Өтініштер бойынша жиі қойылатын сұрақтардың тізбесі

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

Электр қуаты жиі өшетін болса, қайда жүгінуге болады?

1. Алдымен қайда жүгіну керек

Электр энергиясын жеткізу немесе тарату ұйымымен байланысыңыз, олармен сізде электрмен жабдықтау туралы келісімшарт бар (ол келісімшартта және электр энергиясы үшін төлем талап-төлемдерінде көрсетілген).

Төмендегі ақпаратты беріңіз: мекенжай; жарық сөніп қалған күн мен уақыты; шамамен ұзақтығы; салдары (егер мүлікке зиян келтірілген, жабдық күйіп кеткен және т.б.).

Ресми жауап сұраңыз (жазбаша түрде немесе жеке кабинет/электрондық пошта арқылы).

2. Мәселе шешілмесе, қайда шағымдануға болады

Егер ажыратулар жалғаса берсе немесе олар заңсыз (негізсіз, ескертусіз және т.б.) деп есептесеңіз, сіз өңір/қала бойынша Қырғызстан Республикасы Энергетика министрлігінің Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне шағымдануға құқылысыз.

Шағымдарды ыңғайлы түрде мына жолдармен беруге болады: e-Otinish порталы; өңірлік департаменттің кеңсесі; пошта (растаулы тіркелген хат).

Мысал 1. Қаладағы пәтер үйі

Сіздің ғимаратыңызға кешкі уақытта аптасына 3–4 рет 1–2 сағатқа жарық өшіріледі, ал жоспарлы жұмыстар туралы ешқандай хабарландыру болмаған.

1. Энергиямен жабдықтау ұйымының жедел қызметіне қоңырау шалып, электр қуатының сөніп қалу себебін және оны қашан қалпына келтіретіндерін сұраңыз.

2. Сонымен бірге веб-сайт, жеке кабинет немесе кеңсе арқылы электр қуатының сөніп қалуының даталары мен уақыттарының тізімі көрсетілген жазбаша өтініш/шағым жіберіңіз.

3. Егер ақылға қонымды мерзім ішінде жағдай өзгермесе немесе жауап формальды болса, энергетика компаниясына жазған хаттар мен олардың жауаптарының көшірмелерін қоса отырып, Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне шағым жіберіңіз.

2-мысал. Ауылдық жердегі жеке үй

Ауылдағы жеке үйде жел соққанда немесе жаңбыр жауғанда электр қуаты үнемі өшіп қалады, кейде бірнеше сағатқа дейін.

1. Барлық оқиғаларды (күні, уақыты, ұзақтығы) тіркеңіз.

2. Жергілікті электр тарату ұйымына (аудандық электр желілері) хабарласып, ақаулардың жүйелі екенін хабарлап, желіні тексеріп, ақауларды жоюды сұраңыз.

3. Егер ешқандай шара қолданылмаса немесе ажыраулар жалғаса берсе, электр қуатының сапасына қатысты шағыммен Мемлекеттік энергетикалық қадағалау және бақылау комитетінің өңірлік департаментіне жүгініңіз.

электр қуатының жиі сөніп қалуы

2

Сумен жабдықтау және су бұру қызметтеріне тарифтер қалай белгіленеді?

1. Тарифтерді кім белгілейді

Тарифтерді су коммуналдық қызмет көрсетуші емес, табиғи монополиялар саласындағы уәкілетті орган белгілейді – қазіргі уақытта бұл Қырғызстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Табиғи монополияларды реттеу комитеті (КРЕМ ҰЭМ РҚ) және оның аумақтық бөлімшелері.

2. Тарифтер қалай белгіленеді (қадам-қадаммен)

1. Су коммуналдық қызмет көрсетушінің тарифін есептеу.

Табиғи монополия ретінде су коммуналдық қызметі жаңа тарифті және тарифтік сметаны есептейді, онда мыналар ескеріледі: электр энергиясы, реагенттер және қызметкерлердің жалақысы; желілерді жөндеу, техникалық қызмет көрсету және жаңғырту шығындары; экологиялық және санитарлық талаптар; сондай-ақ жоспарланған инвестициялық бағдарлама.

2. Уәкілетті органға өтініш беру

Су коммуналдық қызмет көрсетуші тарифті бекіту (немесе өзгерту) үшін уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне өтініш береді және мыналарды қоса тіркейді: тарифтің есеп-қисабы мен тарифтік смета; экономикалық негіздеме (шығындардың құрылымы мен көлемі, инвестициялық жоспар); қажетті түсіндірме материалдары.

3. Экономикалық негіздемені тексеру

Уәкілетті орган: есептеулердің заңдылығы мен дұрыстығын тексереді; енгізілген шығындардың негізділігін бағалайды; жобалық тарифті «Табиғи монополиялар туралы» Заңның және тарифтерді белгілеу ережелерінің талаптарына сәйкес салыстырады.

4. Қоғамдық тыңдаулар

Шешім қабылданар алдында жобалық тариф бойынша қоғамдық тыңдаулар ұйымдастырылады. Тұтынушылар өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ), жергілікті билік органдары, БАҚ және басқа да мүдделі тараптар шақырылады. Су коммуналдық қызметі тарифті неге өзгерту қажет екенін және қосымша қаражаттың қайда жұмсалатынын түсіндіреді. Қатысушылар сұрақтар қоя алады және пікірлер білдіре алады.

5. Уәкілетті органның шешімі

Материалдарды және қоғамдық тыңдаулардың нәтижелері негізінде уәкілетті орган:

- тарифті (және тарифтік есепті) белгілі бір мерзімге бекітеді;

- оны мақұлдаудан бас тартады;

- немесе су коммуналдық қызмет көрсетушінің сұраған тариф деңгейінен өзгеше тариф деңгейін бекітуі мүмкін.

6. Тарифті қолдануды бақылау

Тариф бекітілгеннен кейін су коммуналдық қызметі бекітілген тариф пен тарифтік сметаны орындауға міндетті. Уәкілетті орган олардың орындалуын бақылайды және бұзушылықтар анықталған жағдайда (тексерулер мен тұтынушылардың шағымдары негізінде) ықпал ету шараларын қолдана алады.

Мысалы. Қалалық су коммуналдық кәсіпорны су тарифінің өсуін жоспарлап отыр

1. Электр энергиясының бағасының өсуі мен желілердің тозуына байланысты N қаласындағы су коммуналдық кәсіпорны жаңа тариф пен инвестициялық бағдарламаның (ескі құбырларды ауыстыру және сорғы станцияларын модернизациялау) жобасын әзірледі.

2. Су коммуналдық қызметі экономикалық негіздемесі бар өтінімді Қазақстан Республикасы Табиғи ресурстар және қоршаған ортаны қорғау министрлігінің аумақтық департаментіне ұсынды.

3. Уәкілетті орган есептеулерді тексеріп, қоғамдық тыңдауларды жоспарлады, онда тұрғындар, МИБ/ПМИ, әкімдік өкілдері мен үкіметтік емес ұйымдар инвестицияның қай уақытта қайтарылатынын; желінің нақты қай бөліктері ауыстырылатынын; тарифті дәл осы пайызға неге көтеру қажет екенін сұрады.

4. Қарап шығу нәтижелері мен қоғамдық тыңдаулардағы пікірлерді ескере отырып, уәкілетті орган шешім қабылдайды, мысалы: тарифті су коммуналдық қызмет көрсетушінің сұрағанынан аз көлемде ішінара бекіту және желілерді жаңарту бойынша міндетті шараларды көрсету.

Осылайша, сумен жабдықтау және санитария тарифі ресми түрде мемлекеттік органмен бекітіледі, ал су кәсіпорны тек экономикалық тұрғыдан негізделген нұсқасын ұсынады.

сумен жабдықтау қызметтерінің тарифтері

суды кәрізге ағызу қызметтерінің тарифтері

3

Көпқабатты үйдің ауласында шлагбаум орнату заңды ма және көптеген меншік иелерінің келісімінсіз қойылса не істеу керек?

Пәтер үйінің ауласына бөгет орнату екі шарт орындалған жағдайда заңды болып табылады:

- кондоминиум иелерінің жалпы жиналысының кворуммен (иелердің 50%-дан астамы) қабылданып, хаттамада тіркелген шешімі бар;

- құрылыс өрт қауіпсіздігі талаптарына сәйкес келуі және арнайы техниканың кедергісіз өтуін қамтамасыз етуі тиіс.

Осы талаптар Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңының 31 және 42-1-баптарымен, Пәтер иелерінің кондоминиумын басқару туралы шешімдер қабылдау ережелерімен (2015 жылғы 19 ақпандағы № 108 бұйрық) және Өрт қауіпсіздігі ережелерімен (2023 жылғы 1 ақпандағы Төтенше жағдайлар министрлігінің № 39 бұйрығы) белгіленген..

Тек кондоминиум аумағына іргелес жер учаскесіне орнатылған бөгде заңды болып есептеледі.

Егер құрылыс ортақ меншікті жерде орналасса, бұл Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзу болып табылады және Қоғамдық абаттандыру ережелерін бұзғаны үшін ҚР Әкімшілік құқықбұзушылық туралы кодексінің 505-бабына сәйкес жауапкершілікке әкеледі.

 Егер бөгет қазірдің өзінде орнатылған болса және сіз, меншік иесі ретінде, шешім қабылдау процесіне қатыспаған немесе оған қарсы шыққан болсаңыз, алгоритм мынадай:

1. Жиналыстың шешімі бар-жоғын тексеріңіз

МИБ/ҚС-ге, үй кеңесіне немесе басқару компаниясына келесі ақпаратты беруді сұрап жазбаша өтініш жіберіңіз: бөгде орнату туралы жалпы жиналыстың хаттамасының көшірмесін; қатысушылар тізімі мен дауыс беру нәтижелерін; орнату орны ретінде ғимаратқа іргелес қандай аумақ көрсетілгені туралы ақпаратты.

Егер хаттама болмаса немесе кворум/дауыс беру талаптары сақталмаса, бұл бөгде құрылғы меншік иелерінің тиісті шешімісіз орнатылғанын дәлелдейді.

2. Өрт қауіпсіздігі мен қала құрылысы нормативтерінің сақталуын бағалау

Егер бөгде өрт сөндіру көліктерінің, жедел жәрдем, полиция және басқа да төтенше қызметтердің өтуіне кедергі келтіретініне күмән туса, өрт қауіпсіздігі нормаларының сақталуын тексеруді сұрап Төтенше жағдайлар департаментіне (ТЖД) жүгінуге болады.

Егер бөгде жол/өту жолы қоғамдық аумақтың құрамына кіретін болса, vakimat (қоғамдық жұмыстар, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер департаменті) мекемесіне хабарласып, Қоғамдық жұмыстар ережелерінің және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексінің 505-бабының ықтимал бұзылуын көрсетіңіз.

Ғимарат ішіндегі сотқа дейінгі келісім

- Мәселені жалпы жиналыста қайта көтеру (кедергіні алып тастау, жұмыс уақытын өзгерту, барлық меншік иелеріне кілттер/пульттер беру және т.б.).

- Көпшілікке қолайлы шешімге келуге тырысыңыз (мысалы, тәулік бойы ашық болып, тек түнде ғана жабылатын бөгет және т.б.), сонымен бірге мамандандырылған көліктердің еркін өтуін қамтамасыз ету.

Сотқа жүгіну

Егер: бөгет жалпы жиналыстың шешімісіз орнатылған болса; немесе шешім рәсім бұзушылықпен қабылданған болса (кворум болмауы, хабарландырулардың жоқтығы, хаттамалардың бұзушылықпен жасалуы);немесе құрылым сіздің құқықтарыңызды бұзса (өтуді шектеу, автотұраққа қол жеткізуді шектеу, қауіпсіздік талаптарының бұзылуы салдарынан қауіп төндіру), сізде жиналыс шешіміне дау айту және/немесе сот арқылы бөгетті рұқсат етілмеген құрылым немесе қауіпсіздік пен жақсарту стандарттарын бұзатын құрылым ретінде демонтаждауды талап ету құқығы бар.

Мұндай даулар тікелей тұрғын үй кешені қатысушылары арасындағы даулар ретінде жіктеліп, азаматтық іс жүргізудің жалпы ережелері бойынша Қазақстан Республикасының соттерінде қаралады.

шлагбаумды орнату заңды ма

көптеген меншік иелерінің келісімінсіз

4

Өскемен қаласының «Халық қатысуы бюджеті» бағдарламасына қатысу үшін қалай және қайда өтініш беруге болады?

Өскемен қаласының «Халықтық бюджетке қатысу» бағдарламасына өтінімдерді www.gov.kz мекенжайындағы қала әкімдігінің ресми сайты арқылы электрондық форматта жіберуге болады.

Тәртіп:

- www.gov.kz порталына кіріп, Өскемен қаласы әкімдігінің бетін ашыңыз;

- «Қатысушылық бюджет» бөлімін таңдаңыз;

- eGov порталы арқылы кіру (электрондық цифрлық қолтаңба немесе басқа қолжетімді аутентификация әдістерін пайдалана отырып);

- Барлық міндетті өрістерді көрсетіп, электрондық жоба ұсынысы формасын толтырыңыз.

- егер бар болса, нысанның қазіргі жағдайының фотосуретін, шешімнің эскизін және алдын ала сметасын тіркеңіз;

- өтінішті жіберіп, жобаның қоғамдық дауыс беруге шығарылатыны туралы шешімді күтіңіз.

Жоба ұсыныстарына қойылатын негізгі талаптар

Халықтық қатысу бюджеті бағдарламасына жобаны енгізу үшін әдетте келесі талаптар қойылады:

- Жоба жүзеге асырылатын орын қоғамдық қолжетімді болуы тиіс – ол аула, алаң, саябақ, жаяу жүргіншілер аймағы, балалар немесе спорт алаңы, көше жарығы және басқа да қоғамдық нысандар болуы мүмкін.

- Жоба Өскемен қаласында жүзеге асырылуы тиіс және қала әкімдігінің құзыретіне кіруі керек (жаңарту, көгалдандыру, жарықтандыру, қоғамдық кеңістік құру және т.б.).

- Жоба атауы қысқа әрі оның мәнін көрсетуі тиіс (мысалы, «Абай көшесі, 10-үй ауласындағы ойын алаңын жақсарту»).

- Әр жобаға бір өтінім (әр өтінімде бір нақты жоба сипатталуы тиіс).

- Жоба бір қаржылық жыл ішінде жүзеге асырылуы тиіс (мысалы, ойын алаңы, жарықтандыру, аула абаттандыру).

- Жобаның құны «Халықтық қатысу бюджеті» аясындағы тиісті байқауға белгіленген шекті сомадан аспауы тиіс (нақты шекті сома жыл сайын әкімдікпен анықталып, хабарландыруда көрсетіледі).

- Жоба тұрғындарға қатысты болуы тиіс – ол халықтың алдында тұрған нақты мәселені шешуі керек (ойын алаңының жоқтығы, жарықтың жеткіліксіздігі, жаяу жүргіншілер аймағының қолайсыздығы және т.б.).

Өтінімде қандай ақпарат көрсетілуі керек

Әдетте электрондық өтінімнен келесі ақпарат талап етіледі:

- жобаның санаты (балалар ойын алаңы, спорт алаңы, абаттандыру, жарықтандыру, жаңарту және т.б.);

- жобаның атауы (қысқа әрі айқын атау);

- жобаның сипаттамасы (мәселе неде және жоба оны қалай шешеді);

- орналасқан жері (дәл мекенжайы немесе аумақтың сипаттамасы);

- жобаның болжамды құны (шамамен шығын сметасы);

- тұрғындарға күтілетін әсер (кімдер пайда көреді және олардың өмір сапасы қалай жақсарады);

- Жоба авторының толық аты-жөні және оның байланыс деректері (телефон, электрондық пошта).

халық қатысатын бюджет

өтініш беру

жобалық ұсыныс

талаптар

5

Мемлекеттік бюджет есебінен үйдің шатырын жөндеуге бола ма?

Пәтер үйінің шатырын жөндеу жұмыстары ғимараттың ортақ мүлігін жөндеу ретінде пәтер иелері есебінен төленеді.

Жергілікті бюджет шатырды ірі жөндеуді қаржыландыра алады, егер:

1. Ғимарат елді мекеннің біртұтас сәулеттік келбетін қалыптастыру мақсатында фасад пен шатырды жөндеуге жататын тұрғын үй ғимараттарының бекітілген тізіміне енгізілген.

Осы мақсатта тұрғын үй инспекциясы/уәкілетті орган:

- ғимараттың техникалық тексерісін жүргізеді;

- ортақ меншікке (соның ішінде шатырларға) ірі жөндеуді қажет ететін пәтер үйлерінің тізімін құрастырып, бекітеді;

- ғимаратты осы тізімге енгізу бюджет есебінен жөндеу жұмыстарын жүргізудің негізі болып табылады.

2. Жөндеу жұмыстары мемлекеттік бюджет есебінен бюджеттік несие түрінде жүргізіледі. Бұл жағдайда жергілікті атқарушы орган несие алушы ретінде әрекет етеді, ал пәтер иелері бюджеттік қаражатты Тәртіпте белгіленген схемаға (ай сайынғы төлемдер арқылы) сәйкес қайтарады.

Тұрғындардың іс жүзінде атқаруға тиісті әрекеттері

Шатырды жөндеуді жергілікті бюджеттің қатысуымен жүргізу үшін келесі қадамдарды орындау қажет:

1. МИБ/ҚС/үй кеңесі атынан өкілетті органға (тұрғын үй инспекциясы, тұрғын үй және коммуналдық қызметтер басқармасы, сәулет және қала құрылысы бөлімі) мынадай өтінішпен жүгіну:

- шатырға техникалық тексеру жүргізу;

- ғимаратты біртұтас сәулеттік келбетті қамтамасыз ету немесе тұрғын үй қорын жаңарту бағдарламасы аясында фасад/шатырды ірі жөндеу жұмыстарына арналған ғимараттар тізіміне енгізуді қарастыру.

2. Қоса тіркеу:

- меншік иелерінің жиналысының ірі жөндеу қажеттігі туралы шешімінің хаттамасы;

- ақаулардың (судың ағулары, шатыр жабынының зақымдануы, тіреу конструкциясының зақымдануы және т.б.) фотосуреттері;

- қажет болған жағдайда техникалық тексеру қорытындысы.

Келесі, жергілікті билік:

- қаржыландыру мүмкіндігі болса және қорытынды оң болса, ғимаратты тізімге қосады;

- жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді, сондай-ақ жұмыстарды жергілікті бюджет есебінен (сәулеттік келбет) немесе бюджеттік несие/бірлесі қаржыландыру механизмі арқылы ұйымдастырады.

Түсіну маңызды:

Шатырдың нашар күйде болуы оны бюджет есебінен автоматты түрде жөндейді дегенді білдірмейді. Заң мен жергілікті әкімдіктің нормативтік актілеріндегі талаптар (бағдарламаның, тізімнің, қаржыландырудың болуы) орындалуы тиіс.

Мысалы. Үй сәулеттік келбет бағдарламасына енгізілді

Ескі көпқабатты тұрғын үйдің шатыры ағып тұр, ал фасады нашар күйде. МИБ ғимаратты тексеруді сұрап жергілікті билікке жүгінеді. Тұрғын үй инспекциясы тексеру жүргізіп, ірі жөндеу қажеттігін анықтайды.Ғимарат біркелкі сәулеттік келбет жасау мақсатында фасад пен шатырды ірі жөндеуге арналған ғимараттар тізіміне енгізіледі. Жергілікті билік органы жергілікті бюджет есебінен жобалау және сметалық құжаттаманы әзірлеуді ұйымдастырады және Ірі жөндеулер жүргізу тәртібіне сәйкес шатыр мен фасадты жөндеуді қаржыландырады.

мемлекеттік (жергілікті) бюджет қаражаты есебінен

шатырды жөндеуге бола ма

6

Егер меншік иелері МИБ, ПМИ немесе ҚС төрағасының жұмысына қанағаттанбаса, не істеу керек?

Егер меншік иелері МИБ, ПМИ төрағасының немесе PT-ның уәкілетті өкілінің жұмысына қанағаттанбаса, заң олардың өкілеттігін жалпы жиналыс арқылы мерзімінен бұрын тоқтатуға мүмкіндік береді. Алдымен меншік иелері бастамашыл топ құрады. Жиналыс шақыруға меншік иелерінің кемінде 10%-ы, үй кеңесі немесе аудитор, ал кейбір жағдайларда тұрғын үй инспекциясы құқылы. Күн тәртібі нақты болуы тиіс, мысалы: «МИБ (ПМИ, ҚС) төрағасының өкілеттігін мерзімінен бұрын тоқтату туралы» және «Жаңа төрағаны сайлау туралы». Иелер жиналыстың күні мен орны туралы алдын ала хабардар етілуі тиіс. Іс жүзінде және Ішкі істер министрлігі мен әкімдіктердің түсіндірмелеріне сәйкес, хабарлама кем дегенде 10 күн бұрын берілуі керек.

Жиналыс жеке қатысу, қатыспай дауыс беру немесе аралас форматта өткізіледі. Ол кворум болған жағдайда заңды деп саналады — әдетте меншік иелерінің жалпы дауыс санының 50%-дан астамы. Төрағаның өкілеттігін тоқтату және жаңа төрағаны сайлау туралы шешім жиналысқа қатысқандардың көпшілік даусымен қабылданады, егер МИБ жарғысы немесе ҚС келісімінде басқа тәртіп көзделмесе. Нәтижелер хаттаманың стандартты формасында тіркелуі тиіс: онда күн тәртібі, қатысушылар саны, дауыс беру нәтижелері және жиналыс төрағасы мен хатшысының қолтаңбалары көрсетіледі.

Шешім қабылданғаннан кейін оны жүзеге асыру қажет. МИБ-де жаңа төрағаны сайлау ресми түрде рәсімделеді, одан кейін құжаттарға және банк деректемелеріне қажетті өзгерістер енгізіледі. ҚС-де қарапайым серіктестік келісіміне өзгерістер енгізіліп, жаңа өкілдің сайлануы ресми түрде бекітіледі. ПМИ-де шешім жарғыға сәйкес іске асыру үшін директорлар кеңесіне жіберіледі. Жалпы жиналыстың шешімдері барлық меншік иелеріне міндетті, тіпті олар қатыспаған немесе қарсы дауыс берген жағдайда да.

Егер төраға меншік иелерінің талаптарын елемей, жиналыс шақырмай, оның нәтижелерін мойындаудан бас тартып, құжаттарды, мөрлерді немесе қолжетімділікті беруді кешіктірсе, меншік иелерінің құқықтарын қорғау үшін екі заңды жолы бар. Біріншісі – кондоминиумды басқару тәртібін бұзу және жиналыс шешімдерін орындамау туралы акимдік тұрғын үй инспекциясына шағымдану. Екіншісі – сотқа жүгініп, төрағаның әрекеттерін немесе әрекетсіздігін заңсыз деп тануды, жиналыс шешімдерінің заңдылығын растауды және төрағаны құжаттар, мөрлер мен кіру құқығын беруге міндеттеуді талап ету. Бұл шаралар «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның және кондоминиум мүлкін басқару ережелерінің нормаларына негізделген.

Қысқартулар мен терминдердің түсіндірмесі

МИБ (меншік иелерінің бірлестігі) – бір тұрғын үй ғимаратындағы пәтер мен -тік емес жайлардың иелері құрған коммерциялық емес ұйым (заңды тұлға), ол кондоминиум мүлкін «бір ғимарат – бір МИБ – бір шот» қағидаты бойынша басқару үшін құрылады.

ҚС (қарапайым серіктестік) – заңды тұлға құрмай-ақ ғимаратты басқарудың бір түрі, сондай-ақ «бір ғимарат – бір ҚС – бір шот» қағидатына негізделген; меншік иелерінің мүдделерін олар таңдаған сенімді адам білдіреді.

ПМИ (пәтер меншік иелерінің кооперативі) – пәтер үйлерін басқарудың бұрынғы түрі; өтпелі кезеңде ол әлі де кейбір ғимараттарда бар, бірақ жалпы алғанда оны МИБ немесе ҚС-мен алмастыру көзделген.

Кондоминиум мүлкі – бірнеше пәтерлі ғимаратты біртұтас мүлік кешені ретінде (пәтерлер, тұрғын емес жайлар, ортақ мүлік және іргелес аумақ).

Иелердің жалпы жиналысы – кондоминиум мүлкінің ең жоғары басқару органы, ол МИБ төрағасын, ПМИ төрағасын, ҚС өкілін және т.б. таңдау және ауыстыру туралы шешімдер қабылдайды.

МИБ төрағасының жұмысына қанағаттанбайды

ПИК төрағасының жұмысына қанағаттанбайды

ҚС төрағасының жұмысына қанағаттанбайды

7

Шалғай (екінші кезектегі) көшелерді қардан қашан тазалау керек?

Қар тазалау жоғары санаттағы көшелерден басталып, тек содан кейін ғана техника «қосалқы» көшелер мен аулаларға ауысады. Бұл Тікелей үлгілік ережелерден туындайды: тазалау технологиялары мен әдістері ең алдымен ең маңызды көшелерде көлік ағынын қамтамасыз етуге бағытталған.

Бірінші кезекте — негізгі және орталық көшелер, қоғамдық көлік маршруттары;

содан кейін аудандық (жергілікті) көшелер, тұрғын үй және «алыстағы» көшелер;

содан кейін квартал ішіндегі жолдар мен аула аумақтары.

