І. Нормативтік-құқықтық база
Маңғыстау облысының мемлекеттік сатып алу басқармасы өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, ҚР Азаматтық кодексін, ҚР Бюджет кодексін, ҚР Еңбек кодексін, ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін, "Мемлекеттік сатып алу туралы", "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы", "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңдарын, Республика Президенті мен Үкіметінің актілерін басшылыққа алады Қазақстан және өзге де нормативтік құқықтық актілермен.
ІІ. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы бұйрық, жауапты тұлғалар
Сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу үшін басқарма басшысы Т. М. Нсанбаева "Маңғыстау облысының мемлекеттік сатып алу басқармасына сыбайлас жемқорлық тәуекелдеріне ішкі талдау жүргізу туралы"2026 жылғы 5 мамырдағы № 01-29-281 бұйрық шығарды
ВАКР жүргізуге жауаптылар:
Е. б. Жұмағамбетов – басқарма басшысының орынбасарының м. а., Жұмыс тобының басшысы;
Әбдіғалиева А. К. - кадрлар жөніндегі маман-статистик, жұмыс тобының хатшысы;
Мәуленов Н. К. – шағымдарды қарау бөлімінің басшысы;
Бурамбаева А.Д. – Мемлекеттік сатып алудағы жергілікті қамту мониторингі бөлімінің бас маманы.
Ахметова А. Т. – басқарманың бас маманы-бухгалтері;
ІІІ. Есепті кезең
Ағымдағы ВАКР 2025 жылы өткізілді.
ВАКР жүргізу барысында келесі міндеттер бойынша талдау жүргізілді:
1.Қолданыстағы құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
2.Ішкі құжаттарда сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
3.Персоналды басқарумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
4.Мүдделер қақтығысына байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
5.Мемлекеттік қызмет көрсетумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
6.Рұқсат беру функцияларын іске асыруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
7.Бақылау функцияларын іске асырумен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
8.Ұйымдастырушылық-басқарушылық қызметтен туындайтын өзге де мәселелерді іске асыруға байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
9.Қаржы-шаруашылық қызметпен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Жасырын Мемлекеттік қызметтерді анықтау.
Қолданыстағы құқықтық актілерде сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін анықтау.
Маңғыстау облысының мемлекеттік сатып алу басқармасы жергілікті атқарушы органның құзыреті шегінде Маңғыстау облысының аумағында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес орталықтандырылған мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыратын мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушының функцияларын жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органы болып табылады.
Мемлекеттік сатып алу басқармасының міндеттері:
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес орталықтандырылған мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыруды және өткізуді қамтамасыз ету;
Мемлекеттік сатып алу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру;
Мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсауды қамтамасыз ету;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес өзге де міндеттер.
Қойылған міндеттер мен функцияларды іске асыру үшін басқарма өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, ҚР Азаматтық кодексін, ҚР Бюджет кодексін, ҚР Еңбек кодексін, ҚР Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексін, "Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы", "Мемлекеттік сатып алу туралы", "Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы" Қазақстан Республикасының Заңдарын, Президент және Қазақстан Республикасы Үкіметінің және өзге де нормативтік құқықтық актілермен келісіледі.
Мемлекеттік органның ережесін зерделеу барысында Басқарманың қызметіне қатысты және олармен байланысты 11 функцияға-"Мемлекеттік сатып алу туралы" 2024 жылғы 1 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Заң), Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2024 жылғы 9 қазандағы №бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына талдау жасалды 687 (бұдан әрі мәтін бойынша – ережелер).
Қаржы министрінің 2024 жылғы 28 тамыздағы №589 бұйрығының негізінде орталықтандырылған мемлекеттік сатып алуды Облыстың мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушысы жүзеге асыратын тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесі айқындалды.
Қолданыстағы заңнамаға сәйкес, бүгінде мемлекеттік сатып алудың жоспарлаудан бастап төлемге дейінгі, шартты орындаудың барлық кезеңдері электрондық түрде жүргізіледі. Банктік кепілдіктерді қоса алғанда, барлық құжаттарды, Мемлекеттік сатып алуға қатысуға өтінімді қамтамасыз етуді өнім берушілер функционал арқылы енгізеді электрондық әмиян, шарттар, шот-фактуралар, тауарларды жеткізу, жұмыстарды орындау және қызметтер көрсету актілері электрондық форматта ресімделеді.
Веб-портал барынша автоматтандырылған, өнім беруші шарттың орындалуын қамтамасыз етуді енгізбеген жағдайда, автоматты түрде жосықсыз өнім берушілердің тізіліміне жіберіледі. Шарттар бойынша міндеттемелер тиісінше орындалмаған жағдайда шарттың орындалуын қамтамасыз ету ретінде енгізілген сома автоматты түрде ұсталады.
Портал дербес режимде Мемлекеттік кірістер департаментінің интеграцияланған деректерінен жеткізушілердің қаржылық тұрақтылығын айқындайды.
