Қазақстан заңгерлері Жоғары Сот Кеңесінің мүшелерімен кездесті
Ағымдағы жылдың 28 қыркүйегі мен 27 қазаны аралығында Жоғары Сот Кеңесінің мүшелері заң және судьялар қауымдастығының өкілдерімен өңірлік кездесулер өткізді. Іс-шаралар облыстық және оларға теңестірілген соттарда өтті.
Кездесулердің негізгі мақсаты – судьялар корпусын жаңарту және сот жүйесіне жоғары білікті мамандарды тарту.
Кездесулер еліміздің 19 қаласында өтті (Алматы, Шымкент, Ақтау, Ақтөбе, Атырау, Жезқазған, Қарағанды, Көкшетау, Қонаев, Қостанай, Қызылорда, Павлодар, Петропавл, Семей, Талдықорған, Тараз, Түркістан, Орал, Өскемен).
Іс-шараларға барлығы мыңға жуық заңгер қатысты. Қатысушылардың арасында біліктілік емтиханының кезеңдерінен өтуге және судьялық лауазымдарға конкурстық іріктеуге қатысуға ниет білдірген кандидаттар, жоғары тұрған және басшы судьялық лауазымдарға кадр резервінде болуға ниет білдірген қазіргі судьялар болды.
Кездесу аясында қатысушылардың назарына Кеңестің қызметі, судьяларды іріктеу сапасын жақсарту және судьялар корпусын жаңарту бойынша жоспарланған бастамалар мен заңнамалық өзгерістер туралы ақпарат ұсынылды.
Сондай-ақ, Кеңес мүшелері кадр резервінің жұмысы туралы айтып, судьялардың тәртіптік жауапкершілігіне тоқталды. Біліктілік емтиханынан өту және судьялық лауазымдарға конкурсқа қатысу кезінде жиі жіберілетін қателіктерді атап өтті, еліміздің судьялар корпусында бос орындардың болуы туралы статистикалық деректерді ұсынды.
Заңгерлер өз кезегінде бірқатар сұрақтар қойып, оларға толық жауаптар алды. Атап айтқанда, үміткерлер тағылымдамадан өтудегі жаңалықтарға және психологиялық тестілеуден өту талаптарына жиі қызығушылық танытты.
Мәселен, қолданыстағы заңнамадағы соңғы өзгерістерге сәйкес кандидаттар Кеңестің ұсынымын алғанға дейін немесе одан кейін тағылымдамадан өтуді таңдауға құқылы. Бұл кандидаттардың ыңғайлылығы және олардың конкурстық іріктеу кезеңдерінен неғұрлым жедел өтуі, сондай-ақ сот жүйесіне жаңа жоғары білікті кадрларды тарту үшін жасалды.
Психотестке келетін болсақ, оның негізгі мақсаты – үміткерде судья ретінде жұмыс істеуге қажетті жеке психологиялық ерекшеліктердің, сондай-ақ мұндай жұмысқа кедергі келтіретін факторлардың болуын анықтау. Психологиялық тестілеуді облыстық соттарда психолог-мамандар жүргізеді.
Психологиялық тестілеудің құпия сипатын ескере отырып, оның қорытындысы бойынша қорытынды кандидаттарға берілмейді. Психотест нәтижелері шағымданбайды, бірақ оны 6 айдан кейін қайта тапсыруға болады.
Сонымен қатар, кездесулерге қатысушылар сот төрелігі Академиясына түсу, тиісті облыстық және оларға теңестірілген соттардың пленарлық отырыстарының қорытындыларын алу және соттармен өзара іс-қимыл жөніндегі Кеңестер сияқты тақырыптарды қозғады.
Сондай-ақ, заңгерлердің көпшілігі құқықтың жекелеген салаларындағы мамандар үшін конкурстық іріктеуге қатысуға ниет білдірушілер үшін қандай талаптар қойылатынын нақтылады.
Спикерлер мұндай байқау алғаш рет 2022 жылғы 31 мамырда ел басшылығының судьялар корпусын жаңарту және құқықтың тар салаларында мамандарды тарту жөніндегі тапсырмасын орындау шеңберінде жарияланғанын атап өтті.
Бұл конкурстық іріктеуге жоғары заң білімі, кемінде 15 жыл заң өтілі, жоғары моральдық-адамгершілік қасиеттері және мінсіз беделі бар кандидаттар, сондай-ақ құқықтың тиісті салалары бойынша мамандануын растайтын (кемінде 5 жыл) және судьялық қызметке кедергі келтіретін аурулары жоқ жұмыс өтілі қатыса алады.
Бұл жағдайда үміткерлер оңтайландырылған біліктілік емтиханынан өтеді, оған 5 стандартты емес, тек 2 кезең кіреді. Бұл психологиялық тестілеу және кейс мәселелерін шешу. Арнайы конкурс шеңберінде үміткерлер тек бір-бірімен бәсекелеседі, осы конкурсқа қазіргі судьялар қатыспайды.
Сонымен қатар, кездесуге қатысушылар сот жүйесінің кадр саясатын жетілдіру бойынша пікір алмасып, ұсыныстарын талқылады. Мысалы, заңгерлер судьялар үшін экологиялық жеңілдіктерді құқық қорғау органдарының қызметкерлерінің мысалында еңбек өтілін есептеу бойынша (бір жарым жылға) енгізуді ұсынды. Сондай-ақ, үміткерлер конкурстық іріктеуді оңтайландыру бойынша жеке ұсыныстар жасады. Барлық айтылған ұсыныстар назарға алынып, Кеңес басшылығының қарауына алынды.
Өңірлік іс-шаралар соңында Кеңес мүшелері азаматтардың жеке қабылдауларын өткізді.
Өңірлік іс-шараларды өткізу туралы толығырақ мына сілтеме бойынша танысуға болады https://www.facebook.com/vss.gov.kz.
Жоғары Сот Кеңесінің Аппараты