«Көше санаты» ұғымы көшелерді олардың маңызы мен көлік қозғалысының қарқындылығына қарай бөлуді білдіреді:

1.    Негізгі/орталық көшелер

- қаланың негізгі тасымал артериялары,

- қоғамдық көлік маршруттары, әлеуметтік маңызы бар нысандарға (ауруханалар, мектептер және т.б.) кіреберіс жолдары.

2.    Аудандық (жергілікті) маңызы бар көшелер

- микроаудандардағы тұрғын үй көшелері,

- негізгі жолдардың орталықтарынан "алыста", бірақ елді мекеннің көше мен жол желісінің бір бөлігі.

3.    Квартал ішіндегі жолдар мен аула аймақтары – үйлерге, автотұрақтарға, аулаларға апаратын жолдар.

Тұрғын аудандардағы орталық көшелерге қатаң мерзімдер белгіленген:

- қар жауу аяқталғаннан кейін мұзды толық тазалау және алып тастау үшін 2 сағатқа дейін;

- аудандық маңызы бар (аудан аралық) көшелерге (оған жиі «алыстағы» тұрғын аудандардың көшелері кіреді) – қар жауу аяқталғаннан кейін 4 сағатқа дейін.

Басқаша айтқанда, қаланың көше-жол желісінің құрамына кіретін шалғай көшелер орталық көшелерге қарағанда кешірек тазалануы тиіс, бірақ қар жауу қарқыны қалыпты болған жағдайда стандарттарда белгіленген мерзімде (шамамен қар жауу аяқталғаннан кейін 4 сағат ішінде) тазалануы қажет.

Егер «алыстағы» көшелер тазаланбаса, қайда жүгіну керек

Егер сіздің ойыңызша, «қашықтағы» көшелер стандарттардың айтарлықтай бұзылуымен тазаланып жатса, қала/аудан әкімдігіне (тұрғын үй және коммуналдық қызметтер бөлімі, аумақтық басқару орталығы немесе басқа уәкілетті орган) мынадай жолдармен хабарласыңыз:e-Otinish порталы, мэр қабылдау бөлмесі немесе «109» қызметіне қоңырау шалу арқылы.

Хабарламаңызда мына ақпаратты көрсету ұсынылады: көшенің нақты мекенжайы мен санатын (егер белгілі болса), қар жауу аяқталған күн мен уақытын, сондай-ақ жолдың нақты жағдайын (өтуге мүмкін еместігі, шұңқырлар, мұз).

Мысалы. Қалада түнгі боран

Қар жауу 05:00-де аяқталды. 05:00-ден 07:00-ге дейін муниципалдық техника негізгі көшелер мен автобус бағыттарында жұмыс істеп, қоғамдық көлік пен арнайы қызметтердің жүруін қамтамасыз етеді.07:00-ден 09:00-ге дейін техника аудандық көшелерге – қала шетінен шығу үшін тұрғындар пайдаланатын шалғай тұрғын аудандарының көшелеріне – ауысты. Күндіз аулалар мен квартал ішілік жолдар мердігерлер мен абаттандыру бағдарламасына қатысушылар тарапынан тазаланды.

қардан тазарту мерзімі

шалғайдағы (кіші) көшелер

8

Мемлекеттік бюджет есебінен көп қабатты үйде лифтті ауыстыруға немесе жөндеуге бола ма?

Пәтер үйлеріндегі лифттерді жөндеу және ауыстыру пәтер мен тұрғын емес үй-жайлардың иелері өз қаражаты есебінен төлейді, себебі лифт кондоминиумның ортақ меншігі болып саналады.

Көпқабатты ғимараттағы лифтті мемлекеттік бюджет есебінен жөндеу немесе ауыстыру тек арнайы капиталдық жөндеу бағдарламалары аясында (жергілікті бюджет пен әкімдіктерге берілетін бюджеттік несиелер арқылы) ғана мүмкін, және заңнамада белгіленген тәртіппен меншік иелері бұл қаражатты міндетті түрде қайтаруы тиіс.

Лифттерді ірі жөндеу немесе ауыстыру жергілікті бюджеттен қаржыландырылады.

Мысалы. Ғимараттағы лифт тозығы жеткен және 25 жылдан асқан.

1. Тұрғындар МИБ немесе ҚС арқылы меншік иелерінің жалпы жиналысын шақырады:

- лифтті ірі жөндеу немесе ауыстыру қажеттілігін шешу;

- лифттерді жаңарту бағдарламасына (әкімдік арқылы) қатысуды қарастыру;

- бюджеттік несиені өтеу үшін ай сайынғы жарналардың мөлшерін бекітеді.

2. Егер қаржыландыру мүмкіндігі болса, әкімдік ғимаратты/лифттерді бағдарлама объектілерінің тізіміне енгізіп, оператор – МИБ/ҚС – мердігер арасында үшжақты келісім-шарт жасасады.

3. Лифт жергілікті бюджет қаражаты/бюджеттік несиелер есебінен ауыстырылады, бірақ тұрғындар кейін осы қаражатты бағдарлама операторына (ай сайынғы төлемдер арқылы) біртіндеп қайтарады.

Басқаша айтқанда, бұл мемлекет үшін тегін жөндеу емес, бюджеттік механизм арқылы бөліп төлеу жоспары.

лифтті жөндеу немесе ауыстыру

мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен

9

Аулада жылдамдықты шектейтін жол белгісін орнатуға қалай өтініш беруге болады?

Қазақстан Республикасы ІІМ 2023 жылғы 30 маусымдағы № 534 бұйырығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Жол жүрісі қағидаларының сәйкес, аулаларда, тұрғын аймақтарда және үй маңындағы аумақтарда көлік құралдарының қозғалыс жылдамдығы 20 км/сағ-тан аспауы тиіс. Сондықтан аулада 3.24 «Максималды жылдамдықты шектеу» жол белгісін қосымша орнату орынсыз, себебі шектеу заңмен белгіленген.

Егер тұрғындар үй маңындағы аумақта жылдамдық режимінің үнемі бұзылатынын немесе авариялық жағдайлар туындайтынын есептесе, олар Өскемен қалалық полиция басқармасының Әкімшілік полиция бөліміне жазбаша өтінішпен жүгіне алады.

«Өскемен қаласының ТКШ, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі» атқарушы орган болып табылады, жол белгілері Өскемен қалалық полиция басқармасының Әкімшілік полиция бөлімінің нұсқамасы негізінде орнатылады.

Тексеру нәтижелері бойынша полиция жол белгісін немесе жолдың жасанды бұдырларын орнату туралы нұсқама беруі мүмкін.

Мысалы:

Абай көшесіндегі №25 үйдің тұрғындары көлік жүргізушілері 20 км/сағ жылдамдықты жиі асыратындықтан, аулада жылдамдықты төмендету шараларын орнатуды сұрап, әкімшілік полицияға ұжымдық үндеу жолдады. Полиция аумақты тексергеннен кейін жылдамдықты шектейтін және тиісті ескерту белгілерін орнату туралы ұйғарым шығарды.

Өтінім жіберу

Тиісті белгіні орнату

Жылдамдықты шектеу

10

Қоқыс бірнеше күн бойы шығарылмаса не істеу керек?

Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) шығару тұрғындармен немесе тұрғын үйді басқару органдарымен (ПИК, МИБ) жасалған шарт негізінде мамандандырылған ұйымдармен жүзеге асырылады.

Егер қоқыс бірнеше күн бойы шығарылмаса, келесі шараларды қабылдау ұсынылады:

1. Қызмет көрсетуші ұйымға жүгіну

Алдымен төмендегі ұйымдардың біріне хабарласу қажет:

• ПИК немесе МИБ;
• немесеқоқысшығаруменайналысатын компания.

Байланысдеректеріәдеттекіреберістегіақпараттықтақтаданемесетөлемтүбіртегіндекөрсетіледі.

2. Ресмиөтініш беру

Егермәселешешілмесе, уәкілеттіоргандарғажүгінуқажет:

• eGovарқылы (e-Otinishсервисі);
• «Азаматтарғаарналғанүкімет» мемлекеттіккорпорациясы (ХҚКО) арқылы;
• Азаматтардықабылдауорталығы (әкімдік) арқылы;
• арнайысервистерарқылы (мысалы, Telegram-бот @tazaqazbot).

3. Қажеттіақпараттыкөрсету

Өтініш беру кезіндемыналардыкөрсетуұсынылады:

• нақтымекенжай;
• мәселеніңсипаттамасы (қоқыснешекүнненберішығарылмағаны);
• мүмкінболса, толыптұрғанконтейнерлердіңфотосуреті.

4. Өтініштіқарау

Өтінішзаңнамадабелгіленгенмерзімдеқаралады (әдетте 15 жұмыскүнінедейін).

Нәтиже

Қараунәтижесіндебұзушылықтыжоюшараларықабылданады (қоқыстышығаруұйымдастырылады), ал өтінішберушігежауапжолданады.

Мысал

Тұрғындарқоқыстыңүшкүнненастамуақытбойышығарылмағанынанықтады. МИБ-кежүгінгенненкейінмәселешешілмегенсоң, eGov порталы арқылыөтінішберілді. Нәтижесіндеқоқысшығаруұйымдастырылды.

Терминдергетүсініктеме

Қаттытұрмыстыққалдықтар (ҚТҚ) — халықтыңтұрмыс-тіршілігібарысындапайдаболатынқалдықтар.

МИБ (мүлікиелерініңбірлестігі) — көппәтерлітұрғынүйдібасқарунысаны.

ПИК (пәтериелерікооперативі) — тұрғынүйдібасқаружәнекүтіпұстаудыжүзегеасыратынұйым.

қоқыс шығарылмайды

бірнеше күн

не істеу керек

11

Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинауға арналған контейнерлік (қоқыс) алаңды көшіру тәртібі қандай?

Қатты тұрмыстық қалдықтарды (ҚТҚ) жинауға арналған контейнерлік (қоқыс) алаңды көшіру үшін тұрғындарға келесі іс-шараларды орындау ұсынылады:

1. Пәтерлердің (үй-жайлардың) мешік иелерінің жалпы жиналысын өткізу

Жиналыста:

• Контейнерлікалаңдыкөшірумәселесінталқылау;
• Жаңаорналастыруорнынайқындау;
• Көпшілікдауыспенщещімқабылдау;
• Қабылданғаншешімдіхаттамаменрәсімдеуқажет.

Соныменқатар, алаңдыкөшірукөршілесаулалардыңмүдделерінеәсеретуімүмкінболғандықтан, жақынорналасқанүйлертұрғындарыныңпікірін де ескергенжөн.

2. Контейнерлікалаңдыорналастырудыңжаңаорнынайқындау

Тұрғындарконтейнерлік (қоқыс) алаңдыорналастыруүшінжаңаорындыұсынуыжәне оны өтінішкеқосаберілетінсхемағаенгізуіқажет.

Қосымшатүрдетаңдалғынорындыалдын ала ПИК-пен/МИБ-пен, ҚТҚ шығарудыжүзегеасыратынұйыммен, жақынмаңдағыүйлердіңтұрғындарыменкелісуұсынылады.

3. ТҚШ бөлімінеөтініш беру

Шешімқабылданғыннанкейінтұрғындар ТКШ бөлімінеөтінішжолдауықажет.

Өтінішкемыналардықоса беру ұсынылады:

• меншікиелерініңжалпыжиналысыхаттамасыныңкөшірмесі;
• контейнерлік (қоқыс) алаңдыорналастырудыңұсынылатынорныныңсхемасы; жақынорналасқанобъектілергедейінгіқашықтықтардыңкөрсетілуі;
• болғанжағдайда – алаңдыкөшіруқажеттілігінрастайтынқосымшаматериалдар.

4. Өтініштіқарау

Өтінішкеліптүскенненкейін ТКШ бөліміұсынылғанматериалдардықарайдыжәнеқажетболғанжағдайдамүдделіұйымдар мен қызметтердіңқатысуыменаумаққакөшпелітексеружүргізеді.

Өтініштіқараужәнеаумақтытексерунәтежелерібойыншазаңнаматалаптарын, санитариялықнормаларды, инженерлікжелілердіңболуынжәнеорналастырудыңөзге же шарттарынескереотырып, контейнерлікалаңдыкөшірумүмкіндігінемесемүмкінеместігітуралышешімқабылданады.

Мысал

Көппәтерлітұрғынүйдіңтұрғындары ҚТҚ жинауғаарналғанконтейнерлік (қоқыс) алаңбалаларойыналаңынатымжақынорналасқандықтан, оны көшірутуралышешімқабылдады. Меншікиелерініңжалпыжиналысындабұлмәселеталқыланып, тұрғындардыңкөпшілігіконтейнерлікалаңдыбасқаорынғакөшірудіқолдады. Жиналыснәтижесіндехаттамарәсімделіп, жаңаорналастыруорныныңсхемасыдайындалады. Осы құжаттарменбіргеьұрғындар ТКШ бөлумунеөтініш долдады. Өтініштіқараужәнеаумақтытексерунәтижелерібойыншамәселеқолданыстағызаңнамағасәйкесқаралып, тиістішешімқабылданды.

Терминдергетүсініктеме

Контейнерлікалаң —қаттытұмыстыққалдықтардыжинауғаарналғанконтейнерлердіорналастыруүшінарнайыжабдықталғанорын.

Қаттытұрмыстыққалдықтар (ҚТҚ) —халықтыңтұрмыс-тіршілігінәтижесіндепайдаболатынқалдықтар.

МИБ (мүлікиелерініңбірлестігі) — көппәтерлітұрғынүйдіүй-жайменшікиелерініңбасқарунысаны.

ПИК (пәтериелерікооперативі) —көппәтерлітұрғынүйдіңортақмүлкінбасқарудыжәнекүтіпұстаудыжүзегеасыратынұйым.

ТКШ бөлімі —тұрғынүй-коммуналдықшаруашылықсаласындағыфункциялардыжүзегеасыратынжергіліктіатқарушы орган.

онтейнерлікалаңдыкөшіру

қоқысалаңдыкөшіру

контейнерлікалаң

қоқысалаңы

қаттытұрмыстыққалдықтар (ҚТҚ)

ҚТҚ жинауалаңы

ҚТҚ алаңынкөшіру

12

Мен Өскемен қаласында ұрамын. Жлумен жабдықтау қызметтері үшін берешегім жиналып қалды, бірақ оны бірден төлей алмаймын. Берешекті бөліп төлеуге бола ма?

Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ-ның жылумен жабдықтау қызметтерін тұтынушы болсаңыз және берешекті біржолғы төлеммен төлей алмасаңыз, берешекті бөліп төлу туралы келісім жасасу үшін «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгіне аласыз. 

Полный ответ

Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ-ның жылумен жабдықтау қызметтерін тұтынушы болсаңыз және берешекті бірдолғы төлеммен төлей алмасаңыз, берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасасу үшін «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгіне аласыз.

Келісім жасау үшін әШығыс Жылу» АҚ-ның Дербес қызмет көрсету орталығына келесі мекенжай бойынша жүгіну қажет: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 61, №105 кабинет. Жұмыс уақыты: дүйсенбі-жұма күндері, сағат 08:00-ден 17:00-ге дейін, түскі үзіліс 12:00-ден 13:00-ге дейін. Алдың ала кеңесті 560-566 Call-орталығының телефоны арқылы алуға болады.

Жасалған келісімнің талаптары сақталған жағдайда «Шығыс Жылу» АҚ:

•           ыстық сумен жабдықтау мен жылумен жабдықтау қызметтерін тоқтатпайды;

•           берешекті өндіріп алу туралы талаппен сотқа жүгінбейді;

•           өсімпұл есептеуді тоқтата тұрады.

Маңызды

Берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасау мүмкіндігін «Шығыс Жылу» АҚ әрбір жағдайда жеке қарайды. Келісімнің күшін сақтау үшін оның талаптарын сақтап, белгіленген төлемдерді уақытында енгізу қажет.

Мысал

Өскемен қаласының тұрғыны жылумен жабдықтау қызметтері үшін төлемді уақытында төлей алмай, берешек жинақтады. Ол «Шығыс Жылу» АҚ-на жүгініп, берешекті бөліп төлеу туралы келісім жасасты және келісіген төлем кестесіне сәйкес төлем жасай бастады. Соның нәтижесінде қызметтердің тоқтатылуына, берешектің сот арқылы өндіріп алынуына және өсімпұлдың одан әрі есептелуіне жол берілген жоқ.

Терминдерге түсіндірме

Берешекті бөліп төлеу туралы келісім — тұтынушы мен қызмет көрсетуші арасында жасалатын, берешекті өтеу тәртібі мен мерзімдері айқындалатын жазбаша құжат.

Өсімпұл  —  коммуналдық қызметтер үшін төлемді кешектірген әрбір күн үшін есептелетін ақша сомасы.

Бөліп төлеу  — берешекті келісілген кезең ішінде бөліктермен төлеу тәсілі.

Жылумен жабдықтау, «Шығыс Жылу» АҚ, қарызды өтеу, қаржылық қиындықтар, келісім, бөліп төлеу

13

Мен Өскемен қаласындатұрамын. Ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін қалай тапсыруға болады?

Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ қызметтерін тұтынушы болсаңыз, ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін «Шығыс Жылу» мобильді қосымшасы, сайттағы жеке кабинет, WhatsApp және Telegram чат-боттары, тәулік бойы жұмыс істейтін автожауап бергіш, электрондық пошта немесе SMS-хабарлама арқылы жолдай аласыз. Төлемнің дұрыс есептелуі үшін көрсеткіштерді ай сайын 25-нен 30-на дейін тапсыру ұсынылады.

Толық жауап

Егер сіз Өскемен қаласындағы «Шығыс Жылу» АҚ қызметтерін тұтынушы болсаңыз, ыстық су есептеуіш құралдарының көрсеткіштерін келесі тәсілдердің бірі арқылы жолдай аласыз:

1.         «Шығыс Жылу» мобильді қосымшасы. Қосымшаны Google Play немесе App Store арқылы жүктеп алып, жүйеге кіріп, пайдаланыңыз.

2.         «Шығыс  Жылу» АҚ сайтының жеке кабинеті. www.ukteplo.kz сайтындағы жеке кабинетке кіріп, «Көрсеткіштерді енгізу» бөліміне өтіңіз.

3.         Чат-боттар:

o          WhatsApp — 8-775-221-25-57;

o          Telegram — UKTSbot.

4.         Тәулік бойы жұмыс істейтін автожауап бергіш – 560-900.

5.         Электрондық пошта - ukts.sms@mail.ru. Хатта жеке шот нөмірін, мекенжайды және ыстық су көрсеткіштерін көрсету қажет.

6.         СМС-хабарлама – 8-702-224-24-80.

Төлемнің дұрыс есептелуі үшін көрмсеткіштерді ай сайын 25-нен 30-на дейін тапсыру ұсынылады.

Маңызды

Ыстық су есептеуіш құралының ағымдағы көрсеткіштерін дөңгелектемей, ұсынылған мерзімде – айдың 25-нен 30-на дейін жіберіңіз. Бұл тұтынылған ыстық судың нақты көлемі бойынша төлемді дұрыс есептеуге мүмкіндік береді.

Мысал

Өскемен қаласының тұрғыны айдың 27-сі күні ыстық су есептеуіш құралының көрсеткіштерін алып, оларды «Шығыс Жылу» модильді қосымшасы арқылы жолдады. Жіберілген көрсеткіштер ағымдағы есептік кезеңдегі ыстық сумен жабдықтау қызметі үшін төлемді есептеу кезінде ескерілді.

Терминдерге түсіндірме

Ыстық су есептеуіш құралы—пәтерде немесе тұрғын үйде орнатылғын, тұтынылған ыстық су көлемін өлщейтін есептеуіш кезінде пайдаланылады.

Есептеуіш құралдың көрсеткіштері — ыстық сумен жабдықтау қызметі үшін төлемді есептеу мақсатында пайдаланылатын есептеуіш құралда көрсетілетін мәндер.

Чат-бот — мессенджерде жұмыс істейтін, операторға жүгінбей-ақ көрсеткіштерді жолдауға және ақпарат алуға мүмкіндік беретін автоматтандырылған сервис.

Ыстық су есептеуіш құралдары, көрсеткіштерді беру, моюильді қосымша, чат-бот, жеке кабинет, «Шығыс Жылу» АҚ

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

Мемлекеттен алынған тұрғын үйді тегін жекешелендіре аламын ба?

Мемлекеттік тұрғын үйді (мемлекеттік немесе коммуналдық тұрғын үй қорынан пәтер/үй) тегін жекешелендіруге сіз азаматтардың жеңілдетілген санаттарының біріне жататын болсаңыз ғана болады:

- Ұлы Отан соғысының ардагерлері-олар қайтыс болған кезде, Егер ардагерге тұрғын үй берілсе, тегін жекешелендіру құқығы отбасы мүшелеріне беріледі.

- I және II топтағы мүгедек адамдар.

- Чернобыль АЭС-на және басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың зардаптарын жоюға қатысушылар, сондай-ақ ядролық сынақтар мен жаттығуларға қатысқан адамдар.

- Семей сынақ полигонында ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары.

- Арал өңіріндегі экологиялық апат салдарынан зардап шеккен ҚР азаматтары.

-КСРО-ны қорғау кезінде; әскери қызмет міндеттерін атқару кезінде, оның ішінде Ауғанстанда және басқа да "ыстық нүктелерде"жарақат алу, контузия алу, мертігу немесе ауру салдарынан мүгедек болған әскери қызметшілер.

- әскери қызметшілер, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдарының қызметкерлері, олар: күнтізбелік есептеуде 20 және одан да көп жыл еңбек сіңірген, не 10 және одан да көп жыл еңбек сіңірген және жасына қарамастан бала кезінен мүгедек баланы қоса алғанда, мүгедек баланы асырауында ұстайды.

— қызмет өткеру кезінде қаза тапқан (қайтыс болған) әскери қызметшілердің, арнаулы мемлекеттік органдар мен ішкі істер органдары қызметкерлерінің отбасы мүшелері-қаза тапқан адамның еңбек сіңірген жылдарына қарамастан.

- саяси қуғын-сүргін құрбандары, сондай-ақ саяси қуғын-сүргіннен зардап шеккен және "жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын оңалту туралы" ҚР Заңына сәйкес пенсион адамдар, егер олар зейнеткер болса немесе мүгедектігі болса.

- ғарышкерлер мен ғарышкерлерге кандидаттар-олар қайтыс болған кезде тегін жекешелендіру құқығы мұрагерлерге өтеді.

Маңызды:

Тегін жекешелендіру құқығы дербес сатып алынған кез келген тұрғын үйге емес, мемлекеттік/коммуналдық тұрғын үй қорынан алынған тұрғын үйге (оның ішінде қызметтік немесе теңестірілген) қолданылады.

Мысал 1. Коммуналдық пәтерде II топтағы мүгедектігі бар адам

II топтағы мүгедектігі бар азамат әкімдік жалдау шарты бойынша берген коммуналдық пәтерде тұрады. Ол әкімдікке (ХҚКО немесе eGov арқылы) жекешелендіру туралы өтінішпен жүгінеді. Ол "I–II топтағы мүгедектер" санатына жататындықтан және тұрғын үй мемлекеттік қордан берілгендіктен, ол осы пәтерді тегін жекешелендіруге құқылы.

Мысал 2. Қарапайым отбасы жеңілдіксіз

Отбасы коммуналдық пәтерде кезек-кезек тұрады, бірақ ешкім аталған жеңілдік санаттарына жатпайды. Бұл жағдайда жекешелендіру мүмкін, бірақ тек қалдық құны бойынша, яғни тегін емес.

тұрғын үйді тегін жекешелендіру

жекешелендіруге бола ма

2

Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу кезегінде тұрған ата-ана қайтыс болған жағдайда оның отбасы мүшелері үшін осы кезектегі орын сақтала ма?

Үш шарт бір уақытта орындалған жағдайда қайтыс болған ата-ананың отбасы тұрғын үй кезегін сақтайды:

1. Ата-ана мемлекеттік тұрғын үй қорынан (немесе жекеменшік қорындағы әкімдіктен) тұрғын үйге мұқтаж ретінде ресми түрде тіркелген.

2. Отбасы мүшелері ол тіркелген кезде бірге тізімге енгізілген (яғни кезек базасында бір отбасы ретінде көрсетілген).

3. Оларды тұрғын үйге мұқтаж деп танудың негіздері жойылмаған — мысалы, олар өздеріне жеке тұрғын үй алмаған, тұрғын үй жағдайлары нормативтік талаптардан аспаған және т.б. (мұқтаждық критерийлері «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 69-бабында анықталған).

Бұл жағдайда кезектен тек қайтыс болған ата-ана ғана алынып тасталады, ал оның отбасы сол тіркеу күнімен кезекте қалады.

Отбасы не істеуі керек:

Күту тізіміндегі ата-ана қайтыс болғаннан кейін отбасыға мынадай кеңес беріледі:

1. Акимдіктің тұрғын үй бөліміне (немесе кезекті басқаратын басқа уәкілетті органға, егер тіркеулер сол жерде жүргізілсе, соның ішінде eGov/OtbasyBank арқылы) хабарласыңыз.

2. Төмендегі құжаттарды ұсыныңыз: өлім туралы куәлік; отбасы құрамын растайтын құжаттар; қазіргі тұрғын үй жағдайы туралы құжаттар (қажет болған жағдайда).

3. Тексеру: отбасы күту тізімінде қала береді; күту тізіміндегі адам туралы ақпарат өзгертілген (қайтыс болған адам тізімнен алынған, қалған отбасы мүшелері дұрыс көрсетілген).