Қазақстанда 2014 жылдың сәуір айынан бастап орталықтандырылған сатып алу жүйесі - мемлекеттік сатып алуды бірыңғай ұйымдастырушылар институты жұмыс істейді. Сатып алудың едәуір бөлігі орталықтандырылған түрде ҚР ҚМ 2024 жылғы 28 тамыздағы № 589 бұйрығымен бекітілген ТЖҚ тізбесіне сәйкес жүзеге асырылады (республикалық деңгейде - ҚР ҚМ Мемлекеттік сатып алу комитеті, жергілікті деңгейде - тиісті деңгейдегі уәкілетті ұйымдар)
2020 жылдың басынан бастап әлеуетті жеткізушілер Мемлекеттік сатып алуларға қатысқан кезде бірнеше өзгерістер мен жаңартуларға әсер етті. Осы өзгерістердің бірі олардың қаржылық тұрақтылығын растау болды. Қаржылық тұрақтылық-шартты орындау кезінде бұзушылықтарды болдырмау үшін әлеуетті өнім берушінің және оның компаниясының тұрақты жағдайы туралы мәліметтер. Яғни, қаржылық тұрақтылық-бұл кәсіпорынның кірістердің шығыстардан асып кетуі, қаржылық қаражатты еркін басқару және қарызға батпау мүмкіндігі туралы сипаттамасы. Сондай — ақ, қаржылық тұрақтылық-бұл әлеуетті жеткізушінің төлем қабілеттілігінің көрсеткіші. Қаржылық орнықтылық жөніндегі талаптарға сәйкес, әлеуетті өнім берушінің үш жыл ішінде кірістері (айналым қаражаты), сондай-ақ тиісті қаржы жылына мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру үшін бөлінетін, бірақ АЕК-тің төрт жүз мың еселенген мөлшерінен аспайтын соманың кемінде 1/2 болуы тиіс.
Мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелерінің деректеріне сәйкес өткен жылдың алдындағы үш жыл үшін төленген салықтардың көрсеткіші әлеуетті өнім берушінің табысының кемінде үш пайызын құрайды.
3 жыл ішінде негізгі құралдар орташа болуы тиіс және Мемлекеттік сатып алуды құрайтын соманың кемінде 1/15-ін, бірақ тиісті қаржы жылына АЕК мөлшерінің төрт жүз мың еселенген (4000) мөлшерінен аспауы тиіс.
Әлеуетті өнім берушінің қызметкерлеріне еңбекақы төлеу қоры да 3 жыл ішінде, сондай-ақ мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру үшін бөлінген соманың кемінде 1/15 қатынасында, сондай-ақ тиісті қаржы жылына арналған АЕК-тің төрт жүз мың еселенген (4000) мөлшерінен аспайтын мөлшерде көзделетін болады.
ҚР Үкіметінің 2020.03.20 № 127 қаулысымен елдегі дағдарыстық жағдай туралы хабарлауға байланысты 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейін мемлекеттік сатып алудың арнайы тәртібі бекітілді. Бұл қазір бірқатар артықшылықтар бар екенін көрсетеді, соның ішінде Қаржы министрлігінен тауарларды тапсыру кезінде көмек, конкурстық құжаттарды ұсыну саласындағы талаптарды жеңілдету және Мемлекеттік сатып алуды жеңілдету үшін қазақстандық тауар өндірушілердің тізімін жасау.
Тауарларды Мемлекеттік сатып алудың арнайы тәртібін енгізумен бірінші кезеңде оңайлатылған және тек отандық тауар өндірушілер арасында жүзеге асырылады. Өтінімдер болмаған жағдайда ғана мұндай тауарларды сатып алу басқа жеткізушілер арасында жүзеге асырылады.
Қазақстандық өндірушілер мен олар өндіретін тауарлардың тізбесі Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігінің мәліметтері негізінде мемлекеттік сатып алу жөніндегі ведомствоаралық комиссияның (бұдан әрі – ВАК) отырыстарында айқындалады.
Мемлекеттік сатып алу веб-порталында тауарлардың, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің (бұдан әрі-ТЖҚ) тізбелері жалпыға қолжетімді форматта орналастырылған. Бір көзден сатып алу бойынша жеткізушілер мен тапсырыс берушілердің тізімі. Сондай-ақ, мемлекеттік сатып алу веб-порталында бір көзден сатып алу бойынша жеткізушілер мен тапсырыс берушілердің тізімдері жаңартылды. Бұл тізім ВАК отырыстарында құрылды және жүктеу үшін жалпыға қол жетімді болды. Бұл тізімде мемлекеттік сатып алу туралы Заңның нормативтік актілеріне сәйкес Тапсырыс берушілер ТЖҚ сатып алуға шарттық қатынастарды ресімдей алатын әлеуетті өнім берушілер көрсетілген. Егер тізімдерде тиісті тапсырыс берушілер мен жеткізушілер болмаса, қосымшаға сәйкес нысан бойынша хатпен ҚР Қаржы министрлігіне жүгіну қажет, оны мемлекеттік сатып алу веб-порталынан да жүктеуге болады. Бұл ретте растайтын құжаттарды ұсыну қажет. Расталған жағдайда тапсырыс берушілер мен жеткізушілердің тізімдері толықтырылады.
Осылайша, мемлекеттік сатып алу процесінде адами фактор барынша азайтылады.
2025 жылғы 1 қаңтардан бастап "мемлекеттік сатып алу туралы"Қазақстан Республикасының жаңа Заңы күшіне енді. Оған сәйкес Басқару
Маңғыстау облысының мемлекеттік сатып алу өз қызметін мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларына және Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2024 жылғы 28 тамыздағы № 589 бұйрығына сәйкес жүзеге асырады.
Басқарма Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік сатып алудың бірыңғай ұйымдастырушысы болып табылады.
2025 жылдың қорытындысы бойынша басқарма жалпы сомасы 361,6 млрд теңгеге 1812 конкурс (лот) ұйымдастырды, оның ішінде:
тауарлар бойынша-жалпы сомасы 210,5 млрд теңгеге 1042 конкурс;