМА

 

«Сәтбаев қаласының бас жоспарын түзету» жобасын 2021 жылы «Казгипроград» 1 (Алматы) Жобалау институты әзірледі. Бұл жоба қарастырудың, келісімдердің барлық қажетті сатыларынан және ведомстводан тыс кешенді қала құрылысы сараптамасынан өтті.  Бүгін аталған жоба сіздердің қарауларыңызға ұсынылып, бекіту бойынша шешім қабылдауларыңызға ұсынылып отыр.

Қолданыстағы бас жоспарды түзету негіздерінің бірі Қарағанды облысының өңірлік геоақпараттық жүйесін құру жөніндегі егжей-тегжейлі жоспар болып табылады, ол өз кезегінде «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасын іске асыруға бағытталған.

  Бас жоспардың басты мақсаты қолайлы өмір сүру ортасын құруды қамтамасыз ететін елді мекеннің тұрақты дамуы болып табылады.

Сәтбаев қаласының бас жоспарының жобасында келесі жобалық кезеңдер қабылданған:

– бастапқы жыл- 2021 ж. 01.01;

- бірінші кезек - 2028 жыл;

– есептік мерзім - 2036 жыл.

Статистика деректеріне сәйкес Сәтбаев қалалық әкімшілігінің 2021 ж. 01.01 қараған кезеңдегі халық саны 69 889 адамды құрады. Зерттеу кезінде мыс кендеріне байланысты қалалық әкімшіліктің елді мекендерінде (Сәтбаев қаласынан басқа) тұрғындар болған жоқ. Осылайша, бас жоспарда қолданыстағы халық саны 69889 адам қабылданды.  

 Жұмыспен қамтылған халық саны, жас құрылымы және болжамды табиғи өсім негізінде қала халқының саны анықталды, ол мыналарды құрайды:

- бірінші кезекте-76,0 мың адам.;

- есептік мерзімге – 80,0 мың адам, халықтың осы саны осы бас жоспарды түзету негізіне алынған.

 Сәтбаев қаласының жоспарлау құрылымында «Казгипроград» 1 Жобалау институты ЖШС  орындаған және 2011 жылы бекітілген қолданыстағы бас жоспардың негізгі шешімдері ескерілген.

          Дамудың қабылданған даму эскизі бойынша, елді мекеннің өсуі бірінші кезекте «Байқоңыр» шағын ауданы (бұрын 8-шағын аудан) аумағының қала құрылысын игеру есебінен көзделген), келешекте аумақтық даму векторы Кеңгір ауылы мен Жезқазған қаласына қарай оңтүстік-шығыс бағытта салынады.

Мұнда жеке тұрғын үй құрылысының кварталдары, сондай-ақ шағын және орта бизнес кәсіпорындарын дамыту үшін барлық қажетті әлеуметтік инфрақұрылымы және аумақтары бар көп пәтерлі тұрғын үй кешендерінің кварталдары бар жаңа аудан құру көзделеді.

 Бас жоспардың шешімдеріне сәйкес жобаланатын және жұмыс істеп тұрған тұрғын аудандар өзара жалпықалалық және аудандық маңызы бар магистральдармен байланысады.

 Кешенді қалалық организм мен бірыңғай жоспарлау құрылымын құру мақсатында қазіргі магистральдар қаланың солтүстігіне, шығысына және оңтүстік-шығысына қарай дами түседі. Қаланың батыс бөлігінде Шаталюк, Абай және Тәуелсіздік көшелері солтүстікке, ал қаланың шығыс бөлігінде – Құсайынов, Мұратбаев, Первостроителей, Байқоңыров, Асатов, Шығыс-3 және Әуезов көшелері дамиды. Жоғарыда аталған барлық көшелер меридианальды бағыттағы магистральдар болып табылады.

Ендік магистральдардан оңтүстік-шығыс бағытта Сәтбаев даңғылы жалғаса береді, сондай-ақ жаңа шектес магистраль пайда болады, ол қаланың бойын біртіндеп қайталай отырып, оны шығыс пен солтүстіктен айналып өтеді.

 Шығыс шетінде (қалалық саяжайлар ауданында) қалыптасатын орман-саябақ аймағында бас жоспарда қаланың рекреациялық аумағын ұйымдастыру, ал көгалдандырылған саяжайлар «қала тынысы» ролін атқаруы тиіс.