Дау туындаған немесе бүкіл отбасы кезектен заңсыз шығарылған жағдайда шешімге әкімшілік тәртіппен және/немесе сот арқылы «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңның 73-бабына сілтеме жасап шағымдануға болады.

Мысал 1. Балалары бар ана күту тізімінде тұр, ана қайтыс болады

Жалғызбасты ана екі баласымен бірге «жеке ата-аналы отбасы» ретінде тұрғын үй кезегінде тұрды. Үшеуі де кезектегі тізімде отбасы мүшелері ретінде көрсетілген. Ана қайтыс болды.

Заң бойынша не болады:

Кезектен тек ана ғана қайтыс болған өтініш беруші ретінде алынып тасталады. Балалар қайтыс болған өтініш берушінің отбасы мүшелері ретінде тіркелген күнмен бірдей кезекте қалады, егер олар әлі де талаптарға сай келсе (тұрғын үйі жоқ, алаң талаптары орындалған және т.б.).

2-мысал. Ата-ана жалғыз тіркелген, балалар отбасы құрамына енгізілмеген

Әке жалғыз тіркелген, ересек балаларын отбасы мүшесі ретінде көрсетпеген. Әке қайтыс болды. Бұл жағдайда оның кезектегі орны автоматты түрде балаларға ауыспайды, себебі олар онымен бірге тіркелмеген. Егер олар талаптарға сай келсе, кезекке өздері тұруға мәжбүр болады.

мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу кезегі

ата-ананың қайтыс болуы жағдайында тұрғын үй алу кезегі

кезек сақтала ма

3

Жұмыс орнында қызметтік тұрғын үйді қалай алуға болады?

1. Қызметтік тұрғын үй дегеніміз не және ол кімге керек

ҚР "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңы бойынша қызметтік тұрғын үй-бұл ерекше құқықтық режимі бар тұрғын үй:

 - мемлекеттік мекеменің тұрғын үй қорынан беріледі

- жұмыс сипаты бойынша жұмыс орнында тұруға тиіс қызметкерлердің, сондай-ақ Жұмыспен қамту бағдарламаларына қатысатын азаматтардың жекелеген санаттарының тұруына арналған.

Маңызды:

- қызметтік тұрғын үй әкімдік арқылы жалпы қалалық кезек бойынша берілмейді,

- ол мекемеге бекітіліп беріледі және оның ішкі ережелері мен мемлекеттік қордан тұрғын үй берудің жалпы ережелері бойынша бөлінеді.

2. Қызметтік баспана алу үшін қайда баруға болады

Мекеменің қызметтік тұрғын үй қоры бар-жоғын анықтаңыз. Барлық жұмыс берушілерде қызметтік тұрғын үй жоқ. Ол, әдетте, бар:

- мемлекеттік органдар мен мекемелер;

- бюджеттік ұйымдар (мектептер, ауруханалар және т. б.);

- жекелеген мемлекеттік кәсіпорындар, әскери бөлімдер мен арнайы органдар.

Өз мекемесіне хабарласыңыз. Әдетте бұл:

- кадр қызметі,

- тұрғын үй комиссиясы немесе тиісті құрылымдық бөлімше (әкімшілік-шаруашылық жұмыс бөлімі және т.б.).

Өтініш пен құжаттарды тапсырыңыз. Іс жүзінде сұралады:

- тұрғын үй комиссиясы басшысының / төрағасының атына өтініш;

- отбасы мүшелерінің жеке куәліктерінің көшірмелері;

- еңбек қатынастарын растау (жұмыс орнынан анықтама, қызметтік тізімнен үзінді);

- жеке тұрғын үйдің болуы / болмауы туралы ақпарат (инфожүйелер арқылы алынады, бірақ кейде қосымша анықтамалар сұрайды);

- қажет болған жағдайда-ерекше мәртебені растайтын құжаттар (әскери қызметші, мемлекеттік қызметші, әлеуметтік осал санат және т.б.).

3. Шешім қалай қабылданады

Тәртіп мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй беру және пайдалану қағидаларымен бекітілген:

Құжаттарды мекеменің тұрғын үй комиссиясы қарайды.

Комиссия шешеді:

- қызметкерді қызметтік тұрғын үйге мұқтаж деп тану;

- оны мұқтаждар тізіміне қосу / кезек;

- немесе бос үй-жайлар болса, дереу қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіңіз.

Шешім тұрғын үй комиссиясының хаттамасымен ресімделеді.

Оң шешім қабылданған жағдайда, белгіленген мерзім ішінде қызметкер мен тұрғын үй беруші орган арасында қызметтік тұрғын үйді жалдау (қосымша жалдау) шарты жасалады.

4. Мемлекеттік қызметшілер мен әскери қызметшілерге арналған ерекшеліктер

Жеке санаттар үшін арнайы ережелер қолданылады:

- Мемлекеттік қызметшілер ротациялау (басқа елді мекенге ауыстыру) кезінде лауазымдық міндеттерін атқару кезеңінде қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етіледі не ол болмаған кезде ротациялық төлемдер алады.

- Әскери қызметшілерге қызметтік тұрғын үй беру, есепке алу және тұрғын үй төлемдерін төлеу тәртібі ҚР Үкіметінің 12.02.2018 № 49 қаулысымен бекітілген қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз етудің жекелеген Қағидаларымен реттеледі.

Мысал 1. Ауылдық мектепте мұғалім

Мұғалім ауыл мектебіне жұмыс істеуге көшеді, оның бұл ауылда баспанасы жоқ.

1. Ол мектеп әкімшілігіне / білім бөліміне қызметтік тұрғын үй беру туралы өтінішпен жүгінеді.

2. Ол тұрғын үйге мұқтаж жұмысшылар тізіміне енгізіліп, мәселені тұрғын үй комиссиясына шығарады.

3. Комиссия шешімінің нәтижелері бойынша оған қызметтік пәтер / үй беріледі, ал мектеп (немесе әкімдік, егер коммуналдық қорда тұрғын үй болса) онымен қызметтік тұрғын үйді жалдау шартын жасасады.

Мысал 2. Мемлекеттік қызметші ротация бойынша басқа қалаға жіберілді

"Б" корпусының мемлекеттік әкімшілік қызметшісі басқа өңірге ауыстырылды.

1. Мемлекеттік орган оны ротация бойынша жаңа өңірге жібереді және қызметтік тұрғын үймен қамтамасыз ету туралы мәселе қояды.

2. Ведомстволық тұрғын үй қоры болған жағдайда оған жұмыс кезеңінде жекешелендіру құқығынсыз қызметтік тұрғын үй беріледі.

3. Ол болмаған жағдайда оған тұрғын үй берудің орнына ротациялық төлемдер тағайындалуы мүмкін.

қызметтік тұрғын үйді қалай алуға болады

4

Тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепке қою туралы өтініштен бас тартуға бола ма?

Азамат тұрғын үйге мұқтаж адам ретінде тіркелуден заңды түрде бас тартылуы мүмкін, егер ол:

- тұрғын үйге өтініш білдірушілердің Бірыңғай республикалық электрондық дерекқорына бұрыннан тіркелген (мысалы: Семейде күту тізіміне енгізілген болса, Өскеменде қайта тіркелмейді);

- соңғы 5 жыл ішінде Қазақстан Республикасында тұрғын үйге ие болған немесе иелігінде тұрғын үй бар (мысалы: 2 жыл бұрын пәтер сатқан — бұл тұрғын үймен қамтамасыз етілген болып есептеледі);

- аталған елді мекенде жылжымайтын мүлікке ие (мысалы, Өскеменде бөлмеге ие болса — осы қалада күту тізіміне енгізілмейді);

- Қазақстанда жылжымайтын мүлікке ие, бірақ мемлекеттік кәсіпорыннан тұрғын үй алуға өтініш береді (мысалы, ұлттық компания қызметкері басқа қалада үйге ие болса — оған компания тұрғын үйі берілмейді);

- мемлекеттік тұрғын үй қорынан немесе әкімдіктен жалға алынған тұрғын үйде тұрады (мысалы: әкімдік төлейтін жалға алынған пәтерде тұратын отбасы – олар күту тізіміне енгізілмейді);

- жалған құжаттар немесе ақпарат ұсынған (мысалы: пәтердегі үлесін көрсетпеген немесе отбасы құрамының нақты жағдайын жасырып отырған);

- бұрын мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алып, оны жекешелендірген (мысалы: 2014 жылы әкімдіктен тұрғын үй алып, оны жекешелендірген — қайта жекешелендіруге болмайды);

- басқа елді мекенде тек бір ғана апатты тұрғын үйі бар (мысалы, апатты үй Риддерде орналасқан — Өскеменде күту тізіміне қоймайды);

- мемлекеттік ипотекалық несие немесе мемлекет мақұлдаған тұрғын үй бағдарламалары арқылы тұрғын үй сатып алған. (Мысалы: «7-20-25» бағдарламасы бойынша пәтер сатып алған — тұрақты тұрғын үй болып есептеледі)

Бұл бас тарту жағдайлары Қазақ Республикасы Үкіметінің 381-қаулысымен бекітілген Тұрғын үйге мұқтаж азаматтарды тіркеу ережелерінде және «Тұрғын үй қатынастары туралы» Қазақ Республикасының Заңында көзделген.

тұрғын үйге мұқтаждарды есепке қоюдан бас тарту

5

Егер мен басқа елді мекенде кезекте тұрсам, Өскемен қаласында баспана ала аламын ба?

Егер сіз басқа елді мекенде тұрғын үйге кезекте тұрсаңыз, Өскемен қаласында тұрғын үй алу мүмкін емес, өйткені қолданыстағы тұрғын үй заңнамасы бірнеше елді мекендерде бір мезгілде кезекте тұруға жол бермейді. Егер азамат көшіп кетсе және басқа қалада тұрғын үй алуға ниет білдірсе, алдымен жаңа тұрғылықты жерінде тұрақты тіркеуді ресімдеу керек, содан кейін бұрынғы қалада есептен шығару керек. Осыдан кейін ғана сайт арқылы Өскемен қаласына есепке қою туралы өтініш беруге болады orken.otbasybank.kz .

Елді мекенді ауыстырған кезде кезек нөмірі сақталмайтынын ескеру қажет-құжаттар мен өтініш берілген күн негізінде жаңа кезек қалыптасады.

Мысал. Өтініш беруші аудан орталығында кезекте тұрды, содан кейін Өскеменге көшті

Азамат А. аудан әкімдігінде тұрғын үйге кезекте тұрды. Ол Өскемен қаласындағы тұрақты тұрғылықты жеріне көшіп, дәл осы жерде баспана алғысы келеді.

Бұл жағдайда Өскемендегі пәтерді оның аудан орталығындағы кезегі негізінде беруге болмайды. Ол бұрынғы әкімдікте кезектен шығару туралы мәселені шешіп, жаңа тұрғылықты жері бойынша Өскемен қаласының әкімдігіне есепке қою туралы жаңа өтініш беруі керек.

Өскемен қаласында тұрғын үй алу

басқа елді мекенде тұрғын үйге кезекте тұрамын

мен ала аламын ба

6

Меншікті тұрғын үйі авариялық деп танылуына байланысты берілген уақытша  жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартын мемлекеттік мекеме қандай жағдайларда ұзартпауы мүмкін?

Мемлекеттік мекеме уақытша жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартының мерзімі аяқталған немесе Қазақстане Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген негіздер туындаған жағдайда оны жаңартпауға құқылы.

Толық жауап

Мемлекеттік мекеме уақытша жалдамалы тұрғын үйді жалдау шартын, егер оның қолданылу мерзімі аяқталса не Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген негіздер туындаса, ұзартпауы мүмкін.

Егер азаматқа өзінің тұрғын үйінің авариялық деп танылуына байланысты уақытша жалдамалы тұрғын үй берілсе, тұру мемлекеттік мекемемен жасалған жалдау шарты негізінде жүзеге асырылады.

Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңына және Мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйді пайдалану жөніндегі үлгілік шартқа сәйкес, жалдау шарты шартта көрсетілген мерзім ішінде қолданылады. Осы мерзім аяқталғаннан кейін немесе заңнамада не шартта көзделген негіздер туындаған кезде шарт тоқтатылады. Егер оны ұзарту туралы шешім қабылданбаса, азамат тұрғын үй-жайды босатуға міндетті.

Мұндай негіздерге мыналар жатады:

1.         Шарттың қолданылу мерзімінің аяқталуы.

2.         Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген мән-жайлардың туындауы, осыған байланысты уақытша тұрғын үйді одан әрі берудің қажеттілігі жойылады (мысалы, азаматқа авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілуі).

3.         Жалдау шартының талапьарын бұзу, егер бұл оның талаптарына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шартты оқтатуға негіз болып табылса.

4.         Өзге де негіздер, Қазақстан Республикасының заңнамасында немесе жалдау шартында көзделген.

Нәтиже

Азаматқа оның үйі авариялық деп танылғаннан кейін уақытша жалдамалы тұрғын үй берілді. Кейін оған авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілді. Уақытша жалдамалы тұрғын үйде одан әрі тұру үшін негіздер жойылғандықтан, жалдау шарты ұзартылмады.

Шартты ұзартпау туралы шешіммен келіспеген жағдайда, азамат оны сот тәртібімен даулай алады.

Мысал

Азаматқа оның үйі авариялық деп танылғаннан кейін уақытша жалдамалы тұрғын үй берілді. Кейін оған авариялық тұрғын үйдің орнына басқа тұрғын үй берілді. Уақытша жалдамалы тұрғын үйде одан әрі тұру үшін негіздер жойылғандықтан, жалдау шарты ұзартылмады. Тағы бір мысал: азаматқа уақытша жалдамалы тұрғын үй бір жыл мерзімге берілді. Шарттың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін мемлекеттік мекеме оны ұзарту туралы шешім қабылдамады, осыған байланысты шарт өз қолданысын тоқтатты және азаматқа тұрғын үй-жайды босату ұсынылды.

Терминдерге түсіндірме

Уақытша жалдамалы тұрғын үй — азаматқа жалдау шарты негізінде уақытша пайдалануға берілетін тұрғын үй-жай.

Жалдау шарты — тұрғын үй-жайды пайдалану мерзімін, сондай-ақ тараптардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын шарт.

Авариялық тұрғын үй — Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен тұруға жарамсыз деп танылған тұрғын үй-жай.

уақытша жалдамалы тұрғын үй; жалдау шарты; шартты ұзартпау; жалдау шартын тоқтату; авариялық тұрғын үй; мемлекеттік тұрғын үй; тұрғын үй-жайды пайдалану құқығын тоқтату; тұрғын үй қатынастары

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

Спортшы тұрғылықты жерін өзгерткен жағдайда оны басқа облысқа ауыстыруға бола ма?

Спортшыны тұрғылықты жерін өзгертуіне байланысты басқа облысқа ауыстыруға болмайды, себебі бұл негіз қолданыстағы нормативтік құқықтық актілерде қарастырылмаған. Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2020 жылғы 4 қыркүйектегі № 240 бұйрығымен бекітілген «Спорттық резервті даярлау, спорттық жарыстарды ұйымдастыру және өткізу қағидаларының» 25-тармағына сәйкес, спортшының бір спорт ұйымынан екіншісіне ауысуы тек келесі жағдайларда жүзеге асырылады:

1. Әскери қызметке шақырылуына байланысты;

2. Білім беру ұйымының күндізгі бөлімінде оқуына байланысты;

3. Спорттық қызмет туралы шарттың қолданылу мерзімі аяқталған жағдайда;

4. Тараптардың келісімі бойынша спорттық қызмет туралы шарттың мерзімінен бұрын бұзылуы кезінде.

Осылайша, спортшының тұрғылықты жерін өзгертуі оны басқа облысқа ауыстыруға заңды негіз болып табылмайды.

Мысал:

Егер спортшы отбасылық жағдайына байланысты Шығыс Қазақстан облысынан Астана қаласына қоныс аударса, ол автоматты түрде Астана қаласының спорт ұйымына ауыстырылмайды. Ауысу үшін жоғарыда аталған ресми негіздердің бірі болуы қажет.

тұрғылықты жерін ауыстыру

спортшыны басқа облысқа ауыстыру

2

Жеке клубтың спорт секциясына қатысу үшін баланың биометриялық сәйкестендіруден өтуін талап ету заңды ма?

Баланың биометриялық сәйкестендіруден өтуі туралы талап заңды, бірақ ата-анасының ерікті келісімі болған жағдайда ғана.

Егер ата-аналар міндетті биометрия көрсетілген шартқа қол қоймаса-талап заңсыз. Егер қол қойылса, бұл келісім болып саналады, бірақ ата-аналар кез келген уақытта келісімді қайтарып алуға құқылы және клуб биометрияны жинауды/өңдеуді тоқтатуға міндетті. Алайда, бұл ретте, егер шартта көзделген болса, клуб қызмет көрсетуді тоқтата алады (бұл ресми түрде заңды болады).

Егер клуб биометрияны келісімшартсыз талап етсе немесе балама ұсынбаса, ата-аналар құқық қорғау органдарына жүгінуге құқылы.

Мысал:

Ата-аналар баланы жеке спорт клубына тіркеді, онда тіркеу кезінде саусақ ізімен сәйкестендіруді ұсынды. Егерата — аналаржазбашакелісімбермесе-клуб биометрияныталапетугеқұқылыемес. Егеркелісімберілсе, бірақкейінірекалыныптасталса, клуб деректердіөңдеудітоқтатуғаміндеттіжәнеегербұлшарттікелейкөрсетілсе, шарттыбұзуымүмкін.

биометриялық сәйкестендіруді жүргізу

талап заңды ма

спорт бөлімі

жеке клуб

3

Шығыс Қазақстан облысында стрэнглифтинг және Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстарды Қазақстанның ресми спорт жүйесі аясында өткізуге рұқсат етіле ме?

Стрэнглифтинг және Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстар ресми спорттық жарыстар болып табылмайды. «Дене шынықтыру және спорт туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 34-бабының 2-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасының аумағында спорттық іс-шаралар спорт түрлері тізбесіне енгізілген спорт түрлері мен спорттық пәндер бойынша өткізіледі. «Стрэнглифтинг» және «Со-Киокушинкай каратэ» аталған тізімге енгізілмеген.

Бұл келесіні білдіреді:

1. аталған бағыттар бойынша жарыстар ресми спорттық іс-шаралар ретінде танылмайды;

2. мұндай жарыстардың нәтижелері ресми спорттық статистикаға енгізілмейді, спорттық разрядтар мен атақтар берілмейді.

Сонымен қатар, «Дене шынықтыру және спорт туралы» Заңның 7-бабына сәйкес, дене белсенділігін дамыту мен салауатты өмір салтын насихаттауға бағытталған дене шынықтыру-сауықтыру іс-шараларын өткізуге жол беріледі. Сондықтан стрэнглифтинг немесе Со-Киокушинкай каратэ бойынша жарыстарды келесі жағдайда өткізуге болады:

1. жеке, клубтық немесе әуесқой негізде;

2. қауіпсіздік және санитарлық нормаларды сақтай отырып;

3. ШҚО дене шынықтыру және спорт басқармасын алдын ала хабардар ету арқылы.

Мысал:

Жекпе-жек өнері клубы Со-Киокушинкай каратэ бойынша ашық турнирді дене шынықтыру-сауықтыру іс-шарасы ретінде өткізе алады, бірақ ол облыс немесе республика чемпионаты ретінде ресми мәртебеге ие болмайды.

стрэнглифтинг

Со-Киокушинкай каратэ

жарыстарды өткізу

рұқсат

ресми спорт жүйесі

4

Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының спортшысы бір жыл ішінде бірнеше жоғары спорттық нәтиже көрсетсе, бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала ала ма?

Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының спортшысы бір мезгілде бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем ала алмайды. Егер ұлттық құраманың спортшысы бір күнтізбелік жыл ішінде бірнеше жоғары спорттық нәтижелерге қол жеткізсе, оның ішінде әртүрлі спорт түрлері бойынша да болса, ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету мынадай тәртіппен белгіленеді:

-бір ғана ең жоғары спорттық нәтиже бойынша;

-бір ғана спорт түрі бойынша, жетістіктер санына қарамастан.

Төлем:

-жергілікті атқарушы органдар (ЖАО) арқылы жүзеге асырылады;

-спорттық дайындықты жалғастыру шартымен төленеді;

-тиісті келесі спорттық жарыс өткізілгенге дейін жүзеге асырылады.

Терминдерге түсіндірме

Ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету — Қазақстан Республикасының ұлттық құрамаларының спортшылары мен олардың жаттықтырушыларына жоғары спорттық нәтижелері үшін төленетін тұрақты ақшалай төлем.

ЖАО (жергілікті атқарушы органдар) — облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың әкімдіктері.

Ұлттық құрама спортшысы — тиісті спорт түрі бойынша Қазақстан Республикасының ұлттық құрамасының құрамына ресми түрде енгізілген спортшы.

Жоғары спорттық нәтиже — спорт саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген өлшемшарттарға сәйкес келетін нәтиже.

Мысал:

Спортшы бір жыл ішінде:

-бокстан Азия чемпионатында 1-орын алды;

-кикбоксингтен халықаралық турнирде 2-орын алды.

Бұл жағдайда ай сайынғы ақшалай қамтамасыз ету тек бір ғана, неғұрлым жоғары нәтиже бойынша, яғни бокстан Азия чемпионатындағы нәтижеге байланысты тағайындалады. Екі төлем бір мезгілде тағайындалмайды.

ұлттық құрама спортшысы

бірнеше ай сайынғы ақшалай төлем

ала ала ма

5

Классикалық волейбол спорт түрі бойынша спорттық федерация құруға бола ма?

«Классикалық волейбол» спорт түрі бойынша спорттық федерация құру Қазақстан Республикасының дене шынықтыру және спорт саласындағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Спорттық федерация тиісті спорт түрін дамыту мақсатында коммерциялық емес ұйым ретінде құрылуы мүмкін. Алайда өз қызметін жүзеге асыру үшін ол аккредиттеу рәсімінен өтуі тиіс.

Сонымен қатар, заңнамаға сәйкес бір облыс (республикалық маңызы бар қала, астана) аумағында әрбір спорт түрі бойынша тек бір ғана өңірлік спорттық федерация аккредиттеледі.

Осыған байланысты:

• егер өңірде «волейбол» спорт түрі бойынша аккредиттелген федерация болмаса — жаңа федерацияны құруға және оны аккредиттеуге болады;

• егер мұндай федерация бұрыннан бар және аккредиттелген болса — осы спорт түрі бойынша жаңа федерацияны аккредиттеуге жол берілмейді.

Мысал

Өңірде волейбол федерациясы бұрыннан жұмыс істейді және аккредиттелген. Осыған байланысты классикалық волейбол бойынша жаңа федерацияны тіркеуге және аккредиттеуге бас тартылды.

Терминдерге түсіндірме

Спорттық федерация - бір немесе бірнеше спорт түрін дамыту мақсатында құрылатын коммерциялық емес ұйым (қоғамдық бірлестік немесе қауымдастық).

Спорттық федерацияны аккредиттеу - уәкілетті орган тарапынан федерацияны ресми түрде тану рәсімі, ол белгілі бір аумақта тиісті спорт түрін дамытуға құқық береді.

спорт федерациясы

волейбол

аккредиттеу

федерация құру

аймақтық федерация

6

Туризм саласында қандай мемлекеттік қолдау шаралары бар?

Туризм саласындағы кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдау Қазақстан Республикасының «Туристік қызмет туралы» Заңы мен Қазақстан Республикасының Мәдениет және спорт министрлігінің бірқатар нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырылады.

Қолдау түрлері мыналарды қамтиды:

1. Санитариялық-гигиеналық тораптарды (СГТ) ұстауға жұмсалған шығындардың бір бөлігін субсидиялау.

   Мемлекет туристерге қызмет көрсететін инфрақұрылым объектілерін ұстайтын кәсіпкерлердің шығындарының бір бөлігін өтейді.

2. Туристік нысандарды салу және реконструкциялау кезіндегі шығындардың бір бөлігін өтеу.

   Бұл қолдау түрі туристік инфрақұрылымды (қонақүйлер, кемпингтер, этноаулдар, демалыс базалары және т.б.) дамытуға инвестиция тартуды ынталандыруға бағытталған.

3. Жол бойындағы сервис нысандарын салу кезіндегі шығындардың бір бөлігін өтеу.

   Бұл қолдау түрі «А» және «В» санатындағы нысандарды — дәмханалар, мотельдер, техникалық қызмет көрсету станциялары, трасса бойындағы санитариялық-гигиеналық тораптарды қамтиды.

4. Туристік автобустарды сатып алу бойынша шығындарды өтеу.

   Мемлекет сегіз және одан да көп жолаушыға арналған автобустарды (жүргізуші орнын қоспағанда) сатып алу шығындарының бір бөлігін өтейді.

Қолдау алу тәртібі:

Өтінім Шығыс Қазақстан облысының туризм басқармасына қағаз түрінде немесе электронды форматта (пошта арқылы не қолма-қол) беріледі.

Құжаттар топтамасы комиссиямен 10 жұмыс күні ішінде қаралады, шешім хаттама түрінде рәсімделіп, басқарманың интернет-ресурсында жарияланады.

Нәтиже:

Шығындардың бір бөлігін өтеу туралы оң шешім;

 Немесе уәжді бас тарту.

Табысты мысал:

«А» жеке кәсіпкері санитариялық-гигиеналық тораптарды ұстау шығындарын субсидиялау туралы өтінім беріп, фото және бейнематериалдарды ұсынған.

Комиссияның қарауынан және Қазақстан Республикасының Туризм және спорт министрлігімен келісілгеннен кейін кәсіпкерге ай сайын 83 300 теңге мөлшерінде субсидия жыл соңына дейін тағайындалған.

Туризм

Субсидиялау

Объектілерді салу

7

Туроператорлық қызметті жүзеге асыруға лицензияны қалай алуға болады?

Туроператорлық қызметті лицензияны Шығыс Қазақстан облысының туризм басқармасында алуға болады.

Өтінім беру тәртібі:
Өтінім электрондық форматта www.egov.kz немесе www.elicense.kz порталдары арқылы ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) пайдалана отырып беріледі.

Қажеттіқұжаттар:

1. Белгіленгеннысандағыэлектрондықөтінім;
2. Лицензиялықалымныңтөленгенінрастайтынэлектрондыққұжаттыңкөшірмесі;
3. Біліктілікталаптарынасәйкестігітуралымәліметтердіңэлектрондықнысаныжәне оны растайтынқұжаттар.

Қызметкөрсетумерзімдері:

• Лицензия беру – 6 жұмыскүнінедейін;
• Лицензиянықайтаресімдеу – 3 жұмыскүнінедейін (немесеқайтаұйымдастыружағдайында 6 күн).

Лицензиялық алым мөлшері:

• Алғашрет лицензия алғанкезде – 10 АЕК;
• Қайтаресімдеукезінде – мөлшерлеменің 10%-ы, бірақ 4 АЕК-тенаспайды.
  Төлемекіншідеңгейлібанктернемесе «электрондықүкімет» төлемшлюзіарқылыжүргізіледі.

Нәтижесі:

• Туроператорлыққызметкелицензияныжәне/немесе лицензия қосымшасын беру;
• Немесе бас тартусебептерікөрсетілгендәлелдіжауап.

Шағымданутәртібі:
Әрекеттерге (әрекетсіздікке) қатыстышағымжоғарытұрғанорганғанемесесотқадосудьялыққарауданкейінберіледі. Шағымдарқаралумерзімі:

• Қызметкөрсетушітарапынан – 5 жұмыскүнінедейін;
• Жоғарытұрған орган тарапынан – 15 жұмыскүнінедейін.

Табыстымысал:
«А» жекекәсіпкеріwww.elicense.kz порталы арқылы онлайн өтінімберген. Барлыққұжаттартексеріліп, лицензия 5 жұмыскүніішіндеешқандаймемлекеттікорганғажекебарусызберілген.

Туризм

Лицензия

Туроператорлыққызмет

8

Адамның тірі кезінде білім беру, денсаулық сақтау объектілерін немесе оның құрметіне басқа объектілерді атауға бола ма ?

Объектілердің атауын көрнекті мемлекет және қоғам қайраткерлерінің, ғылым, мәдениет қайраткерлерінің және Қазақстан Республикасы мен әлемдік қоғамдастық алдында сіңірген еңбегі бар басқа да адамдардың атымен қайта атау, мемлекеттің тәуелсіздігін нығайтуға айрықша елеулі үлес қосқан батырлық пен батылдық танытқан тұлғалардың есімдерін беру жағдайларын қоспағанда, олар қайтыс болған күннен бастап бес жылдан кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Объектілерге атау беру

9

Кәсіпкерлік объектілерінде маңдайшаны орналастыру қалай ресімделеді?

Маңдайша тілі: мемлекеттік емес ұйымдардың маңдайшасы мемлекеттік (қазақ) тілде болуы тиіс. Қажет болған жағдайда орыс және басқа тілдерде қайталауға жол беріледі.

Хабарлама тәртібі: хабарлама жоспарланған маңдайша орнатылғанға дейін кемінде 5 жұмыс күні бұрын жіберілуі тиіс.

Нысанның орналасқан жеріне байланысты хабарлама келесіге беріледі:

1. Республикалық маңызы бар қаланың, астананың немесе облыс орталығының әкімдігі - егер объект осы қалаларда орналасқан болса ;

2. Аудан әкімдігі - егер объект аудан орталықтарында, ауылдарда немесе кенттерде орналасқан болса.

Хабарламаға не қоса жолдау керек: маңдайшаның орналасқан жері туралы мәліметтері бар форма; маңдайшаның эскизі (графикалық сурет).

Әкімдік жоюға міндетті жазбаша ескертулер бере алады. Егер әкімдік хабарламаны алған сәттен бастап 4 жұмыс күні ішінде жауап жібермесе, кәсіпкер маңдайшаны өзі көрсеткен мерзімде орналастыруға құқылы.

Маңызды: ескертусіз немесе талаптарды бұза отырып, маңдайшаны орналастыру әкімшілік жауапкершілікке әкелуі мүмкін.

Маңдайшаны орналастыру

Хабарлама

10

Ескерткіш немесе монумент орнату үшін не қажет?

Ескерткіш немесе монумент орнату үшін әкімдікке (жергілікті атқарушы органға) ұсыныс беру керек. Қандай құжаттарды ұсыну керек:

1. Идеяның сипаттамасымен қол қойылған өтініш.

2. Жеке тұлғаның еңбегін немесе оқиғаның маңыздылығын растайтын құжаттар (мұрағат материалдары, жарияланымдар, марапаттар және т.б.).

3. Тұлғаны келісу-оның Республикалық ономастика комиссиясы бекіткен тарихи тұлғалар тізіміне кіретіндігін тексеру.

Мысалы: егер кеншілерге немесе энергетиктерге ескерткіш орнату ұсынылса, онда бұл адамдардың аймақтың дамуына қосқан үлесін негіздеп, оны құжаттармен растау қажет.

Орнату шарттары:

1. Ескерткіш көрнекті тұлға қайтыс болғаннан кейін кемінде 5 жыл өткен соң орнатылуы мүмкін (ерекшелік — каһармандық пен ерлік таныту, борышын орындау кезінде қаза болу, ел тәуелсіздігіне қомақты үлес қосу жағдайлары).

2. Ескерткіштер мемлекеттік меншіктегі жалпы пайдалану орындарында орналастырылады.

Қарау тәртібі:

1. Ұсыныс әкімдікте қаралады, әрі қарай Мәдениет және ақпарат министрлігі (МАМ) жанындағы Тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау жөніндегі комиссияға жіберіледі.

2. Мақұлданған жағдайда ұсыныс ескерткіштерді орнату жөніндегі арнайы жоспарға енгізіліп, содан кейін жобаны іске асыру басталады.

Жоба және орнату: ескерткіш жобасы мүсіншілер арасындағы шығармашылық байқау арқылы таңдалады-бұл ашықтықты қамтамасыз етеді және сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін болдырмайды.

Ескерткіштіорнату

Монумент орнату

11

Өскемен қаласында концертті қайда өткізуге болады және рұқсат алу үшін қандай құжаттарды дайындау қажет?

Үй-жайларды ұсыну үшін концерт өткізу жоспарланып отырған таңдалған ұйым директорының атына еркін нысанда хат жолдау қажет.

Хатта мыналар көрсетіледі:

- концерттің тақырыбы мен мақсаты (мысалы, қайырымдылық, жас орындаушылардың концерті және т. б.);

- күні, уақыты және ұзақтығы;

- орындаушылардың репертуары;

- дыбыс/жарықжабдығықажетпе;

- формат-кірутегін, коммерциялық / коммерциялықемес.

- билеттерді сату және т. б;

- жауаптытұлғаныңбайланысдеректері.

Хаттықарағаннанкейін (15 жұмыскүніішінде):

мәдениетұйымыныңәкімшілігіүй-жай беру туралышешімқабылдайды;

іс-шараныөткізушарттары мен техникалықталаптардыкөрсетеотырып, жалдаушартыресімделеді.

Маңызды: Концерт "Мәдениеттуралы" ҚР Заңыныңталаптарынасәйкесболуыжәнеқоғамдықтәртіптібұзбауытиіс.

Мысал

Егерұйымдастырушықалалықмәдениетүйіндежасорындаушылардыңконцертінөткізудіжоспарласа, олмәдениетүйініңдиректорынаконцерттіңкүні мен бағдарламасынкөрсетеотырып хат жолдайды. Директор залдыұсынумүмкіндігінрастайды, соданкейінжалдаушартыжасалады. Егеріс — шарағаРесейденнемесеҚырғызстаннанкелгенмузыканттаршақырылса-ұйымдастырушы концерт өткізілгенгедейінОблыстыңішкісаясатбасқармасынахабарлайды.

қалада концертті қайда өткізуге болады

қандай құжаттар

рұқсаталу

12

Архивтік анықтаманы қалай алуға болады және ол үшін қандай құжаттар қажет?

Архивтік анықтаманы мемлекеттік архивтен, ХҚКО арқылы немесе eGov.kz порталы арқылы онлайн тегін алуға болады.

Қалай өтініш беруге болады?

1.         (Ұлттық, облыстық, қалалық немесе аудандық) архивтің кенсесіне жүгіну;

2.         ХҚКО («Азаматтарға арналған үкімет» МК) арқылы өтініш беру;

3.         www.egov.kz электронды үкімет порталы арқылы ЭЦҚ пайдаланып өтініш беру;

4.         Шетелазаматтарысұраныстыэлектрондыпоштаарқылынемесепошталықбайланысарқылыжібереалады.

Қажеттіқұжаттар:

1.         Жеке куәлікнемесецифрлыққұжат;

2.         Белгіленгенүлгідеөтініш (ҚазақстанРеспубликасыныңМәдениетжәне спорт министрінің2020 жылғы 29 мамырдағы №159 бұйрығының 1 қосымшасынасәйкес);

3.         Сұралғанмәліметтердірастайтынқұжаттарнемесеолардыңкөшірмелері;

4.         Ноатриуспенкуәландырылғансенімхат – өкіларқылыөтінішбергенжағдайда.

Қызметкөрсетумерзімі:

11 жұмыскүнінедейін. Егерекінемесеоданкөпұйымныңқұжаттарынзерттеунемесе 5 жылданастамкезеңніңқұжаттарынзерделеуқажетболғанжағдайда, мерзім 25 жұмыскүнінедейінұзартылуымүмкін (өтінішберушініміндеттітүрдехабардаретуарқылы).

Қызметтіңқұны: Қызметтегінкөрсетіледі.

Ескеруқажет:

Нәтижеқағазнемесеэлектрондыформаттаберіледі. Егержауаппенкеліспегенжағдайда, өтінішберушікөрсетілетінқызметтіберушіге, жоғарытұрғаноргандарғанемесесотқашағымдануғақұқылы.

қалай алу

архивтік анықтама

қандай құжаттар

13

Мемлекеттік архивтің оқу залында пайдаланушылардың жұмыс тәртібі қандай?

Пайдаланушылардың мемлекеттік архивтің оқу залында жұмыс істеу тәртібі рұқсат беруді, құжаттарға қол жеткізуді және белгіленген жұмыс ережелерін сақтауды қамтиды.

1. Оқу залына кіру

Оқу залында жұмыс істеу үшін пайдаланушы мыналарды ұсынады:

* ұйымның немесе оқу орнының ресми хаты;

* немесе жеке өтініш (тәуелсіз зерттеушілер үшін).

Ұсынылған құжаттардың негізінде ұзарту мүмкіндігімен 1 жылға дейінгі мерзімге архив басшысының жазбаша рұқсаты беріледі.

2. Жұмыс істеу тәртібі

Оқу залы демалыс және мереке күндерін қоспағанда, күн сайын сағат 08:00 — ден 16:00-ге дейін, үзіліс 12:00-ден 13:00-ге дейін жұмыс істейді. Айдың соңғы жұмасы-санитарлық күн.

3. Архивтік құжаттарға қол жеткізу

Пайдаланушыларға архив қорларына, анықтамалық аппаратқа және басылымдарға тегін қолжетімділік беріледі.

* Мемлекеттік құпиялар және заңмен қорғалатын өзге де құпияларды;

* жеке деректер және азаматтардың жеке өмірі туралы мәліметтерді;

* құжаттардың меншік иесі белгілеген қол жеткізу шарттарын;

* қанағаттанарлықсыз жағдайдағы құжаттарды қамтитын құжаттарға қолжетімділік шектеледі.

4. Құжаттарды беру және көшіру

* құжаттарды беру тапсырыс бойынша бір жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады;

* пайдалану саны мен мерзімішектелуімүмкін;

* көшіружазбашаөтінішбойыншаақылынегіздежүзегеасырылады (жылына 300 парақтанартықемес).

5. Пайдаланушының құқықтары мен міндеттері

Пайдаланушы құжаттармен жұмыс істеуге, үзінді көшірмелер жасауға және көшірмелерге тапсырыс беруге құқылы.

Пайдаланушы міндетті:

* оқу залында жұмыс істеу ережелерін сақтау;

* құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету;

* материалдарды пайдалану кезінде архивтік деректерді көрсету (қор, тізімдеме, іс, парақ).

6. Жауапкершілік

Ережелерді бұзғаны үшін пайдаланушы оқу залына уақытша немесе үнемі кіре алмауы мүмкін. Құжаттарға залал келтіру заңнамаға сәйкес жауаптылыққа әкеп соғады.

Мысалы

Азамат ғылыми жұмысты дайындау үшін мемлекеттік архивке жүгінді. Жеке өтінішінің негізінде оған рұқсат ресімделді, содан кейін ол архивтік құжаттарға қол жеткізді және олармен белгіленген ережелерді сақтай отырып, оқу залында жұмыс істеді.

Терминдерді түсіндіру

Архивтің оқу залы-пайдаланушылардың архивтік құжаттармен жұмыс істеуіне арналған арнайы жабдықталған архив үй-жайы.

Архивтік құжаттар-тарихи, ғылыми, әлеуметтік немесе өзге де құндылығы бар және архивте сақтауға жататын құжаттар.

мұрағаттың оқу залы

мемлекеттік мұрағат

жұмыс тәртібі

мұрағат құжаттарына рұқсат

14

Жаттығу өткізу үшін жаттықтырушыға тек сертификаттың болуы жеткілікті ме, әлде арнайы білім қажет пе?

Жоқ, курстардан, семинарлардан немесе өзге де оқыту бағдарламаларынан өткенін растайтын сертификаттың болуы, профильдік білімсіз, өздігінен жаттықтырушылық қызметті жүзеге асыру үшін жеткілікті негіз болып табылмайды. Жаттығу өткізу үшін жаттықтырушы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген біліктілік талаптарына сәйкес болуы тиіс.

Жаттықтырушыға қандай талаптар қойылады?

Біліктілік талаптарына сәйкес жаттықтырушы лауазымын келесі тұлғалар атқара алады:

1.   «Дене шынықтыружәне спорт» мамандығыбойыншажоғарынемесе

жоғарыоқуорнынанкейінгібілімібар тұлғалар; немесе

2.   Техникалықжәнекәсіптік, орта білімненкейінгібілімі бар, сондай

ақкелесіспорттықатақтардыңбірінеиетұлғалар:

• «ҚазақстанРеспубликасының спорт шебері»;

• «ҚазақстанРеспубликасыныңхалықаралықдәрежедегі спорт шебері»;

• «ҚазақстанРеспубликасыныңеңбексіңірген спорт шебері»;

сондай-ақденешынықтыружәне спорт саласындағыуәкілеттіоргандажаттықтырушылардыңбіліктілігінарттырукурстарынанөткенболуытиіс.

Көрсетілгенталаптарсақталғанжағдайдаеңбекөтіліталапетілмейді.

Мысал

Азамат фитнес-дайындықбойыншақысқамерзімдікурстарданөтіп, сертификат алған, алайдаденешынықтыружәне спорт саласындапрофильдікбіліміжоқ. Мұндайжағдайдазаңнамадабелгіленгенөзге де біліктілікталаптарысақталмаса, тек сертификаттыңболуыжаттықтырушылауазымынатқаруүшінжеткіліксізболыптабылады.

Терминдергетүсіндірме

Жаттықтырушы — спортшылардыдаярлаудыжәнежаттығупроцесінжүзегеасыратынденешынықтыружәне спорт саласыныңмаманы.

Профильдікбілім — денешынықтыружәне спорт саласынабайланыстымамандықбойыншаалынғанбілім.

Сертификат — оқудан, курстарданөткеніннемесебіліктіліктіарттырғанынрастайтынқұжат.

Біліктілікталаптары — белгілібірлауазымдыатқаруүшінқажеттібілімге, кәсібидаярлыққажәнебіліктіліккеқойылатынзаңнамадабелгіленгенталаптар.

жаттықтырушы

жаттықтырушы сертификаты

профильдікбілім

білімсізжаттықтырушыболыпжұмысістеуге бола ма

сертификат жеткілікті ме

жаттықтырушығақойылатынталаптар

біліктілікталаптары

15

Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені кім бекітеді?

Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені тиісті спорттық жарыстарды тікелей ұйымдастыратын және өткізетін ұйым бекітеді.

Қазақстан Республикасының дене шынықтыру және спорт саласындағы заңнамасына сәйкес спорттық жарыстардың ұйымдастырушылары мыналар болуы мүмкін:

• дене шынықтыру және спорт саласындағы уәкілетті мемлекеттік орган — республикалық жарыстарды өткізген кезде;

• жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) — облыстық, қалалық, аудандық жарыстарды өткізген кезде;

• аккредиттелген спорт федерациялары — тиісті спорт түрі бойынша ресми жарыстарды өткізген кезде;

• өзге де дене шынықтыру-спорт ұйымдары — спорт мектептері, спорт клубтары, даярлау орталықтары және жарыстар өткізетін басқа ұйымдар.

Бекітілген ережеде мыналар айқындалады:

• жарыстың мақсаттары мен міндеттері;

• өткізу мерзімі мен орны;

• қатысу шарттары;

• өтінім беру тәртібі;

• жарыс бағдарламасы;

• жеңімпаздарды айқындау және қатысушылардымарапаттау тәртібі.

Нәтиже

Спорттық жарыстарды өткізу туралы ережені тиісті жарыстың ұйымдастырушысы болып табылатын ұйым бекітеді.

Мысал

Аккредиттелген бокс федерациясыоблысчемпионатынөткізеді. Федерация жарыстуралыереженіәзірлеп, бекітеді, ондаөткізуорны, қатысушылардыңжассанаттары, өтінім беру мерзімдеріжәнежеңімпаздардыайқындаутәртібікөрсетіледі.

Терминдердіңтүсіндірмесі

Жарыстыұйымдастырушы — спорттықжарыстардыөткізетінмемлекеттік орган, спорт федерациясынемесеөзгеұйым.

Аккредиттелген спорт федерациясы — уәкілеттімемлекеттік орган ресмитүрдетаныған спорт федерациясы.

Жергіліктіатқарушы орган — облыс, қаланемесеауданәкімдігі.

жарыстуралыереже

спорттықжарыстар

жарыстыұйымдастырушы

ереженібекіту

спорт федерациясы

әкімдік

денешынықтыружәне спорт

16

Балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылдау үшін қандай құжаттар қажет?

Балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылдану үшін өтініш беріліп, баланың, ата-анасының (заңды өкілінің) жеке басын растайтын құжаттар, сондай-ақ спортпен шұғылдануға медициналық рұқсат ұсынылады.

Спорт мектебінің кеңсесі арқылы қандай құжаттар тапсырылады

Жеке жүгінген кезде мыналар ұсынылады:

• ата-анасының немесе заңды өкілінің өтініші;

• баланың туу туралы куәлігі немесе жеке куәлігі (бар болған жағдайда);

• ата-анасының немесе заңды өкілінің жеке басын куәландыратын құжат;

• спортпеншұғылдануғарұқсаттуралымедициналықанықтама (027/у нысаны);

• мүгедектіктуралыанықтама — бар болғанжағдайда.

Портал арқылықандайқұжаттартапсырылады

Өтінішэлектрондықформаттаберілгенкездемыналарұсынылады:

• ата-анасыныңнемесезаңдыөкілінің ЭЦҚ-сыменқолқойылғанэлектрондықөтініш;

• электрондықмедициналықанықтама (027/у нысаны);

• мүгедектіктуралыэлектрондықанықтама — бар болғанжағдайда.

Өтініш беру кезіндекөрсетілетінқосымшамәліметтер

Құжаттардытапсырғанкездемыналардыкөрсетуқажет:

• тұрғылықтымекенжайы;

• байланыс телефоны;

• электрондықпоштамекенжайы.

Жеке басынкуәландыратынқұжаттартуралымәліметтермемлекеттікақпараттықжүйелерденавтоматтытүрдесұратылады.

Өтініштіқалайберугеболады

Өтінішті:

• eGov порталы арқылы;

• таңдалған спорт мектебініңқабылдаубөлімі (кеңсесі) арқылыберугеболады.

Қабылдаумерзімі

Спорттық-сауықтырутоптарынажәнебастапқыдаярлықтыңбіріншіоқужылындағытоптарғақұжаттардықабылдауоқужылыішіндежүзегеасырылады.

Нәтиже

Құжаттардыңтолықтоптамасыұсынылған, баланыңжасытаңдалған спорт түрініңталаптарынасәйкескелгенжәнемедициналыққарсыкөрсетілімдерболмағанжағдайда бала спорттықтопқақабылданады.

Мысал

Ата-анаeGov порталы арқылыөтінішберіп, медициналықанықтаманыжәнебаланыңтуутуралыкуәлігінқосатіркеді. Құжаттартексеріліп, медициналыққарсыкөрсетілімдердіңжоқтығырасталғаннанкейін бала спорттықтопқақабылданды.

Терминдердіңтүсіндірмесі

БЖСМ — балалар-жасөспірімдер спорт мектебі.

eGov — ҚазақстанРеспубликасыныңэлектрондықүкімет порталы.

ЭЦҚ — электрондықцифрлыққолтаңба.

027/у нысаны — денсаулықжағдайытуралымедициналықанықтама.

БЖСМ

қабылдау

қабылдауүшінқұжаттар

спорт мектебі

өтініш

ЭЦҚ

туутуралыкуәлік

медициналықанықтама

027/у нысаны

ата-ана

спорттық топ

17

Қазақстанда баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді қалай алуға болады?

Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді алу үшін ата-анасы немесе заңды өкілі келесі әрекеттерді орындауы қажет:

1. Мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы өтінім беру

Баланы шығармашылық үйірмеге қабылдауға арналған ваучерді алуға өтінім баланың тұрғылықты жері бойынша мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторының ақпараттық жүйесі арқылы беріледі.

Маңызды:

Шығыс Қазақстан облысында мемлекеттік шығармашылық тапсырыс тиісті қалалар мен аудандар бойынша жергілікті атқарушы органдар анықтаған операторлар арқылы іске асырылады.

1.   «Өскемен қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ;

2.   «Глубокое ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ;

3.   «Ұлан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ;

4.   ШҚО Күршім ауданының «Шабыт» КМҚК;

5.   «Зайсан ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ;

6.   «Алтай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ;

7.   «Тарбағатай ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ;

8.   «Шемонаиха ауданының мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі» ММ;

9.   «Риддер қаласының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ;

10. «ШҚО Катонқарағай ауданының ішкі саясат, мәдениет, тілдерді дамыту және спорт бөлімі» ММ.

2. Баланың тұрғылықты жері бойынша операторды анықтау

Өтінім баланың тұрғылықты қаласы немесе ауданы бойынша бекітілген оператор арқылы беріледі.

№1 оператор — «Өскемен қаласының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» ММ

Мекенжайы: Өскемен қ., Пермитин көшесі, 29

Телефон: +7 (7232) 26‒55‒36, бұл оператор арқылыӨскеменқаласындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді.

№2 оператор — «Глубокое ауданыныңмәдениетжәнетілдердідамытубөлімі» ММ

Мекенжайы: Глубокое ауданы, Попович көшесі, 3А

Телефон: 8(723-31) 23-212, 87773032252, бұл оператор арқылы Глубокое ауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№3 оператор — «Ұланауданыныңмәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Ұланауданы, Қ.Қайсеновкенті, Абай алаңы, 5

Телефон: 8 (723-38)-77-262, 87051350769, бұл оператор арқылыҰланауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№4 оператор — ШҚО Күршімауданының «Шабыт» КМҚК

Мекенжайы: Абылай хан көшесі, 86

Телефон: 87779953381, бұл оператор арқылыКүршімауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№5 оператор — «Зайсан ауданыныңмәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Шаймарданкөшесі, 14

Телефон: 8(72-340) 27-007, бұл оператор арқылы Зайсан ауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№6 оператор — «Алтай ауданыныңмәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Алтай ауданы, Тәуелсіздіккөшесі, 18

Телефон: 87781587482, бұл оператор арқылы Алтай ауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№7 оператор — «Тарбағатайауданыныңмәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Тарбағатайауданы, Ақжарауылы, Жамбыл көшесі, 17

Телефон: 87784124752, бұл оператор арқылыТарбағатайауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№8 оператор — «Шемонаиха ауданыныңмәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Шемонаиха ауданы, Шемонаиха қаласы, Астафьев көшесі, 61А

Телефон: 8(72-332)33-0558, 87072288204, бұл оператор арқылы Шемонаиха ауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№9 оператор — «Риддерқаласыныңішкісаясат, мәдениет, тілдердідамытужәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Риддер қ., Тәуелсіздікдаңғылы, 3Б

Телефон: +7 (72336) 210-57, бұл оператор арқылыРиддерқаласындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді;

№10 оператор — «ШҚО Катонқарағайауданыныңішкісаясат, мәдениет, тілдердідамытужәне спорт бөлімі» ММ

Мекенжайы: Катонқарағайауданы, ______ көшесі

Телефон: +7 (72-341) -213-55, бұл оператор арқылыКатонқарағайауданындатұратынбалалардыңзаңдыөкілдеріөтінімбереді.