Қаланың әуе бассейнін жақсарту мақсатында саяжай массивтерінің жанындағы бос, ауданы бойынша біршама жерлерді орман-саябақ аймағына айналдыру ұсынылды. Қазіргі уақытта шеткері орналасқанына қарамастан, болашақта бұл саябақ қаланың барлық тұрғын аудандарымен ыңғайлы байланысқа ие болады және қаланың бірыңғай жоспарлау құрылымына органикалық түрде қосылады.

 Бас жоспарда Сәтбаев қаласының аумағында қосымша екі өрт сөндіру депосы орналастырылады, олардың бірі Ерден көшесінің солтүстігіндегі Абай көшесінде көзделген. Екінші жобаланған өрт сөндіру депосы қаланың оңтүстік-шығысындағы жаңа бөлігінде орналасқан.

Қаланы одан әрі дамытуы кезінде өндірістік аймақты жоспарлау Ұлытау көшесі мен темір жол арасындағы аумақтардағы шағын бөлік арқылы шешіледі, сондай-ақ оның оңтүстік-шығысына қарай резервтік аумақтары көзделеді.

Өндірістік аймақты селитебті аумақтармен байланыстыратын негізгі көлік магистральдары Шаталюк және Тәуелсіздік көшелері болып табылады, сондай-ақ Әбдіров көшесінің өнеркәсіптік аймағында келешекте  жалғасы байқалады. Жобадағы осы көшелердің барлығы өндіріс аймағында оңтүстікке қарай жалғасады және өзара бір-бірімен байланысып, айналмалы қозғалыс жасайды.

Қаланы игерудің барлық кезеңдерінде бас жоспарда құрылыстың ұтымды бірізділігі, жоспарлы құрылыстарды аяқтау және қала халқының жайлы тұруы үшін қажетті іс-шаралар кешенін жүзеге асыру жақтары айқындалған.

 Қабылданған сәулет-жоспарлау шешімдеріне сәйкес көлік-инженерлік инфрақұрылымды, әлеуметтік-экономикалық сипатты одан әрі дамыту бойынша ұсыныстар және қалалық ортаның экологиялық жай-күйін жақсарту бойынша сұрақтар берілді.

 

 

 

 

Депутаттардың сұрақтарына жауап беру үшін нақты ақпараттар 

 

Цифрмен ұсынылатын ақпараттар:

Байқоныс шағын ауданының қосымша аумақтары – 60 га

          Жезқазғанға қарай жаңа алаң аумағы– 500 га

          Жаңа қосымша құрылыс (Балабақша) – 7 (оның 2 резерв)

          Жаңа мектеп – 4 (1 резерв)

          1 – емхана

          Тубдиспансердің орын ауыстыруы

          Жаңа ҚТҚ полигонын ұйымдастыру

Тұрғын үй қоры. 2021 ж. 01.01. жағдай бойынша Сәтбаев қаласының тұрғын үй қоры 1648,14 мың м² құрады.  Тұрғын үй қоры көп қабатты және жеке тұрғын үйлерден тұрады. Қабатты ғимарат аз қабатты, орташа қабатты және көп қабатты тұрғын үйлерден тұрады. Құрылыстың негізгі бөлігін қабатты құрылыс құрайды -63,9%.  Қалада 2016-2020 жылдар кезеңінде құрылыс нарығында тұрақты динамика байқалады. Құрылыстың жоғары деңгейі құлау аймағынан тұрғындарды көшіру бағдарламасы аясында жобаларды іске асыру есебінен қамтамасыз етілді және 40-қа жуық үй пайдалануға берілді.

   Бірінші кезек кезеңінде жобамен жалпы ауданы 16,10 мың м² (көп пәтерлі 15 тұрғын үй) авариялық тұрғын үй қорын бұзу ұсынылады.

 Есептік мерзім кезеңінде жобалау кезінде анықталған тозығы жеткен үйлердің тозу деңгейі өседі, олардың жиынтық ауданы 106,67 мың м² құрады. Осылайша, аталған тұрғын үй қорын бұзу жобасы есептік мерзімге ұсынылады.