3. Шығармашылықүйірменітаңдау

Жүйегетіркелгенненкейінкелесіәрекеттердіорындауқажет:

·     баланыңтұрғылықтыжерібойыншақаланынемесеаудандытаңдау;

·     мемлекеттікшығармашылықтапсырысқақатысатынқосымшабілім беру ұйымынтаңдау;

·     шығармашылықүйірменіңбағытынтаңдау (мысалы: вокал, домбыра, хореография, сурет салу, актерлікшеберлікжәнебасқа да бағыттар).

·      

Маңызды:

Ваучер бала кезеккеқойылғанжәнемемлекеттікшығармашылықтапсырысорналастырылғанқаланемесеауданшегіндеғанаберіледі.

4. Баланы кезеккеқоюғаөтінім беру

Үйірменітаңдағаннанкейін ваучер алуғаэлектрондыөтінім беру керек жәнебаланыкезеккеқоюқажет.

5. Ваучердіңбөлінуінкүту

Ваучерлердібөлуақпараттықжүйеарқылыавтоматтытүрдемынадайретпенжүзегеасырылады:

·     өтінімберудіңкезекретілігінеқарай;

·     бос орындарболғанжағдайда;

·     қарастырылғанбюджеттікқаржыландырушегінде.

6. Баланы шығармашылықүйірмегеқабылдаудырастау

Шығармашылықүйірмегеарналғанваучердіалғаннанкейіната-анасынемесезаңдыөкілібаланыңтаңдалғанұйымғақабылданғанынрастауықажет.

Нәтиже:

Бала мемлекетесебіненшығармашылықүйірмегетегінқатысуқұқығынаиеболады.

Ваучердікім ала алады?

Шығармашылықүйірмегеарналған ваучер:

·     4 жастанбастап 17 жастықосаалғандағыбалаларға;

·     кезекреттілігібойынша;

·     бюджеттікқаржыландыруболғанжағдайдаберіледі.

Қандайқұжаттар мен мәліметтерқажетболады? Әртүрліоператорлардабұлүдерісәртүрлі ме?

Шығармашылықүйірмегеқабылдауғаарналғанваучердіалуғаөтінім беру кезіндемынадаймәліметтер мен құжаттарқажетболуымүмкін:

·     баланың ЖСН-і (жекесәйкестендірунөмірі);

·     ата-анасыныңнемесезаңдыөкілінің ЖСН-і;

·     баланыңжәнезаңдыөкілініңтегі, аты, әкесініңаты;

·     баланыңтуғанкүні;

·     байланыс телефон нөмірі;

·     электрондықпоштамекенжайы (болғанжағдайда);

·     баланыңтіркелгеннемесетұрғылықтыжерініңмекенжайы;

·     баланыңтуутуралыкуәлігі — қажетболғанжағдайда;

·     электрондықжүйедедербесдеректердіөңдеугекелісім беру.

Шешімдікімқабылдайды?

Шығармашылықүйірмелергеқабылдауғаарналғанваучерлердібөлумемлекеттікшығармашылықтапсырысоператорыныңақпараттықжүйесіарқылытөмендегідейсәйкесавтоматтытүрдежүзегеасырылады:

·     кезекреттілігіне;

·     бос орындардыңболуына;

·     бюджеттікқаржыландырудыңболуына.

Мысал

Ата-анабаланыңтұрғылықтыжерібойыншаоператордыанықтап, ақпараттықжүйегетіркелді, вокал бойыншашығармашылықүйірменітаңдады, шығармашылықүйірмеге ваучер алуғаөтінімберді, кезегінкүттіжәневаучердіалғаннанкейінбаланыңүйірмегеқабылданғанынрастады. Осыданкейін бала сабақтарғатегінқатысады.

Қосымшаақпараталуүшінқайдажүгіну керек?

Баланы шығармашылықүйірмегеқабылдауға ваучер алумәселелерібойыншамынамекенжайларғахабарласуғаболады:

·     баланыңтұрғылықтыжерібойыншажергіліктіатқарушыорганның (әкімдіктің) мәдениет, тілдердідамыту, денешынықтыружәне спорт бөліміне;

·     тиістіқаланемесеауданбойыншабекітілгенмемлекеттікшығармашылықтапсырысоператорына;

·     баланыңтұрғылықтыжерібойыншақолданылатынмемлекеттікшығармашылықтапсырысоператорыныңақпараттықжүйесіарқылы.

Ағымдағыбайланысдеректерін, мекенжайлары мен қабылдаукестесінтиістіқаланемесеауданәкімдігініңресми интернет-ресурсынаннақтылауұсынылады.

Терминдер

Мемлекеттікшығармашылықтапсырыс — бюджет қаражатыесебіненбалаларғаарналғаншығармашылықүйірмелердімемлекеттікқаржыландырумеханизмі.

Ваучер — баланыңшығармашылықүйірмегетегінқатысуқұқығыныңэлектрондықрастамасы.

Мемлекеттікшығармашылықтапсырыс операторы — өтінімдердіқабылдау, кезекжүргізу, ваучерлердібөлужәнебалалардыңқатысуынесепкеалуүшінжергіліктіатқарушы орган анықтағанұйым.

ЖСН — жекесәйкестендірунөмірі.

шығармашылық үйірмеге арналған ваучер

ваучерді қалай алуға болады

шығармашылық үйірмеге қабылдау

мемлекеттік шығармашылық тапсырыс

мемлекеттік шығармашылық тапсырыс операторы

балаларға арналған шығармашылық үйірмелер

балаларға арналған тегін үйірмелер

ваучерге кезек

балаларғақосымшабілім беру

18

Егер тұрғындар ауылдың, кенттің немесе ауылдық округтің атын өзгерткісі келсе, қайда баруға болады?

Ауылдың, кенттің немесе ауылдық округтің атын өзгерту үшін тұрғындар тиісті ұсыныспен елді мекеннің орналасқан жері бойынша жергілікті атқарушы органға (әкімдікке) жүгінуі қажет.

Өтініш келіп түскеннен кейін мәселе Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кезең кезеңімен қаралады:

• жеке немесе заңды тұлғалардан ұсыныс қабылданады;

• халықпен түсіндіру жұмыстары жүргізіледі;

• күнтізбелік 30 күннен кешіктірмей жергілікті қоғамдастық жиналысын өткізу туралы хабарландыру жарияланады;

• қайта атау жөніндегі материалдар БАҚ-та (бұқаралық ақпарат құралдарында), сондай-ақ әкімдіктер мен мәслихаттардың интернет-ресурстарында орналастырылады;

• халықтың пікірін ескере отырып, жергілікті қоғамдастық жиналысы өткізіледі;

• жиналысхаттамасыресімделедіжәнежарияланады;

• материалдараудандық, облыстықдеңгейлергежәнеоданәрі — ҚазақстанРеспубликасыныңҮкіметіжанындағыРеспубликалық ономастика комиссиясынажіберіледі.

Қандайқұжаттарқажетболуымүмкін

Атаудыөзгертунегізінебайланыстықажетболуымүмкін:

• жазбашаұсыныс (өтініш);

• атынөзгертуқажеттілігініңнегіздемесі;

• мұрағаттыққұжаттарнемесетарихимәліметтер;

• ғылыми, мұрағаттықнемесебейіндікұйымдардыңсараптамалыққорытындылары;

• жергіліктіқоғамдастықжиналысыныңхаттамасы.

Кімшешімқабылдайды

СоңғышешімРеспубликалық ономастика комиссиясымәселеніқарағаннанжәнежергіліктіөкілдіжәнеатқарушыоргандардыңтиістінормативтікқұқықтықактісінресімдегенненкейінқабылданады.

Нәтижесі

Белгіленгенрәсімсақталғанжәнеоңқорытындыларболғанкездежаңаатаузаңнамадабелгіленгентәртіппенбекітіледі.

Мысал

Ауылтұрғындарықолданыстағыатаудытарихиескіргендепсанайдыжәнеоныңатынөзгертугебастамашыболады. Бастамашыл топ әкімдіккеөтінішжолдайды, халықпенталқылаужүргізіледі, жиналысхаттамасыресімделеді, соданкейінматериалдарономастикалықкомиссияларғаоданәріқарауғажіберіледі.

Терминдердітүсіндіру

Әкімдік - жергіліктіатқарушы орган.

БАҚ - бұқаралықақпаратқұралдары.

Ономастика - тiлбiлiмiнiңжалқыесiмдердi, олардыңпайдаболуы мен өзгеруiнiңтарихынзерттейтiнбөлiмi.

Республикалықономастикалық комиссия - ҚазақстанРеспубликасыҮкіметініңжанындағыконсультативтік-кеңесші орган.

Қосымшаақпараталуүшінқайдажүгіну керек?

Толығырақақпараталуүшінхабарласқанжөн:

«ШығысҚазақстаноблысыныңмәдениетбасқармасы» ММ,

Мекен-жайы: Өскеменқаласы, Қазақстанкөшесі 63

Телефон: 7 (7232) 701-167, 701-186.

уылдың атауын өзгерту

кенттің атауын өзгерту

ауылдық округтің атауын өзгерту

әкімдік

жергілікті қоғамдастық

19

Қазақ тілін онлайн қалай үйренуді бастауға болады және қазақ тілінде тегін оқу ресурстары қай жерде қолжетімді?

Қазақ тілін онлайн үйренуді бастау үшін келесі қадамдарды орындау ұсынылады:

1.            Қазақ тілін меңгеру деңгейіңізді анықтау

Оқуды бастамас бұрын өз білім деңгейіңізді анықтап алыңыз:

• A1 — бастапқы деңгей;

• A2 — базалық деңгей;

• B1–B2 — орта деңгей;

• C1 — жоғарыдеңгей.

Мысалы, егербұрынқазақтіліноқымағанболсаңыз, A1 деңгейіненбастағаныңызжөн.

2.            Қазақтілінүйренугеарналғантегін онлайн-платформанытаңдау

Қазақтілін онлайн тегінүйренуүшінкелесіресмиресурстарқолжетімді:

1) Tilqural.kz

Қазақтілінүйренугеарналғанмемлекеттікбілім беру платформасы.

Қолжетімді:

• A1-ден C1 деңгейінедейіноқыту;

• интерактивтітапсырмалар;

• грамматика;

• сөздік;

• оқужәнежазудағдыларынаарналғанжаттығулар.

Мысал: қазақтіліннөлденбастапүйреніпжүргенересектергеқолайлы.

2) Abai Institute (Абай институты)

Мемлекеттікхалықаралықбілім беру платформасы.

Қолжетімді:

• қазақтілінің онлайн курстары;

• мультимедиялықматериалдар;

• Қазақстанныңмәдениеті мен тарихынақатыстыматериалдар;

• бірнешетілдеоқыту.

Мысал: шетелазаматтары мен бастауышдеңгейдеүйренушілергеқолайлы.

3) Soyle.kz

Қазақтілінүйренугеарналғанзаманауи платформа.

Қолжетімді:

• ойынтүріндегіжаттығулар;

• сөйлесудиалогтері;

• мобильдіқосымша;

• ауызекісөйлеутіліндамыту.

Мысал: күнделіктітілдіктәжірибежасауғақолайлы.

4) Tilalemi.kz

Тілсаясатымәселелерінеарналғанресми портал.

Қолжетімді:

• оқуқұралдары;

• сөздіктер;

• кітаптар;

• мультимедиялықматериалдар.

5) Emle.kz

Қазақтілініңорфографиясы мен грамматикасынаарналғанресми ресурс.

Қолжетімді:

• емлеережелері;

• грамматикалықнормалар;

• анықтамалықматериалдар.

6) Kitap.kz

Қазақтіліндегіэлектрондыкітапханажәнеаудиокітаптарплатформасы.

Қолжетімді:

• көркемәдебиет;

• ертегілер;

• аудиокітаптар;

• классикалықжәнезаманауиәдебишығармалар.

Мысал: тыңдауарқылыүйренудіқалайтындарғақолайлы.

7) Termincom.kz

Ресмитерминологиялық база.

Қолжетімдімүмкіндіктер:

• мемлекеттіктерминологиялыққор;

• кәсібижәнеғылыми лексика.

Қазақтілініскерлікжәнекәсібиүйренугеқолайлы.

3.            Оқытукурсынөтіп, білімдібекіту

Жақсынәтижеалуүшінкелесіұсыныстардыорындағанжөн:

• күнделіктікемінде 20–30 минут оқу;

• грамматика, оқу, тыңдалымжәнесөйлесутәжірибесінқатардамыту;

• жаттығулар мен тесттердіорындау;

• мобильдіқосымшалардыпайдалану.

Қандайқұжаттарқажет?

Қазақтілінөзбетінше онлайн үйренуүшінқұжатталапетілмейді.

Мемлекеттік онлайн-курстарғатілдердіоқытуорталықтарыарқылытіркелукезіндемынақұжаттарқажетболуымүмкін:

• жекекуәлік;

• байланысдеректері.

Үйренуші (оқушы) қандайнәтижеалады?

Оқытунәтижесіндепайдаланушы:

• мемлекеттіктілдімеңгереді;

• сөйлесудағдыларынжақсартады;

• грамматика мен емленіүйренеді;

• кейбіркурстардаоқуданөткенітуралы сертификат ала алады.

Қосымшаақпараталуүшінқайдажүгіну керек?

Қазақтілін онлайн оқытусұрақтарыбойынша «ШығысҚазақстаноблысыныңмәдениетбасқармасы» ММ хабарласуғаболады,

Мекен-жайы: Өскеменқаласы, Қазақстанкөшесі 63

Телефон: 7 (7232) 701-167, 701-186.

Терминдер

Онлайн-оқыту — интернет арқылыэлектрондықбілім беру ресурстарынпайдаланаотырыпқашықтаноқыту.

Мемлекеттіктіл — ҚазақстанРеспубликасындамемлекеттікмәртебегеиеқазақтілі.

A1, A2, B1, B2, C1 — тілдімеңгерудіңхалықаралықдеңгейлері, бастапқыдеңгейденбастапжоғарыдеңгейгедейін.

онлайн курс

тегіноқыту

мемлекеттіктіл

оқытуорталықтары

тегіноқытуресурстары

20

Іс-шара өткізу үшін сахналық алаңды, мәдениет үйін немесе концерт залын қалай жалға алуға болады?

Концерт залын, мәдениет үйін немесе сахналық алаңды жалға алу үшін келесі әрекеттерді орындау қажет:

1. Іс-шара өткізілетін алаңды анықтау

Мәдениет нысанын таңдау қажет:

• концерт залы;
• мәдениетүйі;
• мәдениетсарайы;
• филармония;
• театр алаңы;
• өзге де сахналықалаңдар.

Мысалы: концерт, конференция, фестиваль, шығармашылықкешөткізу.

2. Алаңдыжалғаалутуралыөтініш беру

Мәдениетнысаныныңтеңгеріміндетұрғанұйымға не объект коммуналдықменшіктеболғанжағдайдаоблыстыңкоммуналдықмүлкінбасқарудыжүзегеасыратынжергіліктіатқарушыорганғажүгінуқажет.

Өтінішмәдениетнысаныорналасқанжербойыншаберіледі.

Өтініштемынадаймәліметтердікөрсетуұсынылады:

• іс-шара өтетінкүн;
• басталужәнеаяқталууақыты;
• іс-шараныөткізумақсаты;
• қатысушылардыңнемесекөрермендердіңболжамды саны;
• іс-шараның форматы.

3. Қажеттіқұжаттардыұсыну

Жалдаушартынжасауүшінтөмендегіқұжаттарталапетілуімүмкін.

Жеке тұлғаларүшін:

• жекекуәлік;
• байланысдеректері;
• сенімхат (қажетболғанжағдайда).

Заңдытұлғаларүшін:

• БСН (бизнес-сәйкестендірунөмірі);
• құрылтайқұжаттары;
• банктікдеректемелер;
• өкілдіңсенімхаты (қажетболғанжағдайда).

Концерттер, фестивальдер, театр қойылымдары, шоу-бағдарламаларжәнеәртістердіңқатысуымен не сахналықжабдықтардыпайдалануарқылыөткізілетінөзге де іс-шараларкезіндеқосымшамынадайқұжаттарсұратылуымүмкін:

·      сценарийлікжоспарнемесеіс-шара бағдарламасы - егеріс-шарада әртістердіңөнеркөрсетуі, шығармалардыкөпшілікалдындаорындау, театр қойылымы, концерттікбағдарламанемесересмирәсімқарастырылса;

·      орындаушылардың, жүргізушілердіңнемесеқатысушылардыңтізімі - егеріс-шарағаәртістер, музыкалықұжымдар, спикерлер, жүргізушілернемесеөзге де шақырылғанқатысушыларқатысса;

·      техникалық райдер - егералаңдытехникалықдайындаудыталапететіндыбыстық, жарық, мультимедиялық, сахналықнемесеөзге де арнайыжабдықтардыпайдаланужоспарланса;

·      шетелдікәртістерқатысқанжағдайда ШҚО Ішкісаясатбасқармасыменкелісуталапетіледі.

Аталғанқұжаттардыұсынуқажеттілігіжалдаушартыныңталаптарына, мәдениетмекемесініңішкіқағидаларынажәнеобъектініңтехникалықмүмкіндіктерінебайланыстыайқындалады.

4. Жалғаалушарттарынкелісу

Ұйымментөмендегімәселелеркелісіледі:

• алаңдыпайдаланукүні мен уақыты;
• жалдауқұны;
• техникалықсүйемелдеу;
• дыбыстық, жарықжәнесахналықжабдықтардыпайдалану;
• техникалықперсоналдыңқатысуы.

Қоғамдықтәртіпті, өрткеқарсыжәнетерроризмгеқарсықауіпсіздіктіқамтамасызетушараларыжалдаушартыныңталаптарына, мәдениетнысаныныңішкіқағидаларына, сондай-ақҚазақстанРеспубликасызаңнамасыныңталаптарынасәйкесіс-шараныңформатына, қатысушыларсанынажәнеөткізуерекшеліктерінеқарайайқындалады.

5. Шартжасау

Өтінішқаралғаннанкейін:

• жалдау (мүліктікжалдау) шарты; немесе
• іс-шараныбірлесіпөткізутуралышартжасалады.

Шартқақолқойылғаннанкейінтөлемресмибанктікдеректемелербойыншажүргізіледі.

Өтінішберушіқандайнәтижеалады?

Белгіленгенталаптарсақталғанжағдайдаөтінішберушікелісілгенкүн мен уақыттасахналықалаңды, мәдениетүйіннемесе концерт залыніс-шара өткізуүшінпайдалануқұқығыналады.

Мысал

Ұйымдастырушы 300 көрерменгеарналған концерт өткізудіжоспарлайды. Олүшін объект орналасқанжердегімәдениетүйінежүгініп, концерт залынжалғаалутуралыөтінішбереді, іс-шара бағдарламасынұсынады, жалдауқұнынкеліседіжәнешартжасалғаннанкейін концерт өткізуқұқығыналады.

Қосымшаақпараталуүшінқайдажүгінугеболады?

Сахналықалаңды, мәдениетүйіннемесе концерт залынжалғаалумәселелерібойынша:

• объект теңгеріміндетұрғанмәдениетұйымына;
• мәдениетнысаныорналасқанжердегіжергіліктіатқарушыорганның (әкімдіктің) мәдениетбөліміненемесемәдениетбасқармасынажүгінугеболады.

Өзектібайланысдеректерінтиістіәкімдіктіңнемесемәдениетұйымыныңресми интернет-ресурсынаннақтылағанжөн.

Терминдер

Жалдау (мүліктікжалдау) — мүліктіақытөлеунегізіндешартбойыншауақытшаиеленугежәнепайдалануға беру.

Жергіліктіатқарушы орган — облыс, қаланемесеауданәкімдігі.

БСН — заңдытұлғаның бизнес-сәйкестендірунөмірі.

Сахналықалаң — концерттер, спектакльдер, конференцияларжәнеөзге де іс-шараларөткізугеарналғанжабдықталғанүй-жайнемесекеңістік.

сахналықалаңдыжалғаалу

концерт залынжалғаалу

мәдениетүйінжалғаалу

іс-шара өткізуүшінзалдықалайжалғаалуғаболады

концерт өткізугеарналғаналаңдыжалғаалу

іс-шара өткізугеарналғанүй-жайдыжалғаалу

мәдениетүйі

жалдаушарты

іс-шара өткізу

21

Қандай жастан бастап баланы спорт мектебіне жазуға болады?

Балаларды спорт мектебіне жазу таңдалған спорт түрі үшін белгіленген минималды жастан басталады. Міндетті минималды жас Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрлігінің № 42 бұйрығымен анықталған. Мысалы:

·     конькимен сырғанау сырғанау - 4-5 жастан бастап;

·     спорттық гимнастика және көркем гимнастика, теннис, шайбалы хоккей - 5-8 жастан бастап;

·     жүзу, су поло, шахмат, шашки, тоғызқұмалақ, каратэ түрлері -7-9 жастан бастап.

Белгіленген жасқа жетуден басқа, қабылдау үшін таңдалған спорт түрі бойынша жаттығулардың жүргізілуіне қарсы көрсетілімдердің болмауы туралы медициналық қорытынды мен спорт мектебінің қабылдау ережелерінде көзделген құжаттарды ұсыну қажет.

Белгілі бір спорт түрлері бойынша қабылдау ережелері іріктеу немесе бақылау нормативтері бойынша шарттарды да қамтуы мүмкін.

Мысал

Ата-ана 6 жастағы баласын спорт мектебінің жүзу секциясына жазғысы келеді. Жүзу бойынша бастапқы даярлық тобына қабылдаудың минималды жасы 7 жасты құрайтындықтан, бала белгіленген жасқа жеткенде және қажетті құжаттарды ұсынғанда ғана қабылданады.

Терминдер

Алғашқы даярлық тобы — спорттық даярлықтың алғашқы кезеңі, ол кезеңде балалар белгіленген жастағы және заңнама талаптарына сәйкес келетін талаптарға сай қабылданады.

Медициналық рұқсат — таңдалған спорт түрімен айналысуға қарсы көрсетілімдердің жоқтығы туралы медициналық қорытынды.

Бақылау нормативтері — физикалық немесе арнайы даярлық деңгейіне қатысты талаптар, олар қабылдау ережелерінде кейбір спорт түрлері бойынша көзделуі мүмкін.

спорт мектебі

нешежастанбаланы спорт мектебінежазуғаболады

спорт мектебінеқабылдаужасы

баланы спорт мектебінежазу

22

Мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спортшыларды спорттық киіммен және спорттық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ете ме?

Балалар-жасөспірімдер спорт мектептері қызметінің қағидаларына сәйкес мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебі спортшыларды және жаттықтырушы-оқытушылар құрамын спорттық киіммен, спорттық аяқ киіммен, спорттық құрал-жабдықтармен және спорттық жабдықтармен қамтамасыз етеді.

Бұл ретте берілетін спорттық киімнің, спорттық аяқ киімнің, спорттық құрал-жабдықтар мен спорттық жабдықтардың көлемі мен тізбесі мекеменің қаржылық мүмкіндіктеріне және тиісті спорт түрінің ерекшеліктеріне байланысты айқындалады.

Мысал

Бала мемлекеттік балалар-жасөспірімдер спорт мектебіне қабылданғаннан кейін ата-анасына спорттық киім сатып алу қажеттігі туралы хабарланды. Ата-аналар спорт мектебінің әкімшілігіне жүгініп, спорттық киімнің, спорттық аяқ киімнің, спорттық құрал-жабдықтар мен спорттық жабдықтардың қайсысы спорт мектебі тарапынан берілетінін, ал қайсысын өз қаражаты есебінен сатып алу қажет екенін нақтылай алады.

Терминдер

Спорттық құрал-жабдықтар — оқу-жаттығу процесі мен спорттық іс-шараларды өткізу кезінде пайдаланылатын құралдар мен керек-жарақтар.

Спорттық киім — тиісті спорт түрімен айналысуға арналған спорттық киім мен спорттық аяқ киім.

Балалар-жасөспірімдер спорт мектебі — спорт резервін және жоғары дәрежелі спортшыларды даярлау жөніндегі оқу-жаттығу процесін жүзеге асыратын дене шынықтыру-спорт ұйымы

балалар-жасөспірімдер спорт мектебі

спорттық киім

спорттық құрал-жабдықтар

спорттық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету

спорттық киіммен қамтамасыз ету

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

Тауарлық балықты табиғи резервуардағы торларда өсіруге бола ма, егер ол ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жатпаса?

Иә, егер тоған ерекше қорғалатын табиғи аумақтар санатына жатпаса, табиғи су қоймасында балықты торлы немесе көлдік-тауарлық өсіруді ұйымдастыру мүмкін болады. Қазақстан Республикасының заңнамасы жалпыға ортақ пайдаланылатын табиғи су айдындарында аквамәдени қызметті жүргізуге рұқсат береді, бірақ белгіленген талаптар сақталған жағдайда ғана. Мұндай қызметті бастау үшін су айдыны аквамәдениет субъектісіне балық шаруашылығы су айдыны немесе су айдынының учаскесі ретінде ресми түрде бекітілуі керек. Осыдан кейін аквамәдениет субъектісі таңдалған балық түрлерін өсірудің экологиялық рұқсат етілгендігін растайтын биологиялық негіздемеге, сондай-ақ өсіру технологиясын, өндіріс көлемін және резервуарды қорғау шараларын қамтитын даму жоспарына ие болуға міндетті. Бұл құжаттар экономиканың экожүйеге әсерін бағалауға және су ресурстарын ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Бұл тәсіл аквамәдениеттің дамуы мен табиғи ортаны сақтау арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етеді.

Мысалы: Кәсіпкер тор шаруашылығын табиғи көлге орналастыра алады, егер ол ұлттық саябақтың немесе қорықтың бөлігі болмаса, пайдалану құқығы алынған, биологиялық негіздеме жасалған, даму жоспары бекітілген жағдайда. Бұл құжаттарды рәсімдемей, су қоймасы ерекше қорғалатын табиғи аумақ мәртебесіне ие болмаса да, қызмет заңсыз болып саналады.

тауарлықбалықөсіру

торларда өсіру

ерекшеқорғалатынтабиғиаумақтарғажатпайды

2

Аквамәдениет үшін табиғи су қоймасын (тор немесе көл-тауарлық балық шаруашылығы) пайдалану үшін су сервитутына қалай рұқсат алуға немесе орнатуға болады?

Пайдалану құқығын алу үшін келесілер қажет.

1. Резервтік балық шаруашылығы су айдындарының тізіміне су айдынын қосу

Уәкілетті орган бассейндік су инспекциясымен келісілгеннен кейін резервтік су айдындарының тізімін қалыптастырады және жариялайды. Пайдалану тек осы тізімдегі су объектілеріне қатысты мүмкін.

2. Су айдынын пайдалану құқығын алу

2.1. Конкурстық тәртіп (негізгі әдіс)

Шаруашылық қызмет құқығын алу үшін:

Өтініш беруші конкурсқа қатысуға құжаттар тапсырады.

 Белгіленген кепілдік жарнасын енгізеді.

Конкурста жеңеді.

Көл-тауар немесе тор қызметін жүзеге асыруға уәкілетті органмен шарт жасасады.

Су қоймасын бекіту мерзімі-10 жылдан 49 жылға дейін, паспорттау негізінде анықталады.

2.2. Конкурссыз ұсыну (ерекше жағдайлар)

Жергілікті маңызы бар су айдындары конкурссыз бекітіледі, егер:

олар толығымен бір меншік иесінің немесе жалға алушының жер учаскелерінде орналасқан;

резервтік су қоймаларының тізіміне енгізілген;

тиісті өтінім берілді.

Егер тоған бірнеше меншік иелерінің учаскелерінде орналасса, қалғандарынан жазбаша бас тарту қажет.

3. Құқық алғаннан кейін міндетті әрекеттер

Аквамәдениет субъектісі:

1 жыл ішінде биологиялық негіздемені әзірлеу және келісу;

келісілгеннен кейін 1 ай ішінде даму жоспары бекітілсін;

биологиялық негіздемеде көзделген аквашаруашылық объектілерін көбейтуге және (немесе) күтіп-ұстауға, өсіруге байланысты қызметті жүзеге асыруға;

аквашаруашылықты су биологиялық ресурстарына және оларды қоршаған ортаға зиян келтіруге жол бермейтін тәсілдермен және әдістермен жүргізуді қамтамасыз етуге;

уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес биологиялық негіздемені әзірлеуді қамтамасыз етуге;

уәкілетті органға әкімшілік деректерді мемлекеттік статистика саласындағы уәкілетті органмен келісу бойынша бекітілген аквашаруашылық саласындағы әкімшілік деректерді жинауға арналған нысандарға сәйкес ұсынуға;

уәкілетті орган бекіткен қағидаларға сәйкес қарсы міндеттемелерді орындау бойынша ақпарат беруге;

су объектілерінде аквашаруашылық объектілерінің бөгде немесе генетикалық модификацияланған түрлерін интродукциялауға жол бермеуге;

ветеринариялық (ветеринариялық-санитариялық) талаптарды, сондай-ақ халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы қағидалар мен талаптарды сақтауға;

уәкілетті орган айқындаған тәртіппен аквашаруашылықтың ақпараттық жүйесінде тіркелуге;

Құрып кету қаупі төнген жабайы фауна мен флора түрлерімен халықаралық сауда туралы конвенцияның I және II қосымшаларына түрлері енгізілген жануарларды жасанды жолмен өсіру жөніндегі қызметті жүзеге асыруды бастағаны немесе тоқтатқаны туралы хабарламаны Қазақстан Республикасының жануарлар дүниесін қорғау, өсімін молайту және пайдалану саласындағы заңнамасына сәйкес жіберуге;

Қазақстан Республикасының экология заңнамасының талаптарын сақтауға, сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау жөніндегі шараларға жәрдемдесуге міндетті.

4. Жағалау аймағы мен су кеңістігін пайдалану

Егер торларды, пирстерді, құрылыстарды немесе кірме жолдарды орналастыру қажет болса, қолданылады:

су сервитуты-су айдынының бір бөлігін шектеулі пайдалану құқығы (Су кодексі бойынша);

жер сервитуты немесежағалаубелдеуінжалғаалу (Жеркодексібойынша).

Сервитуттыаумағынажәнепайдаланутүрінебайланыстыуәкілетті орган немесе ЖАО ресімдейді.

5. Шектеулер

Егер су қоймасыболса, пайдаланумүмкінемес:

шаруашылыққызметкетыйымсалынғанерекшеқорғалатынтабиғиаумақтарғажатады;

табиғаттықорғауғанемесесанитарлықтыйымдарғаие;

ауызсуменқамтамасызетуүшінқолданылады.

рұқсаталу

сусервитутынорнату

аквамәдениетүшінпайдалану

торлы балық шаруашылығы

көл және тауарлықбалық шаруашылығы

3

Қоршаған ортаға жағымсыз әсер ететін объектінің санаты қалай анықталады?

Объектінің санаты оның қызметінің қоршаған ортаға қаншалықты әсер ететінін көрсетеді.

Соған байланысты қандай экологиялық талаптар қолданылатыны анықталады (мысалы, рұқсат алу немесе қоршаған ортаға әсерді бағалау қажеттілігі).

Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінің 12-бабына сәйкес, объектінің санаты:

• әсер ету деңгейі жоғары объектілер үшін — уәкілетті мемлекеттік органмен (ШҚО бойынша Экология департаменті);

• қауіптілігі төмен объектілер үшін — субъектінің (кәсіпкердің) өзі, мемлекетке хабарлау тәртібімен айқындалады.

Санатты анықтау критерийлері

Санатты белгілеу кезінде мыналар ескеріледі:

• шығарындылардың (эмиссиялардың) көлемі мен түрі;

• қолданылатын технологиялар;

• өндірістің экологиялық қауіптілік деңгейі;

• халықтың денсаулығына және қоршаған ортаға ықтимал әсері.

Санаттардың түрлері

Объектілер 4 санатқа бөлінеді:

• I санат — елеулі әсер (мысалы, ірі өнеркәсіп кәсіпорындары);

• II санат — орташаәсер;

• III санат — шамалыәсер;

• IV санат — еңтөменәсер.

Мысал

Ластаушызаттардыңкөпмөлшердешығарындысы бар ірізауыт I санатқажатады, ал қоршағанортағаәсерітөменшағынкәсіпорын III немесе IV санатқажатуымүмкін.

Терминдергетүсініктеме

Эмиссиялар — қоршағанортағаластаушызаттардыңшығарылуы.

Объектініңсанаты — кәсіпорынқызметініңқоршағанортағаәсеретудеңгейі.

Уәкілетті орган — экология саласындағымемлекеттік орган, объектініңсанатынайқындайды.

объектінің санаты

қоршаған ортаға жағымсыз әсері

ҚР Экологиялықкодексі

4

Қандай жағдайларда су ұңғымасын бұрғылауға және пайдалануға рұқсат қажет?

Егер жер асты суларын алу арнайы суды пайдалануға қатысты болса, яғни бизнес үшін пайдаланылса немесе белгіленген көлемнен асып кетсе, су алу ұңғымасын пайдалануға рұқсат қажет.

Рұқсат қажет болған кезде

Арнайы су пайдалануға рұқсат қажет, егер:

* жер асты сулары кәсіпкерлік немесе шаруашылық қызмет үшін пайдаланылады (көлік жуу, өндіріс, ауыл шаруашылығы және т. б.);

• жер асты суларын (минералдардан басқа) алу көлемі тәулігіне 50 м3 асады;

* минералдыжерастысуларықолданылады — кезкелгенкөлемде;

* су алукөлемітәулігіне 1000 м3 асады (қосымшажоба мен мониторинг қажет).

Рұқсатқажетболмағанкезде

Рұқсатқажетемес, егер:

* ұңғымажекетұрмыстыққажеттіліктерүшінқолданылады (үйдісуменжабдықтау, суару);

* кәсіпкерлікқызметжоқ;

* су алукөлемітәулігіне 50 м3 аспайды.

Қосымшаталаптар

Рұқсаттыресімдеукезінде:

* жерастысуларыныңбекітілгенқорларыныңболуы (көлеміасыпкеткенжағдайда);

* су деңгейінесепкеалуаспаптарынорнату;

* тәулігіне 1000 м3 артыққабылдаукезінде-су алужобасыжәне мониторинг бағдарламасы.

Маңызды

Ұңғыманы бизнес үшіннемесебелгіленгенкөлемненасыпкеткенжағдайдарұқсатсызпайдалануғатыйымсалынады.

Нәтижесі

Рұқсатболғанжағдайда су алуұңғымасынпайдаланузаңдынегіздердежүзегеасырылады.

Мысал

Егерұңғымажекеүйдісуменқамтамасызетуүшінпайдаланылса — рұқсатқажетемес. Егер су көлікжуунемесебасқа бизнес үшінпайдаланылсанемесекөлемітәулігіне 50 м3 — тен асса-арнайы су пайдаланудырәсімдеуқажет.

Терминдердітүсіндіру

Арнайы су пайдалану-рұқсатнегізіндешаруашылықнемесекәсіпкерлікқызметүшін су ресурстарынпайдалану.

Су алуұңғымасы - жерастысуларынөндіругеарналғанқұрылым.

Жерастысулары-жербағанындаорналасқансулар.

ұңғыманыбұрғылау

су алуұңғымасы

ұңғымағарұқсат

жерастысулары

арнайы су пайдалану

кәсіпкерлікқызмет

ҚР Су кодексі

5

Жер учаскесі су қорғау аймағына кіретінін қалай білуге болады?

Жер учаскесінің су қорғау аймағына немесе су қорғау белдеуіне түсетінін оның қоғамдық кадастрлық картада және мемлекеттік геоақпараттық жүйелерде орналасқан жерін тексеру арқылы білуге болады.

Қазақстан Республикасы Су кодексінің 85-бабына сәйкес жергілікті атқарушы органдар су қорғау аймақтары мен белдеулерінің шекаралары туралы деректерді қалыптастыруды және өзектендіруді қамтамасыз етеді. Бұл мәліметтер орналастырылады:

* Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымының мемлекеттік геопорталында map.gov.kz   

* жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастрының жария кадастрлық картасында map.gov4c.kz/egkn/

Қалай тексеруге болады

Учаскенің су қорғау аймағына кіретінін анықтау үшін сізге:

* қоғамдық кадастрлық картаны ашыңыз;

* өзіңіздің жер учаскеңізді кадастрлық нөмір немесе мекен-жай бойынша табыңыз;

* су қорғау аймақтары мен жолақтары бар қабаттарды көрсетуді қосыңыз;

* көрсетілген аймақтармен учаске шекараларының қиылысын тексеріңіз.

Қажетболса, сіз де жүгінеаласыз:

* Белгіленген су қорғауаймақтары мен белдеулерітуралыКеңістіктікдеректердіқалыптастыруды, жинауды, сақтаудыжәнеөзектендірудіқамтамасызететіноблыстардыңжергіліктіатқарушы органы (облысәкімдігі)

Маңызды

Егержеручаскесі су қорғауаймағынанемесебелдеугетүссе, онда оны пайдаланужәне салу бойыншашектеулерқолданылады.

Нәтижесі

Тексерунәтижелерібойыншаөтінішберуші су қорғауаймағынабайланыстышектеулердіңболуынемесеболмауытуралыақпараталады.

Мысал

Азамат өзенгежақынжердеқұрылыссалудыжоспарлапотыр. Жұмыстыбастамасбұрынолқоғамдықкадастрлықкартадағыучаскенітексередіжәнеаумақтыңбірбөлігі су қорғаубелдеуінетүсетінінанықтайды. Осығанбайланыстыолшектеулердіескередіжәнекелісуүшінуәкілеттіоргандарғажүгінеді.

Терминдердітүсіндіру

Су қорғауаймағы-пайдаланудыңерекшережиміқолданылатын су объектісінеіргелесаумақ.

Су қорғаубелдеуі-қатаңшектеулері бар су қорғауаймағыныңбөлігі (әдеттежағадан 35 метргедейін).

Жариякадастрлық карта-жеручаскелеріжәнеолардыңшекараларытуралымәліметтердіқамтитын онлайн-карта.

Ұлттықкеңістіктікдеректеринфрақұрылымы-аумақтар мен шектеулертуралыақпараты бар мемлекеттікгеодеректержүйесі.

су қорғауаймағы

су қорғаубелдеуі

жеручаскесі

жариякадастрлық карта

учаскенітексеру

шектеулер

су объектісі

аймақтардыңшекаралары

6

Аң аулауға қандай мерзімдерде рұқсат етіледі және қолданыстағы аңшылық маусымының мерзімдерімен қайдан танысуға болады?

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрі міндетін атқарушының 2015 жылғы 27 ақпандағы № 18-03/157 бұйрығымен бекітілген Аң аулау қағидаларының 11-қосымшасына сәйкес аң аулау мерзімдері төмендегідей белгіленген:

Ескертпелер:

•           Қазақстан Республикасының Қызыл кітабына енгізілген түрлерді қоспағанда;

•           Солтүстік аймақ: Ақмола, Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазақстан облыстары, Қарағанды облысының Осакаров, Бұқар жырау, Нұра, Қарқаралы, Абай аудандары, Шығыс Қазақстан облысының Күршім, Катонқарағай, Ұлан, Алтай, Глубокое, Шемонаиха, Үлкен Нарын, Марқакөл аудандары және Риддер қаласына қарасты жерлер, сондай-ақ Абай облысының Абай, Бесқарағай, Бородулиха, Жарма, Көкпекті, Жаңасемей аудандары және Семей қаласына қарасты жерлер.

•           *Оңтүстік аймақ: Алматы, Атырау, Жамбыл, Жетісу, Қызылорда, Маңғыстау, Түркістан, Ұлытау облыстары, Қарағанды облысының Шет, Ақтоғай аудандары, Шығыс Қазақстан облысының Тарбағатай, Зайсан аудандары, Абай облысының Ақсуат, Аягөз, Үржар, Мақаншы аудандары.

Аң аулау, аң аулау мерзімдері, аңшылық маусымы, жануарлар түрлері.

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

5 млн. теңгеге дейін грант беру бойынша конкурсқа қалай қатысуға болады?

Әлеуметтік, кәсіпкерлік субъектілері үшін мемлекеттік гранттар беру қағидаларына сәйкес грант беру жөніндегі конкурсқа әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне енгізілген кәсіпкерлер немесе «Бір ауыл – Бір өнім» бағдарламасының финалистері қатыса алады.

Гранттар

Финалисттар

Конкурс

2

Кен іздеушіліккелицензия қалай алуға болады?

Құрылыс лицензиясын алу үшін Сізге: «Электрондық лицензиялау» порталына кіріңіз немесе тіркеліңіз. «Қызметті онлайн тапсырыс беру» батырмасын басқаннан кейін ашылған «Электрондық лицензиялау» порталының бетінде пайдалы қатты қазбалар саласындағы уәкілетті орган бекітетін нысан бойынша өтінімді

толтырыныз.

Өтініште келесі мәліметтер болуы тиіс:

1) өтініш иесінің тегі, аты және әкесінің аты (егер ол жеке басын куәландыратын құжатта көрсетілсе), тұрғылықты жері, өтініш иесінің жеке басын куәландыратын құжаттар туралы мәліметтер;

2) өтініш иесі пайдалануға беру үшін сұрап отырған кен іздеушілік учаскесін айқындайтын, бұрыш нүктелерінің географиялық координаттары бар және жалпы алаңы көрсетілген масштабтағы кен іздеушілік аумағына нұсқау.

Өтінішке мынадай құжаттар қоса беріледі:

1) өтініш иесі бекіткен және кен іздеушілік кезінде пайдаланылуы жоспарланып отырған механикаландыру құралдары мен жабдықтың тізбесін, сондай-ақ кен іздеушілік учаскесінде жүргізілуі жоспарланып отырған кен іздеушілік жөніндегі жұмыстың түрлері мен тәсілдерінің сипаттамасын қамтитын құжат;

2) аумағына осы тармаққа сәйкес өтініш берілетін жер пайдаланушының немесе жер учаскесінің жеке меншік иесінің, сондай-ақ жер қойнауы учаскесін пайдаланушының келісімі;

3) егер өтініш беруші кен іздеушілікке арналған лицензия қолданысының алғашқы жылы ішінде механикаландыру құралдарын пайдалануға ниет білдірсе, кен іздеушілік жоспары.

Өтінішке қоса берілетін құжаттардың көшірмелерін нотариат куәландыруға тиіс.

Өтініш пен оған қоса берілетін құжаттар қазақ және орыс тілдерінде толтыруы тиіс.

Лицензия

Жер пайдалы қазбалар қойнау.

3

Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі (ӘКС) кім бола алады?

Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілері болып егер олардың тіркелгеніне кемінде бір жыл өткен болса  ірі кәсіпкерлік субъектілерінен басқа, тек жеке кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар танылады. Міндеттішарт – әлеуметтіккәсіпкерліктіңтөртсанатыныңбірінесәйкескелуі.

Әлеуметтік кәсіпкерлік

Заңды тұлғалар

4

Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектілерінің тізіліміне ену үшін өтінішті қашан және қайда беру қажет?

Өтініштерді қабылдау тоқсан сайын тиісті айдың 1-15 аралығында жүргізіледі. Құжаттар ШҚО кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасында қабылданады, мекенжайы: Өскемен қ., М. Горький көшесі, 40, телефон: 8 (7232) 71-32-65. Қабылдау туралы ақпарат басқарманың ресми сайтында және  Instagram, YouTube — @upiir_vko әлеуметтік желілерінде жарияланады.

Субъектілерініңтізілімінеену

Өнеркәсіп.

5

Қандай кәсіпкерлер әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі мәртебесін ала алады?

1-санат: Қызметкерлердің кемінде 50%-ын (және кемінде 2 адамды) ТӘОТ қатарынан жұмысқа қабылдайды.

2-санат: ТӘОТ өндірген тауарлар мен қызметтердің өткізілуіне жәрдемдеседі. Бұл қызметтен түскен табыс жалпы табыстың кемінде 50%-ын құрауы тиіс.

3-санат: ТӘОТ үшін арнайы тауарлар немесе қызметтер өндіреді, оларға тең мүмкіндіктер береді. Табыстың 50%-дан астамы осы қызметтен түсуі шарт.

4-санат: Қызметі қоғамдық пайдалы мақсаттарға бағытталған: балаларға, қарттарға көмек, сауықтыру, психологиялық-педагогикалық қолдау, салауатты өмір салтын насихаттау және т.б. Бұл қызметтен түскен табыс жалпы табыстың кемінде 50%-ын құрауы қажет.

Әлеуметтік кәсіпкерлік субъектісі

Әлеуметтік осал топтар

6

C5 «бизнес-иммигрант» санатындағы бастапқы визаны ұзарту үшін әкімдік өтінішхатын (ходатайствосын) қалай алуға болады?

C5 визасын және оны ұзартуға өтінішхат алуға кімдер құқылы

C5 «бизнес-иммигрант» визасы — Қазақстанда бизнес ашуды немесе дамытуды жоспарлаған шетел азаматтарына арналған виза.

«Халықтың көші-қоны туралы» ҚР Заңына сәйкес, бизнес-иммигрант:

- кәмелет жасқа толған болуы тиіс;

- елге кірген күннен бастап 2 ай ішінде ЖШС (ТОО) немесе ЖК тіркеуі не қолданыстағы қазақстандық компанияның құрылтайшыларының қатарына кіруі тиіс;

- жарғылық капитал енгізіп, қызметін бастауы қажет.

Осы талаптар орындалғаннан кейін ғана шетелдік кәсіпкер C5 визасын ұзарту үшін әкімдіктен өтінішхат алуға жүгіне алады.

Әкімдік өтінішхатын алу үшін негізгі талаптар

Өтінішхат бастапқы бір реттік C5 визаны көп реттік визаға ұзарту үшін қажет.

Әкімдікке мынадай құжаттар тапсырылады:

1. Облыстың кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы басшысының атына өтініш.

2. Шетел азаматының паспорты (салыстыру үшін түпнұсқасы).

3. Бастапқы C5 визасының немесе уақытша тұруға рұқсаттың (РВП) көшірмесі.

4. Бизнес-жоспар, оның ішінде:

- қызметтің мақсаттары мен бағыттары,

- жоспарланған инвестициялар,

- даму перспективалары,

- жоспарланған қызметкерлер саны.

5. Қазақстан Республикасында заңды тұлға ретінде тіркелгенін растайтын анықтама.

6. Өкілге сенімхат (егер құжаттарды ҚР азаматы тапсырса).

Әкімдік жобаның шынайылығы мен экономикалық өміршеңдігін бағалайды. Оң шешім қабылданған жағдайда өтініш берушіге көші-қон қызметі үшін өтінішхат беріледі.

Өтінішхат алынғаннан кейін не болады

Одан кейін шетел азаматы ҚР ІІМ көші-қон қызметіне мына құжаттарды тапсырады:

- өтініш-сауалнама;

- паспорт және оның көшірмесі;

- фотосурет;

- әкімдіктің өтінішхаты;

- медициналық сақтандыру;

- соттылығы жоқ екені туралы анықтама (қажет болған жағдайда);

- тұратын мекенжайын растау құжаты.

Құжаттар 15 жұмыс күніне дейін қаралады. Оң шешім қабылданған жағдайда, әдетте 2 жылға дейінгі мерзімге көп реттік C5 визасы беріледі.

Маңызды

Егер бизнес-иммигрант міндеттемелерін орындамаса (компания тіркелмесе, капитал енгізілмесе, қызмет басталмаса), әкімдік бұл туралы көші-қон органдарына хабарлауға құқылы. Бұл визаны ұзартудан бас тартуға немесе елде болу мерзімін қысқартуға негіз болады.

Мысал

Илья — шетел азаматы, 90 күнге бір реттік C5 визасын алып, Қазақстанға кірді.

2 ай ішінде ол:

- ЖШС жауапкершілігі шектеулі серіктестігі (LLP) тіркеді;

- жарғылық капиталды қазақстандық банктегі есепшотқа енгізді;

- бизнес-жоспар дайындады (инвестиция көлемі, даму жоспары, қанша қызметкер алатыны).

Осы құжаттарды Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына тапсырып, C5 визасын ұзарту үшін өтінішхат сұрады. Әкімдік бизнес-жоспарды қарап, оң қорытынды жасап, өтінішхат берді. Сол құжатпен Илья көші-қон қызметіне жүгініп, 10–15 жұмыс күнінен кейін 2 жылға дейінгі мерзімге көп реттік C5 визасын алды.

Назар аударатын жайттар

- Құжаттарды визаның мерзімі аяқталмай тұрып алдын ала тапсыру қажет.

- Компания қызметі нақты болуы тиіс: бухгалтерия, салық, есептілік жүргізілуі керек.

- Әлсіз немесе толық емес бизнес-жоспар әкімдік тарапынан өтінішхат беруден бас тартуға негіз болуы мүмкін.

әкімдік өтінішхатын алу

С5 санатындағы бастапқы визаны ұзарту

бизнес-иммигрант

7

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің қаулысына кен ізденушілік (старательдік) қызметке арналған жер учаскелерін енгізу қалай жүзеге асырылады?

Толық жауап

Өтініш қайда тапсырылады:

Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына.

Мекенжайы: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40.

Өтініш беру тәсілдері:

- жеке өзі немесе өкілі арқылы;

- пошта байланысы арқылы;

- электронды түрде e-Otinish порталы арқылы.

Өтініште міндетті түрде көрсетілуге тиіс мәліметтер:

- өтініш берушінің аты-жөні / заңды тұлғаның атауы, байланыс деректері;

- жер учаскесінің координаттары (WGS-84 жүйесінде);

- орналасқан жері (ауданы, бағдарлық нүктелері);

- жер учаскесінің алаңы (500 м²-ден 5 гектарға дейін);

- пайдалану мақсаты — кен ізденушілік (старательдік) қызмет жүргізу.

Ұсынылатын қосымша құжат: координаттары көрсетілген жер учаскесінің схемасы.

Өтінішті қарау кезеңдері:

1. Өтінішті тіркеу.

2. Өтініштің Кодекстің 25-бабы, 19-бабының 3-тармағы және 269-бабының талаптарына сәйкестігін тексеру.

3. Мемлекеттік органдармен ведомствоаралық келісімдер жүргізу (қажет болған жағдайда). Шығыс Қазжерқойнауының өңіраралық департаменті, ШҚО экология департаменті, ШҚО жер қатынастары басқармасы.