Бүкіл жобалау кезеңінде тұрғын үй қорының жалпы ауданының 794,63 мың м², оның ішінде усадьба типіндегі үйлермен 216,12 мың м² (27,2%), 4-5 қабатты үйлермен 573,20 мың м² (72,1%) және 6-9 қабатты 5,31 мың м² (0,7%) салу қажет.

Бас жоспарда «Сәтбаев қаласындағы Нұрлымекен шағын ауданының ЕТЖЖ» жобасының жалпы сыйымдылығы 21,24 мың м² болатын алты 4 қабатты көппәтерлі үйдің құрылысы бойынша жобалық ұсыныстары ескерілген.  

 Мәдени-тұрмыстық қызмет көрсету. Тексеру кезінде қалада жалпы сыйымдылығы 3166 орын (95,7% қамтамасыз ету) болатын 23 мектепке дейінгі балалар мекемесі (15 балабақша және 8 шағын орталық), жалпы жобалық сыйымдылығы 12173 орынды 13 жалпы білім беру мекемесі (104,3%), жиынтық жобалық сыйымдылығы 1090 орынды мектептен тыс мекемелер (оқушылар сарайы, балалар өнер мектебі, олимпиадалық резервтегі БЖСМ, БЖСМ), үш колледж, облыстық фтизиопульманология орталығы (130 төсек) , 4 медицина ұйымы (емхана, аурухана, «Ахметова» МО, «Жезқазған» МО «Лекерова»), көптеген спорт нысандары( Қазақстан спорт кешені, «Жастар» спорт сарайы, Мұз сарайы, футбол манежі, бассейн және т. б.), мәдениет мекемелері (мәдениет үйі, кітапханалар желісі, кинотеатр), 8 діни бірлестіктер, 27-ден астам сауда нысандары (4 базар, 13 сауда үйі, 14 шағын маркет, 200-ден астам азық-түлік дүкендері және т.б.), 50-ге жуық қоғамдық тамақтану кәсіпорындары, 3 байланыс бөлімшесі, 5 банк мекемесі, басқару ұйымдары, аумақты пайдалану қызметі бөлімшелері, монша-сауықтыру кешендері, қонақ үйлер, 3 ғұрыптық қызмет көрсету ұйымы және өрт сөндіру деполары жұмыс істеді.

Келешекте жалпы сыйымдылығы 2130 орындық балабақшалар (320 орындық салынып жатқан және 140 орындық балабақшаға бөлу ескерілген), 600 орындық үш жалпы білім беретін мектеп, оқушылар сарайы (350 орындық), емхана жанындағы МСАК орталығы, екі емхана, "Юность" стадионын қалпына келтіру, 2 ДСК, 18 спорт залы, 4 жүзу бассейні, бөлуге сәйкес грек-католик шіркеуі, сауда, қоғамдық тамақтандыру және тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындары, 6 байланыс бөлімшесі, банк мекемелері, тәртіпті қорғаудың тірек пункттері, 3 қайталама шикізатты қабылдау пункті, 8 автокөлікке арналған өрт сөндіру депосы, монша-сауықтыру кешендері және т. б.

 

ТЭК

№	Көрсеткіштер атауы	Өлшем бірлік	Қазіргі жағдай	Бірінші кезек	Есептік мерзім	БАРЛЫҒЫ
1	Халық	адам	69 889	76 000	80 000	80 000
2	Тұрғын үй қоры	мың м2	1648,14	1976,00	2320,00	2320,0
2.1.	Жаңа құрылыс	мың м2	-	343,96 (100%)	450,67 (100%)	794,63 (100%)
2.1.1	-усадьба типіндегі			90,21 (26,2%)	125,91 (27,9%)	216,12 (27,2%)
2.1.2	- 2-3 қабатты	-//-	-	-	-	-
2.1.3	- 4-5 қабатты	-//-	-	248,44 (72,2%)	324,76 (72,1%)	573,20 (72,1%)
2.1.4	- 6-9 қабатты	-//-	-	5,31 (1,6%)	-	5,31 (0,7%)
3	Қамтамасыз ету	м2/адам	23,6	26,0	29,0	-

 

Көше-жол желісі

Сәтбаев қаласының қолданыстағы жолдары мен көшелерінің ұзындығы 01.01.2021 жылға − 72,8 км құрады.