4. Облыс әкімдігі жер учаскесін қаулымен бекіту немесе заңнама талаптарына сәйкес келмеген жағдайда бас тарту шешімдердің бірін қабылдайды:

Әкімдік қаулысы қабылданғаннан кейін жер учаскесі кен ізденушілік (старательдік) қызметке рұқсат етілген аумақтар тізбесіне енгізілген болып есептеледі.

Нормативтік талаптар

Кодекстің 25-бабы — кен ізденушілікке тыйым салынған аумақтар

Бұл бапта кен ізденушілік қызметке жол берілмейтін аумақтар көрсетілген. Атап айтқанда:

- ерекше қорғалатын табиғи аумақтар (қорықтар, ұлттық парктер және т.б.);

- қорғау аймақтары (тарихи-мәдени мұра объектілері, инженерлік құрылыстар маңы);

- рекреациялық аумақтар (демалыс, курорт, туристік аймақтар);

- санитариялық-қорғау аймақтары;

- заңнамада тыйым салынған өзге де аумақтар.

Егер жер учаскесі осы санаттардың біріне кірсе, онда кен ізденушілік қызметке жол берілмейді.

Кодекстің 269-бабы — жер учаскесінің көлеміне қойылатын талаптар

- ең аз көлемі — 500 м²;

- ең көп көлемі — 5 гектар.

Сонымен қатар жер учаскесінің шекаралары координаттар арқылы нақты белгіленуге және тыйым салынған аумақтармен қабаттаспауы тиіс.

Кодекстің 19-бабының 3-тармағы — жер учаскесінің шекараларын белгілеу тәртібі

Жер қойнауын пайдалану учаскесінің шекаралары:

- нақты әрі дәл белгіленуі;

- координаттармен бекітілуі;

- басқа учаскелермен және шектеу аймақтарымен қиылыспауы тиіс.

Мысал:

Азамат Иванов Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасына келесі мәліметтермен өтініш береді:

- жер учаскесінің координаттарын (мысалы, 49.1234 N, 82.5678 E) және алаңы 3 гектар екенін көрсетеді;

- учаскенің орналасу схемасын және россыпты бағалы металдарды қолмен өндіру жоспарланғаны туралы түсіндірме жазады;

- тексеру нәтижесінде учаскенің ерекше қорғалатын табиғи аумақта орналаспағаны және рұқсат етілген ең жоғары көлемнен аспайтыны анықталады → бұл жағдайда жер учаскесі әкімдік қаулысымен бекітіледі.

кен ізденушілік қызметі

Шығыс Қазақстан облысы әкімдігінің қаулысы

өтініш беру

құжаттар тізбесі

жер учаскесін тізбеге енгізу тәртібі

8

Жаңадан бастаған кәсіпкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін қандай мемлекеттік қолдау қарастырылған?

Ісін жаңа бастаған кәсіпкерлер мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін мемлекеттік қолдаудың қаржылық және қаржылық емес шаралары көзделген.

Қаржылық емес қолдау

1. «Бастау Бизнес» жобасы бойынша тегін оқыту

«Бастау Бизнес» жобасы ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерді даярлаудың негізгі бағдарламаларының бірі болып табылады.

Оқыту Skills.enbek.kz платформасында тегін жүргізіледі және мыналарды қамтиды:

• кәсіпкерлік негіздері;

• бизнес-жоспарды әзірлеу;

• қаржылықжоспарлау;

• маркетинг және сату;

• бизнестіжүргізудіңқұқықтықнегіздері.

Оқытуқорытындысыбойыншатестілеуөткізіледі. Сәттіөткенжағдайда 3 жылбойыжарамды сертификат беріледі.

Сертификаттыңболуыгранттаралудықосаалғанда, мемлекеттікқолдаудыңжекелегеншараларынақатысуүшінміндеттішартболыптабылады.

2. Консультациялықжәнементорлыққолдау

Ісінжаңабастағанкәсіпкерлер «Атамекен» Ұлттықкәсіпкерлерпалатасыарқылы бизнес ашужәнежүргізумәселелерібойыншакеңес ала алады.

Менторлықпрактикалықұсыныстардыалуғамүмкіндікбереді:

• бизнестііскеқосу;

• клиенттердііздеу;

• сатудыұйымдастыру;

• бухгалтерлікесептіжүргізу;

• бизнестідамытужәнемасштабтау.

Мысалы, «Атамекен» КәсіпкерлерпалатасыжанындағыӘйелдеркәсіпкерлігіндамытуорталықтарындаісінжаңабастағанкәсіпкерлергетәжірибелітәлімгерлердіңқолдауыұсынылады.

3. Инфрақұрылымдыққолдау

«Іскераймақ» бағдарламасыаясындакәсіпкерлергежеңілдіктішарттарменөндірістікүй-жайлар мен жұмысалаңдарынакіругемүмкіндікберіледі.

Бұлүй-жайлардыжалғаалужәнеинженерліккоммуникациялардықосушығындарыназайтуғамүмкіндікбереді.

Қаржылыққолдау

1. Бизнестііскеқосуғаарналғанмемлекеттікгранттар

Жекелегенәлеуметтіксанаттарғажататыназаматтарөзісінашунемеседамытуүшінқайтарымсызмемлекеттік грант алуғаүміткер бола алады.

Қазіргіуақытта грант мөлшері 400 АЕК құрайды.

Грант:

• жабдықтардысатыпалу;

• мүкәммалсатыпалу;

• ауылшаруашылығыжануарларынсатыпалу;

• бизнес-жобаныіскеасыруүшінқажеттітұқымдар мен өзге де ресурстардысатыпалу.

Грант алуүшін «Бастау Бизнес» жобасыбойыншаоқытуданөтіп, бизнес-жоспардайындап, бағдарламашарттарынасәйкескелуқажет.

2. Жеңілдікті кредит беру

Шағынжәнешағынкәсiпкерлiксубъектiлерiүшiнжеңiлдiктiқаржыландырубағдарламаларықолжетiмдi.

Кредиттерекіншідеңгейдегібанктерарқылыинвестициялықмақсаттарғажәнеайналымқаражатынтолықтыруғаберіледі.

Пайыздықмөлшерлеменіңбірбөлігінмемлекетсубсидиялайды.

3. Қарыздарғакепілдік беру

Егеркәсіпкерде кредит алуүшінкепілдіктіқамтамасызетужеткіліксізболса, «Даму» қорықарызбойыншакепілдікбереалады.

Ісінжаңабастағанкәсіпкерлерүшінкепілдікмөлшеріқолданыстағықолдаубағдарламаларыныңшарттарынасәйкес кредит сомасының 85% дейінқұрауымүмкін.

4. Салықпреференциялары

Қызметтіңжекелегентүрлеріүшінарнайысалықрежимдерікөзделген.

Өзін-өзіжұмыспенқамтығаназаматтарқызметінсалықзаңнамасындабелгіленгентәртіппен E-Salyq Business қосымшасыарқылыжүзегеасыраалады.

Жеке кәсіпкерлерүшінсалықсалудыңжәнеесептіліктіңоңайлатылғантәртібі бар оңайлатылған декларация негізіндеарнайысалықрежиміқолжетімді.

Қолдауалуүшін не істеу керек

ЕгерСізөзісіңіздіашудыжоспарласаңыз:

1. «Бастау Бизнес» бағдарламасыбойыншаоқуданөту.

2. Бизнес-жоспардайындау.

3. Портал арқылықолдаубағдарламаларынақатысуғаөтінім беру Business.enbek.kz.

4. Қажетболғанжағдайда консультация алуүшін «Атамекен» Ұлттықкәсіпкерлерпалатасына не «Даму» қорыныңөңірлікфилиалынажүгіну.

5. Бизнестіңқажеттіліктерінебайланыстытиістіқолдаушарасынтаңдау.

Мысал

Азамат тұрмыстықтехниканыжөндейтіншеберханаашудыжоспарлапотыр. «Бастау Бизнес» жобасыбойыншаоқуданөткенненкейін бизнес-жоспардайындап, құрал-жабдықтарсатыпалуғамемлекеттік грант алып, кәсіпкерлікқызметтітіркеді.

Терминдер

Өзін-өзіжұмыспенқамтығаназамат - қызметінөзбетіншежүзегеасыратынжәнетабысалатынжекетұлға.

АЕК (айлықесептіккөрсеткіш) - жәрдемақыларды, айыппұлдарды, салықтардыжәнебасқа да міндеттітөлемдердіесептеуүшінқолданылатынкөрсеткіш.

«Даму» қоры - кәсіпкерліктіқолдаудыңмемлекеттікбағдарламаларыніскеасыратынұйым.

ЭЦҚ (электрондықцифрлыққолтаңба) - электрондықформаттамемлекеттіккөрсетілетінқызметтердіалуүшінпайдаланылатынжекеқолтаңбаныңэлектрондықаналогы.

Тәлімгерлік - тәжірибелікәсіпкернемесе маман ісінжаңабастағанкәсіпкергепрактикалықкөмеккөрсететінтәлімгерлікнысаны.

Атамекен

E-Salyq Business

государственная помощь бизнесу

самозанятость

предпринимательство

кәсіпкерлердімемлекеттікқолдау

өзін-өзіжұмыспенқамтығаназаматтардықолдау

жеңілдетілген кредит беру

Даму қоры

қарыздардыкепілдендіру

бизнескемемлекеттіккөмек

, өзін-өзіжұмыспенқамту

кәсіпкерлік

9

Бизнесті ашу, жүргізу және дамыту мәселелері бойынша кеңес алу үшін қайда жүгінуге болады?

Кәсіпкерлер мен өз ісін бастауды жоспарлап отырған азаматтар бизнесті ашу, жүргізу және дамыту мәселелері бойынша кеңес алу үшін келесі ұйымдарға жүгіне алады:

ШҚО Кәсіпкерлер Палатасы

Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Әуезов даңғылы, 26/1

Телефон: 8 (7232) 74-21-22

Бизнесті ашу және жүргізу, мемлекеттік қолдау шараларын алу, кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау, оқыту бағдарламаларына қатысу және бизнес-жобаларды сүйемелдеу мәселелері бойынша кеңес береді.

"Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ

Мекен-жайы: Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40

Телефондар: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41

Кәсіпкерлікті дамыту, бизнесті, әлеуметтік кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламаларын іске асыру мәселелері бойынша консультациялар береді.

«Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ ШҚО бойынша филиалы

Мекен-жайы: Өскемен қаласы, Жеңіс даңғылы, 6

Телефон: 8 (7232) 56-05-90

Кредиттер бойынша пайыздық мөлшерлемелерді субсидиялау, кредиттерге кепілдік беру және кәсіпкерлікті мемлекеттік қолдаудың басқа да құралдары мәселелері бойынша кеңес береді.

«Аграрлықнесиекорпорациясы» АҚ ШҚО бойынша филиалы

Мекен-жайы: Өскеменқаласы, ОралханБөкейкөшесі, 25/1

Телефон: 8 (775) 007-68-16

Агроөнеркәсіптіккешендегіжобалардықаржыландыружәнеауылдықкәсіпкерліктідамытумәселелерібойыншаконсультацияларбереді.

Мемлекеттіккірістероргандары

Қызметтітіркеунемесежүзегеасыруорныбойынша. Жеке кәсіпкердітіркеу, салықрежимінтаңдау, салықесептілігінұсынужәнесалықміндеттемелерінорындаумәселелерібойыншакеңесбереді.

Сондай-ақ, аталғанұйымдардагранттаралу, жеңілдетілген кредит беру, мемлекеттікқолдаубағдарламаларынақатысужәнежұмысістептұрғанбизнестідамытумәселелерібойыншаконсультацияларалуғаболады.

Мысал

Азамат азық-түлікөнімдерініңшағынөндірісінашудыжоспарлапотыр. Мемлекеттікқолдаушараларытуралыақпараталуүшінол ШҚО Кәсіпкерлерпалатасынажүгінді, ондабизнестітіркеу, қаржыландырудыңықтималкөздеріжәнекәсіпкерліктіқолдаудыңқолданыстағыбағдарламаларыбойыншакеңесалды.

Терминдердітүсіндіру

Әлеуметтіккәсіпкерлік - әлеуметтікмәселелердішешугебағытталғанжәнеәлеуметтіккәсіпкерліксубъектілерініңтізілімінеенгізілгенкәсіпкерлікқызмет.

Субсидиялау- мемлекеткәсіпкерге кредит бойыншасыйақытөлеужөніндегішығыстардыішінараөтейтінмемлекеттікқолдаунысаны.

Кепілдік беру - несиеалукезіндекәсіпкердіңқаржыұйымыалдындағыміндеттемелерініңбірбөлігібойыншакепілдік беру.

кәсіпкерлік

бизнес ашу

мемлекеттікқолдаушаралары

субсидиялау

кепілдік беру

"Даму" қоры

Аграрлықкредиттік корпорация

жеңілдіктікредиттеу

10

"Ақ Ниет" бағдарламасына қалай қатысуға болады?

"Ақ Ниет" бағдарламасына қатысу үшін екінші деңгейдегі банкке бизнес-жобамен және қажетті құжаттар топтамасымен жүгіну қажет. Банк өтініш берушінің кредит қабілеттілігін бағалауды жүргізеді және қаржыландыруды ұсыну мүмкіндігі туралы шешім қабылдайды. Жеңілдікті кредит беру жоба бағдарлама талаптарына және банктің оң шешіміне сәйкес болған кезде жүзеге асырылады. Кредит беру туралы оң шешім қабылданған жағдайда банк, "Даму" қоры және кәсіпкер арасында үш жақты шартқа қол қойылады.

Қайда бару керек

Бағдарламаға қатысу мәселелері бойынша кеңес алу үшін жүгінуге болады:

"Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ

Өскеменқаласы, М. Горький көшесі, 40

тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41

"Даму" кәсіпкерліктідамытуқоры"АҚШығысҚазақстаноблысыбойынша филиалы"

Өскеменқаласы, Жеңісдаңғылы, 6

тел.: 8 (7232) 56-05-90

Сондай-ақ, кеңесалуүшінкез-келгенекіншідеңгейдегібанккехабарласуғаболады.

Мысал

Кәсіпкержолбойындағыжолақтақонақүйашудыжоспарлапотыржәнежабдықсатыпалуғақаражатқажет. Олүшінекіншідеңгейдегібанкке бизнес-жобаменжүгінеді. Жобаныңоңбағасынанкейін "АқНиет" бағдарламасыбойынша 12,6% жеңілдіктінесиеалады.

Терминдердітүсіндіру

Жеңілдетілгенқаржыландыру - стандарттынарықтықшарттарменсалыстырғандатиімдірекшарттарменнесие беру.

Қаржыагенттігі - "Даму" кәсіпкерліктідамытуқоры" акционерлікқоғамы.

Қаржы институты - екіншідеңгейлі банк, ислам банкі, лизингтік компания, ислам лизингтіккомпаниясы, краудфандинг.

жеңілдіктіқаржыландыру

жеңілдіктінесие

"Даму" қоры

бизнестімемлекеттікқолдау

кәсіпкерлік

бизнестідамыту

кәсіпкерлергенесие беру

11

Несиелер бойынша субсидиялауды немесе кепілдендіруді қалай алуға болады?

Субсидиялау немесе кепілдік алу үшін қажетті құжаттар топтамасымен Екінші деңгейдегі банкке жүгіну қажет.

Банк өтініш берушінің кредит қабілеттілігін бағалауды жүргізеді және қаржыландыруды ұсыну мүмкіндігі туралы шешім қабылдайды. Жоба мақұлданған жағдайда кәсіпкерге мемлекеттік қолдаудың мынадай шаралары ұсынылуы мүмкін:

* кредит бойынша пайыздық мөлшерлеменің бір бөлігін субсидиялау;

* кепілмен қамтамасыз ету жеткіліксіз болған кезде кредит бойынша кепілдік.

Субсидиялау кәсіпкердің несие бойынша пайыздарды төлеу жөніндегі шығыстарын олардың мемлекет тарапынан ішінара өтемақысы есебінен төмендетуге мүмкіндік береді. Кепілдік меншікті кепіл мүлкі несие алу үшін жеткіліксіз болған жағдайларда беріледі.

Мемлекеттік қолдау шараларын ұсыну Банктің оң шешімі болған кезде жүзеге асырылады.

Қайда бару керек

Бағдарламаға қатысу мәселелері бойынша кеңес алу үшін жүгінуге болады:

"Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы" ММ

Өскеменқаласы, М. Горький көшесі, 40

тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41

"Даму" кәсіпкерліктідамытуқоры"АҚШығысҚазақстаноблысыбойынша филиалы"

Өскеменқаласы, Жеңісдаңғылы, 6

тел.: 8 (7232) 56-05-90

Сондай-ақ, кеңесалуүшінкез-келгенекіншідеңгейдегібанккехабарласуғаболады.

Мысал

Кәсіпкержиһазөндірісінашудыжоспарлапотыржәнежабдықсатыпалуғақаражатқажет. Олүшінекіншідеңгейдегібанкке бизнес-жобаменжүгінеді. Жобаоңбағаланғаннанкейінпайыздықмөлшерлеменіңбірбөлігінсубсидиялаунемесенесиебойыншакепілдіктүріндемемлекеттікқолдауалады.

Терминдердітүсіндіру

Субсидиялау - мемлекеткәсіпкерге кредит бойыншапайыздардытөлеужөніндегішығыстардыішінараөтейтінмемлекеттікқолдаунысаны.

Кепілдік- кәсіпкердің банк алдындағыміндеттемелерініңбірбөлігінкепілгерөзініңкепілменқамтамасызетілуіжеткіліксізболғанкездеқамтамасызететінмемлекеттікқолдаунысаны.

субсидиялау

кепілдік

"Даму" қоры

бизнестімемлекеттікқолдау

кәсіпкерлік

бизнестідамыту

кәсіпкерлерге кредит беру

12

«Бір ауыл - бір өнім» жобасына қалай қатысуға болады және ол қандай мүмкіндіктер береді?

            «Бір ауыл - бір өнім» жобасына қатысу үшін кәсіпкер жарияланған іріктеу шеңберінде өтінім беріп, сараптамалық бағалау үшін өз өнімін ұсынуы қажет. Өтінімдерді қабылдаудың басталғаны туралы ақпаратты Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасы Instagram (palatavko) әлеуметтік желісіндегі ресми интернет-ресурста және бетінде жариялайды.

Жоба жергілікті шикізаттан бәсекеге қабілетті өнім шығаратын жергілікті өндірушілерді анықтауға және қолдауға, сондай-ақ кәсіпкерлікті дамытуға және өңірлік брендтерді ілгерілетуге бағытталған.

Жобаға жергілікті шикізаттан тауарлар өндіретін кәсіпкерлер, қолөнершілер, ауыл шаруашылығы тауарларын өндірушілер және өңірдің бірегей өнімдерін шығаратын шағын және орта кәсіпкерліктің өзге де субъектілері қатыса алады.

Жобаға қатысу:

• өнімнің сараптамалық бағасын алу;

• бизнесті дамыту мәселелері бойынша консультациялық қолдау алу;

• өңірлік және республикалық көрмелерге, жәрмеңкелерге және басқа да іс-шараларға қатысу;

• өнімнің танымалдығын арттыру және өткізу нарығын кеңейту;

• әлеуетті серіктестермен және сатып алушылармен іскерлік байланыстар орнату;

• бизнесті дамыту үшін мемлекеттік грант алуға үміткер болу.

Жобаның финалистері мемлекеттік грантты алуға арналған конкурстық іріктеуге қатыса алады. Гранттар беруге өтінімдерді қабылдаудың басталғаны туралы ақпаратты «Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы» ММ жариялайды. Конкурсқа қатысуға өтінім портал арқылы беріледі kezekte.kz.

Жобаға қатысу грантты автоматты түрде алуға негіз болып табылмайтынын ескеру қажет. Грант беру туралы шешімді конкурстық комиссия белгіленген талаптарға сәйкес қабылдайды.

Қайда жүгіну керек

Жобаға қатысу, кәсіпкерлерді консультациялық қолдау және сүйемелдеу мәселелері бойынша:

Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлер палатасы

Өскемен қ., пр. Әуезов көшесі, 26/1

тел.: 8 (7232) 74-21-22

Конкурс өткізу және мемлекеттік гранттар беру мәселелері бойынша:

«Шығыс Қазақстан облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп басқармасы» ММ

Өскемен қаласы, М. Горький көшесі, 40

тел.: 8 (7232) 71-32-64, 71-32-65, 71-32-41

Мысал

Ауданнан келген кәсіпкер жергілікті шикізаттан табиғи өнім өндірумен айналысады. Өтінім беріліп, «Бір ауыл - бір өнім» жобасы шеңберінде іріктеуден өткеннен кейін оның өнімін сараптау комиссиясы одан әрі ілгерілету үшін ұсынды. Кәсіпкер консультациялық қолдау алып, көрмелерге қатысып, кейіннен мемлекеттік грант беру жөніндегі конкурсқа қатысуға өтінім берді.

Терминдерді түсіндіру

Мемлекеттік грант - кәсіпкерлік жобаны іске асыруға берілетін мемлекеттік қолдаудың өтеусіз және қайтарымсыз шарасы.

«Бір ауыл - бір өнім» жобасының финалисті - өнімдері сараптамалық іріктеуден өткен және одан әрі ілгерілету және мемлекеттік қолдау шараларына қатысу үшін ұсынылған жобаға қатысушы.

Бір ауыл - бір өнім

жергілікті өндіруші

мемлекеттік грант

кәсіпкерлерді қолдау

өнімді ілгерілету

бизнесті дамыту

өңірлік бренд

қолөнер шебері

ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші

, гранттар конкурсы

№

Жиі қойылатын сұрақ

Толық жауап

Негізгі сөздер және хештегтер

1

Өскемен қаласында тұрғындардың өмірі мен қауіпсіздігіне қауіп төндіретін қаңғыбас иттер тобын көрген жағдайда қайда жүгіну керек?

Халықтың өміріне қауіп төндіретін қаңғыбас иттердің тобын байқағанда қайда жүгіну керек?

Өскемен қаласында агрессивті қаңғыбас иттер тобын байқасаңыз, сізге Шығыс Қазақстан облысының Ветеринария басқармасына қарасты «Өскемен-Вет» ШЖҚ КМК-не жүгіну қажет. Мекенжайы: ШҚО, Өскемен қаласы, Меновное ауылы, Максим Горький көшесі, 11А. Электрондық өтініш беру: eOtinish.kz порталы арқылы онлайн түрде.

Өтініште міндетті түрде келесілерді көрсетіңіз:

1. Иттердің нақты орналасқан жері (көше, аудан, бағдар);

2. Жануарлардың саны мен мінез-құлқы (агрессивті, адамдарға шабуыл жасады ма және т.б.);

3. Адамдарға төнетін қауіп бар-жоғын (мысалы, мектеп, балабақша, аула маңында);

4. Кері байланыс үшін өзіңіздің байланыс деректеріңізді жазу керек.

Мүмкін болса, фото немесе бейнематериалды қоса тіркеу ұсынылады. Егер белгіленген мерзімде шара қолданылмаса, азамат сол органның әрекетіне (немесе әрекетсіздігіне) шағымды «Өскемен-Вет» КМК-ге; не болмаса ШҚО Ветеринария басқармасына бере алады. Мәселе шешілмеген жағдайда, азамат әкімшілік сот тәртібімен сотқа жүгінуге құқылы.

Мысал:

Өскемен қаласының тұрғыны №43 мектеп маңында иттер тобын байқады. Ол eOtinish порталы арқылы «Өскемен-Вет» мекемесіне өтініш жіберіп, мекенжай мен фотосуреттерді қоса тіркеді. Егер иттерді ұстау жұмыстары уақытында жүргізілмесе немесе жауапта нақты мерзім көрсетілмесе, азамат бұл әрекетсіздікке шағым беруге, ал қажет болса — сотқа жүгінуге құқылы.

Түсіндірме терминдер:

Қаңғыбас (иесіз) жануарлар – иесі жоқ немесе иесінің бақылауынан тыс жүрген жануарлар.

«Өскемен-Вет» ШЖҚ КММ – Шығыс Қазақстан облысының Ветеринария басқармасына қарасты коммуналдық кәсіпорын, Өскемен қаласы аумағында иесіз жануарларды ұстау және уақытша паналатумен айналысады.

Шағым – азаматтың өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау мақсатында мемлекеттік органның әрекетіне немесе әрекетсіздігіне қарсы жазбаша өтініші.

қаңғыбас иттер тобы

ұстап алу

қайда жүгіну

өмір мен қауіпсіздіккеқатер

2

Бруцеллезбен ауырған малдарды  санитариялық союға жіберілуі міндетпе?

Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 12 қарашадағы № ҚР ДСМ-114 бұйрығымен бекітілген санитариялық қағидаларға сәйкес, бруцеллезбен ауыратындығы зертханалық жолмен расталған жануарлар санитариялық союға жатады.

Сою мерзімі: – Диагноз қойылған сәттен бастап 15 күнтізбелік күннен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Сою орны: – Санитариялық сою ет комбинатында немесе арнайы сою пунктінде, ветеринариялық бақылау жағдайында өткізіледі.

Ауру жануарларды сою үшін арнайы санитариялық күн белгіленеді. Бұл күні тек індет жұқтырған жануарлар сойылады, ал барлық процесс ветеринариялық қызметтің бақылауымен өтеді.

Әрекет тәртібі:

1. Бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспектор жануар иесіне санитариялық союға жіберу туралы нұсқама (бұйрық) береді.