Бірінші кезектің соңына қарай (2028 ж.) көшелер мен жолдардың жалпы ұзындығы-132,1 км құрайды.

Есептік мерзімнің соңына қарай қолданыстағы және жобаланатын жолдар мен көшелердің жалпы ұзындығы – 209,0 км құрайды.

 

Сумен қамтамасыз ету

 

Қазіргі жағдайы. Сәтбаев қаласында шаруашылық-ауыз су және өртке қарсы қажеттіліктерді, жасыл желектерді суаруды  және «Қазақмыс» Корпорациясы» кәсіпорындарының қажеттіліктерін қамтамасыз ететін орталықтандырылған сумен жабдықтау жүйесі жұмыс істейді. 

 Сумен қамтамасыз ету жүйесін пайдалануды «Сатпаевское предприятие тепловодоснабжения» ЖШС жүзеге асырады.

Қаланы сумен қамтамасыз ету үш көз арқылы жүзеге асырылады: 

 – ашық Кеңгір су қоймасы -техникалық пайдалану үшін, су алу өнімділігі 2,733 м³/ сек.;

- Жаңай жерасты су алу орны-өнеркәсіптік пайдалану үшін, пайдалану қоры тәулігіне 10 мың м³ құрайды.;

- Есқұла жерасты көзі-шаруашылық-ауыз су пайдалану үшін, су алудың  жобалық қуаты – тәулігіне 83,1 мың м³., қолданыстағы – тәулігіне 35,6 мың м³.

  

Жобалық ұсыныстар.

Сәтбаев қаласының даму келешегіне сәйкес жобалау кезеңдері бойынша суды тұтынудың жиынтық көлемі мыналарды құрайды:

– бірінші кезекте-тәулігіне 47,4 мың м³.;

- есептік мерзімге-тәулігіне 51,0 мың м³.

 

 Қаланың даму келешегіне сәйкес:

 - Есқұла су тартқышын реконструкциялау (энергия үнемдейтін ұңғымалық сорғыларға ауыстыру).

- III көтеру сорғы станциясын реконструкциялау - қалпына келтіру жұмыстары және электр техникалық, кипов және басқа жабдықтар, хлоратор құрылғысы және сыйымдылығы 10000 м³ екі резервуарды орнату бойынша қажетті көлемдерді орындай отырып, сорғы жабдығын энергия үнемдейтін сорғыларға ауыстыру.

- Есқұла кен орнының жерасты суларының қорларын қайта бағалау 

- Қолданыстағы су құбыры желілерін реконструкциялау;

  - Бағдарламаланатын контроллерлерді пайдалана отырып, сумен жабдықтау объектілерін диспетчерлік бақылау және басқару жүйесін салу. 

            - Байқоныс шағын ауданының солтүстік-батыс жоспарланатын ауданы үшін магистральды желілер мен сумен қамтамасыз ету құрылғыларын салу; Байқоныс  шағын ауданын мен сумен қамтамасыз ету үшін 600мм магистральды су тартқыштан 300 мм су тартқышты бөлу көзделеді;

           -  Жаңа оңтүстік-шығыс ауданды су тартқыштарды сақиналау арқылы қуаттандыру, атап айтқанда, бүгінгі күні Жезқазған қаласын Есқұла су қоймасынан ауыз сумен қамтамасыз ету бойынша жоба пысықталуда,  Жезқазған тас жолында 3-көтермелі сорғы станциясынан 1000 мм су тартқышы салынады. Осы жобамен 1000 мм суағармен түйіскенге дейін оңтүстік-шығыс жоспарлау ауданының айналма ауданы бойынша 600 мм солтүстік суағарын жалғастыру ұсынылады. Осы шешімдердің негізінде осы жаңа жобаланған аудан сумен сенімді толтырылады.

 

Суды бұру.

Қазіргі жағдай. Қалада халықтың 95% қамтитын толық емес орталықтандырылған кәріз жүйесі жұмыс істейді. 