2. Союдан кейін барлық үй-жайлар, құрал-жабдықтар, көлік және құрал-саймандар толық дезинфекцияланады.

3. Барлық жұмыстар ветеринариялық қызметтің бақылауымен орындалады.

Мысал:

Егер ірі қара малының шаруашылығында бруцеллёз анықталса, ветеринария саласындағы уәкілетті орган оны оқшаулауға және санитарлық сойысқа жіберу туралы предписание береді. Иесі 15 күнтізбелік күн ішінде малды белгіленген күні санитарлық сойысқа өткізуге міндетті. Сойыс аяқталғаннан кейін үй-жайлар, құрал-жабдықтар және көлік міндетті түрде дезинфекциялануы тиіс.

Түсіндірме терминдер:

Бруцеллез – Brucella бактериялары қоздыратын, адам мен жануар үшін қауіпті жұқпалы ауру.

Санитариялық сою – жұқпалы аурумен ауырған немесе ауруға күдікті жануарларды індеттің таралуын болдырмау үшін мәжбүрлі түрде сою.

Санитариялық күн – ауру жануарларды союға арналған арнайы белгіленген күн, ветеринариялық бақылау жүргізіледі.

Бруцелллезбен ауырған мал

санитариялық сою

міндетті ме

3

Қаңғыбас иттерді аулауға рұқсат етілген бе?

Қазақстанда қаңғыбас иттерді ұстау заңмен рұқсат етілген және реттелген. Негізгі ережелер 2021 жылғы 30 желтоқсандағы № 97-VII «Жануарларға жауапты қарау туралы» Қазақстан Республикасының Заңында және Шығыс Қазақстан облысының маслихаты бекіткен жануарларды ұстау, уақытша ұстау және өлтіру ережелерінде көрсетілген. Негізгі мақсаттары: халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, санитариялық және эпидемиологиялық қауіптің алдын алу, иесіз жануарлар санын реттеу.

Ұсталған иттер уақытша жануарларды паналату орталықтарына (приюттарға) жеткізіледі. Егер қаңғыбас жануар адам өмірі мен денсаулығына нақты қауіп төндірсе (мысалы, агрессивті мінез көрсетсе, шабуыл жасаса, құтыруға күдік болса), ветеринариялық қызмет шұғыл шаралар қабылдай алады. Мұндай жағдайда тек жануарға ауыртпалық түсірмейтін, жылдам және адамгершілікке сай әдіспен эвтаназия жасауға рұқсат етіледі. Ауыр азап келтіретін тәсілдерге (тұншықтыру, улау, суға батыру, бірден өлімге әкелмейтін ату және т.б.) қатаң тыйым салынады.

Мысал:

Өскемен қаласының тұрғындары қаңғыбас иттер туралы «Өскемен-Вет» ШЖҚ КММ-ге хабарласа алады. Сондай өтініш түскен жағдайда арнайы ит ұстау бригадасы шығып, иттерді қауіпсіз тәсілдермен ұстап, уақытша паналату орнына жеткізеді. Егер ветеринариялық тексеру кезінде иттің агрессивті екені немесе адам өміріне қауіп төндіретіні анықталса, ветеринардың қорытындысы негізінде жануарға гуманды эвтаназия жасалуы мүмкін.

қаңғыбас иттерді аулау

руқсат етілген бе

4

«Ауыл Аманаты» бағдарламасы бойынша микрокредит берудің негізгі шарттары қандай?

"Ауыл Аманаты" бағдарламасы бойынша микрокредит алу үшін Қағидаларға № 1 қосымшаға сәйкес құжаттар тізбесімен сенім білдірілген өкілге (агентке) жүгіну қажет. Сенім білдірілген өкілдің (агенттің) микрокредит алуға үміткер ұсынған құжаттар мен мәліметтердің мазмұнын тексеру мерзімі құжаттар тіркелген күннен бастап 3 жұмыс күнін құрайды. Құжаттар мен олардағы мәліметтер микрокредит беру шарттарына сәйкес келмеген жағдайда сенім білдірілген өкіл (агент) қайтару себептерін көрсете отырып, микрокредит алуға арналған құжаттар топтамасын қайтарады. Құжаттар мен олардағы мәліметтер микрокредит беру шарттарына сәйкес келген жағдайда сенім білдірілген өкіл (агент) үміткердің құжаттары тіркелген күннен бастап 15 жұмыс күні ішінде ұсынылған жобаға бағалау жүргізеді және микрокредитті мақұлдау не беруден бас тарту туралы шешім қабылдайды. Қаржыландыру шартының талаптарына сәйкестігіне оң баға алған өтінімдер кредиттік комитеттің қарауына және шешіміне жіберіледі. Кредиттік комитеттің отырысы қарыз алушылардың құжаттарының дайындығына қарай өткізіледі. Кредиттік комитет микрокредит беру туралы шешім қабылдағаннан кейін микрокредит беру үшін іріктелген үміткер микрокредит беру туралы шартқа, Сенімгермен және сенім білдірілген өкілмен кепіл шартына қол қояды. Кепіл шартын уәкілетті органда тіркегеннен кейін сенім білдірілген өкіл 5 жұмыс күні ішінде микрокредит сомасын оның ағымдағы шотына аударады. Қарыз алушы қаражатты нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға және сенім білдірілген өкілге микрокредитті алған күннен бастап 90 күнтізбелік күн ішінде микрокредиттің нысаналы пайдаланылғанын растайтын құжаттарды беруге міндетті. Микрокредитті нысаналы мақсаты бойынша пайдаланудың растайтын құжаттары мерзімінде ұсынылмаған жағдайда, микрокредит нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылмаған болып есептеледі. Қарыз алушы қолма-қол ақшасыз есеп айырысу бойынша несие қаражатын пайдалануға міндетті.

Толығырақ ақпаратты сенім білдірілген өкілдің (агенттің) ресми сайтында https://spkertis.kz/kz/auyl-amanaty сілтемесі бойынша алуға болды.

Мысал:

Ауыл тұрғыны ара шаруашылығын дамытуды жоспарлап отыр. Ол адвокатқа (агентке) ара ұяларын, аралар мен жабдықтарды сатып алуды қамтитын бизнес-жоспармен құжаттарды тапсырады. Жобаны тексергеннен және мақұлдағаннан кейін кредиттік комитет жылдық 2,5% - бен 5 жыл мерзімге 2,5 млн теңге мөлшерінде микрокредит береді. Қарыз алушы 90 күн ішінде жабдықты сатып алуды растайтын чектер мен шарттарды ұсынуға міндетті. Егер ол оның орнына, мысалы, автокөлік сатып алуға ақша жұмсаса, несие мақсатсыз пайдаланылған деп танылады.

Несиешарты

Ауыл Аманаты

5

Көктемгі және күзгі дала жұмыстарына арналған дизель отынын алуға қалай өтінім беруге болады?

1. Өтінім қайда беріледі?

Өтінім gosagro.kz Дизель отынын бөлудің мемлекеттік ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі – АЖ) беріледі.

АЖ — бұл мемлекеттің көктемгі егіс (КЕЖ) және егін жинау жұмыстары (ЕЖЖ) кезеңінде ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілер үшін отын көлемін қалыптастыратын және бөлетін онлайн-платформасы.

2. Өтінімді өалай беруге болады?

Келесі жылғы дизель отынына өтінімдерді қабылдау ағымдағы жылғы 1 мен 30 желтоқсан аралығында жүзеге асырылады.

3. Өтінімде не көрсету керек?

Отынның көлемін автоматты түрде есептеу үшін мыналарды көрсету керек:

- танаптың кадастрлық нөмірін,

- жер участкесінің алаңын,

- егілуге/жинауға жоспарланатын дақылдың атауы немесе ауыл шаруашылығы жұмысының түрі (мысалы, жер жырту, алқаптарды өңдеу).

4. Дизель отынының көлемі қалай есептеледі?

Көлемді есептеу:

- танап туралы берілген мәліметтер,

- учаскенің алаңы,

- жұмыс немесе дақыл түрі,

- ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі бекіткен 1 га үшін дизель отыны шығысының нормативтері негізінде жүргізіледі.

Нормативтер өңірлердің топырақ-климаттық жағдайларын және аграрлық бейіндегі ғылыми ұйымдардың ұсынымдарын ескере отырып айқындалады. Олар өндірушілер есептік көрсеткіштерді көру үшін тікелей gosagro.kz жүйесінде орнастырылады.

Мысал:

Егер сізде 50 га жаздық бидай егілген егістік болса, сіз мыналарды енгізесіз:

- кадастрлық нөмірі → жүйе учаскені анықтайды,

- алаңы → 50 га,

- дақылы → жаздық бидай.

Жүйе алаңды нормативке автоматты түрде көбейтеді, мысалы: 50 га × 80 л/га = 4000 литр дизель отыны.

(Норматив шарттытүрдеберілген, мысалүшін.)

өтінімді қалай беруге болады

дизель отынын алу

көктемгідалажұмыстары

күзгі дала жұмыстары

6

Ауыл шаруашылық малын идентификациялау және есепке алу тәртібі қандай және қолданыстағы заңнамада қандай талаптар белгіленген?

Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №7-1/68 бұйрығымен бекітілген «Ауыл шаруашылық малын идентификациялау ережелері» бойынша идентификация — заңмен белгіленген есепке алу рәсімі, оған кіреді:

- әр малға арнайы құралдарды (білезік, чип, таңба және т.б.) пайдалана отырып жеке нөмір беру;

- мал туралыақпараттымемлекеттікдеректербазасынаенгізу;

- ветеринарлықтөлқұжатрәсімдеу.

1) Жеке нөмір беру

Идентификациялаутәсілі мал түрінебайланыстыболады. Ережелер:

Білезіктағу

Қолданылады:

- Іріқара мал (ІКС);

- Ұсаққара мал (ҰҚС);

- Түйелер;

- Маралдар;

- Шошқалар мен өндірістікбағыныштышошқалар.

Мысал: Фермадағыжаңа телеге жекенөмірберіліп, пластикалықбілезікіріктеледі.

2) Таңбақоюнемесечиптеу (аттар мен біртұяқтыларға)

- Таңбақою — 4 айданбастап;

- Чиптеу — туғаннанкейін 7 күнненбастапмүмкін.

Мысал: Жеребегеэлектронды чип орнатылады, ол сканер арқылыоқылады.

3) Татуировка

9 айғадейінсатылатыншошқаларғақолданылады.

4) Электрондық идентификация

Маралдар мен бізондарға, ауылшаруашылықөндірісіндеқолданылатындарға.

2. Деректердімемлекеттікбазағаенгізу

Барлықақпарат (түрі, жасы, жынысы, жекенөмір, иесіжәнет.б.) Ауылшаруашылықмалынидентификациялаудеректербазасынаенгізіледі.

Деректербазасынқұружәнежүргізу 2010 жылғы 2 маусымдағы №367 бұйрықпенбекітілген «Деректербазасынқұружәнежүргізуережелерімен» реттеледі.

3. Ветеринарлықтөлқұжат беру

Ақпаратенгізілгенненкейін мал иесіневетеринарлықтөлқұжатберіледі — малдыңидентификацияланғанынрастайтынресмиқұжат.

Мысал: Фермадажаңателітуылды. Ережелергесәйкес, телеге жекенөмірберіледі (білезіктағуарқылы), деректербазағаенгізіледі, соданкейіниесінебекітілгенүлгідегіветеринарлықтөлқұжатберіледі.

идентификациялау және есепке алу тәртібі

ауыл шаруашылық малдары

талаптар

қолданыстағы заңнама

7

Қазақстан Республикасында ауыл шаруашылығы жануарларына ветеринариялық паспорт қалай ресімделеді және осы рәсімге қатысты заңнама қандай талаптар қояды?

Ветеринариялық паспорт деген не?

Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» заңының 1-бабы 10) тармақшасына сәйкес, ветеринариялық паспорт — уәкілетті органмен белгіленген нысан бойынша электрондық түрде берілетін құжат. Паспортта мына деректер қамтылады:

- жануар иесі туралы ақпарат;

- жануардың түрі, жынысы, жүнінің түсі;

- туған күні;

- жануардың жеке нөмірі.

Паспорт ауыл шаруашылығы жануарларын есепке алу және олардың идентификациясын растау үшін қолданылады.

 Ветеринариялық паспортты кім береді?

Ауыл шаруашылығы жануарларын идентификациялау қағидаларының (АШМ-нің                     № 7-1/68 бұйрығы) 3-тарауына сәйкес: ветеринариялық паспорттарды беру мемлекеттік қызметін жергілікті атқарушы органдар құрған ветеринариялық ұйымдар көрсетеді.

 Өтініш беру тәртібі

Өтінішті беруге болады:

- ветеринариялық ұйымға тікелей;

- электрондық үкімет порталы eGov.kz арқылы.

Портал арқылы жүгінген кезде:

- өтініш беруші электрондық нысанды толтырады;

- жануар туралы деректер ИСЖ (ауыл шаруашылығы жануарларын идентификациялау жүйесі) базасынан автоматты түрде алынады;

- өтініш ЭЦҚ арқылы расталады.

Өтінішті қарау тәртібі

Ветеринариялық ұйым қызметкері:

- өтінішті түскен күні тіркейді;

- оны басшыға жолдайды;

- басшы жауапты қызметкерді тағайындайды.

Жауапты қызметкер 1 жұмыс күні ішінде:

- деректердің толықтығын тексереді;

- жануардың жеке нөмірін база деректерімен салыстырады.

Бас тартунегіздері

Мыналар бас тартуғасебепболуымүмкін:

- деректердіңтолықболмауы;

- құжаттардың Перечень талаптарына (Қағидалардың 6-1-қосымшасы) сәйкескелмеуі;

- жекенөмірдіңболмауынемесеқатеенгізілуі.

Бас тарту 6-2-қосымша нысаныбойыншаресімделеді.

Ветеринариялықпаспорттыресімдеу

Өтінішталаптарға сай болғанжағдайда:

- паспорт бекітілгеннысанбойынша (2-қосымша) электрондықтүрдересімделеді;

- ветеринариялықұйымның ЭЦҚ-мен куәландырылады;

- деректер ИСЖ базасынаенгізіледі.

Берудіңтәртібі:

- жекежүгінгенде — басылғаннұсқасыберіледі;

- портал арқылы — құжатөтінішберушінің «жекекабинетіне» жіберіледі.

Ерекшежағдайлар

Иесініңтаңдауыбойыншатоптық паспорт ресімделуімүмкін:

- ұсақ мал отарына (ҰМО);

- шошқаларға.

Мысал

Шаруақожалығындақұлынға паспорт алуқажет. ИесіeGov порталы арқылыөтінішбереді. Жүйеқұлынғаорнатылған чип нөмірін ИСЖ базасынанавтоматтытүрдетабады. Ветеринариялықұйымдеректердітексеріп, электрондықветеринариялықпаспорттыресімдейді. Құжатиесінің «жекекабинетіне» жіберіледі.

ветеринариялық паспорт

ауыл шаруашылығы жануарлары

заң талаптары

рәсім

ресімдеу тәртібі

8

Қазақстан Республикасында қандай ауыл шаруашылық және үй жануарлары міндетті түрде идентификациялануға тиіс, қолданыстағы заңнамаға сәйкес?

Нормативтік негіз:

Қазақстан Республикасының «Ветеринария туралы» заңының 32-бабы, 1-тармағына сәйкес барлық ауыл шаруашылық малдары міндетті идентификацияға жатады. Идентификация Министрлік белгілеген тәртіппен жүргізіледі.

Қай малдар ауыл шаруашылыққа жатады?

Ауыл шаруашылық малын идентификациялау ережелеріне (Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 қаңтардағы №7-1/68 бұйрығы) сәйкес, міндетті идентификацияға мыналар жатады:

- Іріқара мал (қой, сиыр, бұқа, теленоктар);

- Ұсаққара мал (қой, ешкі);

- Аттаржәнебасқабіртұяқтылар;

- Түйелер;

- Шошқалар;

- Маралдар, бұғы, бізондар, ауылшаруашылықөндірісіндеқолданылатын;

- Барлықтүрдегіплемелікмалдар.

Бұл мал түрлеріиеліктіңформасынажәнепайдаланумақсатынақарамастан идентификация объектісіболыптабылады (жекеқосалқышаруашылық, фермерлікшаруашылық, ауылшаруашылықкәсіпорындар).

Үйжануарлары (жеке):

Иттер мен мысықтарауылшаруашылықмалдарынажатпайды, сондықтан «Ветеринария туралы» заңшеңберіндеміндеттіидентификацияғакірмейді.

Міндетті идентификация не үшінжүргізіледі?

- Малдыңшығутегінқадағалау;

- Қозғалысынбақылау;

- Ауруларданқорғау;

- Мал басынесепкеалу;

- Ветеринарлыққадағалаужәне профилактика жүргізу.

Мысал:

Фермадабірнешеқозытуылды. Заңнамағасәйкесиесі:

-  Әрмалғажекебілезіктағады;

- Деректердімемлекеттік идентификация базасынаенгізеді;

- Ветеринарлықтөлқұжаталады.

Идентификациясызмалдардықозғауға, сатуғанемесеплемелікмақсаттапайдалануғаболмайды.

ауыл шаруашылық малдары

идентификация

міндетті

қолданыстағы заңнама

9

Тұқым шаруашылығын дамытуға арналған субсидияларды, сондай-ақ пестицидтер, биологиялық агенттер және тыңайтқыштардың (органикалықтан басқа) құнын өтеуге арналған субсидияларды онлайн қалай алуға өтінім беруге болады?

Нормативтік негіз (НҚА)

Тұқым шаруашылығын дамыту, пестицидтер, биоагенттер және тыңайтқыштар құны бойынша субсидиялар Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 30 наурыздағы №107 бұйрығымен бекітілген Өсімдік шаруашылығы өнімінің шығымдылығын және сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Осы ережелермен реттеледі: өтінімдерді беру тәртібі, құжаттар тізімі, субсидияларды алу мерзімдері мен шарттары.

Субсидиялар қандай шығындарды өтейді

Субсидиялар ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілердің келесі шығындарының бір бөлігін өтеуге бағытталған:

- ауыл шаруашылығы дақылдарының тұқымдарын (элита және репродукциялық) сатып алу;

- минералдық тыңайтқыштарды сатып алу (органикалық тыңайтқыштар субсидияланбайды);

- пестицидтер мен биоагенттерді (энтомофагтарды) сатып алу — егер егістікте зиянкестердің экономикалық зияндылық шегінен артуы расталса.

Өтінім қандай электрондық сервис арқылы беріледі

Барлық өтінімдер тек онлайн түрде ГИСС – gosagro.kz порталы арқылы қабылданады.

Жүйе құжаттарды автоматты түрде қабылдап, жергілікті атқарушы органға жолдайды.

Өтінім беру мерзімдері

Өтінімдер қабылдау кезеңі — ағымдағы жылдың 1 ақпанынан 1 желтоқсанына дейін. Тұқымдарды сатып алуға қатысты — ағымдағы жылы және өткен жылдың IV тоқсанында сатып алынған тұқымдар бойынша, жер учаскесі орналасқан жердегі органға өткізіледі.

Онлайн өтінім беру тәртібі

1-қадам.

ГИСС жүйесінде тіркелу (gosagro.kz)

Ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші жеке кабинет ашады және ЭЦҚ арқылы кіреді.

2-қадам.

Құжаттарды тіркеу

Жүйеге № 107 Қағидаларда белгіленген құжаттар жүктеледі:

- тұқым, тыңайтқыш, пестицид сатып алуға арналған келісімшарттар;

- шот-фактуралар;

- накладнойлар;

- қабылдау-тапсыру актілері;

- төлем құжаттары;

- зияндылық табалдырығынан асқанын растайтын құжаттар (пестицидтер мен биоагенттер үшін).

3-қадам. Электронды өтінімді толтыру

Өтінімде төмендегі мәліметтер көрсетіледі:

- сатып алынған өнім көлемі;

- өнім түрлері;

- шығындар сомасы;

- шаруашылықтың реквизиттері.

4-қадам. Өтінімге ЭЦҚ қойып жіберу

Өтінім ЭЦҚ арқылы расталған соң, ол жүйеде «Қарауда» статусымен тіркеледі.

5-қадам. Өтінімді қарау

Ауыл шаруашылығы басқармасы 1 жұмыс күні ішінде өтінімді қабылдағанын растайды немесе уәжді бас тарту береді.

Нәтижесі өтінім берушінің жеке кабинетіне жіберіледі.

Мысал:

Фермер жаздық бидай тұқымы мен тыңайтқыш сатып алды. Портал арқылы gosagro.kz ол өтінім жасайды, шарттарды, жүкқұжаттар мен төлем құжаттарын тіркейді, электрондық нысанды толтырады және өтінімге ЭЦҚ-мен қол қояды және оны көрсетілетін қызметті берушінің мекен-жайына жібереді. 1 жұмыс күні ішінде жеке кабинетте өтінімді растау туралы хабарлама немесе себептері көрсетілген тарту пайда болады.

онлайн өтінім беру

субсидия алу

тұқым шаруашылығын дамыту

пестицидтер құнын субсидиялау

биоагенттер мен тыңайтқыштарға субсидия

10

Мал шаруашылығын дамытуға арналған субсидияларға онлайн өтінімді қалай беруге болады және мұны қандай электрондық сервис арқылы жасауға болады?

Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға, мал шаруашылығы өнімінің өнімділігі мен сапасын арттыруға арналған субсидияларды алуға мемлекеттік көрсетілетін қызмет нәтижелерін қабылдау және беру Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі (СМАЖ) арқылы жүзеге асырылады.

Нормативтік негіз (НҚА)

Өтінім беру тәртібі, құжаттар тізбесі және субсидия алу шарттары Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2019 жылғы 15 наурыздағы № 108 бұйрығымен бекітілген Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды, мал шаруашылығы өнімінің өнімділігін және сапасын арттыруды субсидиялау қағидаларымен белгіленген.

Бұл Қағидалар қызмет алушыға қойылатын талаптарды, қоса берілуі тиіс құжаттарды және субсидия беру тетігін айқындайды.

Өтінімдер қандай сервис арқылы беріледі

Өтінімдер тек онлайн тәсілмен Субсидиялаудың мемлекеттік ақпараттық жүйесі (СМАЖ) – subsidy.plem.kz порталы арқылы беріледі. СМАЖ — бұл өтінімдерді автоматты түрде қабылдайтын, тіркейтін және жергілікті атқарушы органға жолдайтын бірыңғай жүйе.

СМАЖ-да тіркелу

Өтінім беру үшін ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші порталдағы Жеке кабинетте электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып тіркеледі.

Тіркелу кезінде көрсетіледі:

Жеке тұлға / ЖК (Жеке кәсіпкер): ЖСН, Аты-жөні.

Заңды тұлға: БСН, толық атауы, басшының Аты-жөні және ЖСН.

Байланыс деректері: пошталық мекенжайы, телефон, электрондық пошта.

Банктік деректемелер: ағымдағы шот нөмірі.

Деректер өзгерген кезде оларды 1 жұмыс күні ішінде жаңарту қажет.

Онлайн өтінім беру тәртібі

1-қадам. Порталда авторизациядан өту

ЭЦҚ-ны пайдалана отырып СМАЖ-ға (subsidy.plem.kz) кіру.

2-қадам. Қызмет түрін таңдау

Жеке кабинетте субсидиялау түрін — асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуды таңдау.

3-қадам. Өтінімнің электрондық нысанын толтыру

Деректердің бір бөлігі автоматты түрде профильден қойылады. Қалған мәліметтер (көлемдер, шарттар, сомалар, күндер) қолмен енгізіледі.

4-қадам. Құжаттарды тіркеу

№ 108 Субсидиялау қағидаларымен белгіленген құжаттар, оның ішінде:

- сатып алу-сату (сатып алу) шарттары,

- шот-фактуралар,

- қабылдау-тапсыру актілері,

- төлем құжаттары,

- мал басы, өнімділік туралы анықтамалар, ветеринариялық құжаттар (субсидия түріне байланысты) қоса беріледі.

- СМАЖ құжаттар топтамасының толықтығы мен дұрыстығын автоматты түрде тексереді.

5-қадам. Деректерді тексеру және өтінімге қол қою

Барлық бөлімдер толтырылғаннан кейін өтінім ЭЦҚ арқылы расталады.

6-қадам. Өтінімді тіркеу

Қол қойылғаннан кейін жүйе өтінімге бірегей нөмір береді.

7-қадам. Статусты бақылау

Жеке кабинеттегі «Менің өтінімдерім» бөлімінде қарау барысын бақылауға болады.

8-қадам. Нәтиже алу

Қараудан кейін ауыл шаруашылығы тауарын өндірушіге өтінімнің мақұлданғаны немесе дәлелді бас тарту туралы хабарлама жіберіледі.

Мысал

Фермер Халыққа қызмет көрсету орталығында ЭЦҚ алады, subsidy.plem.kz порталына кіреді, СМАЖ-да тіркеледі, «Асыл тұқымды мал шаруашылығын субсидиялау» қызметін таңдайды, электрондық өтінімді толтырады, шарттарды, шот-фактураларды және актілерді тіркейді. ЭЦҚ арқылы қол қойылғаннан кейін өтінім тіркеледі, ал мәртебені жеке кабинеттен бақылауға болады. Белгіленген мерзімде уәкілетті орган өтінімді мақұлдау туралы шешім қабылдайды.

онлайн өтінім беру

субсидия алу