Қала тұрғындарынан, өнеркәсіптік кәсіпорындардан және ұсақ кәсіпорындардың өндірістік ағындыларынан алынатын шаруашылық ағынды сулар коллекторлар мен кәріздік сорғы станциялары жүйесімен (КСС-4 дана) айдаудың бас сорғы станциясына (БКСС-1) жіберіледі, содан кейін жобалық өнімділігі тәулігіне 25 мың м³ болатын кәріздік тазарту құрылғыларына  (ШНТҚ шаруашылық нәжіс тазарту құрылғылары-КТҚ) айдалады.

 Тазартылған шаруашылық-тұрмыстық сарқынды сулар Жезді өзеніне жыра бойымен және одан әрі Жезді су қоймасына жіберіледі. Тазартылған сарқынды сулар ішінара технологиялық қажеттіліктерге пайдаланылады (жасыл желектерді суару, ШЕТҚ жабдықтарын салқындату).

 Магистральдық кәріз коллекторларының ұзындығы 39,423 км. кәріз желілерінің жалпы ұзындығы 365,25 км құрайды.

 Жобалық ұсыныстар. Жобада қаланың барлық аумағына орталықтандырылған кәріз жүйесін кеңейту көзделеді, бұл ретте канализацияланатын тұрғын үй, қоғамдық құрылыс және кәсіпорындардан шығатын сарқынды сулар жабық құбыржолдар желісімен жобаланатын тазарту құрылыстарына бұрылады, ал атмосфералық суды бұру инженерлік дайындық жөніндегі іс-шаралармен орындалады.

Сәтбаев қаласының даму келешегіне сәйкес жобалау кезеңдері бойынша су бұрудың жиынтық көлемі мыналарды құрайды:

 - бірінші кезекте-41,2 мың м³ /тәул.;

 - есептік мерзімге-тәулігіне 44,4 мың м³.

Қаланың даму келешегіне сәйкес 2015 жылы «Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылықты жаңғырту мен дамытудың қазақстандық орталығы АҚ әзірлеген «Балқаш, Жезқазған, Сәтбаев, Степногорск, Жанатас қалаларының кәріздік тазарту құрылыстарын салу, қайта жаңарту және жаңғырту» ТЭН-ін ескере отырып, Нұр-Сұлтан қаласында жұмыс істеп тұрған кәріздік тазарту құрылыстарын қайта жаңартуды және өнімділігін тәулігіне 35,0 мың м³ дейін ұлғайта отырып, КТҚ жаңа нысандарын салу көзделіп отыр. Осы ТЭН негізінде 2016 жылы құрылыс қуаттылығын тәулігіне 35 мың м³ дейін ұлғайта отырып, «Сәтбаев қаласының шаруашылық нәжіс тазарту құрылыстарын қайта жаңарту» жұмыс жобасы әзірленіп, мемлекеттік сараптамадан өтті.  

 Сәтбаев қаласының бас жоспарын түзетудің осы жобасында бірінші кезекте қарастырылады:

- Байқоныс шағын ауданының солтүстік - батыс жоспарлау ауданы үшін магистральдық желілер мен су бұру құрылыстарын салу.

       Есептік мерзімге көзделеді:

- Сәтбаев қаласына кіреберістегі оңтүстік-шығыс жоспарлау ауданының магистральды желілері мен құрылысын салу.  БКСС-1-ді кеңейте және реконструкциялай отырып,  БКСС-1-ге дейін құдық-тұндырғыш, кәріздік-сорғы станциялары мен магистральды жеке коллектор құрылысымен.

-  ШНТҚ жалпы өнімділігін тәулігіне 50 мың м³ дейін кеңейте отырып  реконструкциялау.

 

Элек­трмен қамтамасыз ету

          Қазіргі жағдай. 

         Қала тұрғындарын электрмен қамтамасыз ету орталықтандыра «Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы «KEGOC» АҚ-ға тиесілі  ГПП-220 кВ «Никольск» ҚС арқылы жүзеге асырылады

ҚС-та ОРУ-220 кВ «Барсеңгір» ҚС және           «Жезқазған» ҚС-500 арқылы қуат алатын  трансформаторлық қуаты 250 МВА 220/110 кВ екі ҚС орнатылған. Тарату желілеріне қызмет көрсетуді өз балансында қаланың, іргелес елді мекендер мен өнеркәсіптік аймақтардың электр желілері бар тарату желілері кәсіпорны «KAZAKHMYS DISTRIBUTION» ЖШС жүзеге асырады.

Қала бойынша электр энергиясын бөлу қосалқы станциялардың РУ-6 кВ-тан ТС және тұтыну ТП 6/0,4 кВ-тан кабельді және әуе электр беру желілері бойынша жүзеге асырылады.

Есептік электр тұтыну бірінші кезекте-жылына 520,32 млн. Квт*сағ және есептік мерзімде-жылына 706,75 млн. Квт*сағ құрайды.

          Жобалық ұсыныстар. «Никольск» ҚС-ның қолданыстағы қуаты (2х250,0 МВА) қаланы электрмен жабдықтауға деген артып отырған қажеттілікті қанағаттандырады. 

Трансформаторлардың қуаты құрылыстың бірінші кезегінің өсіп келе жатқан жүктемелерін жабуға жеткілікті және есепті мерзімге жеткіліксіз.

Жоба трансформаторларды неғұрлым қуатты трансформаторларға ауыстыруды ұсынады. Трансформаторлардың өлшемдері жұмыс істеп тұрған жобалау кезінде анықталады.

 35/6 кВ кернеулі барлық ҚС-ны қазіргі заманғы жабдықты орната және олардың табиғи тозуына байланысты барлық сымдарды ауыстыра отырып, реконструкциялау  ұсынылады.   Топырақтың қатты су басуына байланысты Никольская 1 - Никольская 2 желілерін беру жоспарланған болатын.

Жобаланған оңтүстік-шығыс ауданы Кеңгір ауылының жанында (әскери бөлімнің жанында) орналасқан «Д» 110/10 кВ ҚС-тан қуаттандырылады.

 

Жылумен қамтамасыз ету

 

Қазіргі жағдайы.  Сәтбаев қаласының жылу беру аймағы өткен ғасырдың 60-шы жылдары Сәтбаев аудандық қазандық (ЖО-1) базасында жылу магистральдарын салу және оларға өнеркәсіп кәсіпорындарын, қаланың тұрғын үй және қоғамдық құрылыстарын кезекпен қосу арқылы қалыптаса бастады.

Қаланы жылумен қамтамасыз етудің қолданыстағы схемасы келесі бағыттармен ұсынылған:

-1964 жылы пайдалануға берілген ЖС-1-ден және 1982 жылы пайдалануға берілген ЖС-2-ден жылумен жабдықтау базасында орталықтандырылған жылумен қамтамасыз ету;  

 - жылумен қамтамасыз етудің жеке көздерінен – орталықтан тыс қамтамасыз ету - жылыту пештерінен орталықсыздандырылған жабдықтау орталықтандырылған аймағынан қашықта орналасқан усадьбалы құрылыс аудандарында дамыған.

Су жылыту қазандықтарының орнатылған жылу қуаты-400 Гкал/сағ. Бу қазандықтарының орнатылған жылу қуаты-18 Гкал/сағ. ЖС-1-де  қолданыстағы  жылу қуаты 318 Гкал/сағ, нақты - 210 Гкал/сағ.

Есептік жылу тұтыну бірінші кезекте-257,968 Гкал/сағ және есептік мерзімде-302,876 Гкал/сағ құрайды.

 Жобада келешекте құрылыстың біршама  бөлігін (тұрғын үй және қоғамдық сектор) өмір сүру мен тыныс-тіршіліктің неғұрлым қолайлы жағдайларын жасау үшін орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесіне қосу ұсынылады.

  Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесін одан әрі дамыту қолданыстағы №1 жылу станциясының базасында көзделеді.  

Қазіргі уақытта Сәтбаев қаласындағы № 1 жылу станциясының қуатын арттырудың екі нұсқасы қарастырылуда (станцияны жаңғырту бағдарламасы шеңберінде):

    - №1 жылу станциясында қосымша қазандық салу, қосалқы жабдықты қоса отырып, трансформаторларды орнату жолымен электр қуатын ұлғайту;

 - жылу және электр энергиясын өндіретін жаңа жобаланған газ турбиналық станциядан оңтүстік-шығыс жоспарлау ауданының жылу энергиясын қуаттандыру  (2021 жылғы 01.09. №01-03/840 хатқа сәйкес);

 Жер шарындағы жаңартылмайтын ресурстарын әдейі пайдаланбау салдарынан экологиялық жағдай да күрделене түседі.  Бұл мәселенің шешімі баламалы, жаңартылатын энергия көздерін (ЖЭК) пайдалану болып табылады.

Қаланың географиялық орналасуының ерекшеліктері тұрғын үй-коммуналдық мақсаттағы объектілерде жылыту және ыстық сумен жабдықтау қажеттіліктеріне төмен әлеуетті жылу энергиясын өндіру үшін күн радиациясын пайдалану бойынша ұсынымдар беруге мүмкіндік береді.

 Жеке ғимараттар үшін ыстық сумен жабдықтаудың күн су жылыту қондырғыларын енгізудің орындылығы әрбір нақты жағдайда техникалық-экономикалық есептеулермен айқындалуға тиіс.

Күн қондырғыларын жеке шағын тұрғын үйлер, қоғамдық, сауда және Өнеркәсіптік ғимараттар, балабақшалар және т. б. үшін пайдалануға болады.

 

Газбен қамтамасыз ету

 

Қазіргі жағдай.  Қазіргі уақытта Сәтбаев қаласын газбен қамтамасыз ету жүйесін Қаражал газ толтыру станциясынан арнайы автокөлікпен жеткізілетін сұйылтылған көмірсутекті газды (СКГ) пайдалану есебінен жүргізіледі. Қалада электр плиталары бар тұрғын үй қорының пайыздық мөлшері жоғары болғандықтан (82% -дан астам) қалада орталықтандырылған газбен қамтамасыз ету жүйесі (газгольдерлер) жоқ. Сәтбаев қаласының тұрғындарын сұйытылған газбен қамту пайызы 10% - ды құрайды.

Жобалық ұсыныстар.  Сұйытылған газды есептік газ тұтыну бірінші кезекте-жылына 7,6 мың тоннаны және есептік мерзімде-жылына 8,0 мың тоннаны құрайды.

Алматы қ. «КАТЭК» ЖШС 2016 жылы «Сарыарқа магистральдық газ құбырының құрылысы» ТЭН-ін әзірледі, оған сәйкес «Бейнеу-Бозой-Шымкент» магистральдық газ құбырынан осы өңір тұтынушыларының табиғи газға қажеттілігін қамтамасыз ету мақсатында ұзындығы 1081 км «Қараөзек-Қызылорда – Жезқазған – Қарағанды – Теміртау – Нұр – Сұлтан» компрессорлық станциясы бағыты бойынша диаметрі 820 мм «Сары-Арқа» магистральдық газ құбыры салынды.

Салынып жатқан «Сары-Арқа» магистральдық газ құбырының 70% - дан астамы Қарағанды облысының аумағы арқылы өтеді, онда үйлер мен кәсіпорындарға газ берген кезде оның қысымын төмендетуге арналған үш автоматтандырылған газ тарату станциясын (АГТС) салу жоспарлануда. «Жезқазған», «Теміртау» және «Қарағанды» АГТС салынып, пайдалануға берілді. Қазіргі уақытта аталған өңірлерді газдандыру жұмыстары басталды.

 

Телефондандыру 

 

Қазіргі уақытта Сәтбаев қаласының қазіргі құрылысын телефондандыру «Қазақтелеком» АҚ-ға тиесілі меншікті электрондық АТС-тан жүзеге асырылады: 

-  Ерден көшесі, 159 а мекенжайында орналасқан 1993 жылы құрастырылған Alcatel типті № 7 АТС; 

- Комаров көшесі, 25 мекенжайында орналасқан 2006 жылы құрастырылған Huawei типті № 33 АТС; 

Сондай-ақ, шығарылатын  АТС орнатылған.

KCell, Beeline, Tele–2 ұялы байланыс операторлары жұмыс істейді.

 

Жобалық ұсыныстар. Есептеулерге сәйкес қаланың АТС сыйымдылығы (қаралып отырған аумақ шегінде) құрылыстың бірінші кезегі кезеңінде 21850 нөмірді, есептік мерзім кезеңінде - 23000 нөмірді құрайды.

 

 

 

Стратегиялық экологиялық бағалау  

Атмосфералық ауаны экологиялық бағалау 

 

Бұл бөлімде жобалау институты қолданыстағы жағдайға 7 кәсіпорынды қарады: 

1. Тау-кен-шахта жабдықтары зауыты («Kazakhmys Maintenance Services ЖШС (Казахмыс Мэйнтенанс Сервисиз);
2. «Жезқазғансервис» кәсіпорны;
3. Шығыс Жезқазған кеніші (ШЖК);
4. «Корпорация Казахмыс»ЖШС филиалының Жезқазған шахталық-ұңғылау басқармасы (ЖШҰБ);
5. «Корпорация Казахмыс» ЖШС ЭРСУ ;
6. «Kazakhmys Distribution» ЖШС жылу энергетикасы кәсіпоры (ЖЭК);
7. «Kazakhmys Distribution» ЖШС-тің жылу энергетикасы кәсіпорнының (ЖЭК) №1 жылу станциясы (ЖС).

Қаралатын кәсіпорындардың жалпы шығарындыларының негізгі үлесі (т/жыл) «Kazakhmys Distribution» ЖШС (85,33%) Жылу энергетикасы кәсіпорнының (ЖЭК) №1 (ЖС - 1) жылу станциясына және Шығыс Жезқазған кенішіне (ШЖК) (13,87%) тиесілі. Қалған кәсіпорындарда жалпы шығарындылардың үлесі 0,5%-дан аз.

Сәтбаев қаласының атмосферасын ластау көздерінен жылына 6142,3014214 тонна мөлшерде 61 атаулы ластауыш заттар бөлінеді.

Сәтбаев қаласының қоршаған табиғи ортасын сақтау және жақсарту мақсатында ластауыш заттар шығарындыларын азайту бойынша шаралар қабылдау қажет.

 

 Су ресурстарын экологиялық бағалау 

 

Сәтбаев қаласы орналасқан аудандағы беткі су нысаны қаланың оңтүстік-шығысында орналасқан Айнакөл су қоймасы болып табылады.

Су ресурстарын қорғау және жер үсті суларының ластануын, қоқыстануын және сарқылуын болдырмау мақсатында су нысандары үшін су қорғау аймақтары мен белдеулерін белгілеу жөніндегі негізгі нормативтік-құқықтық актілерді басшылыққа ала отырып, Айнакөл су қоймасына арналған жобаны басшылыққа ала отырып, су қорғау белдеуін – 35 м және су қорғау аймағын – 300 м белгілеу ұсынылды.

 

 Қалдықтардың әсерін экологиялық бағалау  

 

Қолданыстағы полигон қалаға қатысты ық жақта орналаспағандықтан,  тасталған қоқыс үйінділерінің жануына және  түтінденлуіне байланысты Сәтбаев қаласы үшін қолайсыз жағдай туғызатынын, сондай-ақ қолданыстағы полигонды пайдаланудың аяқталу мерзімі 2022 жылы аяқталатынын ескере отырып,  жобада пайдалану мерзімі аяқталғаннан кейін  осы полигонды жауып, артынан рекультивациялау  ұсынылады.

Қаланың және оның айналасының экологиялық ахуалының нашарлауына жол бермеу мақсатында жобамен келешекте, бірінші кезек кезеңіне Сәтбаев қаласы тұрғындарынан шығатын ҚТҚ полигонының жаңа алаңына қатты-тұрмыстық қалдықтарды шығару ұсынылады, ол шамамен қаладан солтүстікке қарай  Сәтбаев кентіне баратын жолмен  24 км қашықтықта орналасатын болады.

 

 

 Сонымен қатар, жобада ҚР ҚЕ 3.01-101-2013 сәйкес Сәтбаев қаласы бойынша ҚТҚ көлемін анықталды

– бірінші кезекте-жылына 22,8 мың тонна . ;

- есептік мерзімге-жылына 24,0 мың тонна.

Жобалық кезеңдер бойынша көшелерден, алаңдардан және саябақтардан жиналатын қоқыстар:

– бірінші кезекте – (393,86 га) - жылына 19,693 мың тонна;

- есептік мерзімге – (659,45 га) - жылына 32,973 мың тоннаны құрайды.

 

 

Дата публикации

11 декабря 2023